صرافی‌های متمرکز و غیرمتمرکز چیست؟
تفاوت CEX و DEX

صرافی‌های متمرکز و غیرمتمرکز: دو جهان متفاوت در کریپتو

صرافی‌های ارز دیجیتال، دروازه ورود به دنیای رمزارزها هستند. این پلتفرم‌ها به دو دسته اصلی متمرکز (CEX) و غیرمتمرکز (DEX) تقسیم می‌شوند که هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارند. انتخاب بین آن‌ها، به نیازها، سطح تجربه و اولویت‌های امنیتی شما بستگی دارد. در این نوشتار، تفاوت‌های کلیدی، نحوه کار و مثال‌های واقعی را بررسی می‌کنیم تا تصمیم‌گیری آگاهانه‌ای داشته باشید.

صرافی متمرکز (CEX): راحتی با واسطه

صرافی‌های متمرکز، مانند بایننس، کوکوین یا بای‌بیت، توسط شرکت مرکزی اداره می‌شوند. کاربران حساب ایجاد می‌کنند، احراز هویت می‌کنند و دارایی را به صرافی واریز می‌نمایند. صرافی، سفارش‌ها را匹配 می‌کند و معاملات را تسهیل می‌نماید.

مزایا: رابط کاربری آسان، حجم معاملات بالا، نقدینگی عالی، پشتیبانی مشتری و ابزارهای پیشرفته.

معایب: امانی بودن (دارایی در کنترل صرافی)، ریسک هک، نیاز به احراز هویت و امکان مسدود شدن حساب.

CEXها، برای تازه‌کاران ایده‌آل هستند.

صرافی غیرمتمرکز (DEX): آزادی بدون واسطه

DEXها، مانند یونی سواپ یا پنکیک سواپ، بر پایه قراردادهای هوشمند بلاکچین کار می‌کنند. کاربران با اتصال کیف پول (مانند متامسک)، مستقیماً معامله می‌کنند و دارایی همیشه در کنترل خودشان است.

نحوه کار: بیشتر DEXها از استخر نقدینگی (Liquidity Pool) استفاده می‌کنند. کاربران توکن استیک می‌کنند و سود دریافت می‌نمایند. معاملات با الگوریتم AMM (Automated Market Maker) انجام می‌شود.

مزایا: غیرامانی، حریم خصوصی بالا، مقاومت در برابر سانسور و عدم نیاز به احراز هویت.

معایب: رابط پیچیده‌تر، نقدینگی کمتر در برخی جفت‌ها، کارمزد گس بالا و ریسک قراردادهای هوشمند.

استخر نقدینگی: قلب DEXها

در DEX، کاربران توکن‌های جفت (مانند ETH/USDT) را در استخر استیک می‌کنند. الگوریتم قیمت را بر اساس نسبت توکن‌ها تنظیم می‌کند. معامله‌گران از استخر برداشت و واریز می‌کنند و تأمین‌کنندگان نقدینگی سود (از کارمزد) دریافت می‌نمایند.

این مدل، نقدینگی را توزیع‌شده می‌سازد و واسطه را حذف می‌کند.

تفاوت کلیدی CEX و DEX

کنترل دارایی: CEX امانی، DEX غیرامانی.

حریم خصوصی: CEX نیاز به KYC، DEX ناشناس.

سرعت و هزینه: CEX سریع‌تر و ارزان‌تر، DEX وابسته به شبکه بلاکچین.

امنیت: CEX ریسک هک مرکزی، DEX ریسک قرارداد هوشمند.

حجم و تنوع: CEX بالاتر.

کدام صرافی مناسب شماست؟

تازه‌کاران: CEX برای یادگیری.

حریم خصوصی و امنیت دارایی: DEX.

ترکیب هر دو: بسیاری از کاربران حرفه‌ای از هر دو استفاده می‌کنند.