فرست دیجیتال یواسدی (First Digital USD) با نماد FDUSD یک استیبلکوین دلاری با پشتوانهٔ کامل ذخایر است که گروه مالی First Digital در هنگکنگ آن را در سال ۲۰۲۳ عرضه کرد. هر واحد FDUSD قرار است همیشه برابر یک دلار آمریکا بماند و در برابر آن، پول نقد و دارایی‌های بسیار نقدشونده مثل اوراق خزانهٔ کوتاهمدت آمریکا در حساب‌های تفکیک‌شده نگهداری میشود. FDUSD پس از توقف استیبلکوین BUSD در بایننس به یکی از جفت‌ارزهای اصلی این صرافی تبدیل شد و حجم معاملاتش به سرعت بالا رفت. در این صفحه می‌خوانید FDUSD چیست، چطور کار میکند، روی چه شبکههایی وجود دارد، چه اتفاق‌هایی در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ برایش افتاده و پیش از خرید آن در ارزینجا چه نکته‌هایی را باید بدانید.
وضعیت در ارزینجا (مهر ۱۴۰۵): خرید و فروش آنی FDUSD در ارزینجا فعال است، اما تا مهر ۱۴۰۵ واریز و برداشت این توکن به کیف پول خارجی در ارزینجا فعال نیست. پیش از هر معامله، وضعیت لحظه‌ای را در صفحهٔ معامله بررسی کنید.
فرست دیجیتال یواسدی (FDUSD) چیست؟
FDUSD یک استیبلکوین «فیات‌پشتوانه» است؛ یعنی ثبات قیمتش از الگوریتم یا وثیقهٔ رمزارزی نمی‌آید، بلکه از ذخایر واقعی دلاری که نزد یک امین نگهداری میشود. منطق آن شبیه تتر (USDT) و یو اس دی کوین (USDC) است: صادرکننده به ازای هر توکنی که منتشر میکند، یک دلار یا دارایی هم‌ارز آن را کنار می‌گذارد و هر زمان توکن بازخرید شود، آن را می‌سوزاند.
تفاوت اصلی FDUSD در محل استقرار و ساختار حقوقی آن است. صادرکنندهٔ توکن، شرکت FD121 Limited از زیرمجموعههای گروه First Digital است و ذخایر نزد First Digital Trust، یک شرکت امانت‌داری ثبت‌شده در هنگکنگ، نگهداری میشود. این ساختار باعث شد FDUSD به یکی از شناخته‌شده‌ترین استیبل‌کوین‌های آسیایی تبدیل شود.
اگر با مفهوم استیبلکوین آشنا نیستید، مقالهٔ استیبل‌کوین‌ها چه هستند و چطور کار می‌کنند را بخوانید.
تاریخچه و صادرکنندهٔ FDUSD
گروه First Digital یک شرکت زیرساخت مالی و امانت‌داری در هنگکنگ است که پیش از FDUSD هم در نگهداری ذخایر استیبل‌کوین‌ها نقش داشت. این شرکت در سال ۲۰۲۳ FDUSD را روی شبکههای اتریوم و BNB Chain راه‌اندازی کرد. هم‌زمان بایننس پشتیبانی از BUSD را کنار می‌گذاشت و FDUSD با فهرست شدن در بایننس و قرار گرفتن در جفت‌ارزهای بدون کارمزد، جای خالی آن را تا حد زیادی پر کرد.
طبق اعلام خود First Digital، عرضهٔ در گردش FDUSD در آوریل ۲۰۲۴ به اوج بیش از ۴٫۴ میلیارد دلار رسید و حجم معاملات تجمعی آن تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ از ۴ تریلیون دلار گذشت. با این حال، عرضه از آن زمان به‌شدت کم شده و در مهر ۱۴۰۵ (اکتبر ۲۰۲۶) حدود ۳۲۰ میلیون واحد است.
تحولات مهم ۲۰۲۶
- ورود به بورس نزدک: در ۶ اکتبر ۲۰۲۶، First Digital توافق قطعی ادغام با شرکت SPAC به نام CSLM Digital Asset Acquisition Corp III (نماد KOYN در نزدک) را امضا کرد. ارزش شرکت پیش از معامله ۲۵۰ میلیون دلار اعلام شد و بسته شدن معامله برای نیمهٔ اول ۲۰۲۷ پیشبینی میشود؛ البته هنوز به تأیید نهادهای ناظر و شرایط دیگر بستگی دارد.
- همکاری‌های تازه: در فوریهٔ ۲۰۲۶ اعلام شد که FDUSD به زیرساخت تسویهٔ فرامرزی Canza Finance اضافه شده است. در ژوئن ۲۰۲۶ هم FDUSD در صرافی HashKey با سه جفت‌ارز جدید فهرست شد.
- هشدار نقدشوندگی: در مه ۲۰۲۶، شرکت تحلیلی Pharos امتیاز نقدشوندگی FDUSD را از B- به C کاهش داد؛ یعنی عمق بازار آن از استیبل‌کوین‌های هم‌رده کمتر است.
اعداد کلیدی FDUSD
| شاخص | مقدار |
|---|---|
| نماد | FDUSD |
| ارزش هدف | ۱ دلار آمریکا |
| سال عرضه | ۲۰۲۳ |
| صادرکننده | FD121 Limited (گروه First Digital، هنگکنگ) |
| امین ذخایر | First Digital Trust |
| اوج عرضهٔ در گردش | بیش از ۴٫۴ میلیارد دلار (آوریل ۲۰۲۴) |
| عرضهٔ در گردش (مهر ۱۴۰۵) | حدود ۳۲۰ میلیون واحد |
| حداکثر عرضه | نامحدود (بسته به ضرب و بازخرید) |
| تعداد شبکه‌ها | ۶ شبکه |
عرضهٔ استیبل‌کوین‌ها برخلاف رمزارزهایی مثل بیت کوین سقف ثابتی ندارد و با هر ضرب و بازخرید تغییر میکند. برای همین، عرضهٔ در گردش FDUSD بیشتر نشان‌دهندهٔ تقاضای بازار برای این استیبلکوین است تا یک برنامهٔ انتشار از پیش تعیین‌شده.
FDUSD و بایننس
داستان FDUSD را نمی‌شود بدون بایننس تعریف کرد. در سال ۲۰۲۳، پس از آنکه نهاد ناظر نیویورک صدور BUSD را متوقف کرد، بایننس به یک استیبلکوین دلاری جایگزین نیاز داشت. FDUSD در همان دوره به بایننس آمد و این صرافی برای جذب نقدشوندگی، جفت‌ارزهای FDUSD را با کارمزد صفر عرضه کرد. نتیجه رشد سریع عرضه بود؛ به‌طوری که FDUSD در کمتر از یک سال به یکی از بزرگترین استیبل‌کوین‌های بازار تبدیل شد.
همین وابستگی، نقطهٔ ضعف FDUSD هم هست. به گزارش منابع تحلیلی، بخش بزرگی از معاملات FDUSD همچنان در بایننس انجام میشود و عرضهٔ آن به تصمیم‌های این صرافی دربارهٔ جفت‌ارزها و مشوق‌ها حساس است. برای مثال، در آوریل ۲۰۲۶ عرضهٔ در گردش FDUSD تا چند صد میلیون واحد پایین آمد. First Digital در سال‌های اخیر با فهرست شدن در صرافی‌های دیگر مثل HashKey و همکاری با شرکت‌های پرداخت تلاش کرده این وابستگی را کم کند.
به گزارش منابع مالی منتشرشده هم‌زمان با قرارداد ادغام، First Digital در سال مالی ۲۰۲۵ حدود ۸۷ میلیون دلار درآمد داشته که بخش مهمی از آن از بازده ذخایر FDUSD با میانگین عرضهٔ حدود ۱٫۸ میلیارد دلار به دست آمده است. این عدد نشان می‌دهد کاهش عرضه چقدر روی مدل درآمدی صادرکننده اثر دارد.
FDUSD چطور کار میکند؟
سازوکار FDUSD بر پایهٔ صدور و بازخرید است. مشتریان نهادی واجد شرایط دلار را به First Digital می‌فرستند و در مقابل FDUSD تازه دریافت می‌کنند (ضرب یا Mint). وقتی FDUSD را پس می‌دهند، توکن‌ها سوزانده می‌شوند و دلار به حسابشان برمی‌گردد (بازخرید یا Redeem). کاربران عادی معمولاً این مسیر را مستقیم طی نمی‌کنند و FDUSD را از صرافیها می‌خرند یا می‌فروشند.
همین امکان بازخرید یک‌به‌یک باعث میشود قیمت FDUSD در بازار نزدیک یک دلار بماند. اگر قیمت کمی پایین‌تر از یک دلار برود، آربیتراژگرها FDUSD ارزان را می‌خرند و برای بازخرید می‌فرستند. اگر بالاتر برود، FDUSD تازه ضرب می‌کنند و می‌فروشند. البته این سازوکار فقط وقتی کار میکند که بازار به سلامت ذخایر و توان بازخرید صادرکننده اعتماد داشته باشد.
پشتوانه و شفافیت ذخایر FDUSD
به گفتهٔ First Digital، ذخایر FDUSD شامل پول نقد و معادل‌های نقدی است: اوراق خزانهٔ کوتاهمدت آمریکا، قراردادهای بازخرید معکوس شبانه و سپرده‌های نقدی در بانک‌ها. این دارایی‌ها در حساب‌های تفکیک‌شدهٔ مشتریان و جدا از دارایی‌های خود شرکت نگهداری می‌شوند تا در صورت مشکل مالی صادرکننده، با طلب طلبکاران دیگر مخلوط نشوند.
گزارش‌های تأیید ذخایر
First Digital هر ماه گزارش «تأیید ذخایر» (Attestation) منتشر میکند که یک مؤسسهٔ حسابداری مستقل تهیه میکند. باید توجه داشت که Attestation با حسابرسی کامل (Audit) فرق دارد: این گزارش فقط نشان می‌دهد در یک لحظهٔ مشخص ذخایر با عرضهٔ در گردش برابر بوده است و همهٔ فرایندها و ریسکهای شرکت را بررسی نمی‌کند. گزارش‌ها از بخش شفافیت سایت رسمی First Digital در دسترس است.
چه کسی از سود ذخایر بهره می‌برد؟
FDUSD به دارندگانش سود پرداخت نمی‌کند. بازدهی که از اوراق خزانه و ابزارهای مشابه به دست می‌آید، منبع درآمد صادرکننده است. این الگو در بیشتر استیبل‌کوین‌های فیات‌پشتوانه رایج است.
شبکههای پشتیبانی‌شدهٔ FDUSD
FDUSD با اتریوم و BNB Chain شروع شد و به‌تدریج به شبکههای دیگر هم رسید. طبق دادههای CoinGecko، این توکن در مهر ۱۴۰۵ روی شش شبکه وجود دارد:
- اتریوم (ERC-20): نسخهٔ اصلی FDUSD که آدرس قراردادش را می‌توانید در اکسپلورر اتریوم (Etherscan) ببینید.
- BNB Smart Chain (BEP-20): شبکهٔ اکوسیستم بایننس کوین و یکی از پرکاربردترین مسیرهای انتقال FDUSD.
- سولانا و سویی: در اواخر ۲۰۲۴ اضافه شدند.
- آربیتروم: لایهٔ دوم اتریوم با کارمزد کمتر.
- TON: شبکهٔ تون کوین که به تلگرام نزدیک است.
نکتهٔ مهم: FDUSD هر شبکه فقط روی همان شبکه معتبر است. اگر روزی واریز و برداشت FDUSD را در هر سرویسی انجام دادید، شبکهٔ مبدأ و مقصد باید دقیقاً یکی باشد؛ وگرنه ممکن است دارایی از دست برود.
کاربردهای FDUSD
معامله و جفت‌ارز پایه
مهمترین کاربرد FDUSD تا امروز، استفاده به‌عنوان ارز پایه در صرافی‌هاست. بخش بزرگی از معاملات FDUSD در بایننس انجام میشود؛ جایی که برای مدتی جفت‌ارزهای FDUSD با بیت کوین و رمزارزهای بزرگ دیگر کارمزد صفر داشتند.
پرداخت و تسویهٔ فرامرزی
شرکت‌ها و میزهای معاملات خارج از بورس (OTC) می‌توانند با FDUSD در چند دقیقه و با هزینهٔ کمتر از حوالهٔ بانکی، پول جابه‌جا کنند. همکاری با Canza Finance نمونه‌ای از تلاش First Digital برای ورود به این بازار در کشورهای در حال رشد است.
دیفای و پناهگاه موقت
FDUSD در پروتکل‌های دیفای مثل Aave، PancakeSwap و Uniswap استفاده میشود. معامله‌گران هم در دوره‌های پرنوسان، دارایی‌شان را موقتاً به استیبل‌کوین‌هایی مثل FDUSD تبدیل می‌کنند تا ارزش دلاری آن ثابت بماند.
ماجرای جدا شدن از دلار در آوریل ۲۰۲۵
در ۲ آوریل ۲۰۲۵، جاستین سان، بنیان‌گذار ترون، در شبکهٔ ایکس ادعا کرد First Digital Trust «عملاً ورشکسته» است و نمی‌تواند وجوه مشتریان را بازپرداخت کند. این ادعا به اختلاف بر سر ذخایر استیبلکوین ترو یو اس دی (TUSD) مربوط بود؛ شرکت Techteryx، مالک TUSD، از First Digital شکایت کرده بود که بخشی از ذخایر TUSD در سرمایه‌گذاری‌های غیرنقد قرار گرفته است.
هرچند این پرونده دربارهٔ TUSD بود و نه FDUSD، بازار واکنش تندی نشان داد و قیمت FDUSD در بایننس در مدت کوتاهی تا حدود ۰٫۸۷ تتر پایین آمد. First Digital ادعاها را «کاملاً نادرست» خواند، اعلام کرد FDUSD همچنان به‌طور کامل و یک‌به‌یک پشتوانه دارد، بیش از ۲۶ میلیون دلار درخواست بازخرید را پرداخت کرد و علیه جاستین سان در دادگاه عالی هنگکنگ شکایت افترا ثبت کرد. قیمت FDUSD پس از چند روز به نزدیکی یک دلار بازگشت.
این رویداد نشان داد که حتی استیبل‌کوین‌های با پشتوانهٔ کامل هم در برابر بحران اعتماد آسیب‌پذیرند. دربارهٔ این پدیده در مقالهٔ دیپگ استیبلکوین بیشتر بخوانید.
مقایسهٔ FDUSD با استیبل‌کوین‌های دیگر
| ویژگی | FDUSD | USDT | USDC | DAI |
|---|---|---|---|---|
| نوع پشتوانه | ذخایر فیات | ذخایر فیات و دارایی‌های دیگر | ذخایر فیات | وثیقهٔ رمزارزی و دارایی‌های دیگر |
| محل استقرار صادرکننده | هنگکنگ | السالوادور | آمریکا | غیرمتمرکز (پروتکل) |
| اندازهٔ بازار | کوچک (چند صد میلیون دلار) | بزرگترین استیبلکوین | دومین استیبلکوین بزرگ | متوسط |
| وابستگی به یک صرافی | زیاد (بایننس) | کم | کم | کم |
اگر به استیبلکوین غیرمتمرکز علاقه دارید، صفحهٔ دای (DAI) را ببینید. استیبل‌کوین‌های سنتزی مثل USDe پروژهٔ اتنا هم الگوی کاملاً متفاوتی دارند.
مقررات و وضعیت حقوقی
First Digital Trust در هنگکنگ به‌عنوان شرکت امانت‌داری ثبت شده و مجوز ارائهٔ خدمات امانی و شرکتی (TCSP) دارد. هنگکنگ در اوت ۲۰۲۵ قانون صدور مجوز برای صادرکنندگان استیبلکوین را اجرایی کرد و از این پس صادرکنندگان استیبل‌کوین‌های فیات‌پشتوانه باید از مرجع پولی هنگکنگ (HKMA) مجوز بگیرند. برای آشنایی با این چارچوب، مقالهٔ مجوز استیبلکوین در هنگکنگ را بخوانید. وضعیت FDUSD در این نظام مجوزدهی و نتیجهٔ پرونده‌های حقوقی مرتبط با TUSD از موضوع‌هایی است که دارندگان FDUSD باید دنبال کنند.
ریسکها و ملاحظات خرید FDUSD
- ریسک صادرکننده و امین: ارزش FDUSD به سلامت ذخایر و توان بازخرید First Digital بستگی دارد. اتفاق آوریل ۲۰۲۵ نشان داد که بحران اعتماد می‌تواند حتی بدون مشکل اثبات‌شده در ذخایر، قیمت را از یک دلار جدا کند.
- تمرکز روی یک صرافی: بیشتر نقدشوندگی FDUSD در بایننس است. هر تغییری در سیاست‌های بایننس، مثل حذف جفت‌ارزهای بدون کارمزد، روی عرضه و تقاضای FDUSD اثر مستقیم دارد.
- نقدشوندگی کم: با کاهش عرضه از بیش از ۴ میلیارد دلار به حدود ۳۲۰ میلیون دلار و کاهش امتیاز نقدشوندگی در ۲۰۲۶، معاملات بزرگ ممکن است با اختلاف قیمت بیشتری انجام شوند.
- ریسک مقرراتی: قوانین استیبلکوین در هنگکنگ، آمریکا و اروپا در حال تغییر است و ممکن است دسترسی یا کاربرد FDUSD را در بعضی بازارها محدود کند.
- ریسک فنی: قراردادهای هوشمند و پل‌های بین‌شبکه‌ای می‌توانند هدف حمله قرار بگیرند. نگهداری در کیف پول امن و انتخاب درست شبکه اهمیت دارد.
راهنمای خرید فرست دیجیتال یواسدی از ارزینجا
در ارزینجا می‌توانید FDUSD را با تومان و به‌صورت آنی بخرید یا بفروشید:
- در ارزینجا ثبت‌نام کنید و احراز هویت را کامل کنید.
- کیف پول تومانی حساب کاربری‌تان را شارژ کنید.
- در بخش خرید آنی، FDUSD را انتخاب کنید و مبلغ را وارد کنید.
- قیمت نهایی را بررسی و سفارش را تأیید کنید؛ FDUSD بلافاصله به موجودی شما اضافه میشود.
همان‌طور که در بالا گفته شد، تا مهر ۱۴۰۵ واریز و برداشت FDUSD در ارزینجا بسته است؛ پس FDUSD خریداری‌شده فعلاً داخل حساب ارزینجا نگهداری میشود و برای انتقال به کیف پول خارجی باید منتظر فعال شدن برداشت بمانید. اگر هدفتان انتقال استیبلکوین به کیف پول یا صرافی دیگر است، تتر گزینهٔ رایج‌تری است.
جمع‌بندی
فرست دیجیتال یواسدی (FDUSD) استیبلکوین دلاری هنگ‌کنگی است که با تکیه بر بایننس در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ رشد زیادی کرد، اما پس از بحران اعتماد آوریل ۲۰۲۵ و تغییرات بازار، عرضه‌اش به بخش کوچکی از اوج خود رسیده است. پشتوانهٔ نقدی و اوراق خزانه، گزارش‌های ماهانهٔ ذخایر و حضور روی شش شبکه از نقاط قوت آن است و وابستگی به یک صرافی، نقدشوندگی کم و ابهام‌های مقرراتی از ضعف‌هایش. اطلاعات این صفحه آموزشی است و توصیهٔ سرمایه‌گذاری نیست. برای دادههای لحظه‌ای عرضه و قیمت می‌توانید صفحهٔ FDUSD در CoinGecko را ببینید.