کی کال (KCAL) چیست؟

کی کال (KCAL) توکن درون‌برنامه‌ای اپلیکیشن Step App بود. Step App یک برنامهٔ «حرکت کن و درآمد کسب کن» (Move-to-Earn) بود که پیاده‌روی، دویدن و تمرین‌های ورزشی کاربران را با موقعیت مکانی ثبت می‌کرد و به آن‌ها پاداش می‌داد. کی کال واحد پاداش و خرج‌کردن در همین برنامه بود. کاربران با فعالیت بدنی KCAL به دست می‌آوردند و آن را برای ساخت، تعمیر و ارتقای کفش‌های مجازی (NFTهایی به نام SNEAK) یا خرید در بازارچهٔ برنامه خرج می‌کردند. این توکن روی Step Network اجرا می‌شد. Step Network بلاکچین اختصاصی Step App بود که به‌صورت یک ساب‌نت روی آوالانچ ساخته شده بود.

مهم‌ترین نکته دربارهٔ کی کال در سال ۲۰۲۶ این است که تیم Step App در ۵ اوت ۲۰۲۶ اعلام کرد پس از چهار سال فعالیت پروژه را تعطیل می‌کند و ۲۱ اوت ۲۰۲۶ را آخرین مهلت خدمات گذاشت. به همین دلیل، کاربردی که پشتوانهٔ KCAL بود عملاً از بین رفته است. در این صفحه توضیح می‌دهیم کی کال چه بود، چطور کار می‌کرد، چه فرقی با توکن FITFI داشت و وضعیت فعلی‌اش چیست.

یادداشت وضعیت (مهر ۱۴۰۵): تا مهر ۱۴۰۵ خرید آنی، معامله در بازار حرفه‌ای، واریز و برداشت کی کال در ارزینجا فعال نیست. Step App هم از ۲۱ اوت ۲۰۲۶ (۳۰ مرداد ۱۴۰۵) خدماتش را متوقف کرده است. اطلاعات این صفحه فقط جنبهٔ آموزشی دارد و پیشنهاد خرید یا سرمایه‌گذاری نیست.

تاریخچهٔ کی کال و Step App

مهم‌ترین رویدادهای Step App به ترتیب زمانی، بر اساس اعلام‌های رسمی و گزارش رسانه‌ها:

• آوریل ۲۰۲۲: Step App اعلام کرد روی آوالانچ و روی یک ساب‌نت اختصاصی مستقر می‌شود و کارمزد آن با توکن خودش پرداخت خواهد شد.
• مه ۲۰۲۲: توکن FITFI به سقف تاریخی حدود ۰٫۷۳ دلار رسید. این اوج موج Move-to-Earn بود.
• ۱۵ اوت ۲۰۲۲: شبکهٔ اصلی Step Network فعال شد و منابع شبکه، اعتبارسنج‌ها و ابزارها عمومی شدند.
• اکتبر ۲۰۲۲: انتقال FITFI از C-Chain آوالانچ به Step Network شروع شد و انتقال استیکینگ در ۱۳ اکتبر به پایان رسید.
• بعد از ۲۰۲۳: طبق گزارش Crypto Times، نقشهٔ راه عمومی پروژه دیگر به‌روز نشد و پیام‌های تیم بیشتر بر کمپین‌های بازاریابی و رویدادهای جامعه متمرکز بود.
• اوت ۲۰۲۶: تعطیلی پروژه در ۵ اوت اعلام شد و خدمات تا ۲۱ اوت متوقف شد.

در همین دوره صرافی‌های خارجی هم FITFI را کنار گذاشتند. طبق گزارش crypto.news، بای‌بیت حذف آن را در آوریل ۲۰۲۶ اعلام کرد، کوکوین ۳۱ اوت را مهلت گذاشت و بیتامب معاملهٔ FITFI را از ۱۸ اوت متوقف کرد و تا ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶ برداشت را باز نگه داشت. KCAL از ابتدا نقدشوندگی بسیار کمتری از FITFI داشت و بخش عمدهٔ معاملاتش در Step Exchange انجام می‌شد.

کی کال (KCAL) چیست؟

کی کال توکن اقتصاد داخلی Step App بود. در توضیح رسمی پروژه که CoinGecko و CoinMarketCap هم نقل کرده‌اند آمده است: Step App بر اساس موقعیت جغرافیایی بازیکن، به پیاده‌روی، آهسته‌دویدن و دویدن او پاداش KCAL می‌دهد. KCAL برای کارهای درون بازی هم مصرف می‌شد، از جمله ساخت (Mint) کفش مجازی جدید، تعمیر و ارتقای سطح کفش و باز کردن صندوقچه‌های جایزه.

اسم KCAL از «کیلوکالری» گرفته شده است. پیام پروژه این بود که هر کالری‌ای که می‌سوزانید به پاداش تبدیل شود. صفحهٔ رسمی توکن‌های Step App کی کال را توکن کاربردی تراکنش‌های درون‌بازی معرفی می‌کند. سه کاربرد اصلی آن «ساخت و ارتقای تجهیزات»، «تعمیر تجهیزات» و «معامله در بازارچهٔ KCAL» بود.

آیا کی کال توکن حاکمیتی بود؟

خیر. در برخی متن‌های قدیمی فارسی، کی کال توکن حاکمیتی (Governance) معرفی شده است، اما این درست نیست. در Step App توکن حاکمیتی استپ دات اپ (FITFI) بود. FITFI برای پرداخت کارمزد شبکه، استیکینگ و تغییر تصادفی ویژگی‌های تجهیزات به کار می‌رفت. KCAL فقط توکن پاداش و مصرف درون‌برنامه بود.

Step App چه بود؟

Step App یک اپلیکیشن تناسب اندام بود که ایدهٔ Move-to-Earn را با بازی‌وارسازی، NFT و بلاکچین ترکیب می‌کرد. اعلام شده بود که مدیرعامل پروژه، Kirill Volgin، پیش‌تر مدیر مالی Zerion بوده است. پروژه در بهار ۲۰۲۲ اعلام کرد که روی آوالانچ و روی یک ساب‌نت اختصاصی مستقر می‌شود. شبکهٔ اصلی Step Network در ۱۵ اوت ۲۰۲۲ راه افتاد.

تیم Step App تا زمان تعطیلی گفته بود اپلیکیشن بیش از یک میلیون بار نصب شده و میلیاردها قدم در آن ثبت شده است. این اعداد ادعای خود تیم است و منبع مستقلی آن‌ها را تأیید نکرده است. در سال‌های بعد بخش‌هایی مثل تمرین‌های مبتنی بر هوش مصنوعی و دوئل‌های رقابتی هم به برنامه اضافه شد. کاربران می‌توانستند با آن‌ها هم KCAL به دست بیاورند.

کی کال چگونه به دست می‌آمد؟

چرخهٔ کسب کی کال در Step App تقریباً این‌طور بود:

• داشتن کفش مجازی (SNEAK): برای کسب پاداش باید یک NFT کفش داشتید. کاربران تازه‌وارد می‌توانستند برای مدت محدود با کفش آزمایشی رایگان شروع کنند.
• حرکت با روشن بودن موقعیت مکانی: برنامه پیاده‌روی و دویدن را با GPS ثبت می‌کرد. نوع کفش و ویژگی‌هایش در مقدار پاداش اثر داشت. کفش‌ها برای بازه‌های سرعتی متفاوت طراحی شده بودند.
• استیک کردن کفش و دریافت دوره‌ای پاداش: طبق راهنماهای منتشرشده، کفش باید استیک می‌شد تا پاداش تعلق بگیرد. پاداش هم در دوره‌های زمانی مشخص قابل برداشت بود.
• فعالیت‌های دیگر: تمرین‌های هوش مصنوعی و دوئل‌های رقابتی (Clash Duels) هم بخشی از راه‌های کسب KCAL بودند.

مصرف و سوزاندن KCAL

هر وقت KCAL صرف ساخت، تعمیر یا ارتقای تجهیزات می‌شد، از چرخهٔ گردش خارج می‌شد. صفحهٔ رسمی توکن‌ها این را سازوکار سوزاندن (Burn) معرفی می‌کرد. هدف این بود که فشار عرضه از پاداش‌های روزانه با مصرف درون‌بازی متعادل شود. این تعادل در عمل به رشد مداوم کاربران جدید بستگی داشت.

تفاوت کی کال و FITFI

اقتصاد Step App دو توکنی بود. این الگو در پروژه‌های Move-to-Earn و GameFi رایج است:

توکن گس Step Network هم FITFI بود. یعنی برای جابه‌جا کردن KCAL روی این شبکه به مقداری FITFI برای کارمزد نیاز داشتید. این وابستگی یکی از دلایلی بود که سرنوشت KCAL کاملاً به سرنوشت کل اکوسیستم Step App گره خورده بود.

Step Network؛ بلاکچین زیربنای کی کال

Step Network یک زنجیرهٔ سازگار با EVM بود که با فناوری ساب‌نت آوالانچ (که امروز Avalanche L1 هم نامیده می‌شود) ساخته شده بود. شناسهٔ زنجیرهٔ آن (Chain ID) عدد ۱۲۳۴ است. این شبکه چند جزء داشت:

• Step Exchange: صرافی غیرمتمرکز داخلی شبکه که جفت KCAL/FITFI در آن معامله می‌شد.
• پل (Bridge): برای انتقال دارایی بین آوالانچ و Step Network.
• اکسپلورر Stepscan: برای دیدن تراکنش‌ها و قراردادهای شبکه.

چون این شبکه با EVM سازگار بود، کیف پول‌هایی مثل متامسک با افزودن شبکهٔ سفارشی به آن وصل می‌شدند. البته این به معنای ERC-20 بودن KCAL روی اتریوم نیست. نسخهٔ اصلی و رسمی KCAL روی Step Network صادر شده بود.

مشخصات فنی و عرضهٔ کی کال

• نماد: KCAL
• شبکه: Step Network (ساب‌نت آوالانچ)
• آدرس قرارداد: 0x68b2dfc494362aae300f2c401019205d8960226b
• عرضهٔ کل و حداکثر: ۵۰ میلیون KCAL
• عرضهٔ در گردش: منابع مختلف عددهای متفاوتی گزارش می‌کنند. صفحهٔ رسمی Step App حدود ۳٫۹ میلیون نوشته و CoinGecko کل ۵۰ میلیون را در گردش نشان می‌دهد.

داده‌های بازار KCAL بین سایت‌های رتبه‌بندی هم یکسان نیست. برای مثال، سقف قیمتی تاریخی در CoinGecko و CoinMarketCap متفاوت ثبت شده است. همهٔ منابع اما نشان می‌دهند قیمت فعلی بیش از ۹۹ درصد زیر اوج سال ۲۰۲۲ است و حجم معاملات تقریباً صفر شده است. CoinGecko هم اعلام کرده معاملهٔ KCAL در بازارهای فهرست‌شده‌اش متوقف شده است.

تعطیلی Step App در اوت ۲۰۲۶

تیم Step App در ۵ اوت ۲۰۲۶ در شبکهٔ اجتماعی X اعلام کرد که پس از چهار سال فعالیت پروژه را تعطیل می‌کند. همهٔ خدمات تا ۲۱ اوت ۲۰۲۶ متوقف شد. تیم از کاربران خواست پیش از این تاریخ توکن‌های قفل‌شده را از استیک خارج کنند و موقعیت‌هایشان در صرافی‌ها را مدیریت کنند. طبق گزارش رسانه‌ها:

• دلیل مالی، فنی یا حقوقی برای تعطیلی اعلام نشد. خریدار، بازسازی یا ادامهٔ پروژه با نام دیگری هم اعلام نشد.
• تیم مشخص نکرد که کیف پول، بازارچه، Step Exchange، پل و دریافت پاداش‌ها بعد از ۲۱ اوت در دسترس می‌مانند یا نه.
• قیمت FITFI پس از این خبر به‌شدت سقوط کرد و بیش از ۹۹٫۹ درصد زیر سقف تاریخی‌اش (حدود ۰٫۷۳ دلار در مه ۲۰۲۲) رسید.
• چند صرافی خارجی FITFI را از فهرست خود حذف کردند یا زمان‌بندی حذفش را اعلام کردند.

این تعطیلی برای دارندگان KCAL چه معنایی دارد؟

ارزش KCAL به کاربردش در Step App بستگی داشت: ساخت و تعمیر کفش، بازارچه و چرخهٔ پاداش. با توقف خدمات، این کاربردها هم از بین رفته‌اند. خود قرارداد توکن روی بلاکچین ممکن است همچنان وجود داشته باشد، اما بدون اپلیکیشن و با نقدشوندگی تقریباً صفر، نباید آن را دارایی فعالی دانست که بازار مشخصی دارد.

کی کال در ارزینجا

کی کال در فهرست ارزهای ارزینجا ثبت شده است، اما تا مهر ۱۴۰۵ هیچ‌کدام از امکانات زیر برای آن فعال نیست:

• خرید و فروش آنی (راهنمای معامله آنی)
• معامله در بازار حرفه‌ای
• واریز KCAL به کیف پول ارزینجا
• برداشت KCAL از ارزینجا

اگر KCAL را از قبل دارید، آن را به ارزینجا واریز نکنید. واریز ارزی که واریزش بسته است ممکن است به گم شدن دارایی منجر شود. برای دیدن ارزهایی که الان در ارزینجا قابل معامله‌اند، به صفحهٔ بازار ارزینجا سر بزنید. راهنمای کلی واریز و برداشت هم در بخش کیف پول، واریز و برداشت آمده است.

Move-to-Earn و سرنوشت پروژه‌های مشابه

Step App یکی از پروژه‌های موج Move-to-Earn بود که در سال ۲۰۲۲ بسیار پرطرفدار شد. ایدهٔ پرداخت پاداش رمزارزی برای حرکت جذاب بود، اما اقتصاد بیشتر این پروژه‌ها به ورود مداوم کاربران جدید و خرید NFT وابسته بود. وقتی رشد کاربران کند شد، فشار فروش توکن‌های پاداش بیشتر از تقاضای مصرف درون‌بازی شد و قیمت این توکن‌ها به‌شدت افت کرد.

بعد از اعلام تعطیلی، پروژهٔ رقیب، سوئیت اکونومی (SWEAT)، روز تعطیلی را «روزی غم‌انگیز برای Move-to-Earn» خواند و برای کاربران Step App راهنمای خروج امن منتشر کرد. در این راهنما از کاربران خواسته بود FITFI را از استیک خارج کنند و فقط از مسیر رسمی به C-Chain آوالانچ برگردانند. این ابتکار یک پروژهٔ دیگر بود و به معنای ادغام یا تبدیل خودکار KCAL نیست. پروژه‌های GameFi مثل اکسی اینفینیتی هم الگوی اقتصاد دو توکنی مشابهی داشته‌اند و همین چالش پایداری توکن پاداش را تجربه کرده‌اند.

درس‌هایی از تجربهٔ کی کال

• ارزش توکن پاداش به محصول وابسته است: اگر محصول تعطیل شود، توکنی که فقط درون همان محصول کاربرد دارد پشتوانه‌اش را از دست می‌دهد.
• نقدشوندگی را بسنجید: توکنی که فقط در یک صرافی غیرمتمرکز داخلی و با حجم ناچیز معامله می‌شود، ریسک بالایی دارد.
• به نقشهٔ راه و فعالیت تیم توجه کنید: طبق گزارش‌ها، نقشهٔ راه عمومی Step App از سال ۲۰۲۳ به بعد عملاً به‌روز نشده بود.

مزایا و معایب کی کال (در دوران فعالیت)

مزایا

• پیوند دادن فعالیت بدنی واقعی با پاداش رمزارزی و انگیزه برای ورزش
• کاربرد مشخص درون برنامه برای ساخت، تعمیر و ارتقای تجهیزات
• سازوکار سوزاندن توکن در هنگام مصرف
• اجرا روی شبکهٔ اختصاصی با کارمزد پایین

معایب و ریسک‌ها

• وابستگی کامل به یک اپلیکیشن که اکنون تعطیل شده است
• نیاز به FITFI برای کارمزد شبکه و وابستگی به سرنوشت آن
• نقدشوندگی بسیار کم و توقف معاملات در بیشتر بازارها
• اختلاف داده‌های عرضه و قیمت بین منابع مختلف
• وجود توکن دیگری با همین نماد (Phantasma Energy) که ممکن است باعث اشتباه شود

KCAL را با Phantasma Energy اشتباه نگیرید

نماد KCAL فقط مال Step App نیست. توکن «Phantasma Energy» هم با نماد KCAL شناخته می‌شود. آن توکن گس بلاکچین Phantasma است و هیچ ارتباطی با Step App ندارد. موضوع این صفحه کی کالِ Step App با آدرس قرارداد ذکرشده روی Step Network است. هنگام جستجو در سایت‌های داده یا کیف پول‌ها، همیشه نام کامل پروژه و آدرس قرارداد را بررسی کنید، نه فقط نماد.

منابع رسمی و اطلاعات بیشتر

برای بررسی اطلاعات KCAL می‌توانید به صفحهٔ رسمی توکن‌های Step App و صفحهٔ KCAL در CoinGecko سر بزنید. خبر تعطیلی پروژه در گزارش کوین‌تلگراف هم آمده است. با توجه به تعطیلی Step App، ممکن است بخشی از این منابع در آینده به‌روز نشوند یا از دسترس خارج شوند.

جمع‌بندی

کی کال (KCAL) توکن پاداش و مصرف درون‌برنامهٔ Step App بود. کاربران آن را با پیاده‌روی و دویدن به دست می‌آوردند و برای ساخت و نگهداری کفش‌های مجازی خرج می‌کردند. توکن حاکمیتی این اکوسیستم FITFI بود، نه KCAL. با تعطیلی Step App در اوت ۲۰۲۶، کاربرد اصلی KCAL از بین رفته و معاملاتش تقریباً متوقف شده است. در ارزینجا هم تا مهر ۱۴۰۵ خرید آنی، بازار حرفه‌ای، واریز و برداشت این ارز فعال نیست. اگر به ارزهای دیجیتال علاقه دارید، بهتر است سراغ دارایی‌های فعال و پرنقدشونده‌ای مثل بیت کوین یا تتر بروید و پیش از هر تصمیمی ریسک‌ها را با دقت بسنجید.