دیسنترالند (Decentraland) یک جهان مجازی سهبعدی و غیرمتمرکز است که روی بلاکچین اتریوم ساخته شده و توکن بومی آن مانا (MANA) نام دارد. در دیسنترالند کاربران می‌توانند زمین دیجیتال بخرند، روی آن بسازند، آیتمهای پوشیدنی برای آواتار خود تهیه کنند، در رویدادهای زنده شرکت کنند و از طریق سازمان خودگردان غیرمتمرکز (DAO) دربارهٔ آیندهٔ پلتفرم رأی بدهند. در این صفحه با کاربرد توکن مانا، نحوهٔ کار دیسنترالند، عرضهٔ توکن، رویدادهای مهم تا سال ۲۰۲۶ و روش خرید مانا در ارزینجا آشنا می‌شوید.
یادداشت وضعیت (آبان ۱۴۰۵): در حال حاضر خرید آنی و واریز مانا در ارزینجا فعال است، اما برداشت MANA از کیف پول ارزینجا موقتاً بسته است. پیش از معامله، وضعیت لحظه‌ای را در صفحهٔ خرید بررسی کنید.
دیسنترالند چیست؟
دیسنترالند یکی از قدیمی‌ترین پروژه‌های متاورس در دنیای ارزهای دیجیتال است. ایدهٔ اصلی آن ساخت دنیایی مجازی است که مالکیتش در دست خود کاربران باشد، نه یک شرکت مرکزی. هر قطعه زمین در این جهان یک توکن غیرمثلی (NFT) است و مالکیت آن روی بلاکچین ثبت میشود؛ بنابراین هیچ نهادی نمی‌تواند زمین یا دارایی کاربر را بدون اجازهٔ او جابه‌جا کند.
نقشهٔ اصلی دیسنترالند «جنسیس سیتی» (Genesis City) نام دارد و از ۹۰ هزار و ۶۰۱ قطعه زمین تشکیل شده است. بخشی از این قطعه‌ها به کاربران فروخته شد، بخشی به خیابان‌ها، میدان‌ها و پلازاهای عمومی اختصاص یافت و بخشی هم به‌صورت «دیستریکت»های موضوعی میان گروه‌هایی از کاربران تقسیم شد. دسترسی به این جهان از طریق نسخهٔ دسکتاپ (کلاینت مخصوص ویندوز و مک) امکان‌پذیر است و از مارس ۲۰۲۶ دیسنترالند در فروشگاه Epic Games هم عرضه شده است.
کاربران در دیسنترالند با آواتار خود در محیط حرکت میکنند، با یکدیگر گفتگو میکنند، در کنسرت‌ها، نمایشگاه‌های هنری، مهمانی‌ها و رویدادهایی مانند «هفتهٔ مد متاورس» شرکت میکنند و صحنه‌ها و بازی‌های تعاملی خودشان را میسازند.
ارز دیجیتال مانا (MANA) چیست و چه کاربردی دارد؟
مانا توکن اصلی اقتصاد دیسنترالند است. این توکن در اصل به‌صورت استاندارد ERC-20 روی شبکهٔ اتریوم منتشر شد و نسخهٔ پلشدهٔ آن روی شبکهٔ پالیگان هم وجود دارد تا کاربران بتوانند بخش زیادی از تراکنش‌های درون‌جهان را با کارمزد کمتر انجام دهند.
پرداخت در بازارچهٔ دیسنترالند
خرید و فروش زمین (LAND)، املاک ترکیبی (Estate)، نامهای اختصاصی و آیتمهای پوشیدنی آواتار در بازارچهٔ رسمی دیسنترالند با مانا انجام میشود. سازندگانی که آیتم یا لباس دیجیتال طراحی میکنند هم درآمد خود را عمدتاً به مانا دریافت میکنند.
حاکمیت و رأی‌گیری در DAO
دارندگان مانا می‌توانند در DAO دیسنترالند رأی بدهند. قدرت رأی کاربر از مانای در اختیار او، زمین‌ها و املاک و نامهای ثبت‌شده‌اش محاسبه میشود. تصمیم‌هایی مانند تخصیص بودجهٔ گرنت‌ها، تغییر سیاست‌های محتوا و اولویت‌های توسعه از همین مسیر گرفته میشود.
بلیت ورود به اقتصاد سازندگان
بسیاری از تجربه‌های درون دیسنترالند، از بازی‌های کوچک تا گالری‌ها و فروشگاه‌های برندها، توسط خود کاربران ساخته می‌شوند. مانا ابزار پرداخت و پاداش در این اقتصاد سازنده‌محور است.
دیسنترالند چگونه کار میکند؟
معماری دیسنترالند را می‌توان در سه لایه خلاصه کرد. در لایهٔ اجماع، قراردادهای هوشمند اتریوم مالکیت زمین‌ها و دیگر NFTها را نگه می‌دارند. در لایهٔ محتوا، اطلاعات صحنه‌هایی که روی هر قطعه زمین ساخته شده‌اند روی سرورهای غیرمتمرکزی به نام Catalyst ذخیره و توزیع میشود. در لایهٔ تعامل بلادرنگ، کاربران از طریق کلاینت با هم ارتباط برقرار میکنند، حرکت یکدیگر را می‌بینند و گفتگو میکنند.
این ساختار باعث میشود که اگر شرکت یا تیم اولیه از پروژه کنار برود، دادههای مالکیت همچنان روی بلاکچین باقی بماند و محتوا از طریق شبکهٔ سرورهای مستقل در دسترس باشد. سرورهای Catalyst را نهادهایی اداره میکنند که با رأی DAO تأیید شده‌اند.
کیف پول و ورود به جهان
برای استفادهٔ کامل از دیسنترالند، کاربر یک کیف پول اتریومی (مثلاً متامسک) به حساب خود وصل میکند. بدون کیف پول هم می‌توان به‌صورت مهمان وارد شد، اما مالکیت آیتم‌ها، نام و رأی‌دادن به کیف پول نیاز دارد.
زمین (LAND) و NFTهای دیسنترالند
LAND یک توکن غیرمثلی با استاندارد ERC-721 است و هر توکن نمایانگر یک قطعهٔ ۱۶ در ۱۶ متری در نقشهٔ جنسیس سیتی است. چند قطعهٔ کنار هم را می‌توان به یک Estate تبدیل کرد تا ساخت‌وساز بزرگ‌تری روی آن انجام شود. مالک زمین تعیین میکند چه محتوایی روی آن نمایش داده شود؛ از یک گالری هنری تا فروشگاه یا بازی.
علاوه بر زمین، آیتمهای پوشیدنی (Wearables)، شکلک‌ها (Emotes) و نامهای یکتا هم NFT هستند. بخشی از این آیتم‌ها روی شبکهٔ پالیگان ساخته می‌شوند تا هزینهٔ ضرب و انتقال آن‌ها کمتر باشد. اگر با مفهوم NFT و پروژه‌های بازی‌محور آشنا هستید، احتمالاً پروژه‌هایی مثل انجین کوین و ایموتیبل را هم می‌شناسید که روی زیرساخت NFT و بازی تمرکز دارند.
تاریخچهٔ دیسنترالند
دیسنترالند را آری مِیلیچ (Ari Meilich) و استبان اوردانو (Esteban Ordano) در سال ۲۰۱۵ آغاز کردند. نسخه‌های اولیهٔ پروژه یک جهان دوبعدی ساده با پیکسل‌های قابل مالکیت بود. در اوت ۲۰۱۷ عرضهٔ اولیهٔ توکن مانا برگزار شد و پروژه منابع لازم برای توسعهٔ جهان سهبعدی را جمع کرد. در اواخر ۲۰۱۷ اولین حراج زمین برگزار شد و کاربران با مانا قطعه‌های جنسیس سیتی را خریدند.
در فوریهٔ ۲۰۲۰ دیسنترالند به‌طور عمومی برای کاربران باز شد و در همان سال DAO پروژه راه‌اندازی شد تا کنترل قراردادهای اصلی و خزانه به جامعه منتقل شود. در اوج بازار سال ۲۰۲۱، پس از تغییر نام فیسبوک به متا و موج توجه به متاورس، قیمت مانا در ۲۵ نوامبر ۲۰۲۱ به سقف تاریخی حدود ۵٫۷۸ دلار رسید.
رویدادهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶
در سال‌های اخیر تمرکز تیم و جامعه بر بهبود تجربهٔ کاربری بوده است. کلاینت دسکتاپ جدید با سرعت بارگذاری بهتر عرضه شد، دیسنترالند در مارس ۲۰۲۶ به فروشگاه Epic Games اضافه شد و برنامهٔ ساخت کلاینت موبایل در نقشهٔ راه ۲۰۲۶ قرار گرفت. رویدادهای منظم مانند هفتهٔ مد متاورس، هفتهٔ هنر، جشن‌های فصلی (مثل Halloweeks در اکتبر ۲۰۲۶) و مسابقه‌های ساخت (Buildathon) هم همچنان برگزار می‌شوند.
عرضه و توکنومیکس مانا
بر اساس دادههای CoinGecko، عرضهٔ کل مانا حدود ۲٫۱۹ میلیارد توکن و عرضهٔ در گردش آن نزدیک به ۱٫۹۶ میلیارد توکن است. در زمان عرضهٔ اولیه حدود ۲٫۸ میلیارد مانا ساخته شد، اما بخشی از توکن‌ها در جریان خرید زمین در حراجهای اولیه سوزانده شد و به همین دلیل عرضهٔ کل امروز کمتر از رقم اولیه است.
- نماد: MANA
- استاندارد: ERC-20 روی اتریوم، با نسخهٔ پل‌شده روی پالیگان
- قرارداد اتریوم: 0x0f5d2fb29fb7d3cfee444a200298f468908cc942
- عرضهٔ کل: حدود ۲٫۱۹ میلیارد
- عرضهٔ در گردش: حدود ۱٫۹۶ میلیارد
بخشی از مانا در خزانهٔ DAO نگهداری میشود و صرف گرنت‌ها، توسعه و هزینه‌های عملیاتی پروژه میشود که با رأی جامعه تصویب می‌گردد.
DAO دیسنترالند و نقش جامعه
DAO دیسنترالند قلب حاکمیت این پروژه است. هر کاربری که قدرت رأی کافی داشته باشد می‌تواند پیشنهاد ثبت کند؛ از تغییر نقشه و اضافه کردن سرور Catalyst تا تخصیص بودجه برای تیم‌های توسعه. رأی‌گیری‌ها از طریق ابزار Snapshot و بدون پرداخت کارمزد گس انجام میشود و نتیجهٔ تصویب‌شده توسط امضاکنندگان چندامضایی DAO اجرا میشود.
این مدل به دیسنترالند اجازه داده است که پس از کم‌رنگ شدن نقش تیم بنیان‌گذار، همچنان مسیر توسعه را ادامه دهد. البته منتقدان می‌گویند مشارکت در رأی‌گیری‌ها محدود است و تعداد کمی کیف پول بزرگ سهم زیادی از قدرت رأی را در اختیار دارند.
در دیسنترالند چه کارهایی می‌توان انجام داد؟
دیسنترالند بیش از آنکه یک بازی با هدف مشخص باشد، یک فضای اجتماعی باز است. تجربهٔ هر کاربر به علاقه‌اش بستگی دارد و بخش بزرگی از محتوای آن را جامعه می‌سازد.
شرکت در رویدادها
تقویم رویدادهای دیسنترالند تقریباً هر روز برنامه دارد: کنسرت‌ها و مهمانی‌های موسیقی زنده، تماشای گروهی فیلم، جلسه‌های گفتگو دربارهٔ فناوری و Web3، نمایشگاه‌های هنری و رویدادهای فصلی. هفتهٔ مد متاورس که برندهای پوشاک در آن کلکسیون‌های دیجیتال ارائه میکنند، از شناخته‌شده‌ترین رویدادهای سالانهٔ آن است.
ساخت صحنه و محتوا
مالکان زمین و افرادی که از آن‌ها اجازه گرفته‌اند می‌توانند با ابزار ساخت تصویری یا کیت توسعهٔ نرم‌افزاری (SDK) صحنه‌های تعاملی بسازند. این صحنه‌ها می‌توانند گالری، فروشگاه، بازی کوچک یا فضای گردهمایی باشند. همچنین دیسنترالند قابلیت «Worlds» را دارد که به دارندگان نامهای یکتا اجازه می‌دهد فضای اختصاصی خارج از نقشهٔ اصلی بسازند، بدون اینکه زمین بخرند.
طراحی و فروش آیتم پوشیدنی
طراحان می‌توانند لباس، اکسسوری و شکلک برای آواتارها بسازند و پس از تأیید کمیتهٔ محتوا، آن‌ها را در بازارچه بفروشند. این بخش یکی از منابع اصلی درآمد سازندگان در دیسنترالند است.
مقایسهٔ دیسنترالند با سایر پروژه‌های متاورس
نزدیک‌ترین رقیب دیسنترالند سندباکس است که آن هم زمین‌های NFT و توکن بومی دارد، اما ظاهری وکسلی و تمرکز بیشتری روی بازی‌سازی دارد. پروژه‌هایی مثل اکسی اینفینیتی و ایلوویوم بیشتر بازی هستند تا جهان باز اجتماعی، و ایپ کوین هم به اکوسیستم متاورسی Otherside گره خورده است.
| ویژگی | دیسنترالند | سندباکس |
|---|---|---|
| توکن | MANA | SAND |
| شبکه | اتریوم و پالیگان | اتریوم و پالیگان |
| تمرکز | جهان اجتماعی، رویدادها و سازندگان | بازی‌سازی و تجربه‌های تعاملی |
| حاکمیت | DAO فعال از ۲۰۲۰ | DAO و بنیاد |
مزایا و ریسک‌های سرمایه‌گذاری در مانا
مزایا
- یکی از قدیمی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین برندهای متاورس با جامعهٔ فعال سازندگان
- حاکمیت غیرمتمرکز از طریق DAO و خزانهٔ تحت کنترل جامعه
- کاربرد مستقیم توکن در بازارچه، زمین و آیتمهای پوشیدنی
- نقدشوندگی بالا در صرافی‌های بزرگ جهانی
ریسک‌ها
- تعداد کاربران فعال روزانه نسبت به دوران اوج متاورس پایین است و رشد پایدار کاربر هنوز اثبات نشده است.
- قیمت مانا در سال ۲۰۲۶ بیش از ۹۸ درصد پایین‌تر از سقف تاریخی ۲۰۲۱ بوده است.
- رقابت شدید با بازی‌ها و پلتفرم‌های متاورسی متمرکز که منابع مالی بیشتری دارند.
- تمرکز قدرت رأی در دست چند کیف پول بزرگ.
این مطلب توصیهٔ سرمایه‌گذاری نیست؛ پیش از خرید هر ارز دیجیتال، ریسک‌ها را بسنجید و فقط بخشی از سرمایه را وارد کنید که توان از دست دادنش را دارید.
چه عواملی روی قیمت مانا اثر می‌گذارند؟
قیمت مانا مانند بیشتر آلت‌کوین‌ها به روند کلی بازار و به‌ویژه حرکت بیت کوین و اتریوم وابسته است. علاوه بر آن، عواملی مانند تعداد کاربران فعال، رویدادهای بزرگ درون جهان، همکاری با برندها، عرضهٔ کلاینت‌های جدید (دسکتاپ، Epic Games و موبایل) و تصمیم‌های DAO دربارهٔ خزانه می‌توانند روی تقاضای توکن اثر بگذارند. موج‌های خبری دربارهٔ متاورس هم در گذشته نوسان‌های شدیدی ایجاد کرده‌اند.
نحوهٔ نگهداری مانا
چون مانا یک توکن ERC-20 است، در هر کیف پول سازگار با اتریوم مانند متامسک، تراست ولت یا کیف پول‌های سخت‌افزاری قابل نگهداری است. برای استفاده در دیسنترالند، کیف پول را به حساب خود وصل کنید. دقت کنید که مانای شبکهٔ اتریوم و مانای شبکهٔ پالیگان دو قرارداد متفاوت دارند و هنگام واریز یا انتقال باید شبکهٔ درست را انتخاب کنید؛ ارسال روی شبکهٔ اشتباه ممکن است به از دست رفتن دارایی منجر شود.
خرید مانا در ارزینجا
در ارزینجا می‌توانید مانا را به‌صورت آنی با تومان یا تتر بخرید و بفروشید. مراحل کار ساده است:
- در ارزینجا ثبتنام و احراز هویت را کامل کنید.
- حساب خود را با تومان شارژ کنید یا ارز دیجیتال واریز کنید.
- در صفحهٔ خرید آنی، MANA را انتخاب کنید، مقدار را وارد کنید و سفارش را ثبت کنید.
واریز مانا به حساب ارزینجا فعال است، اما همان‌طور که در ابتدای صفحه گفته شد، برداشت MANA در حال حاضر (آبان ۱۴۰۵) موقتاً بسته است. اگر قصد انتقال مانا به کیف پول شخصی یا استفاده در دیسنترالند را دارید، پیش از خرید وضعیت برداشت را بررسی کنید. برای آشنایی با دیگر پروژه‌های بازی و متاورس، صفحهٔ گالا گیمز را هم ببینید.
اصطلاحات کلیدی دیسنترالند
- Genesis City: نقشهٔ اصلی دیسنترالند که از ۹۰ هزار و ۶۰۱ قطعه زمین تشکیل شده است.
- LAND: توکن غیرمثلی هر قطعه زمین در نقشه.
- Estate: مجموعه‌ای از چند قطعهٔ LAND مجاور که به یک دارایی واحد تبدیل شده‌اند.
- Wearables: آیتمهای پوشیدنی آواتار که به‌صورت NFT عرضه می‌شوند.
- Catalyst: سرورهای غیرمتمرکزی که محتوای صحنه‌ها را ذخیره و توزیع میکنند.
- DAO: سازمان خودگردانی که دارندگان مانا، زمین و نام در آن رأی میدهند.
- Worlds: فضاهای اختصاصی خارج از نقشهٔ اصلی که با نام یکتا ساخته می‌شوند.
آشنایی با این اصطلاح‌ها کمک میکند خبرها و پیشنهادهای DAO را بهتر دنبال کنید و پیش از خرید زمین یا آیتم، تفاوت دارایی‌ها را بدانید.
منابع رسمی دیسنترالند
برای اطلاعات بیشتر می‌توانید به سایت رسمی دیسنترالند، وایت‌پیپر پروژه و صفحهٔ مانا در CoinGecko مراجعه کنید. قرارداد توکن را هم می‌توانید در اترسکن ببینید.