خرید و فروش اتریوم نیم سرویس (ENS)

اتریوم نیم سرویس (Ethereum Name Service) با نماد ENS یک سیستم نام‌گذاری غیرمتمرکز روی بلاکچین اتریوم است. این سیستم آدرس‌های طولانی و ناخوانای کیف پول را به نام‌های ساده‌ای مثل name.eth تبدیل می‌کند. توکن ENS توکن حاکمیتی این پروتکل است. دارندگان آن در «ENS DAO» دربارهٔ آیندهٔ پروتکل، هزینهٔ ثبت نام‌ها و خرج خزانه رأی می‌دهند. در این صفحه می‌خوانید ENS چیست، چطور کار می‌کند، توکن آن چه کاربردی دارد، در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ چه تغییری کرده و چطور می‌توانید آن را از ارزینجا بخرید.

یادداشت وضعیت (آبان ۱۴۰۵): خرید و فروش آنی و واریز ENS در ارزینجا فعال است، ولی برداشت این ارز در حال حاضر بسته است. پیش از معامله، وضعیت به‌روز را در صفحهٔ کیف پول ببینید.

چرا به سرویس نام اتریوم نیاز داریم؟

در روزهای اول اینترنت، برای باز کردن هر سایت باید آدرس IP آن را تایپ می‌کردید؛ یعنی رشته‌ای از اعداد که به خاطر سپردنش سخت بود. سیستم نام دامنه (DNS) در سال ۱۹۸۳ این مشکل را حل کرد. DNS نام‌های خوانا مثل arzinja.info را به آدرس IP ترجمه می‌کند.

رمزارزها هنوز مشکل مشابهی دارند. آدرس عمومی اتریوم ۴۲ کاراکتر دارد و با 0x شروع می‌شود. کپی کردن یا تایپ این رشته‌ها خطای انسانی زیادی دارد. یک کاراکتر اشتباه می‌تواند دارایی را برای همیشه به آدرس دیگری بفرستد. ENS برای حل همین مشکل ساخته شد. به جای آدرس طولانی، فقط نام کوتاهی مثل alice.eth را وارد می‌کنید و کیف پول آدرس واقعی را پیدا می‌کند.

اتریوم نیم سرویس (ENS) چیست؟

ENS یک پروتکل نام‌گذاری باز، توزیع‌شده و قابل‌گسترش است که با قراردادهای هوشمند روی اتریوم کار می‌کند. این پروتکل در مه ۲۰۱۷ روی شبکهٔ اصلی اتریوم راه‌اندازی شد. «نیک جانسون» (Nick Johnson) که پیش‌تر در بنیاد اتریوم کار می‌کرد، آن را پایه‌گذاری کرد. امروز توسعهٔ اصلی پروتکل با شرکت ENS Labs است و تصمیم‌های کلان را ENS DAO می‌گیرد.

نام‌های ENS فقط برای آدرس کیف پول نیستند. به هر نام می‌شود رکوردهای مختلفی وصل کرد: آدرس کیف پول در شبکه‌های مختلف، هش محتوای یک وب‌سایت غیرمتمرکز (مثلاً روی IPFS)، تصویر پروفایل، ایمیل و حساب‌های شبکه‌های اجتماعی. به همین دلیل نام ENS در عمل یک «هویت وب ۳» است که در بسیاری از کیف پول‌ها و اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز شناخته می‌شود.

تفاوت ENS با DNS سنتی

هر دو سیستم سلسله‌مراتبی‌اند و صاحب یک دامنه می‌تواند زیردامنه بسازد. تفاوت اصلی در مالکیت است. در DNS، ثبت‌کننده‌های متمرکز دامنه را مدیریت می‌کنند و ممکن است آن را مسدود کنند. در ENS، مالکیت نام روی بلاکچین ثبت می‌شود و فقط کلید خصوصی صاحب نام آن را کنترل می‌کند. ENS امکان وارد کردن دامنه‌های DNS معمولی مثل ‎.com‎ را هم دارد. این کار با استاندارد امنیتی DNSSEC انجام می‌شود.

ENS چگونه کار می‌کند؟

معماری ENS از دو جزء اصلی ساخته شده است: رجیستری (Registry) و ریزالور (Resolver).

رجیستری ENS

رجیستری یک قرارداد هوشمند است که فهرست همهٔ نام‌ها و زیرنام‌ها را نگه می‌دارد. برای هر نام سه اطلاعات اصلی ذخیره می‌شود: صاحب نام (که می‌تواند یک کیف پول یا یک قرارداد هوشمند باشد)، ریزالور مسئول آن نام، و مدت زمان کش شدن رکوردها (TTL). صاحب هر نام می‌تواند برای آن زیرنام بسازد. مثلاً صاحب arzinja.eth می‌تواند learn.arzinja.eth را بسازد و به شخص دیگری بدهد.

ریزالور ENS

ریزالور قراردادی است که نام را به داده ترجمه می‌کند. وقتی کیف پول شما نامی مثل alice.eth را جستجو می‌کند، اول از رجیستری می‌پرسد کدام ریزالور مسئول این نام است. بعد از همان ریزالور آدرس یا رکورد موردنظر را می‌گیرد. ترجمهٔ معکوس هم ممکن است. یعنی از روی آدرس کیف پول، نام اصلی آن (Primary Name) نمایش داده می‌شود.

ثبت و تمدید نام‌های ‎.eth

نام‌های ‎.eth برای مدت مشخصی اجاره می‌شوند و باید تمدید شوند. هزینهٔ سالانه به طول نام بستگی دارد. نام‌های کوتاه‌تر (سه و چهار حرفی) گران‌ترند. هزینه به دلار تعیین و به اتر پرداخت می‌شود و درآمد آن به خزانهٔ ENS DAO می‌رود. نکتهٔ مهم: توکن ENS برای ثبت یا تمدید نام لازم نیست. هزینهٔ نام‌ها با اتر پرداخت می‌شود و توکن ENS نقش حاکمیتی دارد.

توکن ENS چیست و چه کاربردی دارد؟

توکن ENS یک توکن ERC-20 روی شبکهٔ اتریوم است که در نوامبر ۲۰۲۱ عرضه شد. کاربرد اصلی آن حاکمیت است. دارندگان ENS یا نمایندگانی که رأی خود را به آن‌ها سپرده‌اند (Delegate)، دربارهٔ این موضوعات تصمیم می‌گیرند:

• قیمت ثبت و تمدید نام‌های ‎.eth و تنظیمات اوراکل قیمت
• نحوهٔ خرج کردن دارایی‌های خزانهٔ DAO برای توسعه، گرنت‌ها و پروژه‌های اکوسیستم
• ارتقاهای پروتکل، از جمله فعال‌سازی ENSv2
• ساختار سازمانی DAO و گروه‌های کاری آن

رأی‌گیری‌ها دو مرحله دارند. اول رأی‌گیری خارج از زنجیره در Snapshot برگزار می‌شود و بعد پیشنهادهای اجرایی روی زنجیره رأی‌گیری می‌شوند. اگر یک پیشنهاد اجرایی تصویب شود، قراردادهای DAO آن را مستقیم اجرا می‌کنند.

توکنومیکس ENS

عرضهٔ کل توکن ENS ثابت و برابر ۱۰۰ میلیون واحد است. طبق اعلام رسمی تیم در زمان عرضه، این توکن‌ها به این شکل تقسیم شدند:

• ۲۵٪ ایردراپ به دارندگان نام‌های ‎.eth (بیش از ۱۳۷ هزار حساب)
• ۲۵٪ مشارکت‌کنندگان، از جمله تیم اصلی، مشاوران و کاربران فعال انجمن
• ۵۰٪ خزانهٔ DAO؛ بخشی در زمان عرضه آزاد شد و بقیه طی چهار سال آزاد شد

در این تقسیم هیچ سهمی برای سرمایه‌گذاران خصوصی در نظر گرفته نشده بود. اسنپ‌شات ایردراپ ۳۱ اکتبر ۲۰۲۱ گرفته شد. توکن‌های ایردراپی که تا مه ۲۰۲۲ مطالبه نشدند، به خزانهٔ DAO برگشتند. تیم ENS بارها اعلام کرده که ایردراپ دیگری در کار نیست. هر پیامی دربارهٔ «ایردراپ جدید ENS» احتمالاً کلاهبرداری است.

تاریخچهٔ اتریوم نیم سرویس

از راه‌اندازی تا DAO

ENS در مه ۲۰۱۷ با یک مزایدهٔ اولیه برای نام‌های ‎.eth شروع به کار کرد. در سال‌های بعد، قراردادها بازنویسی شدند و قابلیت وارد کردن دامنه‌های DNS اضافه شد. نام‌های ENS هم از استاندارد NFT پشتیبانی کردند، پس در بازارهای NFT قابل خرید و فروش شدند. در نوامبر ۲۰۲۱ توکن ENS عرضه شد و مدیریت پروتکل به ENS DAO رسید.

ENSv2 و کنار گذاشتن Namechain

ENS Labs در سال ۲۰۲۴ نسخهٔ دوم پروتکل (ENSv2) را معرفی کرد. قرار بود این نسخه روی یک لایهٔ دوم اختصاصی به نام Namechain اجرا شود. در فوریهٔ ۲۰۲۶ تیم این برنامه را لغو کرد و اعلام کرد ENSv2 فقط روی شبکهٔ اصلی اتریوم مستقر می‌شود. دلیل این تصمیم کاهش حدود ۹۹ درصدی هزینهٔ گس ثبت نام در یک سال گذشته بود. این کاهش هم‌زمان با افزایش سقف گس اتریوم از ۳۰ به ۶۰ میلیون در سال ۲۰۲۵ رخ داد. تیم گفته پشتیبانی از شبکه‌های لایهٔ دوم مثل آربیتروم و اپتیمیسم همچنان اولویت آن است.

رویدادهای ۲۰۲۶

در اردیبهشت ۱۴۰۵ (مه ۲۰۲۶)، نسخهٔ آلفای اپلیکیشن‌های جدید ENSv2 روی شبکهٔ آزمایشی Sepolia برای آزمایش باز شد. در اوت ۲۰۲۶ دارندگان توکن به یک تغییر ساختاری مهم در حاکمیت رأی دادند. در ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۹ مهر ۱۴۰۵) ENS Labs پیش‌نویس پیشنهاد فعال‌سازی ENSv2 روی شبکهٔ اصلی را در انجمن DAO منتشر کرد. طبق این پیش‌نویس:

• ثبت نام‌های جدید ‎.eth در رجیستری نسخهٔ ۱ متوقف می‌شود.
• صاحبان فعلی نام‌هایشان را نگه می‌دارند و می‌توانند آن‌ها را در نسخهٔ ۱ تمدید کنند. مهاجرت اجباری یا مهلت پایانی وجود ندارد.
• همهٔ نقش‌های مدیریتی ENSv2 به DAO منتقل می‌شود.
• مهلت تمدید پس از انقضا در نسخهٔ ۲ کوتاه‌تر است: ۲۸ روز به جای ۹۰ روز.

تا آبان ۱۴۰۵ این پیشنهاد هنوز پیش‌نویس است و برای اجرا باید در رأی‌گیری DAO تصویب شود.

ENSv2 چه چیزی را عوض می‌کند؟

مهم‌ترین تغییر ENSv2 «رجیستری‌های سلسله‌مراتبی» است. در نسخهٔ ۱، همهٔ نام‌ها در یک رجیستری مرکزی ثبت می‌شوند. در نسخهٔ ۲، هر نام می‌تواند رجیستری مخصوص خودش را برای زیرنام‌ها داشته باشد. این ساختار مدیریت زیرنام‌ها را ساده‌تر می‌کند و دسترسی‌ها را دقیق‌تر کنترل می‌کند. مثلاً می‌شود کنترل یک نام را بین نقش‌های مدیریتی مختلف تقسیم کرد. هدف دیگر این است که نام‌های ‎.eth از هر شبکهٔ سازگار با EVM قابل ثبت و استفاده باشند.

برای کاربران عادی، ENSv2 قرار است تجربهٔ ساده‌تری داشته باشد. دو اپلیکیشن تازه برای مدیریت نام‌ها و بررسی پروتکل ساخته شده است. چون هزینهٔ تراکنش روی شبکهٔ اصلی اتریوم بسیار کم شده، ثبت یک نام ساده دیگر هزینهٔ گس سنگینی ندارد. توسعه‌دهندگان کیف پول و دپ‌ها باید تا مدتی از هر دو نسخهٔ پروتکل پشتیبانی کنند تا نام‌های قدیمی و جدید درست شناسایی شوند.

کاربردهای ENS در عمل

کاربرد اصلی ENS ساده کردن ارسال و دریافت رمزارز است. ولی پروتکل کاربردهای دیگری هم دارد:

• دریافت چند رمزارز با یک نام: می‌شود به یک نام ‎.eth آدرس شبکه‌های مختلف، مثل بیت‌کوین و شبکه‌های سازگار با اتریوم، وصل کرد. فرستنده فقط نام را وارد می‌کند.
• ورود به اپلیکیشن‌های وب ۳: بسیاری از دپ‌ها به جای آدرس، نام اصلی ENS و تصویر پروفایل کاربر را نشان می‌دهند. استاندارد «ورود با اتریوم» هم از این نام‌ها استفاده می‌کند.
• وب‌سایت غیرمتمرکز: با ثبت هش محتوا در رکورد نام، می‌شود سایتی روی IPFS ساخت که با نام ‎.eth باز شود.
• زیرنام برای سازمان‌ها: شرکت‌ها و جامعه‌ها می‌توانند برای اعضایشان زیرنام بسازند. مثلاً هر کاربر یک اپلیکیشن، نامی مثل user.app.eth می‌گیرد.

نکات امنیتی هنگام استفاده از ENS

نام ENS مثل یک NFT در کیف پول شما نگهداری می‌شود. اگر کلید خصوصی را گم کنید یا لو برود، کنترل نام را هم از دست می‌دهید. چند نکته را رعایت کنید:

• تاریخ انقضای نام را یادداشت کنید و آن را به‌موقع تمدید کنید. نام منقضی‌شده بعد از دورهٔ مهلت، برای ثبت دیگران آزاد می‌شود.
• پیش از ارسال دارایی به یک نام، آدرس نهایی را که کیف پول نشان می‌دهد چک کنید. نام‌های بسیار شبیه به هم ممکن است برای فریب ساخته شده باشند.
• فقط از اپلیکیشن رسمی و کیف پول‌های معتبر برای مدیریت نام استفاده کنید و تراکنش‌های ناشناخته را امضا نکنید.
• اگر نام ارزشمندی دارید، نگه داشتن آن در کیف پول سخت‌افزاری امن‌تر است.

مزایا و ریسک‌های ENS

مزایا

• کاهش خطای ارسال دارایی با جایگزینی آدرس طولانی با نام خوانا
• هویت یکپارچهٔ وب ۳ که در بسیاری از کیف پول‌ها و دپ‌ها پشتیبانی می‌شود
• مالکیت واقعی و غیرمتمرکز نام، بدون واسطهٔ متمرکز
• درآمد واقعی پروتکل از ثبت و تمدید نام‌ها که به خزانهٔ DAO می‌رود

ریسک‌ها

• توکن ENS سود یا سهمی از درآمد پروتکل به دارنده نمی‌دهد و ارزش آن بیشتر به حاکمیت وابسته است.
• رقبایی مثل اسپیس آیدی و سرویس‌های نام‌گذاری شبکه‌های دیگر وجود دارند.
• مهاجرت به ENSv2 ممکن است برای مدتی پیچیدگی ایجاد کند، چون اپلیکیشن‌ها باید از هر دو نسخه پشتیبانی کنند.
• مثل هر رمزارز دیگری، قیمت ENS نوسان شدیدی دارد.

ENS در مقایسه با پروژه‌های حاکمیتی دیگر

ENS را می‌شود با توکن‌های حاکمیتی پروژه‌هایی مثل یونی‌سواپ و لیدو مقایسه کرد. در هر سه پروژه، دارندگان توکن دربارهٔ پروتکل و خزانه تصمیم می‌گیرند. تفاوت ENS این است که درآمد آن از یک خدمت ساده و ملموس می‌آید: اجارهٔ نام. این درآمد به حجم معاملات یا نقدینگی بازار وابسته نیست. ENS مثل چین‌لینک بخشی از زیرساخت اکوسیستم اتریوم به شمار می‌رود.

چگونه یک نام ENS ثبت کنیم؟

برای ثبت نام ‎.eth به یک کیف پول سازگار با اتریوم و کمی اتر نیاز دارید. مراحل کلی این‌هاست:

1. به اپلیکیشن رسمی app.ens.domains بروید و کیف پول را وصل کنید.
2. نام دلخواه را جستجو کنید و اگر آزاد بود، مدت ثبت را انتخاب کنید.
3. تراکنش‌های ثبت را تأیید کنید.
4. آدرس کیف پول و رکوردهای دیگر را تنظیم کنید و نام را به‌عنوان نام اصلی (Primary Name) انتخاب کنید.

همیشه آدرس سایت رسمی را دقیق چک کنید. سایت‌های جعلی زیادی برای سرقت دارایی کاربران ساخته می‌شوند.

خرید و فروش ENS در ارزینجا

در ارزینجا می‌توانید توکن ENS را با تومان و به‌صورت آنی بخرید یا بفروشید. اول ثبت‌نام کنید و احراز هویت را کامل کنید. بعد حساب را شارژ کنید و از بخش خرید و فروش آنی سفارش بدهید. پیش از معامله، کارمزدها را ببینید. قیمت ENS را با ارزهای دیگر در صفحهٔ بازار مقایسه کنید.

واریز ENS به کیف پول ارزینجا فعال است. پیش از واریز، شبکه و آدرس را طبق راهنمای واریز رمزارز بررسی کنید. همان‌طور که در یادداشت وضعیت گفتیم، برداشت ENS فعلاً بسته است.

منابع رسمی و ابزارهای مفید

برای اطلاعات دقیق و به‌روز دربارهٔ پروتکل، به مستندات رسمی ENS مراجعه کنید. آمار بازار و عرضهٔ در گردش توکن را در کوین‌مارکت‌کپ ببینید. قرارداد توکن روی اتریوم با نام token.ensdao.eth شناخته می‌شود. پیشنهادهای حاکمیتی در انجمن رسمی DAO منتشر می‌شوند.

جمع‌بندی

اتریوم نیم سرویس یکی از کاربردی‌ترین زیرساخت‌های اکوسیستم اتریوم است. این پروتکل آدرس‌های پیچیده را به نام‌های ساده تبدیل می‌کند و برای کاربران هویت دیجیتال غیرمتمرکز می‌سازد. توکن ENS به دارندگانش اجازه می‌دهد در مدیریت این زیرساخت سهیم باشند. با تصمیم سال ۲۰۲۶ برای استقرار ENSv2 روی شبکهٔ اصلی اتریوم و پیشنهاد فعال‌سازی آن، پروژه وارد مرحلهٔ تازه‌ای شده است. اگر به زیرساخت‌های وب ۳ علاقه دارید، ENS را بشناسید. پیش از خرید هم ریسک‌های آن را جدی بگیرید.