اویلر (Euler) یک پروتکل وامدهی و وامگیری غیرمتمرکز در دنیای اتریوم و دیفای است که با قراردادهای هوشمند و بدون نیاز به واسطه کار میکند. توکن حاکمیتی این پروتکل با نماد EUL شناخته میشود و دارندگانش در تصمیمهای مدیریتی پروتکل رأی میدهند. اویلر نخستین بار در سال ۲۰۲۲ مطرح شد، در مارس ۲۰۲۳ یکی از بزرگترین هکهای تاریخ دیفای را پشت سر گذاشت و در سپتامبر ۲۰۲۴ با نسخهٔ ماژولار Euler v2 دوباره راهاندازی شد. در این صفحه طرز کار اویلر، کاربرد توکن EUL، تاریخچه، تحولات ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، ریسکها و وضعیت معاملهٔ آن در ارزینجا را بهصورت بیطرف و منبعدار مرور میکنیم.
وضعیت در ارزینجا (آبان ۱۴۰۵): خرید آنی اویلر (EUL) در ارزینجا فعال است، اما بازار حرفهای این ارز فعال نیست و واریز و برداشت EUL فعلاً بسته است. پیش از هر معامله، وضعیت لحظهای را در خود صرافی بررسی کنید.
نگاه سریع به اویلر (EUL)
| نام و نماد | اویلر (Euler) — EUL |
| نوع دارایی | توکن حاکمیتی پروتکل وامدهی غیرمتمرکز |
| شبکهٔ اصلی | اتریوم (ERC-20)؛ نسخههای پلشده روی شبکههایی مثل آربیتروم، بیس، BNB Chain، یونیچین، سونیک و آوالانچ |
| حداکثر عرضه | حدود ۲۷٫۱۸ میلیون توکن (برگرفته از عدد e) |
| عرضهٔ در گردش | حدود ۲۴ میلیون توکن (CoinGecko، آبان ۱۴۰۵) |
| سقف تاریخی قیمت | حدود ۱۵٫۸ دلار |
| توسعهدهنده | Euler Labs |
| سایت رسمی | euler.finance |
اویلر چیست؟
اویلر یک «بازار پول» غیرمتمرکز است؛ یعنی کاربران دارایی دیجیتال خود را در آن سپرده میگذارند و از پرداخت بهرهٔ وامگیرندگان سود میبرند و در مقابل، دیگران با سپردن وثیقه از همین سپردهها وام میگیرند. نرخ بهره در اویلر بهصورت الگوریتمی و بر اساس نسبت استفاده از هر بازار تعیین میشود و نهاد مرکزیای آن را تنظیم نمیکند.
اویلر در دستهٔ پروتکلهایی مانند آوی، کامپاند و مورفو قرار میگیرد، اما رویکرد آن متفاوت است: بهجای یک استخر بزرگ و مشترک، از «والت»های مجزا استفاده میکند که هرکدام پارامترهای ریسک خودشان را دارند.
نام اویلر از لئونارد اویلر، ریاضیدان برجستهٔ قرن هجدهم، گرفته شده و همین الهام در عدد حداکثر عرضهٔ توکن هم دیده میشود. هدف اصلی پروتکل از ابتدا این بود که امکان وامدهی و وامگیری برای داراییهای بیشتری فراهم شود؛ داراییهایی که در پروتکلهای بزرگتر به دلیل ریسک بالا پذیرفته نمیشدند. در نسخهٔ دوم این هدف با ساخت بازار بدون مجوز دنبال میشود: هر فرد یا تیمی میتواند والت خودش را بسازد و کاربران آزادانه تصمیم میگیرند در کدام والت سپرده بگذارند. این آزادی، هم فرصت تنوع بیشتر و هم مسئولیت بیشتری برای کاربر در انتخاب والت به همراه دارد.
اویلر چگونه کار میکند؟
در نسخهٔ دوم، اویلر از دو جزء اصلی ساخته شده است که در کنار هم یک زیرساخت ماژولار وامدهی میسازند.
کیت والت اویلر (EVK)
Euler Vault Kit چارچوبی است که ساخت والت وامدهی را بدون مجوز ممکن میکند. هر والت یک دارایی پایه دارد و سازنده یا «کیوریتور» آن تعیین میکند کدام داراییها بهعنوان وثیقه پذیرفته شوند، نسبت وام به وثیقه چقدر باشد و از کدام اوراکل قیمت استفاده شود. به این ترتیب، ریسک یک دارایی پرنوسان در همان والت محدود میماند.
کانکتور والت اتریوم (EVC)
Ethereum Vault Connector لایهای است که والتها را به هم وصل میکند تا یک حساب بتواند وثیقه را در یک والت نگه دارد و از والت دیگر وام بگیرد. همین ترکیبپذیری باعث میشود استراتژیهایی مثل اهرم یا مدیریت همزمان چند موقعیت در یک تراکنش ممکن شوند.
والتهای Earn و نقش کیوریتورها
در اویلر v2 کاربران میتوانند بهجای انتخاب دستی بازار، دارایی خود را در والتهایی بسپارند که کیوریتورها مدیریت میکنند و سپرده را میان چند بازار تقسیم میکنند. انتخاب کیوریتور خود یک تصمیم ریسکی است، چون کیفیت پارامترها به مدیریت او وابسته است.
توکن EUL و کاربردهای آن
EUL توکن حاکمیتی اویلر است. دارندگان آن میتوانند در رأیگیریهای DAO دربارهٔ موضوعاتی مانند مدیریت خزانه، مشوقها و سیاستهای کلی پروتکل شرکت کنند. EUL ابزار پرداخت یا پشتوانهٔ ارزش ثابت نیست و برخلاف تتر یا USDC قیمت آن کاملاً شناور است.
عرضه و عدد e
حداکثر عرضهٔ EUL حدود ۲۷٫۱۸ میلیون توکن است؛ عددی که آگاهانه از ثابت ریاضی e (حدود ۲٫۷۱۸۲۸) و نام ریاضیدان سوئیسی، لئونارد اویلر، الهام گرفته شده است. طبق CoinGecko، در آبان ۱۴۰۵ حدود ۲۴ میلیون توکن در گردش است.
آدرس قرارداد
آدرس قرارداد EUL روی اتریوم 0xd9fcd98c322942075a5c3860693e9f4f03aae07b است. پیش از هر انتقال، آدرس را از اترسکن یا سایت رسمی بسنجید تا در دام توکنهای جعلی همنام نیفتید.
تاریخچهٔ اویلر: از هک تا بازسازی
هک مارس ۲۰۲۳
در ۱۳ مارس ۲۰۲۳ (اسفند ۱۴۰۱) مهاجمی با سوءاستفاده از ضعف تابع donateToReserves و وام سریع (Flash Loan) حدود ۱۹۷ میلیون دلار از اویلر خارج کرد. این تابع اجازه میداد وثیقهٔ یک حساب کم شود بدون اینکه سلامت آن حساب بررسی شود.
بازگشت وجوه
در اتفاقی کمسابقه، مهاجم از اواخر مارس بازگرداندن وجوه را آغاز کرد و تا ۴ آوریل ۲۰۲۳، به گفتهٔ Euler Labs، همهٔ وجوه قابل بازیابی بازگردانده شد. این تجربه مبنای بازطراحی کامل پروتکل شد.
راهاندازی Euler v2
Euler Labs پس از بیش از یک سال توسعه، نسخهٔ دوم را در سپتامبر ۲۰۲۴ با معماری EVK و EVC منتشر کرد؛ معماریای که در آن هر بازار ریسک خودش را دارد و ضعف یک والت به کل پروتکل سرایت نمیکند.
تحولات ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶
- EulerSwap (خرداد ۱۴۰۴ / مه ۲۰۲۵): اویلر صرافی غیرمتمرکزی را معرفی کرد که با ساختار هوکهای یونیسواپ v4 سازگار است و نقدینگی تأمینکنندگان را همزمان در والتهای وامدهی به کار میگیرد. این پروژه با حمایت بنیاد یونیسواپ روی یونیچین هم عرضه شد.
- رشد وامها در ۲۰۲۵: طبق گزارشها، حجم وامهای فعال اویلر در میانهٔ ۲۰۲۵ از یک میلیارد دلار گذشت و قیمت EUL در تیر ۱۴۰۴ به سقف تاریخی حدود ۱۵٫۸ دلار رسید.
- تغییر راهبرد در ۲۰۲۶: Euler Labs در گزارش فصل اول ۲۰۲۶ اعلام کرد اویلر را بیشتر بهعنوان زیرساخت برای کیوریتورها و سازندگان پیش میبرد، سازوکار حراج Fee Flow را موقتاً متوقف میکند و پشتیبانی از شبکههای کمفعالیت را در اپلیکیشن رسمی کنار میگذارد.
- لیست در آپبیت (مرداد ۱۴۰۵): EUL در اوت ۲۰۲۶ به بازار وون کرهٔ جنوبی صرافی آپبیت اضافه شد که نوسان کوتاهمدت شدیدی در قیمت آن ایجاد کرد.
وضعیت بازار EUL
EUL یک توکن با ارزش بازار کوچک است. طبق CoinGecko در آبان ۱۴۰۵، قیمت آن حدود یک دلار و ارزش بازارش حدود ۲۳ میلیون دلار بوده که یعنی بیش از ۹۰ درصد پایینتر از سقف تاریخی است. ارزش کل دارایی قفلشده (TVL) پروتکل در منابع مختلف اعداد متفاوتی دارد؛ برای عدد لحظهای به صفحهٔ اویلر در DefiLlama مراجعه کنید. قیمتها لحظهای تغییر میکنند و این اعداد فقط برای تصویر کلی آمدهاند.
مقایسهٔ اویلر با رقبای وامدهی
| پروتکل | ساختار | ویژگی شاخص |
| اویلر | والتهای مجزا و ترکیبپذیر | ساخت بازار بدون مجوز، EulerSwap |
| آوی | استخرهای بزرگ مشترک | بزرگترین پروتکل وامدهی از نظر نقدینگی |
| مورفو | بازارهای مجزا و والتهای کیوریتوری | طراحی حداقلی و تمرکز بر کیوریتورها |
| کامپاند | بازارهای تکدارایی پایه | از پیشگامان وامدهی دیفای |
اویلر و مورفو هر دو از ایدهٔ بازارهای ایزوله پیروی میکنند؛ تفاوت اصلی اویلر در لایهٔ EVC و ادغام وامدهی با صرافی EulerSwap است.
این مقایسه کیفی است و برتری یک پروتکل بر دیگری را نشان نمیدهد؛ هر کدام از این پروژهها مزایا، ریسکها و جامعهٔ کاربری خاص خود را دارند و انتخاب میان آنها به نیاز و میزان ریسکپذیری کاربر بستگی دارد.
کاربردهای اویلر برای کاربران
- کسب سود از سپرده: سپردن داراییهایی مثل USDC یا اتر در والتها و دریافت بهره.
- وامگیری با وثیقه: گرفتن وام بدون فروش دارایی؛ با خطر لیکوئید شدن در صورت افت ارزش وثیقه.
- تأمین نقدینگی در EulerSwap: درآمد همزمان از کارمزد معاملات و بهرهٔ وامدهی.
- مشارکت در حاکمیت: رأیدادن با EUL در تصمیمهای DAO.
ریسکهای اویلر و توکن EUL
- ریسک قرارداد هوشمند: با وجود ممیزیهای متعدد، سابقهٔ هک ۲۰۲۳ نشان میدهد آسیبپذیری در دیفای همیشه ممکن است.
- ریسک کیوریتور و اوراکل: پارامترهای نادرست یک والت یا قیمت اشتباه اوراکل میتواند به زیان سپردهگذاران همان والت منجر شود.
- نوسان شدید قیمت: افت بیش از ۹۰ درصدی EUL از سقف تاریخی گواه این ریسک است.
- ارزش بازار کوچک: نقدشوندگی محدود میتواند باعث جهشهای تند قیمت در هر دو جهت شود.
- رقابت: بازار وامدهی دیفای در اختیار چند پروتکل بزرگ است و سهم اویلر تضمینشده نیست.
- ریسک حقوقی: قوانین مربوط به توکنهای حاکمیتی و دیفای در کشورهای مختلف در حال تغییر است.
خرید اویلر در ارزینجا
تا آبان ۱۴۰۵ میتوانید EUL را از بخش خرید آنی ارزینجا با تومان تهیه کنید. توجه داشته باشید که بازار حرفهای این ارز فعال نیست و واریز و برداشت EUL در حال حاضر بسته است؛ بنابراین فعلاً امکان انتقال آن به کیف پول شخصی یا واریز از کیف پول دیگر وجود ندارد. پیش از خرید، وضعیت لحظهای را در صفحهٔ معامله بسنجید.
نکات پیش از خرید
- فقط بخش کوچکی از سرمایه را به داراییهای پرریسک و کمارزشبازار اختصاص دهید.
- برای تعامل مستقیم با پروتکل، فقط از آدرس رسمی euler.finance استفاده کنید.
- آشنایی با مفاهیم پایهای مانند اتریوم و پروتکلهای دیفای درک بهتری از اویلر به شما میدهد.
لیکوئیدیشن در اویلر چگونه رخ میدهد؟
هر وام در اویلر به وثیقهای بیش از مبلغ وام نیاز دارد. اگر ارزش وثیقه افت کند یا ارزش بدهی بالا برود و نسبت سلامت حساب از حد تعیینشده در همان والت پایینتر برود، حساب قابل لیکوئید شدن میشود. در این حالت لیکوئیدکنندهها بخشی از بدهی را میپردازند و در مقابل بخشی از وثیقه را با تخفیف دریافت میکنند. اویلر از سازوکار تخفیف پویا استفاده میکند؛ یعنی هرچه وضعیت حساب بدتر شود، تخفیف لیکوئیدکننده بیشتر میشود تا حسابهای ناسالم سریعتر بسته شوند و بدهی بد در سیستم نماند.
برای وامگیرنده، مهمترین نکته پایش مداوم نسبت سلامت حساب است. استفاده از اهرم بالا یا وثیقهٔ پرنوسان، احتمال لیکوئید شدن را در بازارهای پرتلاطم به شدت بالا میبرد.
امنیت و ممیزیهای اویلر پس از v2
تیم اویلر پس از تجربهٔ ۲۰۲۳ امنیت را محور طراحی نسخهٔ دوم قرار داد. طبق اعلام Euler Labs، زیرساخت والتهای اویلر v2 بیش از ۴۰ ممیزی امنیتی از شرکتهای مختلف را پشت سر گذاشته و برنامهٔ پاداش کشف باگ نیز برای آن فعال است. با این حال، ممیزی به معنای نبود ریسک نیست؛ هر والت تازه، هر اوراکل و هر تنظیم کیوریتور میتواند نقطهٔ ضعف جدیدی باشد. کاربران بهتر است پیش از سپردهگذاری، سابقه و پارامترهای والت مدنظر را در اپلیکیشن رسمی بررسی کنند.
چرا معماری ایزوله مهم است؟
در پروتکلهای استخری، اگر یک دارایی پرریسک دچار مشکل شود، زیان آن میتواند به همهٔ سپردهگذاران سرایت کند. در معماری والتمحور اویلر، سپردهگذار فقط در معرض ریسک والتهایی است که خودش انتخاب کرده؛ این همان درسی است که از هک ۲۰۲۳ گرفته شد.
شبکههای پشتیبانیشده
توکن EUL در اصل یک توکن ERC-20 روی اتریوم است و طبق CoinGecko نسخههایی از آن روی شبکههایی مانند آربیتروم، بیس، BNB Chain، یونیچین، سونیک، براچین، سوئلچین و آوالانچ نیز وجود دارد. خود پروتکل هم روی چند شبکه فعال شد، اما Euler Labs در ۲۰۲۶ اعلام کرد شبکههایی را که فعالیت معناداری ندارند از اپلیکیشن رسمی کنار میگذارد تا تمرکز روی شبکههای اصلی بماند. اگر EUL را خارج از صرافی منتقل میکنید، همیشه شبکه و آدرس قرارداد را دوباره بسنجید؛ ارسال روی شبکهٔ اشتباه ممکن است به از دست رفتن دارایی منجر شود.
تیم و پشتیبانان اویلر
اویلر را شرکت Euler Labs توسعه میدهد که مقر آن در لندن است. این پروژه در دورهای سرمایهگذاری خود از صندوقهای شناختهشدهای مانند Paradigm و Coinbase Ventures حمایت گرفته است. مدیریت پارامترهای کلان و خزانه در اختیار Euler DAO و دارندگان EUL است، در حالی که تیم Euler Labs بر توسعهٔ نرمافزار و زیرساخت تمرکز دارد.
اویلر برای چه کسانی مناسب است؟
اویلر بیشتر برای کاربرانی مناسب است که با مفاهیم دیفای مانند وثیقه، نسبت سلامت حساب، اوراکل و لیکوئیدیشن آشنا هستند. کاربر تازهکار بهتر است پیش از تعامل مستقیم با پروتکل، با مبالغ کوچک و داراییهای کمنوسان شروع کند. خرید توکن EUL نیز به معنای شرط بستن روی آیندهٔ این پروتکل است و با سپردهگذاری در خود اویلر تفاوت دارد؛ اولی ریسک قیمت توکن حاکمیتی و دومی ریسک قرارداد و والت را به همراه دارد.
جمعبندی
اویلر (EUL) یک پروتکل وامدهی غیرمتمرکز با معماری ماژولار است که پس از هک بزرگ ۲۰۲۳، با نسخهٔ v2 و سپس EulerSwap خود را بازسازی کرد و در ۲۰۲۶ به سمت نقش زیرساختی رفته است. توکن EUL ابزار حاکمیت این پروتکل است و ارزش آن به پذیرش واقعی اویلر وابسته است. این صفحه صرفاً اطلاعرسانی است و توصیهٔ سرمایهگذاری نیست؛ پیش از هر تصمیم، ریسکها را بسنجید و منابع رسمی را مطالعه کنید. برای مقایسه با داراییهای بزرگتر بازار میتوانید صفحهٔ بیت کوین را هم ببینید.