
کامپوند (Compound) که در فارسی «کامپاند» هم نوشته میشود، یکی از قدیمیترین پروتکلهای وامدهی و وامگیری غیرمتمرکز در دنیای دیفای است. توکن COMP ارز حاکمیتی این پروتکل است و دارندگانش دربارهٔ پارامترها، بازارها و خزانهٔ کامپوند رأی میدهند. کامپوند روی اتریوم ساخته شد و نسخهٔ فعلی آن، یعنی Compound III، امروز روی چند شبکهٔ سازگار با اتریوم هم کار میکند.
در این صفحه میخوانید کامپوند چیست، چطور کار میکند، توکن COMP چه کاربردی دارد، در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ چه اتفاقهایی برای این پروژه افتاد و خرید کامپوند در ارزینجا چطور انجام میشود.
وضعیت فعلی در ارزینجا (مهر ۱۴۰۵): خرید آنی و واریز COMP فعال است، اما برداشت COMP از ارزینجا فعلاً بسته است. پیش از خرید، اگر قصد انتقال توکن به کیف پول شخصی دارید، وضعیت برداشت را در صفحهٔ معامله بررسی کنید.
کامپوند (Compound) چیست؟
کامپوند یک «بازار پول» الگوریتمی روی بلاکچین است. کاربران دارایی خود را به قراردادهای هوشمند کامپوند میسپارند و سود میگیرند. کاربران دیگر با گذاشتن وثیقه از همین قراردادها وام میگیرند و بهره میپردازند. نرخ بهره را هیچ شخص یا بانکی تعیین نمیکند؛ این نرخ با فرمول و بر اساس میزان عرضه و تقاضای هر بازار تغییر میکند.
شرکت Compound Labs در سال ۲۰۱۷ به دست رابرت لشنر و جفری هیز تأسیس شد و پروتکل در سپتامبر ۲۰۱۸ روی اتریوم راه افتاد. کامپوند با توزیع توکن COMP میان کاربرانش در سال ۲۰۲۰، یکی از جرقههای موج «تابستان دیفای» بود و الگوی «استخراج نقدینگی» را که امروز در بسیاری از پروژهها میبینیم رایج کرد. برای آشنایی بیشتر با این مفهوم، راهنمای ییلد فارمینگ را ببینید.
وبسایت رسمی پروژه compound.xyz است و مستندات فنی و وایتپیپر کامپوند هم در دسترس است.
کامپوند چگونه کار میکند؟
کامپوند در طول عمرش دو نسخهٔ اصلی داشته که منطق متفاوتی دارند. شناخت این تفاوت برای فهم وضعیت امروز پروژه لازم است.
نسخهٔ دوم (Compound v2) و توکنهای cToken
در Compound v2 که از سال ۲۰۱۹ فعال بود، هر دارایی یک استخر مشترک داشت. هر کس دارایی میسپرد، توکنی به نام cToken میگرفت؛ مثلاً با سپردن ETH توکن cETH دریافت میکرد. نرخ تبدیل cToken به داراییِ اصلی به مرور بالا میرفت و سود سپردهگذار از همین راه پرداخت میشد. در این مدل هر دارایی هم قابل سپردن بود و هم قابل وام گرفتن، و وثیقهٔ همهٔ بازارها به هم گره خورده بود.
نسخهٔ سوم (Compound III یا Comet)
Compound III در اوت ۲۰۲۲ با یک بازار USDC روی اتریوم راه افتاد. در این نسخه هر بازار فقط یک دارایی پایه دارد، مثل USDC، تتر یا ETH. فقط همین دارایی پایه قرض داده و قرض گرفته میشود و سود دارد. بقیهٔ داراییها فقط نقش وثیقه دارند و قابل وام گرفتن نیستند. این طراحی ریسک سرایت را کمتر میکند، چون مشکل یک وثیقه کل پروتکل را درگیر نمیکند.
در هر بازار Compound III، اگر ارزش وثیقهٔ وامگیرنده از آستانهٔ تعیینشده پایینتر برود، موقعیت او لیکوئید میشود؛ یعنی پروتکل وثیقه را میفروشد تا بدهی صاف شود. به همین دلیل وام گرفتن در کامپوند با وثیقهٔ پرنوسان ریسک جدی دارد.
نرخ بهره چطور تعیین میشود؟
نرخ بهره در هر بازار به «نرخ استفاده» بستگی دارد؛ یعنی چه سهمی از دارایی سپردهشده قرض گرفته شده است. هرچه وام بیشتری گرفته شود، نرخ بهرهٔ وام و سود سپردهگذاران بالاتر میرود تا سپردهگذار تازه جذب شود و وامگیرندهها بدهی را برگردانند. پارامترهای این منحنی با رأی دارندگان COMP تنظیم میشوند.
توکن COMP چیست و چه کاربردی دارد؟
COMP یک توکن ERC-20 روی اتریوم است و عرضهٔ کل آن ۱۰ میلیون واحد است. طبق دادههای CoinGecko تقریباً همهٔ این عرضه در گردش است. آزادسازی سهم تیم و سرمایهگذاران طبق برنامهٔ چهارساله تا ژوئن ۲۰۲۴ تمام شد. قرارداد توکن روی اتریوم را میتوانید در اترسکن ببینید.
حاکمیت و رأیگیری
کاربرد اصلی COMP حاکمیت است. دارندگان COMP میتوانند پیشنهاد بدهند، رأی خود را به نمایندهای واگذار کنند و دربارهٔ اضافه شدن بازار تازه، تغییر نرخها، سقف وثیقهها و مصرف خزانه تصمیم بگیرند. وزن رأی هر نشانی به تعداد COMP آن بستگی دارد. بحثهای پیش از رأیگیری در انجمن رسمی حاکمیت کامپوند انجام میشود.
پاداش کاربران
بخشی از COMP بهعنوان پاداش به سپردهگذاران و وامگیرندگان بازارهای کامپوند داده میشود. مقدار و شیوهٔ توزیع این پاداش با رأی حاکمیت تعیین میشود و در طول زمان چند بار تغییر کرده است.
تاریخچه و رویدادهای مهم کامپوند
کامپوند از یک استارتاپ کوچک به یکی از ستونهای دیفای تبدیل شد و در این مسیر چند نقطهٔ عطف داشت:
- ۲۰۱۷–۲۰۱۸: تأسیس Compound Labs و راهاندازی نسخهٔ اول پروتکل روی اتریوم.
- ۲۰۱۹: انتشار Compound v2 و معرفی cTokenها.
- ۲۰۲۰: عرضهٔ توکن COMP و واگذاری مدیریت پروتکل به دارندگان آن.
- اوت ۲۰۲۲: راهاندازی Compound III با بازار USDC روی اتریوم. خبر این ارتقا را در بلاگ ارزینجا هم پوشش دادهایم.
- ۲۰۲۳: گسترش Compound III به شبکههای پالیگان، آربیتروم و بیس. رابرت لشنر در همین سال از Compound Labs جدا شد و شرکت Superstate را راه انداخت.
- ژوئیهٔ ۲۰۲۴: ماجرای «پیشنهاد ۲۸۹». گروهی از دارندگان بزرگ COMP پیشنهادی را تصویب کردند که ۴۹۹ هزار COMP از خزانه را به محصولی تحت کنترل خودشان منتقل میکرد. منتقدان آن را «حملهٔ حاکمیتی» نامیدند. در نهایت با توافق، پیشنهاد لغو شد و قرار شد بخشی از ذخایر پروتکل به استیککنندگان COMP برسد.
- دسامبر ۲۰۲۵: پس از یک رأیگیری ناموفق در مهر ۲۰۲۵، نسخهٔ دوم پیشنهاد کنارگذاشتن Compound v2 تصویب شد. با این تصمیم سپردهگذاری و وام تازه در بازارهای v2 متوقف شد، ولی بازپرداخت، برداشت و لیکوئید شدن ادامه دارد.
کامپوند در سال ۲۰۲۶: چرخش به سمت نهادها
سال ۲۰۲۶ برای کامپوند سال تغییر جهت بود. ارزش کل قفلشده در کامپوند از حدود ۱۲ میلیارد دلار در سپتامبر ۲۰۲۱ به حدود ۱٫۲ میلیارد دلار در اوت ۲۰۲۶ رسیده و رقیبی مثل آوه سهم بسیار بزرگتری از بازار وامدهی گرفته است. جامعهٔ کامپوند در پاسخ، استراتژی تازهای را تصویب کرد:
بودجهٔ ۵۲ میلیون دلاری و مدیران تازه
در مه ۲۰۲۶ حاکمیت کامپوند یک برنامهٔ دوسالهٔ ۵۲ میلیون دلاری برای توسعهٔ نسخهٔ بعدی (V4) و یک کمیتهٔ مدیریت خزانه را تصویب کرد؛ بزرگترین بودجهٔ تاریخ این DAO. هدف اعلامشده، ساخت زیرساخت اعتبار و داراییهای دنیای واقعی با استانداردهای مالی سنتی است. Aaron Schnarch، مدیرعامل سابق Coinbase Custody، بهعنوان مدیر اجرایی به پروژه پیوست.
Institutional Comet
در ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۷ شهریور ۱۴۰۵) یک بازار USDC ویژهٔ نهادها روی اتریوم با نام Institutional Comet باز شد که بستر آزمایش V4 هم هست. طبق گزارش انجمن کامپوند، این بازار تا ۸ اکتبر حدود ۲۰٫۶ میلیون دلار سپرده داشت. فعلاً چند کیف پول چندامضایی آن را اداره میکنند و قرار است مدیریتش به شورایی پاسخگو به دارندگان COMP منتقل شود که دارندگان COMP بتوانند تصمیمهایش را وتو کنند.
کوچک کردن بازارهای کماستفاده و بحثهای حاکمیتی
در تیر ۱۴۰۵ شرکت ریسک Gauntlet پیشنهاد کرد بازارهای Compound III روی پالیگان و یونیچین به دلیل استفادهٔ کم کنار گذاشته شوند. در مهر ۱۴۰۵ هم «پیشنهاد ۶۱۲» برای افزایش فاصلهٔ اجرای عملیات خزانه از ۲ به ۱۰ روز به رأی گذاشته شد و دوباره بحث تمرکز آرا در دست چند دارندهٔ بزرگ COMP را داغ کرد. کسی که COMP میخرد باید بداند این توکن در عمل به تصمیمهای همین حاکمیت گره خورده است.
کامپوند روی چه شبکههایی فعال است؟
بازارهای Compound III روی اتریوم و چند شبکهٔ لایه دو و سازگار با اتریوم مستقر شدهاند. طبق مخزن رسمی کد پروژه، این فهرست شامل اتریوم، آربیتروم، بیس، اپتیمیسم، پالیگان، اسکرول، منتل، لینیا، یونیچین و رونین است. هر بازار روی هر شبکه مستقل است و دارایی پایه و وثیقههای خودش را دارد.
خود توکن COMP روی اتریوم صادر شده و نسخههای پلشدهٔ آن روی چند شبکهٔ دیگر هم وجود دارد. هنگام انتقال COMP همیشه شبکه را دقیق انتخاب کنید؛ ارسال توکن روی شبکهٔ اشتباه ممکن است به از دست رفتن دارایی برسد.
کامپوند و رقبای آن
بازار وامدهی دیفای پررقابت است. مهمترین رقبای کامپوند اینها هستند:
- آوه (AAVE): بزرگترین پروتکل وامدهی دیفای با بازارهای متعدد روی شبکههای مختلف و امکانهایی مثل وام فلش. برای آشنایی با آن، راهنمای وامدهی در آوه را بخوانید.
- میکر (MKR) و اسکای: سازندهٔ استیبلکوین دای که کاربران با وثیقهگذاری رمزارز آن را ضرب میکنند.
- مورفو (MORPHO): پروتکل وامدهی تازهتری که بازارهای جدا و قابل تنظیم میسازد.
مزیت اصلی کامپوند سابقهٔ طولانی و طراحی محافظهکارانهٔ Compound III است. ضعف آن، کاهش سهم بازار و تنشهای حاکمیتی سالهای اخیر است.
مزایا و ریسکهای سرمایهگذاری در کامپوند
مزایا
- یکی از قدیمیترین پروتکلهای دیفای با چند سال سابقهٔ کار روی شبکهٔ اصلی اتریوم.
- عرضهٔ ثابت ۱۰ میلیون واحدی و پایان آزادسازی سهم تیم و سرمایهگذاران.
- حق رأی مستقیم در یک پروتکل وامدهی با خزانه و ذخایر واقعی.
- برنامهٔ تازه برای جذب نهادها و داراییهای دنیای واقعی.
ریسکها
- ریسک حاکمیتی: تمرکز آرا در دست چند نشانی بزرگ، همانطور که ماجرای ۲۰۲۴ نشان داد.
- ریسک قرارداد هوشمند: هر پروتکل دیفای ممکن است باگ داشته باشد. دربارهٔ این موضوع راهنمای امنیت و ممیزی قراردادهای هوشمند را ببینید.
- رقابت: از دست رفتن سهم بازار به نفع پروتکلهای بزرگتر.
- نوسان قیمت: قیمت COMP در اوج سال ۲۰۲۱ به بیش از ۸۰۰ دلار رسید و پس از آن بیش از ۹۰ درصد افت کرد.
کامپوند برای چه کسانی مناسب است؟
خرید COMP با استفاده از خود پروتکل کامپوند فرق دارد. کسی که COMP میخرد، در واقع روی آیندهٔ این پروتکل و تصمیمهای حاکمیت آن شرط میبندد. سود سپردهگذاری در بازارهای کامپوند به دارایی پایهٔ هر بازار، مثل USDC، پرداخت میشود و برای گرفتن آن لازم نیست COMP داشته باشید.
سرمایهگذار بلندمدت
اگر به رشد وامدهی غیرمتمرکز و ورود نهادهای مالی به دیفای باور دارید، COMP یکی از گزینههایی است که مستقیم به این روند گره خورده است. موفقیت یا شکست برنامهٔ نهادی سال ۲۰۲۶ و نسخهٔ V4 احتمالاً روی ارزش این توکن اثر میگذارد. با این حال این برنامه هنوز در مراحل اول است و نتیجهاش معلوم نیست.
کاربر فعال دیفای
اگر میخواهید در تصمیمهای پروتکل نقش داشته باشید، داشتن COMP و رأی دادن یا واگذاری رأی به نمایندگان فعال، راه مشارکت شماست. برای این کار باید توکن را در کیف پول شخصی نگه دارید. اگر هم دنبال درآمد از وامدهی هستید، مقالهٔ استراتژی کسب درآمد دلاری از وامدهی در دیفای دید خوبی به شما میدهد.
معاملهگر کوتاهمدت
COMP مثل بیشتر توکنهای دیفای نوسان زیادی دارد و خبرهای حاکمیتی، مثل رأیگیریهای بحثبرانگیز یا تغییر بودجه، میتواند در مدت کوتاهی قیمت آن را جابهجا کند. معاملهگر کوتاهمدت باید این خبرها را در انجمن کامپوند دنبال کند و حد ضرر داشته باشد.
قیمت کامپوند امروز
قیمت لحظهای کامپوند به تومان و تتر در همین صفحهٔ ارزینجا نمایش داده میشود. قیمت COMP به وضعیت کلی بازار رمزارزها، رونق یا رکود دیفای، ارزش قفلشده در پروتکل و تصمیمهای حاکمیتی آن بستگی دارد. پیش از خرید، قیمت را در لحظه بررسی کنید و فقط با پولی وارد شوید که تحمل از دست دادنش را دارید.
آموزش خرید کامپوند در ارزینجا
خرید کامپوند در ارزینجا با تومان و در چند قدم ساده انجام میشود:
- در ارزینجا ثبتنام کنید و احراز هویت را کامل کنید.
- حساب خود را با کارت بانکی عضو شتاب شارژ کنید.
- در همین صفحه بخش خرید آنی کامپوند را باز کنید و مبلغ مورد نظر را به تومان یا مقدار COMP وارد کنید.
- قیمت نهایی را ببینید، سفارش را تأیید کنید و COMP بلافاصله به کیف پول ارزینجای شما اضافه میشود.
واریز و برداشت COMP
واریز COMP به ارزینجا فعال است. همانطور که در بالای صفحه گفتیم، برداشت COMP تا مهر ۱۴۰۵ بسته است؛ پس اگر میخواهید توکن را بلافاصله به کیف پول شخصی منتقل کنید یا در خود پروتکل کامپوند استفاده کنید، پیش از خرید وضعیت برداشت را بررسی کنید.
نگهداری کامپوند و استفاده از پروتکل
COMP یک توکن ERC-20 است و در کیف پولهای سازگار با اتریوم نگهداری میشود. برای رأی دادن یا واگذاری رأی، باید توکن در کیف پول شخصی شما باشد. اگر قصد سپردهگذاری در بازارهای کامپوند را دارید، فقط از آدرس رسمی پروژه وارد شوید، پیش از تأیید هر تراکنش جزئیات آن را بخوانید و مراقب سایتهای جعلی باشید. برای آشنایی کامل با این فضا، راهنمای جامع دیفای و مقالهٔ وام فلش در دیفای را بخوانید.
جمعبندی
کامپوند یکی از پروتکلهایی است که دیفای را شکل داد و COMP کلید رأیگیری در آن است. این پروژه امروز با سهم بازار کمتر از اوجش، روی Compound III و یک برنامهٔ تازهٔ نهادی تمرکز کرده و در عین حال با چالشهای حاکمیتی روبهروست. اگر به آیندهٔ وامدهی غیرمتمرکز باور دارید، میتوانید کامپوند را با تومان و بهصورت آنی از ارزینجا بخرید؛ فقط به وضعیت برداشت و ریسکهای این بازار توجه کنید. برای مقایسه، صفحهٔ بیت کوین و دیگر ارزهای دیفای را هم در ارزینجا ببینید.