آی اگزک آر ال سی (iExec RLC) با نماد RLC توکن بومی شبکهٔ iExec است. iExec یک زیرساخت غیرمتمرکز برای «محاسبات محرمانه» (Confidential Computing) است و به برنامه‌ها اجازه می‌دهد روی دادههای رمزگذاری‌شده پردازش انجام دهند، بدون اینکه صاحب برنامه یا اجراکنندهٔ محاسبه بتواند خود داده را ببیند. در این شبکه، هزینهٔ اجرای کار و دسترسی به داده با RLC تسویه میشود. نام RLC کوتاه‌شدهٔ عبارت «Run on Lots of Computers» است، یعنی «اجرا روی تعداد زیادی رایانه». این عبارت ایدهٔ اولیهٔ پروژه را نشان می‌دهد: یک بازار جهانی برای اجاره دادن و گرفتن توان پردازشی.
در این صفحه می‌خوانید iExec چیست و چطور کار میکند، توکن RLC چه کاربردی دارد، پروژه در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ چه تغییرهای مهمی داشته، روی کدام شبکهها قرار دارد و چطور می‌توانید آن را از صرافی ارزینجا بخرید.
یادداشت وضعیت (مهر ۱۴۰۵): در حال حاضر خرید آنی RLC در ارزینجا فعال است، اما واریز و برداشت این ارز در ارزینجا بسته است. یعنی فعلاً نمی‌توانید RLC را از کیف پول دیگری به حساب ارزینجا بفرستید یا آن را به کیف پول شخصی برداشت کنید. پیش از هر انتقال، وضعیت لحظه‌ای را در خود صرافی ببینید.
iExec چیست و چه مشکلی را حل میکند؟
بیشتر بلاک‌چین‌های عمومی مثل اتریوم کاملاً شفاف‌اند. همهٔ تراکنش‌ها، موجودی‌ها و ورودی‌های قراردادهای هوشمند برای همه قابل دیدن است. این شفافیت برای اعتمادسازی خوب است، ولی برای کسب‌وکارها، نهادهای مالی و هر برنامه‌ای که با دادهٔ حساس کار میکند مانع بزرگی است. هیچ بانکی نمی‌خواهد موجودی مشتری‌هایش روی یک دفتر کل عمومی دیده شود. هیچ شرکتی هم نمی‌خواهد دادهٔ آموزشی مدل هوش مصنوعی‌اش را در اختیار همه بگذارد.
iExec برای حل این مشکل از محیط‌های اجرای مورد اعتماد یا TEE (Trusted Execution Environment) استفاده میکند. TEE بخشی ایزوله در سخت‌افزار پردازنده است. کد و داده درون آن رمزگذاری‌شده می‌مانند و حتی سیستم‌عامل یا مالک سرور هم نمی‌تواند داخلش را ببیند. iExec این فناوری را با بلاک‌چین ترکیب کرده است. نتیجه این است که کد اجرا میشود، داده رمزگذاری‌شده می‌ماند و از هر اجرا یک اثبات روی زنجیره ثبت میشود.
تاریخچهٔ کوتاه پروژه
iExec را ژیل فداک (Gilles Fedak) و هایوو هه (Haiwu He) در شهر لیون فرانسه راه‌اندازی کردند. پیشینهٔ این دو در پژوهش روی رایانش توزیع‌شده و «دسکتاپ گرید» بود. پروژه در سال ۲۰۱۶ به‌عنوان شرکت ثبت شد و وایت‌پیپر اولیه‌اش را منتشر کرد. فروش اولیهٔ توکن (ICO) در آوریل ۲۰۱۷ برگزار شد و طبق گزارش‌ها در کمتر از سه ساعت حدود ۱۲ میلیون دلار جذب کرد. هدف آن روزها یک «ابر غیرمتمرکز» بود: بازاری که در آن هر کسی بتواند توان پردازشی یا دادهٔ خود را اجاره بدهد. با گذشت زمان تمرکز پروژه به سمت حریم خصوصی و محاسبات محرمانه رفت و امروز iExec خود را لایهٔ محرمانگی برای DeFi، دارایی‌های دنیای واقعی (RWA) و هوش مصنوعی معرفی میکند.
iExec چطور کار میکند؟
شبکهٔ iExec چند نقش اصلی دارد که از راه قراردادهای هوشمند به هم وصل می‌شوند:
- توسعه‌دهندهٔ برنامه: برنامهٔ محرمانه (iApp) را می‌سازد و در شبکه ثبت میکند.
- صاحب داده: داده‌اش را یک بار رمزگذاری و روی زنجیره ثبت میکند و تعیین میکند کدام برنامه و کدام کاربر اجازهٔ استفاده از آن را دارد.
- ورکر (Worker): توان پردازشی فراهم میکند و کار را درون TEE اجرا میکند.
- درخواست‌دهنده: برای اجرای یک کار روی یک داده هزینه می‌پردازد و نتیجه را می‌گیرد.
اجماع Proof-of-Contribution (PoCo)
هماهنگی میان این نقش‌ها با پروتکلی به نام Proof-of-Contribution یا PoCo انجام میشود. PoCo سفارش‌ها را با هم جور میکند، کار را به ورکرها می‌سپارد و درستی نتیجه را از راه اجماع میان ورکرها می‌سنجد. وقتی نتیجه تأیید شد، پرداخت با RLC تسویه میشود. به این ترتیب درخواست‌دهنده مطمئن است نتیجه درست است و ورکر هم مطمئن است مزدش را می‌گیرد، بی‌آنکه یکدیگر را بشناسند.
از Intel SGX تا Intel TDX
iExec سال‌ها از فناوری Intel SGX برای ساخت محیط امن استفاده می‌کرد. در سال ۲۰۲۶ پروژه به سمت Intel TDX رفت. TDX ماشینهای مجازی محرمانه (CVM) می‌سازد که حافظه‌شان رمزگذاری‌شده و از نظر سخت‌افزاری ایزوله است. مزیتش این است که برنامههای بزرگ‌تر و آماده‌تر برای محیط واقعی را میشود با تغییر کم درون آن اجرا کرد. تیم iExec در وبلاگ رسمی‌اش TDX را «ارتقای بزرگ برای DeFi محرمانه و RWA» نامیده و در مجموعه‌مقاله‌ای با عنوان «زنجیرهٔ اعتماد Nox» توضیح داده چطور میشود ثابت کرد کد درست درون یک محیط TDX واقعی در حال اجراست.
محصولات و ابزارهای اکوسیستم iExec
iExec برای اینکه توسعه‌دهنده‌ها بدون تخصص عمیق در سخت‌افزار امن از محاسبات محرمانه استفاده کنند، چند ابزار آماده عرضه کرده است:
- DataProtector: داده را یک بار رمزگذاری و روی زنجیره ثبت میکند. صاحب داده می‌تواند دسترسی را برنامه‌به‌برنامه و کاربربه‌کاربر بدهد و هر وقت خواست پس بگیرد.
- iApp: برنامههای محرمانه‌ای که روی ورکرهای مستقل و درون محیط امن اجرا می‌شوند. این برنامه‌ها می‌توانند با داده محاسبه کنند، ولی هرگز آن را نمی‌بینند.
- Web3Mail و Web3Messaging: ارسال پیام به کاربران کیف پول بدون اینکه فرستنده نشانی ایمیل یا اطلاعات تماس واقعی آن‌ها را ببیند.
- هوش مصنوعی محرمانه: اجرای استنتاج، تنظیم دقیق (Fine-tuning) و ایجنت‌های هوش مصنوعی روی داده‌ای که صاحب مدل هرگز آن را نمی‌بیند.
- iExec Explorer: ابزاری برای دنبال کردن تراکنش‌ها، کارها و دارایی‌های روی زنجیرهٔ شبکه.
Nox و توکن محرمانه؛ مسیر تازهٔ iExec در ۲۰۲۶
مهم‌ترین محصول تازهٔ iExec پروتکل Nox است. Nox یک لایهٔ محرمانگی چندزنجیرهای برای مالی روی زنجیره است. طبق اعلام رسمی پروژه، Nox در زمان نوشتن این متن روی شبکههای آزمایشی آربیتروم و اتریوم فعال است و استقرار روی شبکهٔ اصلی چند شبکهٔ EVM در برنامه است. برنامه‌هایی هم روی Nox در حال ساخت‌اند، مثل یک بازار پیش‌بینی محرمانه با موجودی‌های رمزگذاری‌شده.
توکن محرمانه (Confidential Token)
در فروردین ۱۴۰۵ (آوریل ۲۰۲۶) iExec فناوری Confidential Token را معرفی کرد. این فناوری توکن‌های استاندارد ERC-20 را به دارایی‌هایی محرمانه ولی قابل حسابرسی تبدیل میکند. موجودی‌ها و مبلغ انتقال‌ها رمزگذاری‌شده‌اند، اما امکان «افشای انتخابی» هم وجود دارد. یعنی اگر قانون یا حسابرس لازم بداند، اطلاعات مشخصی فقط برای طرف مجاز آشکار میشود. نسخهٔ نمایشی این فناوری پیش‌تر روی شبکهٔ آزمایشی Arbitrum Sepolia عرضه شده بود. iExec مخاطب اصلی این محصول را نهادهای مالی، صندوق‌ها و پروژه‌های توکنیزه کردن دارایی‌های واقعی می‌داند.
پایان Bellecour و مهاجرت به آربیتروم و اتریوم
iExec سال‌ها زنجیرهٔ جانبی اختصاصی خود به نام Bellecour را داشت و بیشتر فعالیت شبکه روی آن انجام می‌شد. در خرداد ۱۴۰۵ تیم پروژه در پستی با عنوان «بستن یک فصل، آغاز یک دوران تازه» اعلام کرد که پل RLC میان اتریوم و Bellecour در ۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۶ (۱۱ تیر ۱۴۰۵) بسته میشود. دارندگان RLC تا ۳۰ ژوئن فرصت داشتند خودشان توکن‌ها را منتقل کنند. طبق اعلام iExec، موجودی‌های ۰٫۱ RLC و بیشتر که بعد از تعطیلی روی Bellecour مانده بودند، ظرف چند روز کاری به‌طور خودکار روی اتریوم واریز می‌شدند و قرار نبود RLCای از بین برود.
دلیل این تصمیم ساده بود: نقدینگی و توسعه‌دهنده‌ها روی چند شبکهٔ بزرگ جمع شده‌اند و یک زنجیرهٔ مستقل کوچک دیگر جذابیتی نداشت. iExec حالا خود را به جای «یک زنجیرهٔ مقصد»، یک لایهٔ محاسبات محرمانه روی چند شبکه می‌داند. ابزارهای پروژه هم روی آربیتروم مستقر شده‌اند که یکی از فعال‌ترین لایه‌های دوم اتریوم است.
این تغییر برای دارندهٔ RLC چه معنایی دارد؟
- شبکهٔ اصلی RLC اکنون اتریوم است (استاندارد ERC-20). نسخهٔ رسمی روی آربیتروم وان هم وجود دارد.
- انتقال RLC میان اتریوم و آربیتروم طبق مستندات رسمی از راه Stargate Bridge انجام میشود که بر پایهٔ پروتکل LayerZero است.
- راهنماها و آدرس‌های قدیمی مربوط به Bellecour را دیگر استفاده نکنید.
- پیش از هر انتقال، شبکهٔ پشتیبانی‌شده در صرافی یا کیف پول مقصد را با دقت چک کنید.
توکن RLC چه کاربردی دارد؟
RLC ارز داخلی شبکهٔ iExec است و نقش اصلی آن پرداخت است:
- پرداخت هزینهٔ محاسبه: درخواستدهندهها هزینهٔ اجرای کار روی ورکرها را با RLC میپردازند.
- پرداخت برای داده و برنامه: صاحبان داده و توسعه‌دهنده‌ها می‌توانند برای استفاده از داده یا برنامه‌شان قیمت تعیین کنند و مزدشان را با RLC بگیرند.
- تسویه در PoCo: پس از تأیید نتیجه با اجماع Proof-of-Contribution، پرداخت به ورکرها با RLC تسویه میشود.
پس تقاضای واقعی RLC در بلندمدت به میزان استفادهٔ واقعی از شبکه بستگی دارد، یعنی به اینکه برنامه‌ها، نهادهای مالی و پروژه‌های هوش مصنوعی واقعاً از محاسبات محرمانهٔ iExec استفاده کنند.
اطلاعات کلیدی و عرضهٔ توکن RLC
| ویژگی | مقدار |
|---|---|
| نام پروژه | iExec (آی اگزک) |
| نماد توکن | RLC |
| سال راه‌اندازی | ۲۰۱۶ (لیون، فرانسه) |
| عرضهٔ کل و حداکثر | ۸۷ میلیون RLC |
| عرضهٔ در گردش | حدود ۸۷ میلیون RLC (تقریباً تمام عرضه) |
| شبکهٔ اصلی | اتریوم (ERC-20) |
| شبکههای دیگر | آربیتروم وان |
| آدرس قرارداد در اتریوم | 0x607f4c5bb672230e8672085532f7e901544a7375 |
| اجماع | Proof-of-Contribution (PoCo) |
| فناوری امنیتی | محیط اجرای مورد اعتماد (Intel TDX) |
عرضهٔ RLC از ابتدا ثابت و ۸۷ میلیون واحد بوده و طبق دادههای CoinGecko تقریباً همهٔ آن در گردش است. یعنی تورم برنامهریزیشده یا آزادسازی بزرگ توکن در کار نیست. برای اطمینان از آدرس قرارداد همیشه آن را با اکسپلورر اتریوم (Etherscan) و سایت رسمی iExec مطابقت دهید.
iExec در کنار پروژه‌های مشابه
iExec در دستهٔ پروژه‌های «زیرساخت غیرمتمرکز» قرار می‌گیرد، اما تمرکز آن با بیشتر هم‌دسته‌هایش فرق دارد:
- گولم (GLM) هم از قدیمی‌ترین پروژه‌های بازار توان پردازشی است، ولی تمرکز iExec امروز بیشتر روی محرمانگی داده است تا صرفاً اجارهٔ پردازنده.
- رندر (RENDER) شبکه‌ای برای اجارهٔ توان پردازندهٔ گرافیکی (GPU) به‌ویژه برای رندر و هوش مصنوعی است.
- اوشن (OCEAN) روی بازار داده تمرکز دارد. iExec هم ابزار حفاظت از داده دارد، ولی محور آن اجرای محاسبه روی دادهٔ رمزگذاری‌شده است.
- فالا نتورک (PHA) و اوسیس نتورک (ROSE) هم مثل iExec از TEE برای محاسبات محرمانه استفاده می‌کنند و از نزدیک‌ترین رقبای آن به شمار می‌روند.
فرصت‌ها و ریسک‌های سرمایه‌گذاری در RLC
نقاط قوت
- سابقهٔ طولانی و تیمی با پیشینهٔ پژوهشی در رایانش توزیع‌شده.
- تمرکز روی حریم خصوصی برای نهادهای مالی و دارایی‌های واقعی، حوزه‌ای که تقاضای واقعی دارد.
- عرضهٔ ثابت ۸۷ میلیونی بدون تورم برنامهریزیشده.
- حضور روی آربیتروم و اتریوم که بیشترین نقدینگی و توسعه‌دهنده را دارند.
ریسک‌ها
- قیمت RLC در سال‌های اخیر فاصلهٔ زیادی با سقف‌های قبلی‌اش گرفته و نوسان شدیدی دارد.
- محصولات کلیدی مثل Nox و توکن محرمانه هنوز در مرحلهٔ شبکهٔ آزمایشی یا آغاز کارند و موفقیتشان قطعی نیست.
- رقابت در حوزهٔ محاسبات محرمانه و هوش مصنوعی غیرمتمرکز شدید است.
- مهاجرت از Bellecour یعنی تغییر زیرساخت. کاربرانی که هنوز RLC روی شبکههای قدیمی دارند باید دقت کنند.
- نقدینگی RLC در برخی بازارها نسبت به ارزهای بزرگ کمتر است.
این متن پیشنهاد خرید یا فروش نیست. پیش از سرمایه‌گذاری، خودتان تحقیق کنید و فقط با مبلغی معامله کنید که از دست دادنش به شما آسیب جدی نمی‌زند.
نحوهٔ خرید آی اگزک آر ال سی از ارزینجا
خرید RLC در ارزینجا از راه خرید آنی با تومان انجام میشود. مراحل کار این است:
- ثبتنام و احراز هویت: اگر حساب ندارید، طبق راهنمای ثبتنام حساب بسازید و سطح احراز هویت لازم را بگیرید.
- واریز تومان: حساب ریالی خود را از راه واریز تومان شارژ کنید.
- ثبت سفارش خرید آنی: در بخش خرید آنی، RLC را جستجو کنید، مبلغ را وارد و سفارش را تأیید کنید. جزئیات در راهنمای سفارش خرید آنی آمده است.
- نگهداری: RLC خریداریشده در کیف پول ارزینجا نگهداری میشود. چون برداشت این ارز فعلاً بسته است، تا باز شدن برداشت امکان انتقالش به کیف پول شخصی وجود ندارد.
کارمزد معاملات را می‌توانید در صفحهٔ کارمزدها ببینید و قیمت لحظه‌ای ارزها را در بازار ارزینجا دنبال کنید. اگر بعداً خواستید RLC را به تتر یا ارز دیگری تبدیل کنید، از همان بخش خرید آنی استفاده کنید.
کیف پول‌های مناسب برای نگهداری RLC
چون RLC یک توکن ERC-20 روی اتریوم است، هر کیف پولی که از توکن‌های اتریوم پشتیبانی کند می‌تواند آن را نگه دارد:
- کیف پول‌های نرم‌افزاری: مانند MetaMask و Trust Wallet. برای دیدن RLC ممکن است لازم باشد آدرس قرارداد را دستی اضافه کنید.
- کیف پول‌های سخت‌افزاری: مانند Ledger و Trezor که برای نگهداری بلندمدت امن‌ترند.
- کیف پول صرافی: برای معامله‌های کوتاه‌مدت، نگهداری در کیف پول ارزینجا ساده‌ترین راه است.
اگر RLC را روی آربیتروم نگه می‌دارید، مطمئن شوید شبکهٔ آربیتروم وان را در کیف پولتان اضافه کرده‌اید. هنگام انتقال میان صرافی و کیف پول، شبکهٔ مبدأ و مقصد باید یکی باشد، وگرنه ممکن است دارایی از دست برود.
جمع‌بندی
آی اگزک آر ال سی یکی از قدیمی‌ترین پروژه‌های زیرساخت غیرمتمرکز است. کارش را با ایدهٔ «ابر غیرمتمرکز» شروع کرد و امروز روی محاسبات محرمانه برای DeFi، دارایی‌های واقعی و هوش مصنوعی تمرکز دارد. در سال ۲۰۲۶ با بستن زنجیرهٔ Bellecour، حضور روی آربیتروم و اتریوم و معرفی Nox و توکن محرمانه وارد مرحلهٔ تازه‌ای شد. توکن RLC با عرضهٔ ثابت ۸۷ میلیونی، ارز پرداخت این شبکه است و آیندهٔ آن به استفادهٔ واقعی از این محصولات بستگی دارد. اگر به RLC علاقه دارید، می‌توانید آن را با خرید آنی از ارزینجا بخرید. فقط به یاد داشته باشید که فعلاً واریز و برداشت آن در ارزینجا بسته است.