خرید و فروش ریپل

ریپل (XRP) چیست؟

ریپل (XRP) رمزارز بومی شبکهٔ XRP Ledger است؛ دفترکل عمومی و متن‌بازی که از سال ۲۰۱۲ کار می‌کند و برای جابه‌جایی سریع و کم‌هزینهٔ ارزش، به‌ویژه پرداخت‌های بین‌المللی، طراحی شده است. در فارسی معمولاً به خود توکن XRP هم «ریپل» می‌گویند، اما Ripple در اصل نام شرکتی آمریکایی است که بزرگ‌ترین بازیگر اکوسیستم این شبکه به شمار می‌رود. اگر قصد خرید ریپل را دارید، بهتر است پیش از هر چیز این تفاوت را بدانید: شبکهٔ XRP Ledger غیرمتمرکز است و هیچ شرکتی مالک آن نیست، ولی شرکت ریپل بخش بزرگی از عرضهٔ XRP را در اختیار دارد و محصولات مالی خود را روی آن می‌سازد.

ایدهٔ اصلی ساده است: ارسال پیام در اینترنت لحظه‌ای و تقریباً رایگان است، اما انتقال پول بین دو کشور هنوز ممکن است چند روز طول بکشد و چند واسطه کارمزد بگیرند. XRP قرار است به‌عنوان «دارایی پل» بین دو ارز متفاوت قرار بگیرد و تسویه را در چند ثانیه انجام دهد. در ادامه با فناوری، تاریخچه، اقتصاد توکن، رویدادهای مهم ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ و روش خرید ریپل در ارزینجا آشنا می‌شوید.

تاریخچهٔ ریپل و XRP Ledger

به نوشتهٔ صفحهٔ تاریخچهٔ رسمی XRP Ledger، سه مهندس به نام‌های دیوید شوارتز، جد مک‌کالب و آرتور بریتو توسعهٔ این دفترکل را از سال ۲۰۱۱ آغاز کردند. هدفشان ساختن شبکه‌ای بود که مثل بیت کوین عمومی باشد، اما به ماینینگ پرمصرف نیاز نداشته باشد. XRP Ledger در ژوئن ۲۰۱۲ راه‌اندازی شد و کمی بعد کریس لارسن به این گروه پیوست. آن‌ها در سپتامبر ۲۰۱۲ شرکتی به نام NewCoin تأسیس کردند که خیلی زود OpenCoin نام گرفت و امروز با نام Ripple شناخته می‌شود.

بنیان‌گذاران شبکه ۸۰ میلیارد XRP از کل ۱۰۰ میلیارد واحد را به شرکت دادند تا با آن کاربردهای واقعی بسازد. جد مک‌کالب بعدها از ریپل جدا شد و پروژهٔ استلار را راه انداخت؛ به همین دلیل این دو شبکه هنوز شباهت‌های فنی زیادی دارند.

XRP Ledger چگونه کار می‌کند؟

XRP Ledger نه از اثبات کار (PoW) استفاده می‌کند و نه از اثبات سهام (PoS) مانند اتریوم. سازوکار آن یک پروتکل اجماع مخصوص است. در این روش، سرورهای اعتبارسنج (Validator) در هر دور دربارهٔ مجموعهٔ تراکنش‌ها به توافق می‌رسند و نسخهٔ تازهٔ دفترکل بسته می‌شود.

اعتبارسنج‌ها و فهرست UNL

هر سرور فهرستی از اعتبارسنج‌های مورد اعتماد خود دارد که به آن Unique Node List یا UNL می‌گویند. هر تغییر در قواعد شبکه (Amendment) فقط وقتی فعال می‌شود که دست‌کم ۸۰ درصد اعتبارسنج‌های این فهرست به مدت دو هفتهٔ پیاپی از آن پشتیبانی کنند. به همین دلیل ارتقاهای XRPL معمولاً آهسته و محتاطانه پیش می‌روند.

سرعت، کارمزد و ذخیرهٔ حساب

بسته شدن هر نسخهٔ دفترکل معمولاً ۳ تا ۵ ثانیه طول می‌کشد و تراکنش در همین فاصله نهایی می‌شود. طبق مستندات رسمی XRPL، حداقل کارمزد یک تراکنش عادی ۱۰ دراپ است (هر دراپ یک‌میلیونیم XRP است، پس ۱۰ دراپ برابر ۰٫۰۰۰۰۱ XRP می‌شود). این کارمزد به هیچ‌کس پرداخت نمی‌شود و برای همیشه سوزانده می‌شود تا از اسپم جلوگیری کند. هر حساب برای فعال ماندن باید حداقل موجودی‌ای به نام «ذخیرهٔ پایه» نگه دارد که در حال حاضر ۱ XRP است، و برای هر شیء اضافه مثل خط اعتماد یا سفارش، ۰٫۲ XRP دیگر هم قفل می‌شود.

صرافی غیرمتمرکز و AMM داخلی

یکی از ویژگی‌های کمتر شناخته‌شدهٔ XRPL، صرافی غیرمتمرکز داخلی آن است. دفترکل یک دفتر سفارش (CLOB) دارد و استخرهای بازارساز خودکار (AMM) هم به آن اضافه شده‌اند. سیستم معامله را به‌طور خودکار از مسیری عبور می‌دهد که بهترین نرخ را دارد. صدور توکن، اسکرو، کانال پرداخت و NFT هم بدون نیاز به قرارداد هوشمند جداگانه در خود پروتکل پیاده شده‌اند.

کاربردهای XRP

کاربرد اصلی XRP در پرداخت‌های فرامرزی است. وقتی یک مؤسسهٔ مالی می‌خواهد مثلاً دلار را به پزو تبدیل کند و بفرستد، می‌تواند در مبدأ XRP بخرد، آن را در چند ثانیه منتقل کند و در مقصد بفروشد. به این ترتیب دیگر لازم نیست در کشور مقصد حساب از پیش شارژشده نگه دارد. ریپل این سرویس را زمانی «نقدینگی درخواستی» (ODL) می‌نامید و امروز آن را زیر چتر Ripple Payments ارائه می‌کند.

کاربردهای دیگر XRP عبارت‌اند از:

• پرداخت کارمزد تراکنش و تأمین ذخیرهٔ حساب در XRPL؛
• جفت پایه در صرافی غیرمتمرکز و استخرهای AMM شبکه؛
• توکن گس در زنجیرهٔ جانبی XRPL EVM؛
• دارایی معاملاتی و سرمایه‌گذاری در صرافی‌ها و صندوق‌های قابل معامله (ETF).

اقتصاد توکن XRP و اسکروی ریپل

عرضهٔ کل XRP از همان ابتدا ۱۰۰ میلیارد واحد تعیین شد و هیچ واحد تازه‌ای استخراج نمی‌شود. چون کارمزدها سوزانده می‌شوند، عرضهٔ کل به‌آرامی کم می‌شود و امروز کمی کمتر از ۱۰۰ میلیارد است. طبق داده‌های کوین‌گکو، در مهر ۱۴۰۵ حدود ۶۳ میلیارد XRP در گردش است و XRP از نظر ارزش بازار در رتبهٔ پنجم رمزارزها قرار دارد.

اسکروی ۵۵ میلیاردی

نگرانی همیشگی بازار این بوده که شرکت ریپل حجم زیادی از XRP را یک‌باره بفروشد. ریپل برای رفع این نگرانی در دسامبر ۲۰۱۷ مقدار ۵۵ میلیارد XRP را در ۵۵ قرارداد اسکروی یک‌میلیاردی روی خود دفترکل قفل کرد. از آن زمان، اول هر ماه حداکثر یک میلیارد XRP آزاد می‌شود و ریپل بخش استفاده‌نشده را در اسکروهای تازه به انتهای صف برمی‌گرداند. به همین دلیل سقف ورود XRP تازه از سوی ریپل به بازار به‌صورت آن‌چین قابل بررسی است. جزئیات این روند را در مطلب آزادسازی ماهانهٔ یک میلیارد XRP از اسکرو بخوانید.

پرونده SEC علیه ریپل؛ از شکایت تا پایان

کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) در دسامبر ۲۰۲۰ از Ripple Labs و دو مدیر ارشد آن شکایت کرد. ادعای SEC این بود که فروش XRP عرضهٔ اوراق بهادار ثبت‌نشده بوده است. در پی این شکایت، چند صرافی آمریکایی معاملهٔ XRP را متوقف کردند.

در جولای ۲۰۲۳ قاضی آنالیسا تورس حکمی دوگانه داد: فروش XRP به سرمایه‌گذاران نهادی مشمول قوانین اوراق بهادار بوده، اما فروش برنامه‌ای در صرافی‌های عمومی این‌طور نبوده است. حکم نهایی در اوت ۲۰۲۴ صادر شد و ریپل را به پرداخت حدود ۱۲۵ میلیون دلار جریمه و منع فروش نهادی ثبت‌نشده محکوم کرد؛ رقمی بسیار کمتر از درخواست اولیهٔ حدود دو میلیارد دلاری SEC.

دو طرف در سال ۲۰۲۵ تلاش کردند جریمه کاهش یابد، اما دادگاه نپذیرفت. سرانجام در اوت ۲۰۲۵ هر دو طرف درخواست تجدیدنظر خود را پس گرفتند و دادگاه تجدیدنظر حوزهٔ دوم پرونده را بست. جریمه و حکم منع پابرجا ماند، ولی دعوای حقوقی پنج‌ساله‌ای که سایه‌اش بر XRP افتاده بود پایان یافت. روایت کامل‌تر را در مطلب ریپل نزدیک به تعطیلی بود بخوانید.

ریپل در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶؛ مهم‌ترین تحولات

استیبل‌کوین RLUSD

ریپل در دسامبر ۲۰۲۴ پس از تأیید نهایی اداره خدمات مالی نیویورک (NYDFS)، استیبل‌کوین دلاری RLUSD را عرضه کرد. RLUSD به‌صورت یک‌به‌یک به دلار متصل است، پشتوانه‌اش سپردهٔ دلاری و اوراق کوتاه‌مدت خزانهٔ آمریکاست و هم روی XRP Ledger و هم روی اتریوم منتشر می‌شود. این توکن با تتر و یو اس دی کوین رقابت می‌کند و از XRP جداست. چرایی این تصمیم را در مطلب چرا ریپل استیبل‌کوین دلاری عرضه کرد بخوانید.

خریدهای بزرگ و مجوز بانک امانی

ریپل در سال ۲۰۲۵ چند شرکت بزرگ را خرید: کارگزار اصلی Hidden Road (حدود ۱٫۲۵ میلیارد دلار، با نام تازهٔ Ripple Prime)، پلتفرم پرداخت استیبل‌کوینی Rail، نرم‌افزار مدیریت خزانهٔ GTreasury و شرکت کیف پول و نگهداری Palisade. در دسامبر ۲۰۲۵ هم اداره ناظر بر پول آمریکا (OCC) به‌طور مشروط با تأسیس Ripple National Trust Bank موافقت کرد. این مجوز امانی است و بانکداری کامل نیست؛ تا اواخر شهریور ۱۴۰۵ هم تأیید نهایی آن اعلام نشده بود.

ETFهای اسپات XRP

نخستین ETF اسپات XRP در آمریکا، صندوق XRPC شرکت Canary Capital، در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۵ در نزدک معامله شد و پس از آن صندوق‌های دیگری هم آمدند. این صندوق‌ها خود XRP را نگهداری می‌کنند و برای سرمایه‌گذار سنتی راهی بدون نیاز به کیف پول کریپتو فراهم می‌کنند. برای آشنایی بیشتر، راهنمای کامل ETF کریپتو را ببینید.

ارتقاهای شبکه: EVM و Batch

زنجیرهٔ جانبی XRPL EVM در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۵ روی شبکهٔ اصلی فعال شد. این زنجیره قراردادهای هوشمند سازگار با اتریوم (Solidity) را اجرا می‌کند و XRP پل‌شده توکن گس آن است. روی خود دفترکل اصلی هم ارتقای Batch (XLS-56) در ۹ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۷ مهر ۱۴۰۵) فعال شد. این ارتقا اجازه می‌دهد تا هشت تراکنش، حتی از حساب‌های مختلف، به‌صورت «همه یا هیچ» در یک دفترکل اجرا شوند. نسخهٔ قبلی این ارتقا به دلیل یک ایراد امنیتی پیش از فعال شدن متوقف شده بود.

مزایا و ریسک‌های سرمایه‌گذاری در ریپل

مزایای اصلی XRP:

• شبکه‌ای با بیش از یک دهه سابقهٔ کار بی‌وقفه، تأیید چندثانیه‌ای و کارمزد بسیار ناچیز؛
• روشن شدن وضعیت حقوقی در آمریکا و دسترسی نهادی از طریق ETFها؛
• اکوسیستم رو به گسترش شامل RLUSD، توکن‌سازی دارایی‌ها و زنجیرهٔ EVM.

ریسک‌هایی که باید در نظر بگیرید:

• تمرکز بخش بزرگی از عرضه در دست شرکت ریپل و ورود ماهانهٔ XRP از اسکرو به بازار؛
• استفاده نکردن همهٔ مشتریان ریپل از XRP، چون بخشی از پرداخت‌ها با استیبل‌کوین یا ارز فیات انجام می‌شود؛
• نوسان شدید قیمت، مانند هر رمزارز دیگر، و وابستگی به اخبار قانون‌گذاری؛
• انتقاد منتقدان به متمرکزتر بودن فهرست پیش‌فرض اعتبارسنج‌ها نسبت به شبکه‌هایی مثل بیت کوین.

مقایسه ریپل با دیگر رمزارزهای پرداختی

استلار (XLM) از نظر فنی نزدیک‌ترین رقیب XRP است، اما بیشتر روی پرداخت‌های خرد و صدور دارایی تمرکز دارد. هدرا هشگراف هم شبکه‌ای سریع با شورای حاکمیت شرکتی است. لایت کوین با الگوی ماینینگی شبیه بیت کوین کار می‌کند و تأییدش کندتر است. ترون هم با کارمزد پایین، بستر اصلی انتقال تتر در بسیاری از کشورها شده است.

بهترین روش نگهداری ریپل؛ کیف پول‌های XRP

برای نگهداری XRP سه انتخاب اصلی دارید و هرکدام برای نیاز متفاوتی مناسب است:

• کیف پول صرافی: اگر قصد معاملهٔ مکرر دارید، نگه داشتن XRP در کیف پول ارزینجا ساده‌ترین راه است. لازم نیست ذخیرهٔ حساب و تگ مقصد را خودتان مدیریت کنید و هر لحظه می‌توانید بفروشید یا تبدیل کنید.
• کیف پول نرم‌افزاری: کیف پول‌های موبایلی مخصوص XRPL مثل Xaman (نام قبلی XUMM) یا کیف پول‌های چندارزی، کلید خصوصی را روی دستگاه خودتان نگه می‌دارند. با آن‌ها می‌توانید به صرافی غیرمتمرکز و توکن‌های XRPL هم دسترسی داشته باشید.
• کیف پول سخت‌افزاری: برای نگهداری بلندمدت مبلغ‌های بزرگ، کیف پول سخت‌افزاری امن‌ترین گزینه است، چون کلید خصوصی هیچ‌وقت به اینترنت وصل نمی‌شود.

در کیف پول شخصی، عبارت بازیابی (Seed) را فقط روی کاغذ و دور از دسترس دیگران نگه دارید. هیچ پشتیبان یا وب‌سایتی حق ندارد آن را از شما بخواهد. فراموش نکنید که ۱ XRP ذخیرهٔ پایه در حساب قفل می‌ماند و قابل برداشت نیست، مگر اینکه حساب را حذف کنید.

چه عواملی بر قیمت ریپل اثر می‌گذارند؟

قیمت XRP مثل بقیهٔ بازار کریپتو تا حد زیادی از روند بیت کوین و نقدینگی کلی بازار پیروی می‌کند. با این حال چند عامل مخصوص ریپل هم بر آن اثر دارند:

• اخبار قانون‌گذاری: تجربهٔ پرونده SEC نشان داد XRP به تصمیم‌های نهادهای ناظر آمریکا بسیار حساس است. لایحه‌های ساختار بازار و مقررات استیبل‌کوین‌ها هنوز می‌توانند روی آن اثر بگذارند.
• جریان ورود و خروج پول ETFها: از اواخر ۲۰۲۵ خرید و فروش صندوق‌های اسپات بخشی از تقاضای نهادی XRP را نشان می‌دهد.
• رفتار ریپل با XRP آزادشده از اسکرو: حجم XRP که شرکت هر ماه به بازار می‌آورد یا به اسکرو برمی‌گرداند، زیر نظر معامله‌گران است.
• کاربرد واقعی شبکه: رشد RLUSD، توکن‌سازی دارایی‌ها و فعالیت روی XRPL و زنجیرهٔ EVM آن، تقاضا برای کارمزد و ذخیرهٔ حساب را بالا می‌برد.

هیچ‌کدام از این عوامل پیش‌بینی قطعی قیمت را ممکن نمی‌کند. پیش از خرید، فقط به اندازه‌ای سرمایه‌گذاری کنید که توان تحمل نوسانش را دارید و سبد خود را متنوع نگه دارید.

نکات مهم واریز و برداشت XRP

بیشتر صرافی‌ها برای همهٔ کاربرانشان یک آدرس XRP مشترک دارند و هر کاربر را با عددی به نام تگ مقصد (Destination Tag) از بقیه جدا می‌کنند. اگر هنگام واریز XRP تگ را وارد نکنید یا اشتباه بزنید، دارایی‌تان به حساب درست نمی‌رسد و بازگرداندنش ممکن است زمان‌بر باشد. پس پیش از ارسال، آدرس و تگ را دقیق کپی کنید و اگر مبلغ زیاد است، اول یک مبلغ کم آزمایشی بفرستید. یادتان باشد که یک کیف پول شخصی تازه تا ۱ XRP دریافت نکند فعال نمی‌شود. راهنمای کامل در صفحهٔ ثبت درخواست واریز رمزارز آمده است.

خرید ریپل در ارزینجا

تا مهر ۱۴۰۵، خرید آنی، معامله در بازار حرفه‌ای، واریز و برداشت ریپل در ارزینجا فعال است. مراحل خرید:

1. در ارزینجا ثبت‌نام کنید و احراز هویت را کامل کنید.
2. کیف پول تومانی خود را شارژ کنید.
3. برای خرید سریع، از خرید آنی استفاده کنید. اگر می‌خواهید با قیمت دلخواه سفارش بگذارید، وارد بازار حرفه‌ای شوید.
4. XRP خریداری‌شده را در کیف پول ارزینجا نگه دارید یا با رعایت تگ مقصد به کیف پول شخصی‌تان برداشت کنید.

کارمزدها در صفحهٔ کارمزدهای ارزینجا آمده‌اند و قیمت لحظه‌ای ریپل و دیگر رمزارزها را در صفحهٔ بازار می‌بینید. برای آموزش قدم‌به‌قدم، مطلب آموزش خرید ریپل از صرافی ایرانی را بخوانید.