خرید و فروش استلار

استلار (Stellar) با نماد XLM یک شبکهٔ بلاکچینی متن‌باز و غیرمتمرکز برای پرداخت‌های سریع و ارزان، به‌ویژه پرداخت‌های فرامرزی، است. ارز بومی این شبکه «لومن» (Lumen) نام دارد و برای پرداخت کارمزد تراکنش، نگه‌داری حداقل موجودی حساب و نقش ارز واسط در تبدیل دارایی‌ها به کار می‌رود. در این صفحه با کارکرد شبکهٔ استلار، توکنومیک XLM، رویدادهای مهم تا سال ۲۰۲۵ و روش خرید و فروش استلار در ارزینجا آشنا می‌شوید.

استلار چیست؟

استلار در سال ۲۰۱۴ ساخته شد تا افراد، بانک‌ها و شرکت‌های پرداخت بتوانند انواع دارایی، از پول‌های رایج توکنیزه‌شده تا استیبل‌کوین‌ها، را در چند ثانیه و با کارمزدی بسیار ناچیز جابه‌جا کنند. توسعه و نگه‌داری این پروتکل را بنیاد غیرانتفاعی توسعهٔ استلار (Stellar Development Foundation یا SDF) بر عهده دارد، اما شبکه را مجموعه‌ای مستقل از اعتبارسنج‌ها در سراسر جهان اجرا می‌کنند.

ایدهٔ اصلی استلار ساده است: هر نهادی که پول واقعی نگه می‌دارد (مثلاً یک بانک یا شرکت حواله) می‌تواند معادل دیجیتال آن را روی شبکه صادر کند و کاربران این دارایی‌ها را مستقیم با هم مبادله کنند. به همین دلیل استلار بیشتر از آنکه یک پلتفرم عمومی برای هر نوع اپلیکیشنی باشد، روی پرداخت، حواله و توکنیزه‌کردن دارایی‌های واقعی تمرکز دارد.

برای آشنایی مفصل‌تر با ساختار فنی این شبکه می‌توانید مقالهٔ بلاکچین استلار چیست را در بلاگ ارزینجا بخوانید.

تاریخچهٔ استلار

استلار را جد مک‌کالب (Jed McCaleb)، از هم‌بنیان‌گذاران ریپل، همراه با جویس کیم در سال ۲۰۱۴ راه‌اندازی کرد. نسخهٔ اول استلار بر پایهٔ کد ریپل ساخته شده بود، اما در سال ۲۰۱۵ با معرفی پروتکل اجماع اختصاصی استلار (SCP) مسیر خود را کاملاً جدا کرد. شرکت پرداخت Stripe هم از سرمایه‌گذاران اولیهٔ پروژه بود.

رویدادهای مهم تا امروز

• ۲۰۱۵: راه‌اندازی شبکهٔ جدید با پروتکل SCP.
• ۲۰۱۹: بنیاد SDF حدود ۵۵ میلیارد XLM را برای همیشه سوزاند و عرضهٔ کل به حدود ۵۰ میلیارد واحد رسید. هم‌زمان تورم سالانهٔ ۱ درصدی شبکه با رأی اعتبارسنج‌ها حذف شد.
• ۲۰۲۱: همکاری با MoneyGram برای تبدیل پول نقد به استیبل‌کوین USDC روی استلار و برعکس اعلام شد.
• فوریهٔ ۲۰۲۴: قراردادهای هوشمند Soroban با ارتقای Protocol 20 روی شبکهٔ اصلی فعال شد.
• سپتامبر ۲۰۲۵ (شهریور ۱۴۰۴): ارتقای Protocol 23 با نام «Whisk» روی شبکهٔ اصلی اجرا شد و اجرای موازی تراکنش‌های Soroban و بایگانی وضعیت (State Archival) را آورد.
• اکتبر ۲۰۲۵: Protocol 24 به‌عنوان ارتقای پایداری برای رفع یک باگ در بایگانی وضعیت اجرا شد.

شبکهٔ استلار چگونه کار می‌کند؟

استلار مثل بیت کوین استخراج (ماینینگ) ندارد و از اثبات سهام هم استفاده نمی‌کند. در این شبکه، دفتر کل توزیع‌شده (Ledger) هر چند ثانیه یک بار بسته می‌شود و تراکنش‌ها تقریباً بلافاصله نهایی می‌شوند؛ یعنی برخلاف بیت کوین، نیازی به انتظار برای چند تأیید نیست.

پروتکل اجماع استلار (SCP)

SCP بر پایهٔ مدلی به نام «توافق بیزانسی فدرال» (FBA) کار می‌کند. هر گره (نود) خودش مجموعه‌ای از گره‌های مورد اعتمادش را انتخاب می‌کند که به آن «کوروم اسلایس» می‌گویند. وقتی این مجموعه‌های هم‌پوشان روی یک نسخه از دفتر کل توافق کنند، تراکنش‌ها نهایی می‌شوند. نتیجه، شبکه‌ای است که مصرف انرژی بسیار کمی دارد و کسی برای مشارکت در اجماع نیازی به سخت‌افزار گران یا سپردن توکن ندارد.

صرافی غیرمتمرکز داخلی

یکی از ویژگی‌های کم‌نظیر استلار، دفتر سفارش غیرمتمرکزی است که از ابتدا درون خود پروتکل ساخته شده است. کاربران می‌توانند دارایی‌های صادرشده روی شبکه را مستقیم با هم معامله کنند و با «پرداخت مسیری» (Path Payment) مثلاً دلار بفرستند و گیرنده یورو دریافت کند؛ شبکه خودش بهترین مسیر تبدیل را پیدا می‌کند و در صورت نیاز XLM نقش ارز واسط را بازی می‌کند.

قراردادهای هوشمند Soroban

Soroban پلتفرم قرارداد هوشمند استلار است که از سال ۲۰۲۴ روی شبکهٔ اصلی فعال است. قراردادها معمولاً با زبان Rust نوشته و به WebAssembly کامپایل می‌شوند. با ارتقای Whisk در سال ۲۰۲۵، اجرای موازی تراکنش‌ها و کش ماژول‌ها هزینهٔ اجرای این قراردادها را کاهش داد و ظرفیت شبکه را برای برنامه‌های دیفای و دارایی‌های توکنیزه بالا برد.

انکرها و استانداردهای اکوسیستم استلار

در استلار به نهادهایی که پول واقعی را تحویل می‌گیرند و معادل دیجیتالش را روی شبکه صادر می‌کنند «انکر» (Anchor) می‌گویند. انکر می‌تواند یک بانک، یک شرکت حواله، یک صادرکنندهٔ استیبل‌کوین یا یک کیف پول باشد. کاربر برای نگه‌داری دارایی یک انکر، روی حساب خودش یک «خط اعتماد» (Trustline) به آن انکر باز می‌کند؛ به این ترتیب هیچ دارایی‌ای بدون رضایت کاربر وارد حسابش نمی‌شود.

برای اینکه کیف پول‌ها و انکرهای مختلف بتوانند با هم کار کنند، جامعهٔ استلار مجموعه‌ای از استانداردها به نام SEP (Stellar Ecosystem Proposals) تعریف کرده است. این استانداردها مواردی مثل احراز هویت حساب، واریز و برداشت پول رایج از طریق انکر و تبادل اطلاعات لازم برای قوانین ضدپولشویی را یکسان می‌کنند. نتیجه این است که یک کیف پول سازگار می‌تواند با انکرهای کشورهای مختلف کار کند، بدون اینکه برای هر کدام یکپارچه‌سازی جداگانه بسازد.

امنیت و غیرمتمرکزبودن شبکه

امنیت استلار به شبکهٔ اعتبارسنج‌ها وابسته است. هر کسی می‌تواند یک نود استلار اجرا کند، اما نودهایی که در اجماع وزن بیشتری دارند معمولاً متعلق به سازمان‌هایی هستند که سابقه و پایداری خود را نشان داده‌اند؛ مانند دانشگاه‌ها، شرکت‌های فعال در اکوسیستم و خود بنیاد SDF. چون هر نود مجموعهٔ مورد اعتمادش را آزادانه انتخاب می‌کند، کنترل شبکه در دست یک نهاد واحد نیست.

در سازوکار SCP، شبکه ایمنی را بر دسترس‌پذیری مقدم می‌داند؛ یعنی اگر اعتبارسنج‌ها نتوانند توافق کنند، شبکه ترجیح می‌دهد موقتاً متوقف شود تا اینکه دو نسخهٔ متناقض از دفتر کل بسازد. این رویکرد خطر دوبار خرج‌کردن را بسیار کم می‌کند، هرچند در عمل ممکن است در شرایط نادر به توقف کوتاه شبکه منجر شود.

تغییرات پروتکل هم با رأی اعتبارسنج‌ها اجرا می‌شود. هر ارتقا، مثل Whisk، اول روی شبکهٔ آزمایشی (Testnet) منتشر و بررسی می‌شود و بعد اعتبارسنج‌ها در زمان مشخصی برای فعال‌سازی آن روی شبکهٔ اصلی رأی می‌دهند.

ارز دیجیتال XLM و کاربردهای آن

لومن (XLM) واحد پولی بومی شبکهٔ استلار است و چند نقش اصلی دارد:

• کارمزد تراکنش: کارمزد پایهٔ هر عملیات فقط ۱۰۰ «استروپ»، یعنی ۰٫۰۰۰۰۱ XLM است. این کارمزد ناچیز جلوی اسپم را می‌گیرد.
• حداقل موجودی حساب: هر حساب برای فعال‌ماندن باید مقدار کمی XLM (دو برابر «ذخیرهٔ پایه» یا Base Reserve) نگه دارد و هر خط اعتماد یا سفارش اضافه، ذخیرهٔ بیشتری لازم دارد.
• ارز واسط: در پرداخت‌های مسیری، وقتی بازار مستقیمی بین دو دارایی نباشد، XLM پل تبدیل است.
• پرداخت هزینهٔ قراردادهای Soroban: اجرای قراردادهای هوشمند هم با XLM پرداخت می‌شود.

کوچک‌ترین واحد XLM «استروپ» نام دارد و هر XLM برابر با ده میلیون استروپ است. همین تقسیم‌پذیری بالا باعث می‌شود پرداخت‌های بسیار خرد (Micropayment) هم روی استلار عملی باشد؛ کاربردی که در شبکه‌های پرکارمزد عملاً ممکن نیست.

توکنومیک استلار

در آغاز حدود ۱۰۰ میلیارد XLM ساخته شد و تورم سالانهٔ ۱ درصدی هم عرضه را کمی بالا برده بود. در نوامبر ۲۰۱۹ بنیاد SDF حدود ۵۵ میلیارد XLM از ذخایر خودش را به آدرسی بدون کلید فرستاد و آن‌ها را برای همیشه از چرخه خارج کرد. از آن زمان عرضهٔ کل حدود ۵۰ میلیارد XLM است و تورمی هم وجود ندارد.

بخشی از این ۵۰ میلیارد هنوز در اختیار SDF است و به‌تدریج برای توسعهٔ اکوسیستم، کمک‌هزینه‌ها و همکاری‌ها خرج می‌شود؛ به همین دلیل عرضهٔ در گردش کمتر از عرضهٔ کل است و به مرور افزایش می‌یابد. آمار لحظه‌ای عرضهٔ در گردش را می‌توانید در صفحهٔ استلار در CoinGecko ببینید.

کاربردهای واقعی شبکهٔ استلار

حواله و پرداخت فرامرزی

استلار از ابتدا برای حوالهٔ ارزان طراحی شد. همکاری با MoneyGram نمونهٔ شناخته‌شدهٔ این کاربرد است که در آن کاربران می‌توانند پول نقد را به استیبل‌کوین روی استلار تبدیل کنند یا برعکس.

استیبل‌کوین‌ها و دارایی‌های توکنیزه

استیبل‌کوین یو اس دی کوین (USDC) روی استلار به‌صورت بومی صادر می‌شود. شرکت مدیریت دارایی Franklin Templeton هم از استلار برای ثبت سهام صندوق اوراق خزانهٔ دولت آمریکا استفاده کرده است. توکنیزه‌کردن دارایی‌های واقعی (RWA) امروز یکی از محورهای اصلی رشد این شبکه است.

دیفای روی Soroban

با فعال‌شدن قراردادهای هوشمند، پروژه‌های وام‌دهی، صرافی غیرمتمرکز و پرداخت برنامه‌پذیر روی استلار ساخته شده‌اند. این بخش هنوز در مقایسه با شبکه‌هایی مثل اتریوم و سولانا کوچک‌تر است، اما با ارتقاهای ۲۰۲۵ رو به گسترش است.

بنیاد SDF برای حمایت از این رشد، برنامه‌ای به نام «صندوق جامعهٔ استلار» (Stellar Community Fund) دارد که در آن پروژه‌های تازه درخواست کمک‌هزینه می‌دهند و اعضای جامعه هم در انتخاب پروژه‌های برگزیده نقش دارند. بنیاد همچنین هر سال کنفرانسی به نام Meridian برگزار می‌کند که بسیاری از اعلام‌های مهم اکوسیستم، از جمله سوزاندن توکن‌ها در ۲۰۱۹، در آن مطرح شده است.

مقایسهٔ استلار با ریپل

استلار و ریپل (XRP) ریشهٔ مشترک دارند و هر دو برای پرداخت سریع ساخته شده‌اند، اما تفاوت‌های مهمی دارند:

اگر به پروژه‌های مشابه علاقه دارید، صفحه‌های الگوراند و هدرا هشگراف را هم ببینید؛ هر دو روی پرداخت سریع و کم‌هزینه تمرکز دارند. پروژهٔ پای نتورک هم سازوکار اجماعش را از SCP استلار گرفته است.

مزایا و معایب استلار

مزایا

• تراکنش‌های چندثانیه‌ای با نهایی‌شدن فوری؛
• کارمزد بسیار ناچیز و مصرف انرژی کم؛
• صرافی غیرمتمرکز و پرداخت مسیری درون پروتکل؛
• عرضهٔ ثابت و بدون تورم پس از ۲۰۱۹؛
• سابقهٔ همکاری با نهادهای مالی شناخته‌شده.

معایب

• بخش بزرگی از عرضه هنوز در اختیار بنیاد SDF است؛
• رقابت شدید با ریپل، استیبل‌کوین‌ها روی شبکه‌های دیگر و سیستم‌های پرداخت سنتی؛
• اکوسیستم دیفای کوچک‌تر نسبت به شبکه‌های قرارداد هوشمند بزرگ؛
• ارزش XLM مانند بیشتر رمزارزها نوسان زیادی دارد.

کیف پول‌های استلار

برای نگه‌داری XLM می‌توانید از کیف پول‌هایی استفاده کنید که شبکهٔ استلار را پشتیبانی می‌کنند؛ مانند کیف پول‌های موبایلی چندارزی، افزونه‌های مرورگری مخصوص استلار و کیف پول‌های سخت‌افزاری. یادتان باشد که هر حساب تازه برای فعال‌شدن باید حداقل موجودی را داشته باشد. هنگام واریز به صرافی‌ها هم معمولاً وارد کردن «ممو» (Memo) الزامی است و فراموش‌کردن آن می‌تواند باعث گم‌شدن واریز شود.

وضعیت تراکنش‌ها و حساب‌ها را می‌توانید در اکسپلورر StellarExpert بررسی کنید. اطلاعات رسمی پروژه هم در سایت رسمی استلار در دسترس است.

عوامل مؤثر بر قیمت استلار

• روند کلی بازار رمزارزها و به‌ویژه قیمت بیت کوین؛
• همکاری‌های تازه با بانک‌ها، شرکت‌های پرداخت و صادرکنندگان استیبل‌کوین؛
• رشد استفاده از Soroban و حجم دارایی‌های توکنیزه روی شبکه؛
• آزادسازی توکن‌های ذخیرهٔ SDF؛
• اخبار قانون‌گذاری دربارهٔ پرداخت‌های دیجیتال و استیبل‌کوین‌ها.

برای تحلیل‌های قیمتی می‌توانید مقالهٔ کسب سود از نوسانات قیمت استلار را بخوانید. این محتوا توصیهٔ سرمایه‌گذاری نیست.

خرید و فروش استلار در ارزینجا

در ارزینجا می‌توانید استلار را با تومان و به‌صورت آنی بخرید یا بفروشید. واریز و برداشت XLM هم فعال است؛ بنابراین می‌توانید لومن‌هایتان را به کیف پول شخصی منتقل کنید یا از کیف پول دیگری به حساب ارزینجا بفرستید.

مراحل خرید استلار

1. در ارزینجا ثبت‌نام کنید و احراز هویت را کامل کنید.
2. حساب خود را با تومان شارژ کنید.
3. در بخش خرید آنی، استلار (XLM) را انتخاب و مبلغ را وارد کنید.
4. سفارش را تأیید کنید؛ XLM بلافاصله به کیف پول ارزینجای شما اضافه می‌شود.

هنگام برداشت، حتماً آدرس و ممو را دقیق وارد کنید. اگر می‌خواهید سبد متنوع‌تری داشته باشید، تتر و ترون هم از گزینه‌های پرطرفدار برای جابه‌جایی سریع هستند.

نکات امنیتی هنگام معامله

• پیش از برداشت، شبکهٔ مقصد را بررسی کنید و مطمئن شوید آدرس مقصد یک آدرس استلار (شروع‌شونده با حرف G) است.
• اگر به کیف پول تازه‌ای برداشت می‌کنید، مبلغ کافی برای فعال‌شدن حساب (حداقل موجودی) را در نظر بگیرید.
• برای مبالغ بزرگ، ابتدا یک برداشت آزمایشی کوچک انجام دهید.
• هیچ‌وقت عبارت بازیابی کیف پول خود را در اختیار دیگران قرار ندهید.

جمع‌بندی

استلار یکی از قدیمی‌ترین شبکه‌های پرداخت بلاکچینی است که با تراکنش‌های چندثانیه‌ای، کارمزد ناچیز و صرافی داخلی، برای حواله و توکنیزه‌کردن دارایی‌ها طراحی شده است. فعال‌شدن قراردادهای هوشمند Soroban در ۲۰۲۴ و ارتقای Whisk در ۲۰۲۵ کاربردهای آن را گسترده‌تر کرده است. اگر به این پروژه علاقه دارید، می‌توانید XLM را به‌سادگی در ارزینجا خرید و فروش کنید.