الگوراند (Algorand) یک بلاکچین لایه ۱ با سازوکار اجماع «اثبات سهام خالص» (Pure Proof-of-Stake) است و ارز بومی آن ALGO نام دارد. سیلویو میکالی، استاد MIT و برندهٔ جایزهٔ تورینگ، این پروژه را بنیان گذاشت. هدف الگوراند حل «سهگانهٔ بلاکچین» است: یعنی اینکه شبکه همزمان امن، غیرمتمرکز و مقیاسپذیر باشد. در این صفحه با کارکرد الگوراند، توکن ALGO، استیکینگ، ارتقاهای تازهٔ شبکه و شرایط خرید آن در ارزینجا آشنا میشوید.
وضعیت معامله در ارزینجا (آبان ۱۴۰۵): خرید و فروش آنی الگوراند فعال است، اما واریز و برداشت ALGO به کیف پول خارجی فعلاً بسته است. پیش از انتقال دارایی، وضعیت را در صفحهٔ معامله بررسی کنید.
الگوراند چیست؟
الگوراند یک شبکهٔ بلاکچین عمومی و بدون نیاز به مجوز است. هر کسی میتواند روی آن تراکنش بفرستد، قرارداد هوشمند اجرا کند یا در اجماع شرکت کند. تیم الگوراند پس از چند سال پژوهش، شبکهٔ اصلی (Mainnet) را در سال ۲۰۱۹ راهاندازی کرد. دو نهاد اصلی پشت این پروژه هستند: بنیاد الگوراند که مسئول اکوسیستم، حاکمیت و توزیع توکن است، و شرکت Algorand Technologies که روی توسعهٔ پروتکل کار میکند.
تمرکز الگوراند روی کاربردهای مالی و واقعی است: پرداختها، صدور توکن و استیبلکوین، توکنسازی داراییهای واقعی و برنامههای غیرمتمرکز (dApp). برای همین آن را معمولاً کنار شبکههایی مثل کاردانو، سولانا و آوالانچ مقایسه میکنند.
تاریخچهٔ الگوراند
ایدهٔ الگوراند از پژوهشهای دانشگاهی میکالی دربارهٔ رمزنگاری و توافق توزیعشده آمد. میکالی پیشتر در ساخت ابزارهایی مانند اثبات دانش صفر (Zero-Knowledge Proof) و توابع تصادفی قابلراستیآزمایی (VRF) نقش داشت. هر دوی این ابزارها بعدها در قلب الگوراند قرار گرفتند.
نقاط عطف مهم
- ۲۰۱۹: راهاندازی شبکهٔ اصلی و عرضهٔ توکن ALGO.
- ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳: اضافه شدن قراردادهای هوشمند، ماشین مجازی AVM و قابلیتهایی مثل تراکنش اتمی و اثباتهای وضعیت (State Proofs).
- ژانویهٔ ۲۰۲۵: فعال شدن پاداش استیکینگ برای پیشنهاددهندگان بلاک. این پاداش جای برنامهٔ قدیمی «حاکمیت» (Governance) را گرفت.
- ژوئیهٔ ۲۰۲۵: انتشار نقشهٔ راه «۲۰۲۵+» از سوی بنیاد، با طرحهایی مثل Project King Safety برای پایداری اقتصادی شبکه.
- اوت ۲۰۲۶: فعال شدن ارتقای بزرگ v5.0.0 روی شبکهٔ اصلی، با حسابهای مقاوم در برابر کامپیوتر کوانتومی.
الگوراند چگونه کار میکند؟
در بسیاری از بلاکچینهای اثبات سهام، گروه کوچکی از اعتبارسنجها بلاک میسازند. در الگوراند هر حساب «آنلاین» به نسبت ALGO خود شانس دارد که برای پیشنهاد بلاک یا عضویت در کمیتههای رأیگیری انتخاب شود. این انتخاب با یک تابع تصادفی قابلراستیآزمایی (VRF) و بهصورت مخفیانه انجام میشود. هیچکس از قبل نمیداند چه کسی انتخاب میشود، پس حمله به اعضای کمیته دشوار است.
مراحل ساخت بلاک
هر دور اجماع چند مرحله دارد. اول، یک یا چند حساب بلاک پیشنهاد میدهند. بعد، کمیتهای تصادفی در مرحلهٔ «رأی نرم» (Soft Vote) یکی از پیشنهادها را انتخاب میکند. در آخر، کمیتهٔ دیگری در مرحلهٔ «رأی تأیید» (Certify Vote) آن را تأیید میکند. برای هر مرحله کمیتهٔ تازهای انتخاب میشود. وقتی حد نصاب رأی رسید، بلاک برای همیشه در دفتر کل ثبت میشود.
نهایی شدن فوری تراکنش
یکی از ویژگیهای مهم الگوراند، نهایی شدن فوری تراکنش (Instant Finality) است. وقتی بلاک ثبت شد، فورک یا برگشت تراکنش رخ نمیدهد. بنیاد الگوراند زمان هر بلاک را حدود ۲٫۸ ثانیه اعلام کرده است. به همین دلیل این شبکه برای پرداخت و تسویهٔ مالی مناسب است.
ویژگیهای کلیدی شبکهٔ الگوراند
- کارمزد پایین: کارمزد پایهٔ یک تراکنش ساده ۰٫۰۰۱ ALGO است.
- تراکنش اتمی (Atomic Transfers): چند تراکنش را میتوان در یک گروه فرستاد. در این حالت یا همه با هم انجام میشوند یا هیچکدام.
- داراییهای استاندارد (ASA): ساخت توکن، استیبلکوین یا NFT بدون نوشتن قرارداد هوشمند و در لایهٔ پروتکل ممکن است.
- قرارداد هوشمند و AVM: قراردادها روی ماشین مجازی الگوراند اجرا میشوند. توسعهدهندگان میتوانند با پایتون یا TypeScript و ابزار AlgoKit برنامه بنویسند.
- اثباتهای وضعیت (State Proofs): این قابلیت برای ارتباط امن و بدون واسطه با زنجیرههای دیگر طراحی شده است.
استیبلکوینها روی الگوراند
استیبلکوینهای بزرگ از جمله یواسدی کوین (USDC) نسخهٔ بومی روی الگوراند دارند. همین کارمزد پایین و تسویهٔ سریع، الگوراند را برای انتقال دلار دیجیتال جذاب کرده است.
توکن ALGO و اقتصاد آن
ALGO ارز بومی شبکه است. از آن برای پرداخت کارمزد تراکنش، شرکت در اجماع و دریافت پاداش استیکینگ استفاده میشود. حداکثر عرضهٔ ALGO ثابت و برابر ۱۰ میلیارد واحد است. این توکنها از ابتدا ساخته شدهاند و بنیاد الگوراند آنها را بهتدریج وارد گردش کرده است. آمار لحظهای عرضهٔ در گردش و ارزش بازار را میتوانید در صفحهٔ الگوراند در CoinGecko ببینید.
کاربردهای ALGO
- پرداخت کارمزد تراکنشها و اجرای قراردادهای هوشمند
- آنلاین کردن حساب و شرکت در امنیت شبکه
- دریافت پاداش پیشنهاد بلاک (برای حسابهای واجد شرایط)
- حداقل موجودی لازم برای نگهداشتن داراییها و دادههای قرارداد روی حساب
استیکینگ الگوراند و پاداشها
الگوراند از ژانویهٔ ۲۰۲۵ به پیشنهاددهندگان بلاک پاداش میدهد. برای شرکت در اجماع حتی ۱ ALGO هم کافی است. اما طبق سؤالات متداول رسمی بنیاد، حسابی که میخواهد پاداش استیکینگ بگیرد باید دستکم ۳۰ هزار ALGO را به اجماع اختصاص دهد و حداکثر ۷۰ میلیون ALGO داشته باشد. این پاداشها ابتدا ۱۰ ALGO برای هر بلاک بهاضافهٔ ۵۰٪ کارمزدها بود. بخش تشویقی آن هر یک میلیون بلاک ۱٪ کاهش مییابد. اگر نود آفلاین شود، پروتکل حساب را از اجماع خارج میکند.
کاربرانی که کمتر از ۳۰ هزار ALGO دارند میتوانند از استخرهای استیکینگ یا سرویسهای واگذاری استفاده کنند. این روش با استیکینگ در شبکههایی مثل اتریوم متفاوت است، چون در الگوراند توکن قفل نمیشود و ALGO در کیف پول خودتان میماند.
آیندهٔ پاداشها: Project King Safety
پاداشهای تشویقی را بنیاد الگوراند تأمین میکند و قرار بود تا ژانویهٔ ۲۰۲۷ ادامه یابد. بنیاد برای پایدار کردن امنیت شبکه طرح «Project King Safety» را مطرح کرد که سازوکار کارمزد و پاداش را بازطراحی میکند. طبق اعلام بنیاد در تیر ۱۴۰۵ (ژوئیهٔ ۲۰۲۶)، پاداشهای تشویقی یک سال دیگر یعنی تا ژانویهٔ ۲۰۲۸ تمدید شد. مقالهٔ این طرح هم ابتدا با شورای مشورتی اکوسیستم بررسی میشود. هر تغییر در کارمزدها به ارتقای اجماع و حمایت بیش از ۹۰٪ سهام آنلاین نیاز دارد.
ارتقای v5.0.0 و حسابهای پساکوانتومی
نسخهٔ go-algorand 5.0.0 در ۲۱ مرداد ۱۴۰۵ (۱۲ اوت ۲۰۲۶) منتشر شد. پس از رسیدن به حد نصاب رأی نودها، این ارتقا در ۳۱ مرداد ۱۴۰۵ (۲۲ اوت ۲۰۲۶) روی شبکهٔ اصلی فعال شد. این بزرگترین ارتقای اجماع الگوراند پس از معرفی پاداش استیکینگ است.
مهمترین تغییرات v5
- حسابهای پساکوانتومی: امضای Falcon-1024 حالا بهصورت بومی پشتیبانی میشود. این امضا برای مقاومت در برابر کامپیوترهای کوانتومی آینده طراحی شده است.
- تراکنشهای بزرگ: یادداشت تا ۴ کیلوبایت و برنامههای بزرگتر ممکن شدهاند. برای این تراکنشها کارمزد اضافه بر اساس حجم داده گرفته میشود، اما کارمزد انتقالهای معمولی تغییری نکرده است.
- AVM نسخهٔ ۱۳: تابع هش poseidon2 برای کاربردهای اثبات دانش صفر و دستورهای تازه برای ذخیرهسازی (Box) به آن اضافه شده است.
اکوسیستم و کاربردهای الگوراند
الگوراند روی توکنسازی داراییهای واقعی، پرداختها، هویت دیجیتال و برنامههای مالی غیرمتمرکز تمرکز دارد. کیف پولهایی مانند Pera از ALGO و توکنهای ASA پشتیبانی میکنند. توسعهدهندگان هم با AlgoKit برنامه میسازند. برای دیدن تراکنشها و حسابها میتوانید از اکسپلورر Allo استفاده کنید. اطلاعات رسمی پروژه هم در سایت رسمی الگوراند منتشر میشود.
مقایسهٔ الگوراند با بلاکچینهای دیگر
| ویژگی | الگوراند | بیت کوین |
|---|---|---|
| سازوکار اجماع | اثبات سهام خالص | اثبات کار |
| نهایی شدن تراکنش | فوری، بدون فورک | احتمالی، معمولاً پس از چند تأیید |
| حداکثر عرضه | ۱۰ میلیارد ALGO | ۲۱ میلیون BTC |
| قرارداد هوشمند | دارد (AVM) | محدود |
الگوراند در برابر اتریوم و کاردانو
اتریوم و کاردانو هم از اثبات سهام استفاده میکنند، اما روش انتخاب اعتبارسنج در آنها با الگوراند فرق دارد. در اتریوم اعتبارسنج باید ۳۲ ETH را قفل کند و قطعیت نهایی تراکنش چند دقیقه طول میکشد. در کاردانو هم کاربران سهام خود را به استخرها واگذار میکنند. در الگوراند انتخاب کمیتهها برای هر مرحله بهصورت تصادفی و مخفی انجام میشود، توکن قفل نمیشود و نهایی شدن تراکنش با ثبت همان بلاک اتفاق میافتد. این تفاوتها باعث شده الگوراند بیشتر برای پرداختها و تسویهٔ مالی سریع مطرح شود، در حالی که اتریوم اکوسیستم بزرگتری از برنامههای غیرمتمرکز و لایههای دوم دارد.
برای آشنایی بیشتر با بیت کوین و شبکههای پرداخت دیگری مثل استلار و ریپل هم میتوانید صفحهٔ هر کدام را ببینید.
مزایا و ریسکهای الگوراند
مزایا
- نهایی شدن فوری و کارمزد بسیار کم
- پشتوانهٔ پژوهشی قوی و تیم شناختهشده
- استیکینگ بدون قفل شدن توکن
- توجه زودهنگام به امنیت پساکوانتومی
ریسکها
- رقابت شدید با شبکههای لایه ۱ دیگر
- وابستگی پاداشهای فعلی استیکینگ به بودجهٔ بنیاد تا اجرای مدل اقتصادی تازه
- نوسان قیمت مانند همهٔ ارزهای دیجیتال
حاکمیت الگوراند: از Governance تا استیکینگ
پیش از ۲۰۲۵، بنیاد الگوراند برنامهای به نام «حاکمیت» (Algorand Governance) داشت. دارندگان ALGO در دورههای سهماهه ثبتنام میکردند، به پیشنهادهای بنیاد رأی میدادند و در پایان دوره پاداش میگرفتند. همین فرایند بود که حداقل ۳۰ هزار ALGO برای پاداش استیکینگ را تعیین کرد. این عدد در دورهٔ دهم حاکمیت به رأی جامعه گذاشته شد.
با معرفی پاداش پیشنهاد بلاک، تمرکز از «رأی دادن» به «امن کردن شبکه» رفت. بنیاد اعلام کرده است که پس از فعال شدن این پاداشها، سهم آنلاین شبکه به نزدیک ۲ میلیارد ALGO رسیده و سهم خود بنیاد از سهام آنلاین از حدود ۷۰٪ به کمتر از ۲۰٪ کاهش یافته است. این یعنی امنیت شبکه بیشتر از قبل در دست کاربران و نودهای مستقل است.
ارتقای پروتکل چگونه تصویب میشود؟
هر ارتقای اجماع در الگوراند با رأی نودها انجام میشود. نودها با نصب نسخهٔ تازه از آن حمایت میکنند. وقتی حمایت به ۹۰٪ رسید، یک دورهٔ انتظار شروع میشود و بعد ارتقا فعال میشود. در ارتقای v5، حد نصاب در ۱۵ اوت ۲۰۲۶ به دست آمد و پس از دورهٔ انتظار حدوداً یکهفتهای فعال شد.
نگهداری الگوراند در کیف پول
برای نگهداری ALGO خارج از صرافی، به کیف پولی نیاز دارید که از شبکهٔ الگوراند پشتیبانی کند. کیف پول Pera یکی از رایجترین گزینههاست. چند کیف پول سختافزاری هم از ALGO پشتیبانی میکنند. چند نکته را در نظر داشته باشید:
- حداقل موجودی: هر حساب الگوراند باید حداقل ۰٫۱ ALGO موجودی داشته باشد. با افزودن هر توکن ASA این حداقل بیشتر میشود.
- Opt-in برای توکنها: برای دریافت یک توکن ASA، مثل USDC روی الگوراند، اول باید حساب را برای آن توکن فعال کنید.
- عبارت بازیابی: حسابهای الگوراند عبارت بازیابی ۲۵ کلمهای دارند. آن را هرگز آنلاین ذخیره نکنید.
- شبکهٔ درست: هنگام انتقال، حتماً شبکهٔ الگوراند را انتخاب کنید. ارسال روی شبکهٔ اشتباه ممکن است دارایی را از بین ببرد.
چه عواملی بر قیمت ALGO اثر دارند؟
قیمت الگوراند مانند دیگر ارزهای دیجیتال به وضعیت کلی بازار و بهخصوص روند بیت کوین وابسته است. چند عامل مخصوص الگوراند هم اهمیت دارد:
- میزان استفادهٔ واقعی از شبکه: تعداد تراکنشها، حجم استیبلکوینها و پروژههای توکنسازی
- تصمیمهای اقتصادی بنیاد، از جمله نتیجهٔ طرح King Safety و مدل تازهٔ کارمزد و پاداش
- ارتقاهای فنی مثل v5 و جذب توسعهدهندگان تازه
- رقابت با بلاکچینهای لایه ۱ دیگر مثل هدرا و پولکادات
هیچکدام از این عوامل پیشبینی دقیق قیمت را ممکن نمیکند. این صفحه هم توصیهٔ سرمایهگذاری نیست.
خرید الگوراند از ارزینجا
در ارزینجا میتوانید الگوراند را با تومان بهصورت آنی بخرید یا بفروشید. کافی است ثبتنام و احراز هویت کنید، حساب را شارژ کنید و در صفحهٔ معاملهٔ ALGO مقدار مورد نظر را وارد کنید. همانطور که در ابتدای صفحه گفتیم، تا آبان ۱۴۰۵ واریز و برداشت ALGO در ارزینجا بسته است. پس فعلاً نمیتوانید الگوراند را از کیف پول خارجی به حساب ارزینجا بفرستید یا آن را به بیرون برداشت کنید. برای نگهداری ارزش دلاری هم میتوانید از تتر استفاده کنید.
جمعبندی
الگوراند بلاکچینی سریع و کمهزینه با نهایی شدن فوری است که بر پایهٔ پژوهش دانشگاهی ساخته شده است. ALGO علاوه بر کارمزد، نقش امنیت شبکه و استیکینگ را دارد. در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ معرفی پاداش استیکینگ، تمدید آن تا ۲۰۲۸ و ارتقای پساکوانتومی v5 مهمترین رویدادهای این شبکه بودهاند. پیش از سرمایهگذاری، ریسکها را بسنجید و فقط با بخشی از سرمایه که توان از دست دادنش را دارید وارد شوید.