برنامه ویتالیک بوترین برای ۱۰۰۰ برابر کردن ظرفیت اتریوم؛ نقشه راه جامع مقیاس‌پذیری

ویتالیک بوترین، همبنیان‌گذار اتریوم، در تاریخ ۲۷ فوریه ۲۰۲۶ یک نقشه راه فنی جامع منتشر کرد که هدف آن افزایش ظرفیت پردازشی اتریوم تا ۱۰۰۰ برابر سطح فعلی است. این سند که به‌طور غیررسمی «Strawmap» نام‌گذاری شده، سه حوزه کلیدی اجرا (Execution)، داده (Data) و وضعیت (State) را پوشش می‌دهد.

ارتقای Glamsterdam؛ اولین گام مقیاس‌پذیری

نزدیک‌ترین بخش این نقشه راه، ارتقای پروتکلی با نام Glamsterdam است. یکی از مهم‌ترین تغییرات این ارتقا، معرفی لیست دسترسی در سطح بلاک (Block-Level Access Lists) است. این تغییر فنی امکان پردازش موازی بخش‌های مختلف یک بلاک را فراهم می‌کند؛ به جای آنکه تراکنش‌ها یکی پس از دیگری اجرا شوند.

همچنین ارتقای Glamsterdam شامل ePBS (Enshrined Proposer-Builder Separation) است که کارایی استفاده از هر اسلات ۱۲ ثانیه‌ای را بهبود می‌بخشد. این به معنای آن است که تراکنش‌های بیشتری در هر بلاک جای می‌گیرند بدون آنکه پایداری شبکه به خطر بیفتد.

مقیاس‌پذیری کوتاه‌مدت و بلندمدت

بوترین برنامه مقیاس‌پذیری را به دو بازه زمانی تقسیم کرده است:

مقیاس‌پذیری کوتاه‌مدت

• لیست دسترسی در سطح بلاک (Block-Level Access Lists) در ارتقای Glamsterdam
• ePBS برای بهینه‌سازی ساخت بلاک
• بهبود نرم‌افزار کلاینت‌ها برای پردازش سریع‌تر
• افزایش تدریجی محدودیت گس

مقیاس‌پذیری بلندمدت

• پیاده‌سازی ZK-EVM (ماشین مجازی با اثبات دانش صفر)
• اصلاح مدل رشد وضعیت (State Growth)
• بهینه‌سازی ساختار داده‌ای شبکه

بوترین اشاره کرد که اگر بهبودهای کوتاه‌مدت به‌تنهایی کافی باشند و استفاده واقعی از شبکه در سطح پایین باقی بماند، ممکن است برنامه ۱۰۰۰ برابری به تعویق بیفتد و تمرکز به اولویت‌های دیگر معطوف شود.

نقش ZK-EVM در آینده اتریوم

بخش بلندپروازانه‌تر نقشه راه شامل ZK-EVM (Zero-Knowledge Ethereum Virtual Machine) است. در مدل فعلی، هر ولیدیتور باید تمامی تراکنش‌ها را مجدداً اجرا کند تا صحت آنها را تأیید کند. با ZK-EVM، ولیدیتورها به‌جای اجرای مجدد تراکنش‌ها، تنها اثبات‌های رمزنگاری (Cryptographic Proofs) را بررسی می‌کنند که بسیار سبک‌تر است.

طبق تایم‌لاین بوترین:

• ۲۰۲۶: گروه کوچکی از ولیدیتورها شروع به استفاده از ZK-EVM می‌کنند
• ۲۰۲۷: پذیرش گسترده‌تر و افزایش قابل‌توجه ظرفیت شبکه

مشکل رشد وضعیت (State Growth)

بوترین به‌طور خاص به مشکل رشد وضعیت به‌عنوان یک چالش جدی و کمتر شناخته‌شده اشاره کرد. هر قرارداد هوشمند بزرگی که در اتریوم مستقر می‌شود، داده‌ای اضافه می‌کند که تمامی نودهای شبکه باید به‌صورت دائمی ذخیره کنند. این انباشت تدریجی، هزینه اجرای نود را افزایش می‌دهد.

راه‌حل پیشنهادی بوترین شامل ردیابی مستقل گس ایجاد وضعیت است. به این ترتیب، گس مربوط به ذخیره‌سازی دائمی از سقف گس تراکنش‌های معمولی جدا شده و قیمت‌گذاری مستقل خواهد داشت. این کار اجازه می‌دهد قراردادهای بزرگ همچنان مستقر شوند، اما هزینه واقعی ذخیره‌سازی بلندمدت را بپردازند.

تأثیر بر قیمت اتریوم و بازار

انتشار این نقشه راه در شرایطی صورت می‌گیرد که اتریوم با قیمت حدود ۱,۸۷۰ دلار معامله می‌شود. تحلیلگران معتقدند اجرای موفق این برنامه می‌تواند موقعیت رقابتی اتریوم را در برابر بلاکچین‌های نسل جدید مانند سولانا و آپتوس تقویت کند و به افزایش تقاضا برای ETH منجر شود.

نتیجه‌گیری

عدد ۱۰۰۰ برابر یک سقف بلندمدت است، نه وعده‌ای برای سال آینده. هر فاز از این نقشه راه به موفقیت فاز قبلی وابسته است. با این حال، جزئیات فنی ارائه‌شده توسط بوترین نشان می‌دهد که تیم توسعه اتریوم مسیر مشخصی برای مقیاس‌پذیری بلندمدت در نظر دارد و Glamsterdam به‌عنوان اولین گام عملی این مسیر، در دستور کار قرار گرفته است.

منبع: NewsBTC