” ویتالیک بوترین ” اعلام کرد اتریوم (ETH) از طریق ماشینهای مجازی اتریوم (EVM) مبتنی بر دانش صفر و فناوری PeerDAS توانسته سهگانهی بلاکچین را حل کند و پس از یک دهه توسعه، تمرکززدایی، اجماع و پهنای باند بالا را بهصورت همزمان فراهم سازد. بنیانگذار اتریوم اظهار داشت این شبکه سرانجام معضل بنیادی سهگانهی بلاکچین را با ترکیب ماشین مجازی اتریوم مبتنی بر دانش صفر و فناوری PeerDAS که اکنون روی شبکه اصلی اجرا میشود، پشت سر گذاشته است.
این دستاورد نقطه پایانی بر یک مسیر فنی دهساله محسوب میشود که از نخستین تعهد نمونهبرداری دسترسپذیری داده در سال ۲۰۱۵ و توسعههای اولیه ZKEVM در حدود سال ۲۰۲۰ آغاز شد. ویتالیک بوترین در پستی در شبکه اجتماعی X نوشت این تغییرات بهبودهای جزئی نیستند، بلکه اتریوم را به نوعی کاملاً جدید و قدرتمند از شبکه غیرمتمرکز تبدیل میکنند، زیرا اکنون این پروتکل میتواند تمرکززدایی، اجماع و پهنای باند بالا را بهطور همزمان ارائه دهد، قابلیتی که پیشتر غیرممکن تلقی میشد.
تحول معماری و عبور از محدودیتهای قدیمی
بوترین توضیح داد شبکههای همتابههمتای (P2P) اولیه با محدودیتهای آشکاری مواجه بودند، بهطوری که بیتتورنت (BTT) پهنای باند عظیم و تمرکززدایی بالایی ارائه میداد اما فاقد سازوکار اجماع بود. در همان زمان، بیت کوین (BTC) توانست تمرکززدایی و اجماع را محقق کند، اما این موفقیت به بهای توان عملیاتی بسیار پایین حاصل شد، زیرا کارها تکرار میشدند و بهصورت توزیعشده انجام نمیگرفتند. در همین حال، معماری جدید اتریوم این الگو را میشکند، زیرا کار محاسباتی را میان نودها (Node) تقسیم میکند و در عین حال، تأیید رمزنگاریشده تمامی انتقالهای وضعیت را حفظ میکند.
پیشرفتهای عملیاتی ZKEVM و PeerDAS
ماشینهای مجازی دانش صفر اکنون به عملکردی در سطح تولید دست یافتهاند، بهگونهای که زمان اثبات از ۱۶ دقیقه به ۱۶ ثانیه کاهش یافته و هزینهها ۴۵ برابر افت کرده است. در حال حاضر، ۹۹ درصد از بلاکهای اتریوم در کمتر از ۱۰ ثانیه بر روی سختافزار هدف قابل اثبات هستند. همزمان، فناوری PeerDAS به نودها اجازه میدهد تا دسترسپذیری داده را از طریق نمونهبرداری از بخشهای کوچک بررسی کنند، بدون آنکه نیاز به دانلود کامل بلاک باشد. لازم به ذکر است که این رویکرد توان عملیاتی را بهطور چشمگیری افزایش میدهد، بیآنکه تمرکززدایی قربانی شود.
بیشتر بخوانید: ماشین مجازی اتریوم (EVM) چیست و چگونه کار می کند؟
نقشه راه امنیتی بنیاد اتریوم
از طرفی، بنیاد اتریوم (EF) یک نقشه راه مبتنی بر اولویت امنیت تدوین کرده است که بر اساس آن، تیمها باید تا پایان سال ۲۰۲۶ به امنیت اثباتپذیر ۱۲۸ بیتی دست یابند و اهداف میانی شامل رسیدن به امنیت ۱۰۰ بیتی تا مِی ۲۰۲۶ و یکپارچهسازی اجباری با ابزار برآورد امنیت soundcalc تا ماه فوریه تعیین شده است. این بنیاد در ماه دسامبر هشدار داد اگر مهاجمی بتواند یک اثبات جعلی ایجاد کند، قادر خواهد بود تا هر کاری انجام دهد، از ضرب توکن از هیچ گرفته تا بازنویسی وضعیت و سرقت وجوه.
همچنین، تأکید کرد که افزایش عملکرد نباید یکپارچگی رمزنگاری را تضعیف کند. در ادامه، “جورج کادیاناکیس ” از تیم رمزنگاری بنیاد نیز بر اهمیت ایمنسازی معماریها پیش از تبدیل شدن به اهداف متحرک تأکید کرد و نوشت زمانی که تیمها به این اهداف برسند و معماریهای zkVM تثبیت شوند، تلاشهای گسترده برای راستیآزمایی رسمی میتواند به حداکثر اثرگذاری خود برسد، زیرا پیشرفتهای اخیر در طرحهای تعهد چندجملهای فشرده مانند WHIR و تکنیکهایی نظیر JaggedPCS دستیابی به اهداف امنیتی بلندپروازانه را ممکن کرده است.
برنامه زمانبندی اجرا تا سال ۲۰۳۰
ویتالیک بوترین یک برنامه استقرار چهارساله را ترسیم کرد که از سال ۲۰۲۶ با افزایشهای بزرگ محدودیت گس فی (Gas Fee) مستقل از ZKEVM از طریق محدودیتهای حمله توازن و تفکیک نهادینهشده پیشنهاددهنده و سازنده بلاک آغاز میشود و همزمان نخستین فرصتها برای اجرای نودهای ZKEVM فراهم خواهد شد. بین سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸، توسعهدهندگان تغییرات قیمتگذاری گس، اصلاح ساختار وضعیت و انتقال بارهای اجرایی به بلابها (Blob) را پیادهسازی میکنند تا پشتیبانی ایمن از توان بالاتر امکانپذیر شود. از سال ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۰ نیز، بوترین انتظار دارد که اعتبارسنجی مبتنی بر ZKEVM به روش اصلی تأیید بلاک تبدیل شود، زیرا محدودیتهای گس بهطور قابل توجهی فراتر از ظرفیت فعلی افزایش مییابد.
هشدارها، اعتمادپذیری و رشد نهادی
این نقشه راه همچنین شامل ساخت بلاک توزیعشده بهعنوان سومین مؤلفه، حیاتی است و بوترین از یک هدف ایدهآل بلندمدت یاد کرد که در آن بلاکهای کامل هرگز در یک مکان متمرکز نمیشوند، ریسک مداخله متمرکز کاهش مییابد و عدالت جغرافیایی بهبود پیدا میکند. با وجود جشن گرفتن پیشرفتهای فنی، ویتالیک بوترین در پستی جداگانه در اول ژانویه هشدار داد که ETH باید در برابر دنبال کردن روندهای زودگذر مانند دلارهای توکنیزهشده یا میم کوینهای (Memecoin) سیاسی مقاومت کند و تأکید کرد این شبکه باید بیش از پیش به اهداف اعلامشده خود پایبند باشد. او خواستار برنامههایی شد که آزمون پایداری را بگذرانند و حتی در صورت ناپدید شدن توسعهدهندگان اصلی یا بروز اختلالات خارجی همچنان به کار خود ادامه دهند و در سناریوهای فرضی مانند نفوذ بازیگران دولتی به زیرساختهایی نظیر کلادفلر (Cloudflare) نیز پایدار بمانند.
چالشهای پیچیدگی اتریوم و شکوفایی پذیرش نهادی در ۲۰۲۶
ویتالیک بوترین همچنین ماه گذشته هشدار داد پیچیدگی فزاینده پروتکل میتواند اعتمادزدایی را تضعیف کند، زیرا تعداد افرادی را که میتوانند کل سیستم را بهصورت سرتاسری درک کنند محدود میسازد. علاوه بر این، شبکه حریم خصوصی INTMAX با اشاره به این نگرانی اعلام کرد اگر تنها پنج نفر بتوانند سازوکار یک پروتکل حریم خصوصی را بفهمند، اعتمادزدایی محقق نشده و صرفاً شکل اعتماد تغییر کرده است. با وجود این چالشهای معماری، پذیرش نهادی همچنان با شتاب ادامه دارد و پیشبینی میشود ارزش کل قفلشده (TVL) اتریوم در سال ۲۰۲۶ ده برابر شود، بهطوری که جیپیمورگان (JPM) در حال راهاندازی یک صندوق بازار پول توکنیزهشده ۱۰۰ میلیون دلاری بر روی اتریوم است و دویچهبانک نیز در کنار ۲۴ مؤسسه مالی دیگر که تحت چارچوب نظارتی سنگاپور توکنیزهسازی داراییها را آزمایش میکنند، در حال توسعه یک لایه دوم (L2) مبتنی بر فناوری ZKsync است.
