خرید لوپرینگ

لوپرینگ (Loopring) با نماد LRC یکی از قدیمی‌ترین پروژه‌های مقیاس‌پذیری اتریوم است. این پروژه نخستین صرافی غیرمتمرکز (DEX) مبتنی بر فناوری zkRollup را روی شبکهٔ اصلی اتریوم راه انداخت. توکن LRC یک توکن ERC-20 روی اتریوم است و سال‌ها توکن اصلی این اکوسیستم بود. ولی وضعیت لوپرینگ در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ کاملاً عوض شد: کیف پول و محصولات دیفای آن در ۲۰۲۵ تعطیل شدند و تیم پروژه در تیر ۱۴۰۵ (ژوئن ۲۰۲۶) صرافی غیرمتمرکز و شبکهٔ لایه ۲ خود را هم بست. در این صفحه می‌خوانید لوپرینگ چه بود، چطور کار می‌کرد، چه اتفاقی برایش افتاد و پیش از خرید لوپرینگ چه چیزهایی را باید بدانید.

یادداشت وضعیت (مهر ۱۴۰۵): خرید آنی و واریز لوپرینگ (LRC) در ارزینجا فعال است، اما برداشت LRC از ارزینجا در حال حاضر بسته است و بازار حرفه‌ای هم برای این ارز فعال نیست. یعنی اگر الان LRC بخرید یا واریز کنید، فعلاً نمی‌توانید آن را به کیف پول دیگری منتقل کنید. پیش از هر معامله وضعیت به‌روز را در صفحهٔ بازار ارزینجا ببینید.

لوپرینگ (LRC) چیست؟

لوپرینگ یک پروتکل باز برای ساخت صرافی‌های غیرمتمرکز روی اتریوم بود. ایدهٔ اصلی آن این بود که معاملات و انتقال‌ها خارج از زنجیرهٔ اصلی اتریوم پردازش شوند و فقط یک اثبات رمزنگاری فشرده و داده‌های لازم روی اتریوم ثبت شود. به این ترتیب کارمزد هر تراکنش خیلی کمتر از اجرای مستقیم روی اتریوم می‌شد و امنیت دارایی‌ها همچنان به اتریوم تکیه داشت.

لوپرینگ را دانیل وانگ (Daniel Wang) در سال ۲۰۱۷ بنیان گذاشت. پروژه در همان سال با عرضهٔ اولیهٔ توکن (ICO) حدود ۴۵ میلیون دلار جذب کرد. محصولات اصلی لوپرینگ در طول زمان این‌ها بودند:

• Loopring Exchange (صرافی لوپرینگ): صرافی غیرمتمرکز با دفتر سفارش و استخرهای بازارساز خودکار (AMM) روی لایه ۲.
• Loopring Wallet (کیف پول لوپرینگ): کیف پول هوشمند موبایلی با قابلیت بازیابی از طریق «نگهبان‌ها» (Guardian).
• محصولات دیفای: خدماتی مثل Dual Investment و Portal که بعدها کنار گذاشته شدند.

فناوری zkRollup در لوپرینگ چطور کار می‌کرد؟

zkRollup یکی از روش‌های مقیاس‌پذیری لایه ۲ است. در این روش صدها یا هزاران تراکنش در یک دسته جمع می‌شوند و یک «اثبات دانش صفر» (Zero-Knowledge Proof) برای کل دسته ساخته می‌شود. قرارداد هوشمند لوپرینگ روی اتریوم فقط همین اثبات را بررسی می‌کند. اگر اثبات معتبر باشد، وضعیت جدید حساب‌ها پذیرفته می‌شود. برای آشنایی بیشتر با این خانواده از فناوری‌ها می‌توانید مقالهٔ زی‌کی‌سینک را هم بخوانید.

رله (Relayer) و نقش آن

در طراحی لوپرینگ، سفارش‌ها را یک «رله» دریافت و تطبیق می‌داد و دسته‌های تراکنش را برای ساخت اثبات آماده می‌کرد. یعنی موتور تطبیق سفارش متمرکز اجرا می‌شد، ولی تسویهٔ نهایی و نگهداری دارایی‌ها با قرارداد هوشمند روی اتریوم بود. وقتی تیم پروژه در تیر ۱۴۰۵ رله را خاموش کرد، معامله روی صرافی لوپرینگ عملاً متوقف شد.

خروج بدون نیاز به اعتماد

یکی از ویژگی‌های مهم طراحی اولیهٔ لوپرینگ این بود که اگر اپراتور از کار بیفتد، کاربر می‌توانست با ارائهٔ اثبات مرکل (Merkle Proof) به قرارداد هوشمند، دارایی‌اش را مستقیم از لایه ۲ بیرون بکشد. در جریان تعطیلی، تیم لوپرینگ این روش را کنار گذاشت و دارایی‌ها را خودش به‌صورت دسته‌ای به آدرس‌های کاربران فرستاد. خود تیم پذیرفته است که این روش متمرکزتر از سازوکار خروج اصلی است.

تاریخچهٔ لوپرینگ از ۲۰۱۷ تا امروز

مسیر لوپرینگ از یک پروژهٔ پیشگام تا تعطیلی کامل چند مرحلهٔ مشخص داشت:

• ۲۰۱۷: تأسیس پروژه به دست دانیل وانگ و فروش اولیهٔ توکن LRC.
• آذر ۱۳۹۸ (دسامبر ۲۰۱۹): استقرار نسخهٔ ۳ پروتکل لوپرینگ (Loopring 3.0) روی شبکهٔ اصلی اتریوم؛ نخستین پروتکل DEX مبتنی بر zkRollup.
• اسفند ۱۳۹۸ (مارس ۲۰۲۰): عرضهٔ نسخهٔ آزمایشی عمومی صرافی خود لوپرینگ (Loopring.io).
• آبان ۱۴۰۰ (نوامبر ۲۰۲۱): رسیدن LRC به سقف قیمتی حدود ۳٫۷۵ دلار و ارزش قفل‌شدهٔ (TVL) حدود ۷۶۰ میلیون دلار.
• خرداد ۱۴۰۳ (ژوئن ۲۰۲۴): هک کیف پول‌های هوشمند لوپرینگ و سرقت حدود ۵ میلیون دلار.
• ۲۰۲۵: تعطیلی کیف پول، تعطیلی محصولات دیفای و کناره‌گیری مدیرعامل.
• ۲۰۲۶: حذف LRC از بایننس و کوین‌بیس و تعطیلی صرافی و شبکهٔ لایه ۲ لوپرینگ.

هک کیف پول هوشمند لوپرینگ در ۲۰۲۴

در ۲۰ خرداد ۱۴۰۳ (۹ ژوئن ۲۰۲۴) لوپرینگ اعلام کرد که برخی کیف پول‌های هوشمندش هدف حمله قرار گرفته‌اند. طبق توضیح تیم، مهاجم سرویس تأیید دومرحله‌ای (2FA) لوپرینگ را دور زده بود. او خود را صاحب کیف پول جا زد و فرایند بازیابی را با تأیید «نگهبان رسمی لوپرینگ» انجام داد. فقط کیف پول‌هایی آسیب دیدند که تنها یک نگهبان، یعنی همان نگهبان رسمی لوپرینگ، داشتند. کیف پول‌هایی که چند نگهبان داشتند آسیبی ندیدند.

حدود ۵ میلیون دلار دارایی دزدیده شد و مهاجم آن را به حدود ۱۳۷۳ اتر تبدیل کرد. لوپرینگ پس از حادثه قابلیت‌های نگهبان و 2FA را متوقف کرد. این حادثه به اعتبار پروژه ضربه زد و یکی از زمینه‌های تعطیلی بعدی کیف پول بود.

تعطیلی کیف پول و محصولات دیفای در ۲۰۲۵

پایان کار Loopring Wallet

لوپرینگ در ۷ خرداد ۱۴۰۴ (۲۸ مه ۲۰۲۵) اعلام کرد که کیف پول لوپرینگ تا پایان ژوئن ۲۰۲۵ فعالیتش را متوقف می‌کند. به کاربران توصیه شد پیش از ۹ تیر ۱۴۰۴ (۳۰ ژوئن ۲۰۲۵) دارایی‌شان را به کیف پول دیگری منتقل کنند. بعد از آن تاریخ، رابط کاربری اپ در دسترس نبود و فقط از راه تعامل مستقیم با قرارداد هوشمند می‌شد به دارایی دسترسی داشت. لوپرینگ در آن زمان گفت تعطیلی کیف پول روی خود پروتکل لایه ۲ اثری ندارد.

بستن Dual Investment و Portal

در تیر ۱۴۰۴ (ژوئیهٔ ۲۰۲۵) تیم لوپرینگ اعلام کرد محصولات دیفای خود، از جمله Dual Investment و Portal، را تا پایان ژوئیهٔ ۲۰۲۵ می‌بندد. سپس در اوت ۲۰۲۵ استیو گو (Steve Guo)، مدیرعامل لوپرینگ، از سمتش کنار رفت.

حذف LRC از صرافی‌های بزرگ در ۲۰۲۶

در سال ۲۰۲۶ چند صرافی بزرگ جهانی LRC را از فهرست معاملات خود حذف کردند:

• بایننس: در ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ (۱۸ مارس ۲۰۲۶) اعلام کرد معاملات اسپات LRC و هفت توکن دیگر را از ۱۲ فروردین ۱۴۰۵ (۱ آوریل ۲۰۲۶) متوقف می‌کند. بایننس دلیل این تصمیم را بازبینی دوره‌ای دارایی‌ها با معیارهایی مثل فعالیت توسعه، حجم معاملات و نقدشوندگی اعلام کرد.
• کوین‌بیس: در تیر ۱۴۰۵ (ژوئیهٔ ۲۰۲۶) اعلام کرد معاملات LRC را متوقف می‌کند و این توقف در ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ (۷ اوت ۲۰۲۶) اجرا شد. طبق اعلام کوین‌بیس، برداشت دارایی برای کاربران باز ماند.

این حذف‌ها باعث شد نقدشوندگی LRC در بازارهای جهانی به‌شدت کم شود.

تعطیلی صرافی و شبکهٔ لایه ۲ لوپرینگ در تیر ۱۴۰۵

مهم‌ترین رویداد تاریخ لوپرینگ در ۷ تیر ۱۴۰۵ (۲۸ ژوئن ۲۰۲۶) رخ داد. تیم لوپرینگ در حساب رسمی خود در X اعلام کرد صرافی غیرمتمرکز و استخرهای AMM خود را می‌بندد. همهٔ خدمات معاملاتی فوراً متوقف شد و رله از دسترس خارج شد. تیم سه دلیل برای این تصمیم آورد:

1. لوپرینگ هیچ‌وقت پذیرش معناداری پیدا نکرد.
2. تیم توان کافی در توسعهٔ کسب‌وکار نداشت.
3. فناوری لوپرینگ از راهکارهای جدید zkEVM عقب ماند. لوپرینگ به‌عنوان نخستین zkRollup ماشین مجازی نداشت و در نتیجه ترکیب‌پذیری با دیگر قراردادها و کاربرد واقعی پرداخت هم نداشت.

طبق گزارش رسانه‌ها، ارزش قفل‌شده در لوپرینگ از حدود ۷۶۰ میلیون دلار در اوج ۲۰۲۱ به حدود ۸ میلیون دلار در زمان تعطیلی رسیده بود؛ یعنی افتی حدود ۹۹ درصدی.

دارایی کاربران چطور برگردانده شد؟

لوپرینگ برای بازگرداندن دارایی‌ها از کاربران نخواست خودشان اثبات مرکل بسازند. تیم فهرست نهایی موجودی‌ها را منتشر کرد و یک مهلت دوهفته‌ای برای اعلام مغایرت گذاشت. جایگاه‌های نقدینگی AMM هم به توکن‌های پایه‌شان تبدیل شدند. سپس دارایی‌ها به‌صورت دسته‌ای به آدرس اتریوم (لایه ۱) متصل به حساب لایه ۲ هر کاربر فرستاده شد و کارمزد تراکنش را تیم پرداخت کرد. حساب‌هایی با موجودی کمتر از ۱۰ دلار از این توزیع کنار گذاشته شدند.

لوپرینگ بعدتر در X اعلام کرد این بازگردانی تمام شده است: ۱۴۲ دستهٔ توزیع روی زنجیره اجرا شد و حدود ۷٫۴ میلیون دلار در قالب ۷۳ توکن (اتر و ۷۲ توکن ERC-20) به ۳۱٬۶۴۴ آدرس رسید.

توکن LRC و عرضهٔ آن

LRC یک توکن ERC-20 روی شبکهٔ اتریوم است. نشانی قرارداد آن را می‌توانید در اکسپلورر اتراسکن ببینید. طبق داده‌های کوین‌گکو، حداکثر عرضهٔ LRC حدود ۱٫۳۷۵ میلیارد توکن است و تقریباً همهٔ آن، حدود ۱٫۳۷۴ میلیارد توکن، در گردش است. یعنی آزادسازی توکن تازه‌ای در پیش نیست.

کاربرد LRC پس از تعطیلی

LRC در دوران فعالیت لوپرینگ برای کارکردهای اکوسیستم پروتکل استفاده می‌شد. با تعطیلی صرافی، کیف پول و شبکهٔ لایه ۲، این کاربردها عملاً از بین رفته‌اند. خود توکن روی اتریوم همچنان وجود دارد و قابل انتقال است، اما ارزش آن دیگر به استفاده از یک محصول فعال وابسته نیست و بیشتر به عرضه و تقاضای بازار بستگی دارد.

قیمت لوپرینگ و وضعیت بازار

LRC در آبان ۱۴۰۰ (نوامبر ۲۰۲۱) به سقف تاریخی حدود ۳٫۷۵ دلار رسید. پس از آن با افت فعالیت پروژه و رویدادهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ بیش از ۹۹ درصد ارزش خود را از دست داد. در زمان اعلام تعطیلی صرافی در تیر ۱۴۰۵، قیمت آن حدود یک سنت گزارش شد. قیمت لحظه‌ای لوپرینگ به تومان و تتر را می‌توانید در بالای همین صفحه ببینید.

به خاطر حذف از صرافی‌های بزرگ و نبود محصول فعال، نوسان قیمت LRC ممکن است شدید باشد و نقدشوندگی آن پایین است. این ارز را با ارزهای اصلی بازار مثل بیت کوین و اتریوم مقایسه نکنید.

لوپرینگ در مقایسه با دیگر لایه‌های دوم اتریوم

لوپرینگ از نخستین zkRollupهای اتریوم بود، اما فقط برای معامله و انتقال توکن طراحی شده بود. شبکه‌های جدیدتر قراردادهای هوشمند عمومی را اجرا می‌کنند. به همین دلیل اپلیکیشن‌های دیفای و بازی و NFT روی آن‌ها ساخته شدند و بخش بزرگی از کاربران و نقدینگی به آن‌ها رفت:

• آربیتروم و اپتیمیسم: رول‌آپ‌های خوش‌بینانه (Optimistic Rollup) با سازگاری کامل با ماشین مجازی اتریوم.
• استارک‌نت و اسکرول: رول‌آپ‌های مبتنی بر اثبات دانش صفر با پشتیبانی از قراردادهای هوشمند.
• پالیگان: اکوسیستمی از راهکارهای مقیاس‌پذیری که بخشی از آن مبتنی بر zk است.

تیم لوپرینگ هم در اعلام تعطیلی همین عقب‌ماندن از zkEVMها را یکی از دلایل شکست پروژه دانست. برای آشنایی با مفاهیم پایهٔ این حوزه، مقالهٔ دیفای چیست را بخوانید.

ریسک‌های خرید لوپرینگ

پیش از خرید لوپرینگ این ریسک‌ها را جدی بگیرید:

• پروژهٔ تعطیل‌شده: محصولات اصلی لوپرینگ، یعنی صرافی، کیف پول، محصولات دیفای و شبکهٔ لایه ۲، تعطیل شده‌اند و تیم پروژه خودش گفته پذیرش معناداری نداشته است.
• نقدشوندگی پایین: حذف از بایننس و کوین‌بیس یعنی بازارهای کمتر و حجم معاملات پایین‌تر.
• نوسان شدید: قیمت توکن‌های کم‌حجم ممکن است در مدت کوتاه تغییرهای بزرگی داشته باشد.
• محدودیت برداشت در ارزینجا: تا مهر ۱۴۰۵ برداشت LRC از ارزینجا بسته است.

محتوای این صفحه آموزشی است و توصیهٔ سرمایه‌گذاری نیست. فقط با مبلغی معامله کنید که از دست دادنش برایتان قابل تحمل است.

نکات مهم برای دارندگان قدیمی LRC

اگر از قبل LRC یا دارایی دیگری در اکوسیستم لوپرینگ داشته‌اید، این نکته‌ها را بدانید:

• توکن LRC روی اتریوم: LRC که در کیف پول‌های معمولی اتریوم، مثل متامسک، نگه می‌دارید از تعطیلی لوپرینگ آسیب مستقیم ندیده است. این توکن روی شبکهٔ اصلی اتریوم است و همچنان قابل انتقال است.
• دارایی روی لایه ۲ لوپرینگ: اگر در لایه ۲ لوپرینگ ۱۰ دلار یا بیشتر موجودی داشتید، طبق اعلام تیم باید آن را در آدرس اتریوم متصل به حساب لوپرینگتان پیدا کنید.
• مراقب کلاهبرداری باشید: بعد از تعطیلی یک پروژه، سایت‌ها و پیام‌های جعلی با وعدهٔ «بازگرداندن دارایی» یا «ایردراپ» زیاد می‌شوند. هیچ‌وقت عبارت بازیابی کیف پول خود را به کسی ندهید.

خرید لوپرینگ از ارزینجا

در ارزینجا می‌توانید LRC را با خرید آنی و با تومان یا تتر بخرید یا بفروشید. مراحل کار ساده است:

1. در ارزینجا ثبت‌نام کنید و احراز هویت را انجام دهید.
2. حساب خود را شارژ کنید.
3. از بخش خرید آنی، لوپرینگ را انتخاب کنید و مقدار مورد نظر را وارد کنید. راهنمای کامل این کار در صفحهٔ ثبت سفارش خرید آنی آمده است.

واریز و برداشت LRC

واریز LRC به کیف پول ارزینجا باز است. روش آن در راهنمای درخواست واریز رمزارز توضیح داده شده است. پیش از واریز، شبکهٔ انتقال را در صفحهٔ واریز ارزینجا با دقت چک کنید. برداشت LRC تا مهر ۱۴۰۵ بسته است. پیش از خرید یا واریز این محدودیت را در نظر بگیرید. برای آشنایی با هزینه‌ها هم صفحهٔ کارمزدها را ببینید.

جمع‌بندی

لوپرینگ (LRC) پیشگام فناوری zkRollup روی اتریوم بود و نخستین صرافی غیرمتمرکز از این نوع را ساخت. اما نتوانست کاربران و نقدینگی کافی جذب کند و از رقبای جدیدتر عقب ماند. در ۲۰۲۴ کیف پولش هک شد، در ۲۰۲۵ کیف پول و محصولات دیفای را بست و در تیر ۱۴۰۵ صرافی و شبکهٔ لایه ۲ را هم تعطیل کرد و دارایی کاربران را برگرداند. توکن LRC هنوز روی اتریوم وجود دارد و در ارزینجا قابل خرید است، اما کاربرد عملی آن از بین رفته و برداشتش از ارزینجا فعلاً بسته است. اگر به این ارز علاقه دارید، با آگاهی کامل از این وضعیت تصمیم بگیرید. برای گزارش کامل تعطیلی هم می‌توانید گزارش The Block را بخوانید.