خرید و فروش اتریوم کلاسیک

اتریوم کلاسیک (Ethereum Classic) با نماد ETC ادامهٔ همان زنجیرهٔ اصلی اتریوم است که در سال ۲۰۱۶ تاریخچهٔ تراکنش‌هایش را دست‌نخورده نگه داشت. این شبکه یک بلاکچین لایهٔ اول با اثبات کار (Proof of Work) است و از قراردادهای هوشمند و ماشین مجازی سازگار با اتریوم (EVM) پشتیبانی می‌کند. شعار جامعهٔ آن «کد قانون است» (Code is Law) است، یعنی تاریخچهٔ زنجیره را نباید برای جبران یک رویداد برگرداند. در این صفحه با تاریخچه، فناوری، اقتصاد توکن، به‌روزرسانی‌های شبکه و شرایط خرید اتریوم کلاسیک در ارزینجا آشنا می‌شوید.

یادداشت وضعیت (آبان ۱۴۰۵): در حال حاضر خرید و فروش آنی اتریوم کلاسیک در ارزینجا فعال است، ولی واریز و برداشت ETC به کیف پول ارزینجا موقتاً بسته است. بازار حرفه‌ای این ارز هم فعلاً فعال نیست. پیش از هر معامله وضعیت به‌روز را در صفحهٔ بازار ارزینجا ببینید.

اتریوم کلاسیک چیست؟

اتریوم کلاسیک یک پلتفرم غیرمتمرکز برای اجرای قراردادهای هوشمند و برنامه‌های غیرمتمرکز (dApp) است. ظاهر فنی آن به اتریوم شبیه است: حساب‌ها، تراکنش‌ها، زبان Solidity و ابزارهای توسعه تقریباً یکسان‌اند. تفاوت اصلی در فلسفه و سازوکار اجماع است. اتریوم در سال ۲۰۲۲ به اثبات سهام (Proof of Stake) رفت، اما اتریوم کلاسیک همچنان با ماینینگ و اثبات کار امن می‌شود. به همین دلیل گاهی از آن با عنوان «بلاکچین قرارداد هوشمند با امنیت بیت‌کوینی» یاد می‌شود.

واحد پول بومی شبکه ETC است. از آن برای پرداخت کارمزد تراکنش (گس)، پاداش ماینرها و انتقال ارزش استفاده می‌شود. شناسهٔ زنجیرهٔ (Chain ID) اتریوم کلاسیک عدد ۶۱ است. این شناسه در کیف پول‌هایی مثل متامسک برای افزودن شبکه لازم است و از تکرار تراکنش بین دو زنجیره جلوگیری می‌کند.

تاریخچه: ماجرای The DAO و جدایی از اتریوم

شبکهٔ اتریوم در سال ۲۰۱۵ راه‌اندازی شد. در سال ۲۰۱۶ پروژه‌ای به نام The DAO، که یک صندوق سرمایه‌گذاری غیرمتمرکز روی اتریوم بود، مقدار زیادی اتر جمع کرد. مهاجمی از یک آسیب‌پذیری در قرارداد هوشمند آن استفاده کرد و حدود ۳٫۶ میلیون ETH را به قراردادی تحت کنترل خود منتقل کرد.

جامعهٔ اتریوم بر سر واکنش به این رویداد دو دسته شد. اکثریت از یک هاردفورک حمایت کردند تا وجوه به قراردادی برای بازپرداخت به سرمایه‌گذاران منتقل شود. این زنجیرهٔ جدید همان اتریوم (ETH) امروزی است. گروهی دیگر معتقد بودند دست بردن در تاریخچهٔ بلاکچین اصل تغییرناپذیری را زیر پا می‌گذارد. این گروه شامل بخشی از ماینرها، کاربران و توسعه‌دهندگانی بود که حاضر نبودند نسخهٔ جدید نرم‌افزار را اجرا کنند. آن‌ها زنجیرهٔ بدون تغییر را ادامه دادند و این زنجیره با نام اتریوم کلاسیک شناخته شد. جدایی در بلاک ۱٬۹۲۰٬۰۰۰ و در ژوئیهٔ ۲۰۱۶ رخ داد.

چرا تغییرناپذیری برای ETC مهم است؟

از نگاه طرفداران اتریوم کلاسیک، ارزش یک بلاکچین به این است که هیچ گروهی، حتی با نیت خوب، نتواند تراکنش‌های تأییدشده را برگرداند. اگر تاریخچه یک بار برای جبران هک تغییر کند، این خطر هست که در آینده با فشار سیاسی یا قانونی هم تغییر کند. این دیدگاه اتریوم کلاسیک را به بیت‌کوین نزدیک می‌کند: سیاست پولی ثابت، اثبات کار و حداقل دخالت در پروتکل.

فناوری و سازوکار اجماع اتریوم کلاسیک

اتریوم کلاسیک از اجماع اثبات کار استفاده می‌کند. ماینرها با حل معماهای محاسباتی بلاک جدید می‌سازند و پاداش ETC می‌گیرند. الگوریتم ماینینگ شبکه ETChash است. این الگوریتم نسخهٔ اصلاح‌شدهٔ Ethash است و با هاردفورک Thanos در نوامبر ۲۰۲۰ فعال شد. ETChash طول دوره‌های DAG را تغییر داد تا رشد حجم آن کندتر شود و کارت‌های گرافیک با حافظهٔ ۴ گیگابایت بتوانند همچنان ماینینگ کنند.

سازگاری با EVM و قراردادهای هوشمند

قراردادهای هوشمند اتریوم کلاسیک روی ماشین مجازی EVM اجرا می‌شوند. بنابراین بیشتر قراردادهای نوشته‌شده برای اتریوم را می‌توان با تغییر کم روی ETC مستقر کرد. توسعه‌دهندگان از همان زبان Solidity و ابزارهای رایج استفاده می‌کنند. شبکه با هاردفورک‌های دوره‌ای قابلیت‌های جدید EVM اتریوم را هم وارد می‌کند تا این سازگاری حفظ شود.

کلاینت‌ها و شبکهٔ آزمایشی

نودهای اتریوم کلاسیک با چند کلاینت مستقل اجرا می‌شوند. Core-Geth مدت‌ها کلاینت اصلی بود و طبق اطلاعیه‌های رسمی اکنون در حالت نگه‌داری است. Hyperledger Besu و کلاینت تازهٔ Fukuii هم از شبکه پشتیبانی می‌کنند. شبکهٔ آزمایشی اصلی ETC با نام Mordor شناخته می‌شود و به‌روزرسانی‌ها پیش از شبکهٔ اصلی روی آن آزموده می‌شوند.

اقتصاد توکن ETC و سیاست پولی

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های اتریوم کلاسیک سقف عرضهٔ ثابت آن است. در هاردفورک Gotham در دسامبر ۲۰۱۷، طرح ECIP-1017 فعال شد. این طرح که به «5M20» معروف است، می‌گوید پاداش بلاک در هر دورهٔ ۵ میلیون بلاکی ۲۰ درصد کم شود. نتیجهٔ این سازوکار عرضهٔ نهایی حدود ۲۱۰٫۷ میلیون ETC است.

طبق داده‌های CoinGecko در زمان نگارش این متن، حدود ۱۵۹ میلیون ETC در گردش است. این سیاست با اتریوم که سقف عرضهٔ ثابت ندارد تفاوت دارد و به همین دلیل بعضی ETC را با بیت‌کوین مقایسه می‌کنند. کاهش تدریجی پاداش شبیه هاوینگ بیت‌کوین است، با این تفاوت که هر بار ۲۰ درصد کم می‌شود، نه ۵۰ درصد. این طراحی باعث می‌شود نرخ تورم ETC به‌تدریج و قابل پیش‌بینی کم شود و هر کسی بتواند عرضهٔ آینده را از روی شمارهٔ بلاک محاسبه کند.

پاداش ماینرها و کارمزدها

در حال حاضر درآمد ماینرها از دو بخش است: پاداش بلاک که طبق ECIP-1017 کم می‌شود، و کارمزد تراکنش‌ها. با کم شدن پاداش بلاک در طول زمان، سهم کارمزدها در امنیت شبکه مهم‌تر می‌شود. این موضوع یکی از انگیزه‌های طرح Olympia است که در ادامه توضیح می‌دهیم.

هاردفورک‌ها و به‌روزرسانی‌های مهم شبکه

اتریوم کلاسیک از ۲۰۱۶ تاکنون چند هاردفورک برنامه‌ریزی‌شده را پشت سر گذاشته است. هدف بیشتر آن‌ها هماهنگی با قابلیت‌های فنی اتریوم بوده است:

• Die Hard (ژانویهٔ ۲۰۱۷): به تعویق انداختن بمب سختی، حفاظت از حملهٔ تکرار و تعیین Chain ID برابر ۶۱.
• Gotham (دسامبر ۲۰۱۷): فعال شدن سیاست پولی ECIP-1017 و سقف عرضه.
• Atlantis (سپتامبر ۲۰۱۹): افزودن قابلیت‌های Spurious Dragon و Byzantium.
• Agharta (ژانویهٔ ۲۰۲۰): افزودن قابلیت‌های Constantinople و Petersburg.
• Phoenix (ژوئن ۲۰۲۰): افزودن قابلیت‌های Istanbul.
• Thanos (نوامبر ۲۰۲۰): تغییر الگوریتم ماینینگ به ETChash.
• Magneto (۲۰۲۱): افزودن قابلیت‌های به‌روزرسانی Berlin.
• Mystique (فوریهٔ ۲۰۲۲): افزودن بخشی از قابلیت‌های London.
• Spiral (فوریهٔ ۲۰۲۴): افزودن قابلیت‌های Shanghai.

طرح Olympia؛ به‌روزرسانی بعدی

Olympia بستهٔ به‌روزرسانی بعدی اتریوم کلاسیک است. پیش‌نویس‌های آن در ژوئیهٔ ۲۰۲۵ برای بررسی جامعه منتشر شدند. بر اساس اسناد رسمی، این طرح چند بخش اصلی دارد:

• ECIP-1111: فعال کردن بازار کارمزد EIP-1559. برخلاف اتریوم، کارمزد پایه (BASEFEE) سوزانده نمی‌شود و به یک خزانهٔ درون‌زنجیره‌ای می‌رود.
• ECIP-1112: قرارداد خزانهٔ تغییرناپذیر و غیرامانی برای نگه‌داری این درآمد.
• ECIP-1121: هماهنگی EVM با به‌روزرسانی‌های جدیدتر اتریوم، تا ابزارهایی مثل Hardhat و Foundry بدون تغییر روی ETC کار کنند.

طبق اسناد رسمی، Olympia توکن جدیدی نمی‌سازد و سقف ۲۱۰٫۷ میلیون ETC تغییر نمی‌کند. پاداش بلاک و کارمزد اولویت هم همچنان به ماینرها می‌رسد. تا آبان ۱۴۰۵ پیاده‌سازی در کلاینت‌ها انجام شده و مرحلهٔ آزمایش روی شبکهٔ Mordor در جریان است. زمان قطعی فعال شدن آن روی شبکهٔ اصلی هنوز اعلام نشده است.

تفاوت اتریوم کلاسیک و اتریوم

دو شبکه ریشهٔ مشترک دارند، اما امروز مسیرهای متفاوتی رفته‌اند:

بعد از رفتن اتریوم به اثبات سهام، بخشی از ماینرهای GPU به اتریوم کلاسیک آمدند و نرخ هش آن بالا رفت. زنجیرهٔ دیگری هم با نام اتریوم پاو (ETHW) از اتریوم جدا شد که پروژه‌ای مستقل از ETC است و نباید این دو را با هم اشتباه گرفت.

کاربردهای اتریوم کلاسیک

ETC چند کاربرد اصلی دارد:

• پرداخت کارمزد شبکه: هر تراکنش و اجرای قرارداد هوشمند روی این شبکه با ETC پرداخت می‌شود.
• قراردادهای هوشمند و dAppها: توسعه‌دهندگانی که به دنبال زنجیرهٔ اثبات کار سازگار با EVM هستند، می‌توانند توکن، صرافی غیرمتمرکز یا برنامه‌های دیگر روی آن بسازند.
• ماینینگ: ماینرها با سخت‌افزار GPU یا ASIC مخصوص ETChash در امنیت شبکه شرکت می‌کنند و ETC پاداش می‌گیرند.
• ذخیرهٔ ارزش و سرمایه‌گذاری: بعضی سرمایه‌گذاران به خاطر سقف عرضه و سابقهٔ طولانی، ETC را بخشی از سبد خود می‌کنند.

امنیت شبکه و چالش‌ها

اتریوم کلاسیک در سال ۲۰۲۰ چند بار هدف حملهٔ ۵۱ درصد قرار گرفت. در این حمله‌ها مهاجم با اجارهٔ توان هش زیاد، بخشی از زنجیره را بازنویسی کرد و تراکنش دوبار خرج انجام داد. این رویدادها نشان داد که زنجیره‌های اثبات کار با نرخ هش کمتر از بیت‌کوین در برابر این نوع حمله آسیب‌پذیرترند. پس از آن جامعه راهکارهایی بررسی کرد و بسیاری از صرافی‌ها تعداد تأییدهای لازم برای واریز ETC را بالا بردند.

ریسک‌هایی که باید بدانید

اکوسیستم DeFi اتریوم کلاسیک بسیار کوچک‌تر از اتریوم است و توسعه‌دهندگان کمتری دارد. قیمت ETC هم مثل بیشتر رمزارزها نوسان زیادی دارد و رکورد قیمتی آن در سال ۲۰۲۱ ثبت شد. سرمایه‌گذاری در این ارز باید با آگاهی از این ریسک‌ها و فقط با بخشی از سرمایه انجام شود.

عوامل مؤثر بر قیمت اتریوم کلاسیک

قیمت ETC مثل بیشتر رمزارزها از عوامل مختلفی اثر می‌گیرد. مهم‌ترین آن‌ها وضعیت کلی بازار رمزارزهاست. وقتی بیت‌کوین و اتریوم رشد یا افت می‌کنند، ETC هم معمولاً در همان جهت حرکت می‌کند. عوامل دیگر عبارت‌اند از:

• نرخ هش و امنیت شبکه: افزایش توان ماینینگ اعتماد به امنیت زنجیره را بیشتر می‌کند.
• به‌روزرسانی‌های پروتکل: رویدادهایی مثل فعال شدن Olympia می‌توانند توجه بازار را جلب کنند.
• کاهش پاداش بلاک: هر بار که پاداش طبق ECIP-1017 کم می‌شود، عرضهٔ تازهٔ ETC کمتر می‌شود.
• فعالیت توسعه‌دهندگان و اکوسیستم: تعداد پروژه‌ها و کاربران فعال روی شبکه در تقاضای ETC نقش دارد.
• اخبار و مقررات: تصمیم‌های نهادهای نظارتی و صرافی‌های بزرگ دربارهٔ ارزهای اثبات کار هم روی قیمت اثر دارد.

هیچ‌کدام از این عوامل پیش‌بینی قطعی قیمت را ممکن نمی‌کند. پیش از خرید، قیمت لحظه‌ای را در بازار ارزینجا ببینید و فقط با بخشی از سرمایه که توان از دست دادنش را دارید معامله کنید.

نگه‌داری و کیف پول اتریوم کلاسیک

ETC روی شبکهٔ خودش با Chain ID ۶۱ منتقل می‌شود. کیف پول‌هایی که از شبکه‌های سازگار با EVM پشتیبانی می‌کنند، مثل متامسک، با افزودن اطلاعات شبکهٔ اتریوم کلاسیک می‌توانند ETC را نگه دارند. بسیاری از کیف پول‌های سخت‌افزاری هم از ETC پشتیبانی می‌کنند. چون آدرس‌های ETC و ETH ظاهر یکسانی دارند، هنگام انتقال حتماً شبکهٔ درست را انتخاب کنید. ارسال ETC روی شبکهٔ اشتباه ممکن است به از دست رفتن دارایی منجر شود.

نکات امنیتی

عبارت بازیابی کیف پول را هرگز با کسی به اشتراک نگذارید و آن را آفلاین نگه دارید. برای حساب ارزینجا هم ورود دومرحله‌ای را فعال کنید. یادتان باشد که فعلاً واریز و برداشت ETC در ارزینجا بسته است و پیش از هر انتقال باید وضعیت به‌روز را بررسی کنید.

منابع رسمی و اکسپلورر

برای دیدن اطلاعات رسمی پروژه می‌توانید به سایت رسمی اتریوم کلاسیک سر بزنید. تراکنش‌ها و بلاک‌ها را هم می‌توانید در اکسپلورر Blockscout ببینید. داده‌های بازار، مثل عرضهٔ در گردش و رتبه، در صفحهٔ ETC در CoinGecko در دسترس است.

خرید اتریوم کلاسیک از ارزینجا

در ارزینجا می‌توانید اتریوم کلاسیک را با تومان و به‌صورت آنی بخرید یا بفروشید. مراحل کار ساده است:

1. در ارزینجا ثبت‌نام کنید و احراز هویت را کامل کنید.
2. حساب خود را با واریز تومان شارژ کنید.
3. از بخش معاملهٔ آنی اتریوم کلاسیک را انتخاب کنید، مقدار را وارد کنید و سفارش را ثبت کنید.

کارمزد معاملات را در صفحهٔ کارمزدها ببینید. توجه کنید که تا آبان ۱۴۰۵ واریز و برداشت شبکه‌ای ETC در ارزینجا بسته است. پس ETC خریداری‌شده فعلاً در کیف پول ارزینجا نگه داشته می‌شود و می‌توانید آن را از همین مسیر آنی بفروشید.

ارزهای مرتبط

اگر به ارزهای اثبات کار علاقه دارید، صفحه‌های بیت‌کوین، لایت‌کوین و ریون‌کوین را هم ببینید.

جمع‌بندی

اتریوم کلاسیک زنجیرهٔ اصلی و دست‌نخوردهٔ اتریوم است که با اثبات کار، سقف عرضهٔ ۲۱۰٫۷ میلیونی و تمرکز بر تغییرناپذیری شناخته می‌شود. این شبکه با هاردفورک‌های دوره‌ای سازگاری خود را با EVM حفظ کرده و طرح Olympia را برای بازار کارمزد و تأمین مالی درون‌زنجیره‌ای در دست آزمایش دارد. در کنار این مزیت‌ها، اکوسیستم کوچک‌تر و سابقهٔ حملهٔ ۵۱ درصد از ریسک‌های آن است. اگر تصمیم به خرید گرفتید، می‌توانید ETC را در ارزینجا به‌صورت آنی معامله کنید.