لوم نتورک (Loom Network) با نماد LOOM یکی از پروژه‌های قدیمی مقیاسپذیری اتریوم است که از سال ۲۰۱۷ کار خود را شروع کرد. ایدهٔ اصلی لوم نتورک این بود که برنامههای غیرمتمرکز (dApp) سنگین، مثل بازی‌ها و شبکه‌های اجتماعی، به‌جای شلوغ کردن شبکهٔ اصلی اتریوم روی زنجیرههای جانبی سریع و ارزان اجرا شوند و فقط در صورت نیاز با اتریوم ارتباط بگیرند. توکن LOOM یک توکن ERC-20 روی اتریوم است و برای استیک کردن و تأمین امنیت شبکهٔ اصلی پروژه، یعنی Basechain، به کار می‌رود.
یادداشت وضعیت (مهر ۱۴۰۵): در حال حاضر خرید آنی، معامله در بازار حرفهای، واریز و برداشت لوم نتورک در ارزینجا فعال نیست. همچنین LOOM در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ از چند صرافی بزرگ جهانی حذف شده است. پیش از هر تصمیمی بخش «ریسکها» را بخوانید.
لوم نتورک چیست؟
لوم نتورک خودش را یک «پلتفرم به‌عنوان سرویس» (Platform as a Service) روی اتریوم معرفی می‌کرد. توسعهدهندهها با ابزار توسعهٔ لوم (Loom SDK) میتوانستند یک زنجیرهٔ جانبی اختصاصی، که لوم به آن DAppChain می‌گفت، بسازند یا قرارداد هوشمند سالیدیتی خود را روی زنجیرهٔ مشترک پروژه اجرا کنند. در این مدل، تراکنش‌های روزمرهٔ کاربر روی زنجیرهٔ جانبی و تقریباً بدون کارمزد ثبت می‌شد و دارایی‌های مهم از طریق پل (Bridge) به شبکهٔ اصلی اتریوم منتقل می‌شد.
این رویکرد در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ که شبکهٔ اتریوم بارها شلوغ و گران می‌شد، توجه زیادی جلب کرد. لوم نتورک حتی خودش را «EOS اتریوم» می‌نامید، چون مثل ایاس از سازوکار اثبات سهام نمایندگی‌شده (DPoS) استفاده می‌کرد تا تأیید تراکنش‌ها به کمتر از یک ثانیه برسد.
تیم و تاریخچهٔ کوتاه
لوم نتورک در سال ۲۰۱۷ با حضور متیو کمبل (Matthew Campbell) در نقش مدیرعامل و جیمز دافی (James Duffy) از بنیان‌گذاران تأسیس شد. مهمترین مراحل تاریخچهٔ پروژه این‌هاست:
- دسامبر ۲۰۱۷: انتشار CryptoZombies، یک دورهٔ آموزشی تعاملی و رایگان سالیدیتی که در آن کاربر با ساختن یک بازی کلکسیونی زامبی‌محور برنامه‌نویسی قرارداد هوشمند را یاد می‌گیرد. این دوره هنوز هم یکی از شناخته‌شده‌ترین منابع آموزش سالیدیتی است.
- مارس ۲۰۱۸: آغاز کار لوم نتورک در محیط عملیاتی (production).
- ۲۰۱۸: معرفی ZombieChain، زنجیرهٔ مشترک DPoS که بعدها PlasmaChain و در نهایت Basechain نام گرفت. طبق Binance Research، شبکهٔ اصلی Basechain در سپتامبر ۲۰۱۸ راه‌اندازی شد.
- ۲۰۱۸ تا ۲۰۱۹: توسعهٔ بازی کارتی Zombie Battleground (که بعدها Relentless نام گرفت) روی زنجیرهٔ بازی پروژه و تلاش برای اتصال Basechain به شبکه‌هایی مثل ترون، بایننس چین و کازماس.
- فوریه تا مه ۲۰۲۰: کناره‌گیری متیو کمبل از مدیرعاملی، بسته شدن کانال‌های عمومی و اعلام تغییر تمرکز به مشتریان سازمانی (Enterprise). این تحولات باعث شد رسانه‌های کریپتویی از «مرگ پروژه» بنویسند. تیم لوم در پاسخ گفت پروژه رها نشده و شبکه همچنان کار می‌کند، ولی پذیرفت که هزینهٔ پشتیبانی فنی و کمک‌هزینهٔ توسعهدهندهها و اعتبارسنج‌ها فشار مالی جدی ایجاد کرده است.
- ۲۰۲۱: مهاجرت توکن LOOM به قرارداد جدید روی اتریوم (جزئیات در ادامه).
فناوری لوم نتورک چطور کار می‌کند؟
معماری لوم نتورک بر سه جزء اصلی استوار بود: زنجیرههای جانبی، سازوکار اجماع DPoS و پل ارتباطی با اتریوم.
زنجیرههای جانبی (DAppChain)
هر DAppChain یک بلاکچین مستقل بود که برای یک برنامه یا گروهی از برنامه‌ها بهینه می‌شد. چون این زنجیره‌ها لازم نبود همهٔ تراکنش‌ها را روی اتریوم ثبت کنند، سرعت بالاتر و کارمزد بسیار کمتری داشتند. در عوض، امنیت آن‌ها به اعتبارسنج‌های خود زنجیره وابسته بود و نه مستقیماً به شبکهٔ اصلی اتریوم. این همان تفاوت مهم زنجیرهٔ جانبی با راه‌حل‌های لایهٔ دوم امروزی مثل رول‌آپ‌هاست.
اجماع DPoS و اعتبارسنج‌ها
Basechain از اثبات سهام نمایندگی‌شده استفاده می‌کند: دارندگان LOOM توکن خود را به اعتبارسنج‌ها واگذار (Delegate) می‌کنند و گروه محدودی از اعتبارسنج‌ها بلاک‌ها را تولید می‌کنند. سایت رسمی لوم نتورک هنوز از «بیش از ۲۱ اعتبارسنج خارجی» و بیش از ۲۴۷ میلیون LOOM استیک‌شده روی Basechain نام می‌برد؛ اما این اعداد تاریخ ندارند و نمی‌توان آن‌ها را آمار بهروز دانست.
پل به اتریوم و پلاسما
لوم نتورک برای جابه‌جایی توکن‌ها بین زنجیرهٔ جانبی و اتریوم از گیت‌وی (Transfer Gateway) و در طراحی‌های اولیه از ایدهٔ پلاسما (Plasma) استفاده می‌کرد؛ همان ایده‌ای که پروژه‌هایی مثل او ام جی نتورک و نسخه‌های اولیهٔ پالیگان هم دنبال می‌کردند. بعدها تمرکز صنعت از پلاسما و زنجیرهٔ جانبی به رول‌آپ‌ها رفت و پروژه‌هایی مثل اربیتروم، اپتیمیسم و لوپرینگ سهم اصلی بازار مقیاسپذیری اتریوم را گرفتند.
CryptoZombies؛ میراث آموزشی لوم نتورک
شاید ماندگارترین دستاورد لوم نتورک نه یک بلاکچین، بلکه یک دورهٔ آموزشی باشد. CryptoZombies در دسامبر ۲۰۱۷ منتشر شد و برنامه‌نویسی سالیدیتی را به شکل بازی آموزش می‌داد: کاربر درس به درس یک ارتش زامبی کلکسیونی می‌سازد و هم‌زمان مفاهیمی مثل ساختار قرارداد، نگاشت‌ها، وراثت، توکن‌های ERC-721 و تعامل با قرارداد از طریق web3 را یاد می‌گیرد. خود سایت CryptoZombies از بیش از ۴۰۰ هزار کاربر ثبت‌نام‌شده خبر می‌دهد و بعدها درس‌هایی دربارهٔ تست با Truffle، ساخت اوراکل و توسعه روی zkSync هم به آن اضافه شد.
در سال ۲۰۱۸ لوم اعلام کرد CryptoZombies به دومین DAppChain شبکه تبدیل میشود و به دانشجویانی که درس‌ها را تمام کرده بودند پاداش‌هایی به شکل توکن ERC-20 و ERC-721 داد. همین زنجیرهٔ آموزشی، یعنی ZombieChain، هستهٔ اولیهٔ Basechain شد.
کاربردهای توکن LOOM
طبق توضیحات پروژه و منابع دادهای مثل Binance Research، توکن LOOM این نقش‌ها را دارد:
- استیک و امنیت شبکه: دارندگان LOOM با واگذاری توکن به اعتبارسنج‌های Basechain در امنیت شبکه سهیم می‌شوند و پاداش استیک می‌گیرند. داشبورد استیک پروژه در آدرس dashboard.dappchains.com معرفی شده است.
- پرداخت هزینهٔ میزبانی dApp: توسعهدهندهها برای اجرای برنامه روی Basechain با LOOM هزینه پرداخت می‌کنند.
- مشارکت در تصمیم‌ها: در مدل DPoS، رأی دارندگان توکن در انتخاب اعتبارسنج‌ها اثر دارد.
توجه کنید که ارزش این کاربردها به فعال بودن واقعی شبکه و برنامههای روی آن وابسته است و در سال‌های اخیر نشانهٔ عمومی چندانی از رشد این اکوسیستم دیده نمی‌شود.
مهاجرت توکن LOOM به قرارداد جدید
قرارداد اولیهٔ توکن LOOM روی اتریوم قابل‌ارتقا نبود. به همین دلیل تیم لوم در سال ۲۰۲۱ یک قرارداد جدید منتشر کرد و از دارندگان خواست توکن قدیمی را با نسبت ۱ به ۱ با توکن جدید مبادله کنند. توکن‌های قدیمی در قرارداد مبادله (Token Swap) قفل می‌شوند و نماد توکن جدید همچنان LOOM است. مخزن رسمی گیت‌هاب پروژه نشان می‌دهد توکن جدید یک ERC-20 با ۱۸ رقم اعشار است و هنگام ساخت، کل عرضهٔ آن به قرارداد مبادله منتقل شده است.
- قرارداد توکن جدید (فعلی) روی اتریوم: 0x42476F744292107e34519F9c357927074Ea3F75D
- قرارداد قدیمی (مهاجرت‌شده): 0xA4e8C3Ec456107eA67d3075bF9e3DF3A75823DB0
اگر هنوز LOOM قدیمی در کیف پول شخصی دارید، صرافی‌ها معمولاً فقط نسخهٔ جدید را می‌پذیرند و ارسال نسخهٔ اشتباه ممکن است به از دست رفتن دارایی منجر شود. پیش از هر انتقال، آدرس قرارداد را در اترسکن بررسی کنید.
توکنومیک و عرضهٔ LOOM
عرضهٔ اولیهٔ LOOM یک میلیارد توکن بود و قرارداد مهاجرت ۲۰۲۱ هم بر همین اساس نوشته شد. با این حال سایتهای دادهای امروز عرضهٔ کل را حدود ۱.۳ میلیارد توکن نشان میدهند. طبق CoinGecko در مهر ۱۴۰۵:
- عرضهٔ در گردش: حدود ۱.۲۴ میلیارد LOOM
- عرضهٔ کل: حدود ۱.۳ میلیارد LOOM
- ارزش بازار: در حد چند صد هزار دلار (حدود ۲۰۰ هزار دلار)
- حجم معاملات روزانه: بسیار کم
CoinMarketCap عرضهٔ حداکثری را «نامحدود» و CoinGecko آن را ۱.۳ میلیارد ثبت کرده است. این ناهمخوانی میان منابع، خودش نشانهٔ کمبود شفافیت دربارهٔ توکنومیک فعلی است؛ پس اعداد را تقریبی در نظر بگیرید.
وضعیت LOOM در صرافیهای جهانی (۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵)
مهمترین تحول سال‌های اخیر لوم نتورک، حذف پشت‌سرهم آن از صرافیهای بزرگ است:
- بایننس (اوت ۲۰۲۴): معاملات اسپات LOOM در ۲۶ اوت ۲۰۲۴ متوقف شد. بایننس معیارهایی مثل تعهد تیم پروژه، کیفیت توسعه، حجم معاملات، پایداری شبکه و انطباق با مقررات را دلیل این تصمیم اعلام کرد. قراردادهای دائمی LOOM هم در دسامبر ۲۰۲۴ حذف شدند.
- آپبیت کره جنوبی (مارس تا مه ۲۰۲۵): آپبیت در ۱۸ مارس ۲۰۲۵ LOOM را در فهرست «احتیاط سرمایهگذاری» گذاشت و دلیل آن را کمبود شفافیت دربارهٔ اطلاعات مهم، روند تغییر برنامهٔ کسب‌وکار و واقعی بودن پیشرفت پروژه اعلام کرد. چون این ایرادها رفع نشد، معاملات LOOM در ۷ مه ۲۰۲۵ پایان یافت.
- Binance.US (اکتبر ۲۰۲۵): جفت LOOM/USDT در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۵ بسته شد.
- CoinSpot استرالیا (نوامبر ۲۰۲۵): فروش LOOM پس از ۱۲ نوامبر ۲۰۲۵ متوقف شد.
در همین دوره، قیمت LOOM ابتدا در آوریل ۲۰۲۵ یک جهش کوتاه‌مدت شدید داشت و بعد هم‌زمان با حذف از آپبیت سقوط کرد. امروز نقدشوندگی این توکن بسیار پایین است.
ریسکهای لوم نتورک
پیش از نگهداری یا معاملهٔ LOOM این ریسکها را جدی بگیرید:
ریسک نقدشوندگی
با حذف LOOM از صرافیهای اصلی، حجم معاملات روزانهٔ آن به سطح بسیار کمی رسیده است. در چنین بازاری، فروش حتی مقدار کم هم ممکن است با اختلاف قیمت (اسلیپیج) زیاد انجام شود یا اصلاً خریداری پیدا نشود.
ریسک فعالیت و شفافیت تیم
از سال ۲۰۲۰ گزارش‌های متعددی دربارهٔ کم‌رنگ شدن فعالیت تیم منتشر شده و دلایل حذف از بایننس و آپبیت هم دقیقاً به تعهد تیم، کیفیت توسعه و شفافیت برمی‌گردد. ما اطلاعیهٔ رسمی دربارهٔ تعطیلی Basechain پیدا نکردیم، اما نشانهٔ روشنی از توسعهٔ فعال هم در دست نیست.
ریسک فنی و رقابتی
مدل زنجیرهٔ جانبی با اعتبارسنج‌های محدود، امنیتی کمتر از شبکهٔ اصلی اتریوم دارد و بازار مقیاسپذیری اتریوم امروز در اختیار رول‌آپ‌هاست. علاوه بر این، وجود دو نسخهٔ قرارداد توکن (قدیمی و جدید) احتمال اشتباه در انتقال را بالا می‌برد.
خرید لوم نتورک در ارزینجا
تا مهر ۱۴۰۵ امکان خرید آنی، معامله در بازار حرفهای، واریز و برداشت LOOM در ارزینجا فعال نیست. اگر وضعیت این ارز تغییر کند، این صفحه بهروز میشود. برای دیدن ارزهایی که در حال حاضر قابل معامله‌اند به صفحهٔ بازار ارزینجا سر بزنید و برای آشنایی با روش‌های معامله در ارزینجا، راهنمای معاملات OTC را بخوانید.
پیشنهاد ما این است که پیش از خرید هر ارزی، وضعیت واریز و برداشت آن را در صرافی بررسی کنید؛ ارزی که برداشت آن بسته است را نمی‌توان به کیف پول شخصی منتقل کرد.
نگهداری LOOM در کیف پول
چون LOOM یک توکن ERC-20 است، هر کیف پولی که از توکن‌های شبکهٔ اتریوم پشتیبانی کند می‌تواند آن را نگه دارد؛ از کیف پول‌های نرم‌افزاری مثل MetaMask و Trust Wallet تا کیف پول‌های سخت‌افزاری مثل Ledger و Trezor. نکات مهم:
- اگر توکن در کیف پول نمایش داده نشد، آن را با آدرس قرارداد جدید به‌صورت دستی اضافه کنید.
- کارمزد انتقال LOOM با ETH پرداخت میشود، پس کمی اتر در همان کیف پول لازم دارید.
- عبارت بازیابی (Seed Phrase) را هرگز در اختیار کسی نگذارید.
برای آشنایی بیشتر با کیف پول‌ها، سؤال‌های رایج دربارهٔ کیف پول و راهنمای واریز و برداشت ارزینجا را ببینید.
اگر از قبل LOOM دارید چه کنید؟
اگر از سال‌های گذشته مقداری LOOM در کیف پول یا صرافی خارجی دارید، این مراحل به شما کمک می‌کند وضعیت دارایی خود را روشن کنید:
- نسخهٔ توکن را بشناسید: در اترسکن بررسی کنید توکن شما مربوط به قرارداد جدید است یا قدیمی. توکن قدیمی باید از طریق صفحهٔ Token Swap داشبورد رسمی لوم با نسخهٔ جدید مبادله شود.
- اطلاعیه‌های صرافی را بخوانید: در صرافی‌هایی که LOOM را حذف کرده‌اند، برداشت معمولاً فقط تا مدت محدودی باز می‌ماند. مثلاً آپبیت برداشت را فقط ۳۰ روز پس از پایان معاملات پشتیبانی کرد. Binance.US و CoinSpot برداشت را «تا اطلاع ثانوی» باز گذاشته‌اند.
- به آدرس درست واریز کنید: هرگز توکن را به صرافی‌ای که واریز LOOM را بسته است نفرستید؛ چنین واریزی ممکن است برای همیشه از دست برود.
- از کلاهبرداری مراقب باشید: وب‌سایت‌ها یا پیام‌هایی که وعدهٔ «مهاجرت جدید» یا «ایردراپ» LOOM میدهند را فقط با منابع رسمی پروژه بسنجید و عبارت بازیابی کیف پول را جایی وارد نکنید.
لوم نتورک در مقایسه با راه‌حل‌های لایهٔ دوم امروزی
| ویژگی | لوم نتورک (Basechain) | رول‌آپ‌ها (مثل اربیتروم و اپتیمیسم) |
|---|---|---|
| نوع راه‌حل | زنجیرهٔ جانبی DPoS | لایهٔ دوم با ارسال داده به اتریوم |
| منبع امنیت | اعتبارسنج‌های خود شبکه | عمدتاً شبکهٔ اصلی اتریوم |
| سرعت و کارمزد | سریع و کمهزینه | سریع و کمهزینه |
| وضعیت بازار در ۲۰۲۶ | نقدشوندگی بسیار کم و حذف از صرافیهای بزرگ | اکوسیستم فعال و حجم معاملات بالا |
منابع رسمی لوم نتورک
برای پیگیری اطلاعات دست‌اول می‌توانید به سایت رسمی لوم نتورک، مخزن گیت‌هاب توکن LOOM و صفحهٔ این ارز در CoinGecko مراجعه کنید. توجه داشته باشید که بخشی از اطلاعات سایت رسمی تاریخ‌دار نیست و ممکن است وضعیت امروز پروژه را نشان ندهد.
جمع‌بندی
لوم نتورک (LOOM) یکی از پیشگامان مقیاسپذیری اتریوم با زنجیرههای جانبی DPoS بود و با CryptoZombies سهم بزرگی در آموزش برنامه‌نویسی سالیدیتی داشت. اما از ۲۰۲۰ به بعد فعالیت عمومی تیم کم شد، توکن در ۲۰۲۱ به قرارداد جدید مهاجرت کرد و در ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ از بایننس، آپبیت، Binance.US و CoinSpot حذف شد. امروز LOOM ارز کم‌نقدشونده و پرریسکی است و در ارزینجا هم فعلاً قابل معامله نیست. اگر به این پروژه علاقه دارید، اطلاعات را از منابع رسمی پیگیری کنید و فقط با پولی وارد شوید که از دست دادنش برایتان قابل تحمل باشد.