پکس دلار (Pax Dollar) با نماد USDP یک استیبلکوین دلاری است که شرکت آمریکایی پکسوس (Paxos) آن را منتشر میکند. هر توکن USDP قرار است همیشه برابر یک دلار آمریکا باشد و پشتوانهٔ آن به‌صورت ۱ به ۱ با پول نقد و معادلهای نقدی نگهداری میشود. این توکن در سپتامبر ۲۰۱۸ با نام Paxos Standard و نماد PAX عرضه شد و یکی از نخستین استیبل‌کوین‌های تحت نظارت رسمی در آمریکا بود. در این صفحه می‌خوانید پکس دلار چیست، چه کسی پشت آن است، روی کدام شبکهها کار میکند، چه رویدادهایی در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ برای آن و ناشرش رخ داد و خرید پکس دلار در ارزینجا چطور انجام میشود.
یادداشت وضعیت (مهر ۱۴۰۵): خرید آنی پکس دلار در ارزینجا فعال است، اما واریز و برداشت USDP در حال حاضر بسته است و بازار حرفه‌ای هم برای آن فعال نیست. پس USDP خریداریشده فعلاً در حساب ارزینجای شما میماند و امکان انتقال آن به کیف پول شخصی وجود ندارد. پیش از خرید، وضعیت فعلی را در صفحهٔ معامله بررسی کنید.
پکس دلار (USDP) چیست؟
پکس دلار یک استیبلکوین پشتوانه‌دار با فیات است؛ یعنی ارزش آن با الگوریتم یا وثیقهٔ رمزارزی حفظ نمی‌شود، بلکه در برابر هر توکن در گردش، یک دلار واقعی در ذخایر ناشر نگهداری میشود. پکسوس اعلام میکند ذخایر USDP صددرصد به شکل پول نقد و معادلهای نقدی است و مشتریان واجد شرایط میتوانند هر زمان USDP را با نسبت ۱ به ۱ به دلار آمریکا تبدیل کنند. دارایی مشتریان هم در حسابهای جداگانه و مصون از ورشکستگی نگهداری میشود.
USDP از نظر کاربرد شبیه تتر (USDT) و یو اس دی کوین (USDC) است: جابه‌جایی سریع دلار روی بلاکچین، نگهداری ارزش در دوره‌های پرنوسان بازار و تسویهٔ معاملات. تفاوت اصلی آن در ناشر و نوع نظارت است. اندازهٔ بازار USDP اما بسیار کوچک‌تر از رقبای بزرگ است و طبق CoinGecko در مهر ۱۴۰۵ عرضهٔ در گردش آن حدود ۲۶ میلیون توکن و ارزش بازارش حدود ۲۶ میلیون دلار بوده است.
تاریخچهٔ پکس دلار: از Paxos Standard تا USDP
عرضهٔ اولیه با نام Paxos Standard (PAX)
پکسوس در سپتامبر ۲۰۱۸ استیبلکوین Paxos Standard را با نماد PAX روی شبکهٔ اتریوم منتشر کرد. این توکن از همان ابتدا زیر نظر اداره خدمات مالی ایالت نیویورک (NYDFS) صادر می‌شد و همین موضوع آن را در کنار چند پروژهٔ محدود دیگر، جزو نخستین استیبل‌کوین‌های تنظیم‌شده قرار داد.
تغییر نام به Pax Dollar در اوت ۲۰۲۱
در ۲۴ اوت ۲۰۲۱ (شهریور ۱۴۰۰)، پکسوس نام توکن را به Pax Dollar و نماد آن را به USDP تغییر داد. هدف اعلام‌شده این بود که نماد جدید برای کاربران سراسر دنیا بلافاصله نشان دهد این توکن یک دلار دیجیتال است. ساختار پشتوانه و امکان بازخرید ۱ به ۱ در این تغییر عوض نشد. اگر هنوز در برخی منابع قدیمی نماد PAX را برای این توکن می‌بینید، منظور همین USDP است.
پکسوس، ناشر پکس دلار، چه شرکتی است؟
پکسوس در سال ۲۰۱۲ با نام itBit و به‌عنوان یک صرافی بیت کوین به دست چارلز کسکاریلا (Charles Cascarilla) و ریچ تئو (Rich Teo) راه‌اندازی شد. شرکت در سال ۲۰۱۵ نام حقوقی خود را به Paxos Trust Company تغییر داد و نخستین شرکت ارز مجازی بود که از NYDFS مجوز شرکت امانی (Trust Company) با هدف محدود گرفت. کسکاریلا هم‌اکنون مدیرعامل پکسوس است.
پکسوس علاوه بر USDP چند توکن مشهور دیگر را هم صادر میکند یا کرده است:
- پکس گلد (PAXG): توکنی با پشتوانهٔ طلای فیزیکی که در سپتامبر ۲۰۱۹ عرضه شد.
- پی پال یو اس دی (PYUSD): استیبلکوین شرکت پی‌پال که پکسوس از اوت ۲۰۲۳ آن را صادر میکند.
- بایننس یو‌اس‌دی (BUSD): استیبلکوین مشترک با بایننس که صدور آن در فوریهٔ ۲۰۲۳ به دستور NYDFS متوقف شد.
پشتوانه و شفافیت ذخایر USDP
اعتبار هر استیبلکوین فیات‌محور به ذخایرش بستگی دارد. پکسوس میگوید ذخایر USDP صددرصد پول نقد و معادلهای نقدی است و در صفحهٔ رسمی USDP گزارشهای تأیید (Attestation) ماهانه منتشر میکند. این گزارش‌ها را یک مؤسسهٔ حسابرسی مستقل بررسی میکند و نشان می‌دهند ارزش ذخایر دست‌کم با تعداد توکن‌های در گردش برابر است.
بازخرید ۱ به ۱ و حفظ قیمت
سازوکار اصلی حفظ قیمت USDP، امکان صدور و بازخرید مستقیم نزد ناشر است. وقتی مشتری دلار به پکسوس می‌دهد، USDP تازه ساخته میشود و وقتی USDP را برمی‌گرداند، توکن‌ها سوزانده می‌شوند و معادل دلاری آن پرداخت میشود. اگر قیمت در بازارهای ثانویه کمی از یک دلار فاصله بگیرد، این امکان برای معامله‌گران انگیزهٔ آربیتراژ ایجاد میکند و قیمت را به یک دلار برمی‌گرداند. البته این سازوکار برای کاربران مستقیم پکسوس است و کاربر عادی معمولاً USDP را در بازارهای ثانویه می‌خرد و می‌فروشد.
آیا USDP ممکن است از یک دلار جدا شود؟
هیچ استیبل‌کوینی تضمین مطلق ندارد. قیمت USDP در صرافیها ممکن است به‌خاطر نقدینگی کم چند دهم درصد بالاتر یا پایین‌تر از یک دلار معامله شود. در موارد شدیدتر هم بحران بانکی یا مشکل در ذخایر می‌تواند باعث «دی‌پگ» شود؛ چیزی که در مارس ۲۰۲۳ برای USDC رخ داد. برای آشنایی با این ریسک، مقالهٔ دی‌پگ شدن استیبل‌کوین‌ها را بخوانید.
شبکههای پشتیبانی‌شدهٔ پکس دلار
USDP تا پایان ۲۰۲۳ فقط روی اتریوم و با استاندارد ERC-20 صادر می‌شد. پکسوس در دسامبر ۲۰۲۳ با تأیید NYDFS اعلام کرد USDP را به سولانا می‌برد و نسخهٔ سولانا (با استاندارد SPL) از ۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۴ فعال شد. این نخستین گسترش استیبل‌کوین‌های پکسوس به بلاکچینی غیر از اتریوم بود.
- اتریوم (ERC-20): قرارداد رسمی USDP با ۱۸ رقم اعشار در اکسپلورر اتراسکن قابل مشاهده است. طبق اتراسکن، در مهر ۱۴۰۵ بیش از ۱۰۰ هزار آدرس USDP روی اتریوم نگه می‌دارند.
- سولانا (SPL): نسخهٔ سولانا برای کارمزد پایین‌تر و تسویهٔ سریع‌تر عرضه شد.
هنگام انتقال هر توکن باید دقت کنید شبکهٔ مبدأ و مقصد یکسان باشد؛ ارسال USDP روی شبکهٔ اشتباه ممکن است به از دست رفتن دارایی منجر شود.
نظارت و مقررات: از NYDFS تا OCC
منشور امانی ملی از OCC
در ۱۲ دسامبر ۲۰۲۵ (آذر ۱۴۰۴)، دفتر کنترلکنندهٔ پول آمریکا (OCC) درخواست Paxos Trust Company برای تبدیل منشور امانی ایالتی نیویورک به منشور بانک امانی ملی را تأیید کرد. پکسوس اعلام کرده تبدیل در همان روز کامل شده و از آن زمان با نام Paxos Trust Company, N.A. زیر نظارت فدرال OCC فعالیت میکند. سایت رسمی پکسوس هم صدور USDP را زیر نظارت OCC معرفی میکند.
قانون GENIUS و آیندهٔ استیبل‌کوین‌های آمریکایی
قانون GENIUS در ۱۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۵ (تیر ۱۴۰۴) امضا شد و نخستین چارچوب فدرال آمریکا برای استیبل‌کوین‌های پرداخت است. این قانون پشتوانهٔ دست‌کم ۱ به ۱، گزارش ماهانهٔ ذخایر و ممنوعیت پرداخت سود به دارندگان را الزامی میکند. مقررات اجرایی آن هنوز در حال تدوین است. پکسوس میگوید USDP برای انطباق با این الزامات آماده است. جزئیات بیشتر را در مقالهٔ قانون GENIUS و مقررات استیبلکوین بخوانید.
رویدادهای مهم پکس دلار و پکسوس در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶
- اروپا و MiCA: با اجرای مقررات MiCA در اتحادیهٔ اروپا، برخی صرافی‌های بزرگ تا مارس ۲۰۲۵ جفت‌معاملات USDP را برای کاربران اروپایی حذف کردند و نقدینگی آن کمتر شد.
- جریمهٔ NYDFS: در ۷ اوت ۲۰۲۵، NYDFS با پکسوس به توافق ۴۸٫۵ میلیون دلاری رسید: ۲۶٫۵ میلیون دلار جریمه به‌خاطر ضعف در مبارزه با پول‌شویی و بررسی ناکافی شریک سابق، یعنی بایننس، و ۲۲ میلیون دلار سرمایه‌گذاری برای بهبود برنامهٔ انطباق. پکسوس این مشکلات را «تاریخی و رفع‌شده» خواند.
- منشور فدرال: همان‌طور که گفته شد، پکسوس از دسامبر ۲۰۲۵ زیر نظارت OCC فعالیت میکند.
- میم‌کوین هم‌نام: در ژوئن ۲۰۲۵ یک میم‌کوین بی‌ارتباط که آن هم نماد USDP داشت جهش کرد و سپس سقوط کرد. هنگام خرید از صرافی‌های غیرمتمرکز، حتماً آدرس قرارداد رسمی را بررسی کنید.
مقایسهٔ پکس دلار با استیبل‌کوین‌های دیگر
| استیبلکوین | ناشر | نوع پشتوانه |
|---|---|---|
| پکس دلار (USDP) | پکسوس | پول نقد و معادلهای نقدی |
| تتر (USDT) | تتر | عمدتاً اوراق خزانهٔ آمریکا و دارایی‌های دیگر |
| یو اس دی کوین (USDC) | سرکل | پول نقد و اوراق کوتاه‌مدت خزانه |
| دای (DAI) | پروتکل غیرمتمرکز | وثیقهٔ رمزارزی و دارایی‌های دیگر |
مزیت USDP، ناشر تحت نظارت و شفافیت ذخایر است. ضعف آن هم ارزش بازار و نقدینگی بسیار کمتر نسبت به تتر و USDC است. یعنی در بسیاری از صرافیها جفت‌معاملهٔ کمتری دارد و ممکن است فاصلهٔ قیمت خرید و فروش آن بیشتر باشد. برای مقایسهٔ گسترده‌تر، صفحهٔ فرست دیجیتال یو اس دی (FDUSD) و مقالهٔ بهترین جایگزین‌های تتر را ببینید.
کاربردهای پکس دلار
- حفظ ارزش: معامله‌گران در دوره‌های ریزش بازار دارایی خود را به استیبلکوین تبدیل می‌کنند تا از نوسان در امان بمانند.
- انتقال سریع دلار: انتقال USDP روی اتریوم یا سولانا در هر ساعت شبانه‌روز ممکن است و به ساعت کاری بانک وابسته نیست.
- دیفای: USDP در برخی استخرهای نقدینگی صرافی‌های غیرمتمرکز مثل Curve و Uniswap معامله میشود.
- تسویهٔ سازمانی: بخش بزرگی از استفادهٔ USDP به مشتریان سازمانی پکسوس مربوط است که توکن را مستقیماً صادر و بازخرید می‌کنند.
ریسک‌های نگهداری پکس دلار
USDP برای کسب سود ساخته نشده و هدفش ثبات قیمت است. بنابراین «پیش‌بینی قیمت» دو یا چند دلاری برای آن که در برخی سایت‌ها دیده میشود بی‌معناست. ریسک‌های واقعی آن عبارت‌اند از:
- ریسک ناشر و ذخایر: ارزش USDP به سلامت پکسوس و بانک‌هایی وابسته است که ذخایر نزدشان نگهداری میشود.
- ریسک نقدینگی: با ارزش بازار حدود ۲۶ میلیون دلار، حجم معاملات USDP کم است و قیمت بازار ممکن است کمی از یک دلار فاصله بگیرد.
- ریسک مقرراتی: ناشر می‌تواند به حکم قانون آدرسها را مسدود کند یا توکن‌ها را منجمد کند؛ این ویژگی در استیبل‌کوین‌های متمرکز رایج است.
- ریسک تحریم: پکسوس شرکتی آمریکایی است و قوانین تحریم آمریکا را اجرا میکند. کاربران ایرانی امکان استفادهٔ مستقیم از خدمات پکسوس، مثل صدور و بازخرید، را ندارند.
نکات امنیتی هنگام معامله و نگهداری USDP
چون USDP یک توکن روی بلاکچین‌های عمومی است، هر کسی می‌تواند توکنی با همین نام و نماد بسازد. نمونه‌اش همان میم‌کوینی بود که در ۲۰۲۵ با نماد USDP خبرساز شد. برای این‌که با توکن جعلی معامله نکنید، این نکات را رعایت کنید:
- آدرس قرارداد را از منبع رسمی بگیرید: آدرس قرارداد اتریوم USDP را از سایت پکسوس یا اکسپلورر معتبر بردارید، نه از پیام‌ها و گروه‌های تبلیغاتی.
- به نام و نماد بسنده نکنید: در صرافی‌های غیرمتمرکز، توکن‌های هم‌نام زیادند. قبل از هر معامله، آدرس قرارداد و تعداد دارندگان را چک کنید.
- کیف پول مناسب انتخاب کنید: برای نگهداری بلندمدت، کیف پولی را انتخاب کنید که کلید خصوصی آن در اختیار خودتان است و از شبکهٔ مورد نظر پشتیبانی میکند. برای آشنایی بیشتر، مقالهٔ استیبل‌کوین‌ها چطور کار می‌کنند را ببینید.
- کارمزد شبکه را در نظر بگیرید: انتقال USDP روی اتریوم نیاز به اتر برای پرداخت کارمزد دارد و روی سولانا نیاز به SOL. بدون این ارزها نمی‌توانید توکن را جابه‌جا کنید.
کاربرانی که USDP را در ارزینجا نگه می‌دارند لازم نیست نگران کارمزد شبکه یا مدیریت کلید خصوصی باشند، اما باید بدانند تا وقتی برداشت این توکن فعال نشود، امکان انتقال آن به بیرون از ارزینجا وجود ندارد و برای خروج باید آن را در همین صرافی بفروشند.
عوامل مؤثر بر قیمت پکس دلار
قیمت هدف USDP همیشه یک دلار است، پس عوامل مؤثر بر آن با رمزارزهایی مثل بیت کوین فرق دارد. آنچه می‌تواند قیمت بازار را موقتاً از یک دلار دور کند، کمبود نقدینگی در یک صرافی، اخبار منفی دربارهٔ ناشر یا بانکهای نگهدارندهٔ ذخایر و تغییرات مقرراتی است. در بازار ایران، قیمت تومانی پکس دلار عمدتاً به نرخ دلار در بازار آزاد و تقاضای استیبل‌کوین‌ها وابسته است و تقریباً هم‌پای قیمت تومانی تتر حرکت میکند.
خرید پکس دلار از ارزینجا
در ارزینجا می‌توانید پکس دلار را با تومان و به‌صورت خرید آنی تهیه کنید. مراحل کلی به این شکل است:
- در ارزینجا ثبتنام کنید و احراز هویت را کامل کنید.
- حساب خود را با تومان شارژ کنید.
- در بخش خرید آنی، USDP را انتخاب و مقدار مورد نظر را وارد کنید.
- قیمت نهایی را بررسی و سفارش را تأیید کنید.
دوباره یادآوری می‌کنیم که تا مهر ۱۴۰۵ واریز و برداشت USDP در ارزینجا فعال نیست؛ پس اگر می‌خواهید استیبلکوین را به کیف پول شخصی یا جای دیگری منتقل کنید، فعلاً گزینه‌هایی مثل تتر یا USDC مناسب‌ترند. برای اطلاعات رسمی دربارهٔ خود توکن به صفحهٔ رسمی USDP در سایت پکسوس و برای آمار بازار به صفحهٔ پکس دلار در CoinGecko مراجعه کنید.
جمع‌بندی
پکس دلار (USDP) یکی از قدیمی‌ترین استیبل‌کوین‌های تحت نظارت است که پکسوس آن را از ۲۰۱۸ صادر میکند. این توکن با پول نقد و معادلهای نقدی پشتیبانی میشود، روی اتریوم و سولانا در دسترس است و ناشرش از دسامبر ۲۰۲۵ زیر نظارت فدرال OCC فعالیت میکند. در مقابل، ارزش بازار و نقدینگی USDP در برابر تتر و USDC کوچک است و ناشر آن در ۲۰۲۵ به‌خاطر پروندهٔ BUSD جریمه شد. اگر به دنبال یک دلار دیجیتال با ناشر شفاف هستید، USDP گزینه‌ای قابل بررسی است. فقط پیش از خرید، محدودیت فعلی واریز و برداشت آن در ارزینجا را در نظر بگیرید.