نهاد ناظر مالی بریتانیا (FCA) همراه با خزانهداری و بانک انگلستان در حال بررسی معافیت طلای توکن شده از شمول قوانین صندوقهای سرمایهگذاری جمعی (CIS) و صندوقهای سرمایهگذاری جایگزین (AIF) است. انگیزهٔ این بازنگری، شکایت خودِ صنعت است: ابهام در طبقهبندی حقوقی باعث شده روشن نباشد اصلاً چه سرمایهگذارانی حق دسترسی به این محصولات را دارند.
چرا معافیت طلای توکن شده اصلاً مطرح شده است؟
وقتی یک توکن با پشتوانهٔ طلای فیزیکی منتشر میشود، از نظر حقوقی میتوان آن را دو جور دید: یا سند مالکیت یک کالای مشخص، یا سهمی از یک سبد جمعی دارایی. اگر تفسیر دوم غالب شود، آن توکن زیر چتر قوانین صندوقها میرود و همان محدودیتهای سختگیرانهٔ دسترسی بر آن بار میشود — محدودیتهایی که برای صندوقهای سنتی طراحی شدهاند، نه برای یک توکن قابل بازخرید با شمش.
جان رلین، مدیر زیرساخت و بورسهای این نهاد، گفته هدف اصلی فهمیدن این است که آیا چارچوب فعلی هنوز برای بازار طلا مناسب است یا نه. ورود اولیهٔ این رگولاتور به موضوع پیشتر در گزارش آغاز قانونگذاری طلای توکنشده در بریتانیا بررسی شده بود؛ آنچه امروز تازه است، مطرحشدن صریح گزینهٔ معافیت است.
چرا لندن نگران است؟
عدد ۷۰ درصد توضیح میدهد چرا این موضوع برای لندن حیاتی است. بازار فرابورس این شهر سالهاست قطب معاملات طلای جهان بوده؛ اگر بخش توکنشدهٔ بازار به مرکز دیگری کوچ کند، آن برتری بهتدریج فرسوده میشود. مقایسهٔ دو توکن اصلی این بازار در راهنمای توکنهای طلا PAXG و XAUt آمده است.
هدف بلندمدت: طلا بهعنوان وثیقه
جذابترین بخش ماجرا کاربرد نهایی است. رگولاتور با نهادهای مالی دربارهٔ استفاده از طلای توکنشده بهعنوان وثیقه در معاملات مالی رایزنی میکند. طلای فیزیکی همیشه وثیقهٔ خوبی بوده اما جابهجایی و تسویهاش کند است؛ نسخهٔ توکنشده همان پشتوانه را با تسویهٔ تقریباً آنی ارائه میدهد. ساختار فنی و پشتوانهٔ این توکنها در تحلیل پکس گلد تشریح شده است.
برای کاربر ایرانی چه اهمیتی دارد؟
- شفافیت قانونی در بازارهای بزرگ معمولاً نقدشوندگی توکنهای طلا را بهتر میکند
- پذیرش نهادی وثیقهای، تقاضای ساختاری تازهای برای این توکنها میسازد
- توکن طلا جایگزین طلای فیزیکی نیست؛ ریسک صادرکننده و ریسک نگهداری دارد
- هیچ تصمیمی هنوز گرفته نشده و خود رگولاتور گفته به رویکردهای دیگر هم باز است
برای کسی که در ایران بین طلای فیزیکی و نسخهٔ دیجیتال مردد است، تفاوتهای عملی خرید و فروش در راهنمای خرید و فروش امن طلای آبشده و سازوکار سرمایهگذاری دیجیتال در راهنمای سرمایهگذاری در طلای توکنیزهشده توضیح داده شده است. روش خرید هم در آموزش خرید پکس گلد آمده. متن رسمی مشورتهای این نهاد در وبسایت رگولاتور مالی بریتانیا منتشر میشود.
جمعبندی
بررسی معافیت طلای توکن شده از قوانین صندوقها نشان میدهد بریتانیا میخواهد سهم ۷۰ درصدیاش از بازار جهانی طلا را در نسخهٔ دیجیتال هم حفظ کند. با این حال باید صریح گفت که این فقط یک مرحلهٔ مشورتی است؛ نه معافیتی تصویب شده و نه چارچوب نهایی اعلام شده است.
سوالات متداول
طلای توکنشده دقیقاً چیست؟
توکنی است که هر واحدش نمایندهٔ مقدار مشخصی طلای فیزیکی نگهداریشده نزد صادرکننده است؛ معروفترین نمونهها پکس گلد و تتر گلد هستند.
معافیت از قوانین صندوقها چه سودی برای سرمایهگذار دارد؟
اگر این توکنها زیر چتر قوانین صندوقها نروند، محدودیتهای دسترسی کمتری بر آنها بار میشود و دامنهٔ سرمایهگذارانی که حق خرید دارند گستردهتر میماند.
آیا این تصمیم نهایی شده است؟
خیر. این موضوع هنوز در مرحلهٔ بررسی و مشورت است و خود رگولاتور تصریح کرده به رویکردهای دیگر هم باز است.
