خرید هورایزن

هورایزن (Horizen) با نماد ZEN یکی از پروژه‌های قدیمی حوزهٔ حریم خصوصی در دنیای رمزارزهاست. این پروژه در سال ۲۰۱۷ با نام ZenCash و به شکل یک بلاکچین اثبات کار (PoW) مستقل شروع شد. حالا به یک شبکهٔ لایه ۳ (L3) روی شبکهٔ Base تبدیل شده است. Base همان لایه ۲ اتریوم است که کوین‌بیس ساخته. ZEN از مرداد ۱۴۰۴ (ژوئیهٔ ۲۰۲۵) یک توکن ERC-20 روی Base است و زنجیرهٔ اصلی قدیمی هورایزن کنار گذاشته شده است. در این صفحه می‌خوانید هورایزن چیست، از کجا آمده و در ۲۰۲۵ چه تغییری کرد. کاربرد توکن ZEN، عرضه، ریسک‌ها و روش خرید هورایزن در ارزینجا را هم توضیح می‌دهیم.

وضعیت در ارزینجا (مهر ۱۴۰۵): خرید و فروش آنی هورایزن (ZEN) در ارزینجا فعال است. ولی تا مهر ۱۴۰۵ واریز و برداشت ZEN و معامله در بازار حرفه‌ای فعال نیست. پس فعلاً نمی‌توانید ZEN را از کیف پول دیگری به حساب ارزینجا بفرستید یا به بیرون برداشت کنید. پیش از هر معامله وضعیت به‌روز را در صفحهٔ معامله ببینید.

هورایزن (ZEN) چیست؟

هورایزن خودش را «پلتفرم ماژولار با اولویت حریم خصوصی» معرفی می‌کند. هدفش این است که فناوری‌های حریم خصوصی، مثل اثبات‌های دانش صفر (Zero-Knowledge Proofs) و محیط‌های اجرای امن (TEE)، برای برنامه‌نویس‌های وب۳ در دسترس و کاربردی شوند. نسخهٔ امروزی هورایزن دیگر یک «کوین حریم خصوصی» به سبک مونرو یا زی کش نیست. یک شبکهٔ سازگار با EVM است و برنامه‌ها می‌توانند ویژگی‌های حریم خصوصی را به‌شکل اختیاری و قابل‌تنظیم در آن پیاده کنند.

توکن ZEN ارز اصلی این اکوسیستم است. کاربردهایش مشارکت در حکمرانی، استیکینگ و استفاده از خدمات حریم خصوصی شبکه است. سقف عرضهٔ ZEN مثل بیت کوین ۲۱ میلیون واحد است و این سقف بعد از مهاجرت به Base هم تغییر نکرد.

مشخصات کلیدی هورایزن

• نام و نماد: Horizen – ZEN (نام قبلی: ZenCash)
• شروع پروژه: اردیبهشت ۱۳۹۶ (مه ۲۰۱۷)، بدون ICO
• بنیان‌گذاران: رابرت ویلیونه (Robert Viglione) و رولف ورسلویس (Rolf Versluis)
• شبکهٔ فعلی توکن: ERC-20 روی Base، با قرارداد 0xf43eB8De897Fbc7F2502483B2Bef7Bb9EA179229
• شبکهٔ هورایزن: لایه ۳ مبتنی بر OP Stack که روی Base تسویه می‌شود (Chain ID: 26514)
• سقف عرضه: ۲۱ میلیون ZEN
• کارمزد شبکهٔ لایه ۳: با ETH پرداخت می‌شود، نه با ZEN

تاریخچهٔ هورایزن؛ از ZenCash تا لایه ۳ روی Base

ZenCash در مه ۲۰۱۷ به شکل فورک (انشعاب) از Zclassic ساخته شد. Zclassic خودش فورکی از زی کش بود. انشعاب در بلاک ۱۱۰۰۰۰ زی‌کلاسیک انجام شد: هر کس در آن لحظه Zclassic داشت، به همان مقدار ZEN گرفت. از بلاک بعدی، تولید ZEN با الگوریتم ماینینگ Equihash ادامه پیدا کرد و بخشی از پاداش بلاک هم به خزانهٔ پروژه می‌رفت. پروژه ICO یا پیش‌فروش نداشت.

حملهٔ ۵۱ درصد و تغییر نام (۲۰۱۸)

در خرداد ۱۳۹۷ (ژوئن ۲۰۱۸) شبکهٔ ZenCash هدف حملهٔ ۵۱ درصد قرار گرفت و مهاجم چند تراکنش دوبار‌خرج (Double Spend) انجام داد. تیم بعد از این حمله سازوکار اجماع را اصلاح کرد و برای گزارش دیرهنگام بلاک‌ها جریمه گذاشت. همان سال، در ۳۱ مرداد ۱۳۹۷ (۲۲ اوت ۲۰۱۸)، پروژه نامش را به Horizen تغییر داد ولی نماد ZEN را نگه داشت. یکی از دلیل‌های تغییر نام این بود که پروژه با زی کش و ارزهای دیگری که با Z شروع می‌شوند اشتباه گرفته می‌شد.

سایدچین‌ها، Zendoo و EON

در سال‌های بعد، هورایزن روی معماری سایدچین (زنجیرهٔ جانبی) کار کرد. در ۲۰۲۰ چارچوب Zendoo را برای ساخت سایدچین‌های متصل به زنجیرهٔ اصلی معرفی کرد. در ۲۰۲۳ هم سایدچین EON را راه انداخت که با EVM سازگار بود. طبق گزارش The Block، در همان سال ۲۰۲۳ و در فضای فشار نظارتی، تراکنش‌های محافظت‌شده (Shielded) از هورایزن حذف شد. یعنی ادعای قدیمی «تراکنش ناشناس با zk-SNARKs در هورایزن» دیگر با وضعیت امروز پروژه نمی‌خواند.

مهاجرت ZEN به شبکهٔ Base در سال ۲۰۲۵

بزرگ‌ترین تغییر تاریخ هورایزن در ۲۰۲۵ اتفاق افتاد. در فوریهٔ ۲۰۲۵ (بهمن ۱۴۰۳) DAO هورایزن به کنار گذاشتن زنجیرهٔ اصلی قدیمی و انتقال به Base رأی داد. بعد از آماده‌سازی صرافی‌ها و تست‌نت، مهاجرت در ۱ مرداد ۱۴۰۴ (۲۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۵) تمام شد. موجودی‌های زنجیرهٔ اصلی (ZEND) و سایدچین EON به یک قرارداد ERC-20 روی Base منتقل شدند و هر دو زنجیرهٔ قدیمی کنار رفتند.

دارندگان ZEN قدیمی چه باید بکنند؟

• کاربران EON: موجودی و مقدار استیک‌شدهٔ حساب‌های معمولی خودکار به همان آدرس روی Base منتقل شد. موجودی داخل قراردادهای هوشمند و استیک‌های واگذارشده (Delegated) جزو این انتقال خودکار نبودند.
• کاربران زنجیرهٔ اصلی (ZEND): چون قالب آدرس‌ها در دو شبکه فرق دارد، باید ZEN خود را دستی و از درگاه رسمی Claim دریافت کنند. طبق مستندات رسمی، این کار مهلت ندارد.
• بعد از اسنپ‌شات: تراکنش‌هایی که بعد از نقطهٔ مهاجرت روی زنجیره‌های قدیمی انجام شده‌اند، روی Base موجودی معتبری نمی‌سازند.

جزئیات و قرارداد رسمی را فقط از مستندات رسمی مهاجرت هورایزن بخوانید. به لینک‌های Claim که در شبکه‌های اجتماعی پخش می‌شود اعتماد نکنید. کلاهبرداری با درگاه‌های جعلی مهاجرت رایج است.

Horizen 2.0؛ شبکهٔ لایه ۳ حریم خصوصی روی Base

مهاجرت توکن قدم اول بود. در ۱۸ آذر ۱۴۰۴ (۹ دسامبر ۲۰۲۵) مین‌نت هورایزن به شکل یک لایه ۳ روی Base راه‌اندازی شد. این شبکه با OP Stack، همان چارچوب اپتیمیسم، و با زیرساخت Caldera ساخته شده است. تراکنش‌ها در خود لایه ۳ اجرا می‌شوند و نتیجه روی Base و در نهایت اتریوم تسویه می‌شود. پس شبکه امنیتش را از اتریوم به ارث می‌برد. کارمزد گس این شبکه با ETH پرداخت می‌شود.

فناوری حریم خصوصی در هورایزن جدید

هورایزن جدید روی «افشای انتخابی» (Selective Disclosure) تمرکز دارد. یعنی برنامه‌ها می‌توانند اطلاعات را خصوصی نگه دارند و در صورت نیاز آن را به یک طرف مشخص، مثلاً یک ناظر، نشان دهند. بلاگ رسمی هورایزن می‌گوید برنامه‌نویس‌ها می‌توانند با ابزارهای Solidity انتقال و سواپ خصوصی، کنترل هویت و سطح دسترسی را به برنامه‌شان اضافه کنند. محاسبات رمزنگاری سنگین هم می‌تواند به zkVerify سپرده شود. zkVerify زنجیرهٔ مخصوص راستی‌آزمایی اثبات‌های دانش صفر است که Horizen Labs ساخته و هزینه و زمان این محاسبات را کم می‌کند. محیط محاسبات محرمانه مبتنی بر TEE هم در نقشهٔ راه پروژه است.

زیرساخت و شرکای شبکه

طبق اعلام هورایزن، شرکای راه‌اندازی مین‌نت این‌ها هستند: Caldera برای زیرساخت رول‌آپ، لیر زیرو برای پیام‌رسانی بین زنجیره‌ای، Stork برای اوراکل قیمت، Den برای کیف پول چندامضایی و Goldsky برای ایندکس داده. چون ZEN حالا ERC-20 روی Base است، در صرافی‌های غیرمتمرکز Base مثل ارودروم و یونی سواپ هم قابل معامله است.

اثبات دانش صفر و افشای انتخابی به زبان ساده

برای اینکه رویکرد هورایزن را بهتر بفهمید، دو مفهوم را باید بشناسید. اثبات دانش صفر روشی رمزنگاری است که با آن یک طرف ثابت می‌کند یک ادعا درست است، بدون اینکه خود اطلاعات را نشان دهد. مثلاً کاربر ثابت می‌کند موجودی کافی دارد یا شرط سنی را دارد، بدون اینکه موجودی دقیق یا تاریخ تولدش آشکار شود. تولید این اثبات‌ها ساده است، ولی راستی‌آزمایی آن‌ها روی بلاکچین معمولاً پرهزینه است. هورایزن برای همین بخش سنگین کار را به zkVerify می‌سپارد.

افشای انتخابی یعنی اطلاعات به‌طور پیش‌فرض خصوصی است، ولی صاحبش می‌تواند بخشی از آن را به طرف مشخصی نشان دهد؛ مثلاً به حسابرس، ناظر یا طرف قرارداد. این مدل با حریم خصوصی مطلق، که هیچ‌کس هیچ اطلاعاتی نمی‌بیند، فرق دارد. هدفش این است که کسب‌وکارها بتوانند از بلاکچین عمومی استفاده کنند و هم اطلاعات حساسشان فاش نشود و هم الزامات قانونی را رعایت کنند. هورایزن روی همین مدل حساب کرده و نقشهٔ راهش امکان اضافه کردن ماژول‌های نظارتی مخصوص هر حوزهٔ قضایی را هم پیش‌بینی کرده است.

تفاوت ZEN امروز با ZEN قدیمی

ZEN قدیمی کوین بومی یک بلاکچین اثبات کار بود که با ماینینگ Equihash تولید می‌شد و آدرس‌هایش شبیه آدرس‌های بیت کوین بود. ZEN امروز یک توکن ERC-20 روی Base است و آدرس‌هایش همان آدرس‌های شبیه اتریوم (شروع با 0x) است. ماینینگی در کار نیست و شبکهٔ لایه ۳ هم با ETH کارمزد می‌گیرد. اگر هنوز کیف پول قدیمی هورایزن یا فایل پشتیبان آن را دارید، پیش از هر کاری راهنمای رسمی Claim را بخوانید.

کاربردهای توکن ZEN

• حکمرانی: دارندگان ZEN در تصمیم‌های DAO هورایزن، مثل همان رأی‌گیری مهاجرت به Base، مشارکت دارند.
• استیکینگ: بلاگ رسمی در آذر ۱۴۰۴ اعلام کرد استیکینگ ZEN با سازوکار تازه‌ای روی شبکهٔ لایه ۳ برمی‌گردد. پیش از استیک کردن، شرایط و قرارداد رسمی را در سایت هورایزن چک کنید.
• دسترسی به خدمات حریم خصوصی: ZEN برای استفاده از سرویس‌های حریم خصوصی و تعامل با برنامه‌های zk شبکه استفاده می‌شود.
• دیفای روی Base: به‌عنوان یک ERC-20 می‌شود از ZEN در استخرهای نقدینگی و برنامه‌های دیفای شبکهٔ Base استفاده کرد.

کاربردهای شبکهٔ هورایزن

هورایزن برای شبکهٔ جدیدش کاربردهایی را در نظر گرفته که هم به حریم خصوصی نیاز دارند و هم باید با قوانین سازگار باشند:

• پرداخت حقوق با حفظ حریم خصوصی (Private Payroll)
• تبلیغات قابل راستی‌آزمایی و برنامه‌های وفاداری مشتری
• دیفای خصوصی؛ سواپ و انتقالی که جزئیاتش برای همه آشکار نیست
• بازی و برنامه‌های اجتماعی؛ Gamblor و Hubz VCE از اولین برنامه‌های فعال شبکه بودند

هورایزن با همکاری Thrive Protocol یک برنامهٔ پنج‌ساله با بودجهٔ ۱ میلیون ZEN هم برای حمایت از سازندگان برنامه‌های حریم‌خصوصی‌محور اعلام کرده است.

توکنومیک و عرضهٔ ZEN

سقف عرضهٔ ZEN ۲۱ میلیون واحد است. در زمان مهاجرت به Base، عرضهٔ در گردش از حدود ۱۶ میلیون به حدود ۱۷٫۲۵ میلیون ZEN رسید. از توکن‌های اضافه‌شده، ۷۵۰ هزار ZEN به DAO هورایزن و ۵۰۰ هزار ZEN به بنیاد هورایزن رسید. طبق داده‌های کوین‌گکو در مهر ۱۴۰۵، عرضهٔ در گردش حدود ۱۸٫۴ میلیون ZEN است. پس بیشتر سقف عرضه آزاد شده، ولی هنوز توکن‌های جدید وارد بازار می‌شوند. این ارقام ممکن است تغییر کنند؛ عدد به‌روز را از منبع ببینید.

هورایزن در کنار ارزهای حریم خصوصی دیگر

ZEN در اصل از خانوادهٔ زی کش بود، ولی حالا مسیرش جدا شده است. مونرو و زی کش هنوز بلاکچین لایه ۱ مستقل خودشان را دارند و حریم خصوصی را در سطح تراکنش‌های پایه ارائه می‌دهند. دش هم مسیر دیگری رفته است. هورایزن اما حریم خصوصی را به لایهٔ برنامه برده و در اکوسیستم اتریوم و Base ادغام شده است. یعنی ZEN امروز بیشتر شبیه توکن یک شبکهٔ لایه ۲/۳ است تا یک کوین حریم خصوصی کلاسیک. برای آشنایی بیشتر با این دسته از ارزها، مطلب رمزارزهای متمرکز بر حریم خصوصی و حریم خصوصی در بیتکوین را بخوانید.

مزایا و ریسک‌های هورایزن

نقاط قوت

• سابقهٔ طولانی از ۲۰۱۷ و شروع بدون ICO و پیش‌فروش
• سقف عرضهٔ ثابت ۲۱ میلیون واحد
• ادغام با اکوسیستم اتریوم و Base و دسترسی به نقدینگی و ابزارهای دیفای آن
• تمرکز روی حریم خصوصی سازگار با قوانین، یعنی حوزه‌ای که موسسه‌ها هم به آن توجه دارند

ریسک‌ها

• ریسک اجرا: شبکهٔ لایه ۳ از آذر ۱۴۰۴ فعال شده و هنوز جوان است. بخشی از قابلیت‌ها، مثل محیط محاسبات محرمانه، در نقشهٔ راه است و هنوز کامل نشده.
• وابستگی به Base: امنیت و تسویهٔ شبکه به Base و اتریوم وابسته است.
• رقابت: پروژه‌های زیادی در حوزهٔ حریم خصوصی و دانش صفر فعال‌اند.
• ریسک نظارتی: قانون‌گذاری دربارهٔ ابزارهای حریم خصوصی در کشورهای مختلف در حال تغییر است.
• ریسک مهاجرت: نگه‌داشتن ZEN روی زنجیرهٔ قدیمی یا ارسال به آدرس اشتباه می‌تواند به از دست رفتن دارایی منجر شود.
• نوسان قیمت: ZEN مثل بیشتر آلت‌کوین‌ها نوسان شدید دارد.

کیف پول و اکسپلورر هورایزن

چون ZEN حالا یک توکن ERC-20 روی Base است، هر کیف پول سازگار با EVM که شبکهٔ Base را پشتیبانی کند می‌تواند آن را نگه دارد؛ مثلاً متامسک (آموزش کیف پول متامسک). موقع اضافه کردن توکن، فقط آدرس قرارداد رسمی را وارد کنید. تراکنش‌های توکن روی Base را در Basescan و تراکنش‌های شبکهٔ لایه ۳ را در اکسپلورر هورایزن ببینید. سایت رسمی پروژه horizen.io است.

خرید هورایزن (ZEN) در ارزینجا

در ارزینجا می‌توانید هورایزن را با تومان، به‌صورت آنی و با قیمت لحظه‌ای بخرید یا بفروشید:

1. در ارزینجا ثبت‌نام کنید و احراز هویت را کامل کنید.
2. کیف پول تومانی خود را شارژ کنید.
3. در همین صفحه یا بخش خرید آنی، ZEN را انتخاب کنید، مبلغ را وارد کنید و سفارش را تأیید کنید.

همان‌طور که در یادداشت بالای صفحه آمده، تا مهر ۱۴۰۵ واریز و برداشت ZEN در ارزینجا فعال نیست. پس ZEN خریداری‌شده فعلاً در حساب ارزینجای شما می‌ماند و از همین‌جا قابل فروش است. اگر می‌خواهید سبد متنوع‌تری داشته باشید، می‌توانید کنار هورایزن استیبل‌کوین‌هایی مثل یو اس دی کوین را هم در نظر بگیرید.

جمع‌بندی

هورایزن (ZEN) مسیر زیادی را طی کرده است: از فورک Zclassic با نام ZenCash در ۲۰۱۷ و تغییر نام به Horizen در ۲۰۱۸، تا سایدچین‌های Zendoo و EON. در ۲۰۲۵ هم کاملاً به اکوسیستم اتریوم پیوست؛ اول با مهاجرت توکن به Base در مرداد ۱۴۰۴ و بعد با راه‌اندازی شبکهٔ لایه ۳ حریم خصوصی در آذر ۱۴۰۴. ZEN امروز یک توکن ERC-20 با سقف عرضهٔ ۲۱ میلیون است و برای حکمرانی، استیکینگ و خدمات حریم خصوصی این شبکه استفاده می‌شود. اگر قصد خرید ZEN دارید، تاریخچهٔ مهاجرت، ریسک‌های یک شبکهٔ جوان و وضعیت واریز و برداشت در ارزینجا را در نظر بگیرید. این صفحه توصیهٔ سرمایه‌گذاری نیست.