خرید نروس نتورک (CKB)

نروس نتورک (Nervos Network) یک بلاکچین عمومی و متن‌باز لایه‌یک است که توکن بومی آن CKB نام دارد. لایهٔ پایهٔ این شبکه «پایگاه دانش مشترک» یا Common Knowledge Base نام دارد و نام توکن هم از همین عبارت گرفته شده است. نروس با اجماع اثبات کار (PoW) امن می‌شود و هدفش این است که لایه‌ای امن برای نگهداری دارایی‌ها و داده‌های مهم باشد و تراکنش‌های سریع و ارزان به لایه‌های بالاتر سپرده شود. در این صفحه می‌خوانید نروس نتورک چیست، توکن CKB چه کاربردی دارد، اقتصاد توکنی و هاوینگ آن چطور کار می‌کند، چه رویدادهایی در سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ داشته و چطور می‌توانید CKB را در ارزینجا بخرید.

وضعیت معامله در ارزینجا (مهر ۱۴۰۵): خرید و فروش آنی نروس نتورک (CKB) در ارزینجا فعال است. بازار حرفه‌ای این ارز و همچنین واریز و برداشت CKB به کیف پول بیرونی فعلاً فعال نیست. پیش از انتقال دارایی، وضعیت را در صفحهٔ کیف پول حساب خود بررسی کنید.

نروس نتورک چیست؟

نروس نتورک یک اکوسیستم بلاکچینی چندلایه است. بنیاد نروس آن را در سال ۲۰۱۸ راه‌اندازی کرد و شبکهٔ اصلی آن در نوامبر ۲۰۱۹ (آبان ۱۳۹۸) فعال شد. طراحی نروس دو بخش اصلی دارد:

• لایهٔ یک (CKB): لایهٔ اعتبارسنجی و نگهداری است. اجماع، امنیت و ثبت نهایی وضعیت دارایی‌ها در این لایه انجام می‌شود. خود تیم نروس آن را «ریشهٔ اعتماد» و «امانت‌دار هوشمند» دارایی‌ها می‌نامد.
• لایه‌های دو و بالاتر: لایهٔ تولید یا محاسبه است. تراکنش‌های پرتعداد و سریع اینجا پردازش می‌شوند و نتیجهٔ نهایی برای تسویه به لایهٔ یک برمی‌گردد.

این طرز فکر شبیه همان رویکردی است که در شبکه‌هایی مثل بیت کوین و اتریوم با راهکارهای مقیاس‌پذیری دنبال می‌شود: لایهٔ پایه تا حد ممکن امن و غیرمتمرکز می‌ماند و مقیاس‌پذیری به لایه‌های بالاتر سپرده می‌شود. برای آشنایی بیشتر با این مفهوم، مقالهٔ لایه دو در بلاکچین چیست را بخوانید.

تاریخچه و بنیان‌گذاران نروس

پروژهٔ نروس در سال ۲۰۱۸ با گرد هم آمدن گروهی از پژوهشگران و توسعه‌دهندگان شکل گرفت. بنیان‌گذاران اصلی آن جان شیه (Jan Xie)، تری تای (Terry Tai)، کوین وانگ (Kevin Wang)، دنیل لو (Daniel Lv) و سایفر وانگ (Cipher Wang) هستند. این پروژه در سال ۲۰۱۸ حدود ۲۸ میلیون دلار سرمایهٔ خصوصی جذب کرد و در فروش عمومی توکن در نوامبر ۲۰۱۹ هم حدود ۷۲ میلیون دلار جمع‌آوری شد.

مسیر رشد از ۲۰۱۹ تا امروز

• ۲۰۱۸: شروع پروژه و جذب سرمایهٔ اولیه از سرمایه‌گذاران خطرپذیر.
• نوامبر ۲۰۱۹: راه‌اندازی شبکهٔ اصلی CKB و فروش عمومی توکن.
• ۲۰۲۱: راه‌اندازی پل Force Bridge برای جابه‌جایی دارایی بین نروس و شبکه‌هایی مانند اتریوم.
• نوامبر ۲۰۲۳ (آبان ۱۴۰۲): اولین هاوینگ صدور پایهٔ CKB.
• ۲۰۲۴: معرفی پروتکل RGB++ برای پیوند دارایی‌های بیت کوین با لایهٔ CKB.
• تیر ۱۴۰۴ (ژوئیه ۲۰۲۵): فعال شدن هاردفورک Meepo و نسخهٔ دوم ماشین مجازی CKB-VM.
• ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶: برنامهٔ بازنشستگی Force Bridge و لایه دوم Godwoken، و ادامهٔ توسعهٔ شبکهٔ پرداخت Fiber.

معماری فنی لایهٔ CKB

لایهٔ یک نروس چند ویژگی فنی دارد که آن را از بیشتر بلاکچین‌های قراردادهوشمند متمایز می‌کند.

مدل Cell؛ نسخهٔ عمومی‌شدهٔ UTXO

بیت کوین داده‌ها را با مدل UTXO (خروجی‌های خرج‌نشده) نگه می‌دارد. نروس این مدل را گسترش داده و به آن «مدل Cell» می‌گوید. هر Cell علاوه بر مقدار CKB می‌تواند داده‌ای دلخواه، اسکریپت قفل (چه کسی مالک است) و اسکریپت نوع (چه قوانینی بر آن حاکم است) داشته باشد. این طراحی هم امنیت و قابل‌پیش‌بینی بودن UTXO را دارد و هم امکان ساخت توکن، NFT و قرارداد هوشمند را فراهم می‌کند.

ماشین مجازی CKB-VM

اسکریپت‌ها و قراردادهای هوشمند نروس روی ماشین مجازی CKB-VM اجرا می‌شوند. این ماشین مجازی بر پایهٔ مجموعه‌دستور سخت‌افزاری RISC-V ساخته شده است. به همین دلیل توسعه‌دهنده می‌تواند الگوریتم‌های رمزنگاری تازه را بدون نیاز به هاردفورک و به شکل اسکریپت به شبکه اضافه کند. انعطاف‌پذیری نروس در پشتیبانی از امضاهای مختلف، از جمله امضای کیف پول‌های دیگر شبکه‌ها، از همین ویژگی می‌آید.

اجماع اثبات کار NC-MAX

نروس از نسخهٔ اصلاح‌شده‌ای از اجماع ناکاموتو بیت کوین به نام NC-MAX استفاده می‌کند. این الگوریتم تراکنش‌ها را در دو مرحلهٔ «پیشنهاد» و «تأیید» وارد بلاک می‌کند، فاصلهٔ بلاک‌ها را بر اساس وضعیت شبکه تنظیم می‌کند و بلاک‌های یتیم را در محاسبهٔ سختی در نظر می‌گیرد تا در برابر حملهٔ ماینینگ خودخواهانه مقاوم‌تر باشد. تابع هش استخراج هم اختصاصی است و Eaglesong نام دارد. برای آشنایی با این نوع اجماع، مقالهٔ اثبات کار یا Proof of Work چیست را ببینید.

ارز دیجیتال CKB چیست و چه کاربردی دارد؟

CKB توکن بومی لایهٔ یک نروس است و کاربرد اصلی‌اش با بیشتر توکن‌های شبکه‌ای فرق دارد. در نروس قاعدهٔ «هر ۱ CKB برابر ۱ بایت فضای ذخیره‌سازی» برقرار است. هر کس بخواهد داده یا دارایی‌ای را روی زنجیره نگه دارد، باید به اندازهٔ حجم آن CKB در اختیار داشته باشد و آن را در Cell قفل کند.

• ذخیرهٔ وضعیت: نگهداری توکن، NFT یا دادهٔ قرارداد روی زنجیره به CKB نیاز دارد.
• کارمزد تراکنش: کارمزد تراکنش‌ها در شبکهٔ نروس با CKB پرداخت می‌شود.
• پاداش ماینرها: ماینرهایی که شبکه را با اثبات کار امن می‌کنند، پاداش و کارمزد را به CKB دریافت می‌کنند.
• ذخیرهٔ ارزش و Nervos DAO: دارندگان بلندمدت می‌توانند CKB را در Nervos DAO قفل کنند تا از اثر تورم صدور ثانویه در امان بمانند.

این طراحی باعث می‌شود اشغال فضای زنجیره هزینهٔ پیوسته داشته باشد. کسی که فضای زنجیره را اشغال کرده، از سود Nervos DAO برای آن مقدار CKB محروم است و این هزینه در عمل نوعی «اجارهٔ فضا» به ماینرها است.

اقتصاد توکنی و عرضهٔ CKB

عرضهٔ CKB سقف مطلق ندارد. صدور آن دو بخش دارد:

عرضهٔ اولیه و صدور پایه

در زمان راه‌اندازی ۳۳٫۶ میلیارد CKB ساخته شد که ۸٫۴ میلیارد از آن کمی بعد سوزانده شد. جدا از آن، «صدور پایه» در مجموع ۳۳٫۶ میلیارد CKB است. این مقدار طی حدود ۸۴ سال به ماینرها پرداخت می‌شود و مثل بیت کوین تقریباً هر چهار سال نصف می‌شود.

صدور ثانویه

علاوه بر صدور پایه، سالانه ۱٫۳۴۴ میلیارد CKB به شکل ثابت و برای همیشه صادر می‌شود. این مقدار بین ماینرها، سپرده‌گذاران Nervos DAO و خزانهٔ شبکه تقسیم می‌شود. سهم هر گروه به این بستگی دارد که چه بخشی از CKB در گردش برای ذخیرهٔ داده و چه بخشی در Nervos DAO قفل شده است. سهمی که برای خزانه در نظر گرفته شده، فعلاً سوزانده می‌شود و دربارهٔ استفادهٔ آینده‌اش در جامعهٔ نروس بحث‌های حاکمیتی جریان دارد.

طبق داده‌های CoinGecko در مهر ۱۴۰۵، عرضهٔ در گردش CKB حدود ۴۹٫۶ میلیارد واحد است. این عدد به خاطر صدور مداوم آرام‌آرام بالا می‌رود.

هاوینگ نروس نتورک

صدور پایهٔ CKB هر ۸۷۶۰ ایپاک (حدود چهار سال) نصف می‌شود. این برنامه از پیش تعیین شده است و تغییر یا تعویق ندارد.

• هاوینگ اول، نوامبر ۲۰۲۳ (آبان ۱۴۰۲): صدور پایهٔ سالانه از ۴٫۲ میلیارد به ۲٫۱ میلیارد CKB رسید.
• هاوینگ دوم، حدود نوامبر ۲۰۲۷: در ایپاک ۱۷۵۲۰ انتظار می‌رود صدور پایهٔ سالانه به حدود ۱٫۰۵ میلیارد CKB کاهش یابد.
• هاوینگ سوم، حدود نوامبر ۲۰۳۱: در ایپاک ۲۶۲۸۰.

هاوینگ فقط صدور پایه را کم می‌کند و صدور ثانویه ثابت می‌ماند. برای آشنایی با مفهوم کلی هاوینگ، مقالهٔ هاوینگ بیت کوین چیست را بخوانید. اثر هاوینگ بر قیمت تضمینی نیست و به عرضه و تقاضای بازار بستگی دارد.

Nervos DAO؛ سپر تورم برای دارندگان CKB

Nervos DAO یک قرارداد هوشمند روی لایهٔ یک نروس است. هر کس CKB را در آن قفل کند، سهمی از صدور ثانویه را به نسبت دارایی خود دریافت می‌کند. به گفتهٔ اسناد فنی نروس، برای دارنده‌ای که توکن‌هایش را در Nervos DAO قفل کرده، اثر تورمی صدور ثانویه «فقط اسمی» است و سهم او از کل عرضه کم نمی‌شود. Nervos DAO یک سرویس رسمی شبکه است، اما کار با آن نیازمند کیف پول غیرحضانتی مثل Neuron است. CKBی که در صرافی نگه می‌دارید، به‌طور خودکار در Nervos DAO قرار نمی‌گیرد.

RGB++ و پیوند نروس با بیت کوین

RGB++ پروتکلی است که سایفر وانگ، هم‌بنیان‌گذار نروس، در اوایل ۲۰۲۴ معرفی کرد. ابزارها و کیف پول آن در فروردین ۱۴۰۳ (آوریل ۲۰۲۴) روی شبکهٔ اصلی عرضه شد. ایدهٔ اصلی RGB++ «اتصال هم‌ریخت» (Isomorphic Binding) است: هر UTXO بیت کوین به یک Cell در نروس متصل می‌شود. مالکیت دارایی با قفل بیت کوین تعیین می‌شود و منطق قرارداد و وضعیت دارایی روی CKB اعتبارسنجی می‌شود. به این ترتیب می‌شود روی بیت کوین توکن صادر کرد و قرارداد پیچیده‌تری اجرا کرد، بدون این‌که دارایی از راه پل سنتی جابه‌جا شود.

منتقدان یادآوری می‌کنند که RGB++ پروتکلی جدا از RGB اصلی است و امنیتش علاوه بر بیت کوین به درستی کار شبکهٔ CKB هم وابسته است. داده‌های Cell هم برخلاف RGB اصلی روی زنجیره عمومی‌اند. فعالیت RGB++ هم نوسان زیادی داشته است: پس از رشد در ۲۰۲۴، تعداد تراکنش‌ها در فصل‌های اول و دوم ۲۰۲۵ کاهش یافت. برای آشنایی با اکوسیستم لایه‌های بیت کوین، مقالهٔ لایه دوم بیت کوین و BTCFi را ببینید.

هاردفورک Meepo و شبکهٔ پرداخت Fiber

هاردفورک Meepo (تیر ۱۴۰۴)

هاردفورک Meepo در ۱۰ تیر ۱۴۰۴ (۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵) در ایپاک ۱۲۲۹۳ روی شبکهٔ اصلی نروس فعال شد. این ارتقا نسخهٔ دوم ماشین مجازی (CKB-VM v2) و فراخوانی‌های سیستمی تازه‌ای مثل spawn و pipe را آورد. با این امکانات، یک اسکریپت می‌تواند بخشی از کار خود، مثلاً بررسی امضا، را به اسکریپت دیگری روی زنجیره بسپارد و قراردادها ماژولار و قابل استفادهٔ دوباره ساخته شوند. این هاردفورک از اکتبر ۲۰۲۴ روی تست‌نت فعال بود و اپراتورهای نود باید نرم‌افزار خود را به‌روز می‌کردند.

Fiber Network

Fiber شبکهٔ پرداخت لایه‌دومی نروس است. ایده‌اش شبیه شبکهٔ لایتنینگ بیت کوین است و از کانال‌های پرداخت و مسیریابی چندمرحله‌ای استفاده می‌کند. هدف Fiber پرداخت‌های سریع و کم‌هزینه با CKB، استیبل‌کوین‌ها و دارایی‌های RGB++ است. طبق گزارش تیم توسعه در ژانویهٔ ۲۰۲۶، پروتکل Fiber از نظر قابلیت‌ها کامل شده و روی شبکه آزموده شده است. تمرکز برنامهٔ ۲۰۲۶ روی اتصال به کیف پول‌هایی مثل JoyID، مستندسازی و حل مسئلهٔ نقدینگی کانال‌هاست. مخزن رسمی پروژه هم هشدار می‌دهد که پیاده‌سازی هنوز در حال تغییر است.

کیف پول‌ها و ابزارهای اکوسیستم نروس

• Neuron: کیف پول دسکتاپ رسمی نروس که نود کامل یا لایت‌کلاینت اجرا می‌کند و برای سپرده‌گذاری در Nervos DAO هم به کار می‌رود.
• JoyID: کیف پول مبتنی بر Passkey که از دارایی‌های CKB و RGB++ پشتیبانی می‌کند.
• اکسپلورر نروس: برای پیگیری تراکنش‌ها، بلاک‌ها و وضعیت هاوینگ از CKB Explorer استفاده کنید.
• مستندات توسعه‌دهندگان: راهنماهای فنی در docs.nervos.org و اطلاعات کلی پروژه در سایت رسمی نروس منتشر می‌شود. جزئیات اقتصاد توکنی در RFC اقتصاد CKB آمده است.

اگر CKB را بیرون از صرافی نگه می‌دارید، عبارت بازیابی کیف پول را همیشه آفلاین و امن نگه دارید.

ریسک‌ها و نکات مهم پیش از خرید CKB

حادثهٔ Force Bridge (خرداد ۱۴۰۴)

در ۱۱ و ۱۲ خرداد ۱۴۰۴ (۱ و ۲ ژوئن ۲۰۲۵)، پل Force Bridge که نروس را به اتریوم و BNB Chain وصل می‌کرد هک شد. گزارش‌ها میزان خسارت را بین حدود ۳ تا ۳٫۹ میلیون دلار تخمین زدند. علت حمله ضعف در کنترل دسترسی قراردادها بود. این اتفاق یک روز بعد از اعلام برنامهٔ بازنشستگی این پل رخ داد. پس از آن، جامعهٔ نروس طرح جبران خسارت را مطرح کرد و تصمیم گرفته شد Force Bridge و لایه دوم Godwoken کنار گذاشته شوند. لایهٔ یک CKB در این حمله آسیبی ندید، اما این رویداد ریسک پل‌های بین‌زنجیره‌ای را دوباره یادآوری کرد.

ریسک‌های دیگر

• نوسان قیمت: قیمت CKB در سال‌های اخیر فاصلهٔ زیادی با سقف‌های قبلی خود داشته و نوسان شدیدی دارد.
• تورم دائمی: صدور ثانویه هیچ‌وقت متوقف نمی‌شود. دارنده‌ای که CKB را بیرون از Nervos DAO نگه می‌دارد، در درازمدت سهم کمتری از کل عرضه خواهد داشت.
• ریسک پذیرش: موفقیت RGB++ و Fiber هنوز به جذب کاربر و نقدینگی بستگی دارد و آمار استفاده از آن‌ها نوسان داشته است.
• ریسک ماینینگ: امنیت شبکه به قدرت استخراج وابسته است. برای آشنایی بیشتر، مقالهٔ استخر ماینینگ چیست را ببینید.

هیچ بخشی از این صفحه توصیهٔ سرمایه‌گذاری نیست. فقط با سرمایه‌ای وارد بازار شوید که توان از دست دادنش را دارید.

مقایسهٔ نروس با چند شبکهٔ دیگر

نروس از نظر اجماع به بیت کوین و لایت کوین نزدیک است و از نظر امکان قرارداد هوشمند به اتریوم و کاردانو. کاردانو هم مدل داده‌ای از خانوادهٔ UTXO دارد، اما با اثبات سهام کار می‌کند.

نحوهٔ خرید نروس نتورک (CKB) در ارزینجا

خرید آنی CKB در ارزینجا با چند قدم ساده انجام می‌شود:

1. در ارزینجا ثبت‌نام کنید و احراز هویت را کامل کنید. راهنمای قدم‌به‌قدم در صفحهٔ شروع کار با ارزینجا آمده است.
2. کیف پول تومانی خود را شارژ کنید.
3. از بخش خرید آنی، نروس نتورک (CKB) را انتخاب کنید، مقدار را وارد کنید و سفارش را تأیید کنید. توضیح کامل این بخش در راهنمای خرید و فروش آنی هست.
4. CKB خریداری‌شده در کیف پول ارزینجای شما می‌نشیند و هر وقت خواستید می‌توانید آن را به‌صورت آنی بفروشید یا به ارز دیگری تبدیل کنید.

کارمزدهای معامله در صفحهٔ کارمزدها آمده و قیمت لحظه‌ای ارزها را در بازار ارزینجا می‌بینید. یادآوری: تا مهر ۱۴۰۵ واریز و برداشت CKB در ارزینجا فعال نیست. یعنی فعلاً نمی‌توانید CKB را از کیف پول بیرونی به ارزینجا بفرستید یا به کیف پول Neuron منتقل کنید. وضعیت به‌روز واریز و برداشت را در راهنمای کیف پول ارزینجا دنبال کنید.

جمع‌بندی

نروس نتورک یک بلاکچین اثبات کار با مدل Cell و ماشین مجازی RISC-V است. توکن CKB آن هم پول شبکه است و هم مجوز اشغال فضای ذخیره‌سازی روی زنجیره. ویژگی‌های اصلی نروس امروز این‌ها هستند: هاوینگ صدور پایه و صدور ثانویهٔ ثابت، Nervos DAO برای خنثی کردن تورم، پروتکل RGB++ برای دارایی‌های بیت کوین، هاردفورک Meepo و شبکهٔ پرداخت Fiber که هنوز در حال توسعه است. در کنار این‌ها، حادثهٔ Force Bridge و نوسان شدید قیمت هم از ریسک‌های پروژه است. اگر پس از بررسی تصمیم به خرید گرفتید، می‌توانید CKB را به‌صورت آنی و با تومان در ارزینجا بخرید و بفروشید.