خرید اپکس پروتکل

اپکس پروتکل (ApeX Protocol) یک صرافی غیرمتمرکز مشتقات است که تمرکزش روی قراردادهای دائمی (Perpetual) است. توکن بومی آن APEX نام دارد. کاربران در اپکس بدون سپردن دارایی به یک واسطهٔ متمرکز و با کیف پول شخصی معامله می‌کنند. کنترل کلیدهای خصوصی در همهٔ مراحل دست خودشان است. پروژه در سال ۲۰۲۲ کارش را شروع کرد. محصول اصلی امروزش ApeX Omni است: یک صرافی چندزنجیره‌ای با دفتر سفارش که روی زیرساخت دانش صفر zkLink X ساخته شده. در این صفحه می‌خوانید اپکس پروتکل چیست، از ApeX Pro تا Omni چه مسیری را طی کرده، توکن APEX چه کاربردی دارد و عرضه‌اش چطور نصف شد. وضعیت فعلی خرید، واریز و برداشت APEX در ارزینجا هم در همین صفحه آمده است.

وضعیت APEX در ارزینجا (مهر ۱۴۰۵): خرید آنی و واریز APEX در ارزینجا فعال است، ولی برداشت APEX فعلاً بسته است. این ارز در بازار حرفه‌ای هم عرضه نمی‌شود. اگر قصد انتقال APEX به کیف پول شخصی را دارید، پیش از خرید وضعیت برداشت را در صفحهٔ کیف پول بررسی کنید.

اپکس پروتکل (APEX) چیست؟

اپکس پروتکل یک «پرپ دکس» (Perp DEX) است، یعنی صرافی غیرمتمرکزی که در آن قراردادهای دائمی ارز دیجیتال با اهرم معامله می‌شوند. قرارداد دائمی برخلاف قرارداد آتی معمولی تاریخ سررسید ندارد. قیمتش با سازوکار نرخ تأمین مالی (Funding Rate) نزدیک قیمت بازار اسپات نگه داشته می‌شود. اپکس می‌خواهد سرعت و عمق یک صرافی متمرکز را ارائه کند، بی‌آنکه کاربر حضانت دارایی‌اش را به صرافی بسپارد.

در اطلاعیهٔ رسمی آوریل ۲۰۲۲، اپکس «پروتکل مشتقات دائمیِ غیرمتمرکز، غیرحضانتی، بدون نیاز به مجوز و مقاوم در برابر سانسور» معرفی شد. توکن APEX هم برای حاکمیت، مشوق‌های پروتکل و استیکینگ طراحی شده بود. امروز ApeX Omni علاوه بر قراردادهای دائمی ارزهای دیجیتال، بازار پیش‌بینی، قراردادهای مبتنی بر سهام و دارایی‌های دنیای واقعی و خزانه‌های (Vault) پروتکلی هم دارد. برای آشنایی کلی با این مدل صرافی‌ها می‌توانید راهنمای پرپ دکس‌ها را بخوانید.

تاریخچه و تیم سازندهٔ اپکس پروتکل

طبق اطلاعیهٔ رسمی ۱۸ آوریل ۲۰۲۲، اپکس پروتکل در Davion Labs پرورش یافته است. Davion Labs یک شرکت توسعه و پژوهش است که بای‌بیت از آن حمایت می‌کند. به همین دلیل بعضی منابع اپکس را به‌اختصار «پروژهٔ پرورش‌یافتهٔ بای‌بیت» می‌نامند. APEX نخستین پروژهٔ Launchpad 2.0 بای‌بیت بود. دور سرمایه‌گذاری اولیهٔ پروژه را Dragonfly Capital رهبری کرد و Jump Trading، Tiger Global، Mirana Ventures و چند صندوق دیگر هم در آن شرکت کردند.

از eAMM تا ApeX Pro

نسخهٔ اول اپکس در سال ۲۰۲۲ روی آربیتروم و با مدل «بازارساز خودکار الاستیک» (eAMM) کار می‌کرد. در این نسخه قیمت را فرمول استخر نقدینگی تعیین می‌کرد، نه دفتر سفارش. نوامبر ۲۰۲۲ محصول ApeX Pro روی شبکهٔ اصلی راه افتاد. ApeX Pro از فناوری StarkEx شرکت استارک‌ور استفاده می‌کرد و مدلش دفتر سفارش و قراردادهای دائمی با مارجین متقاطع بود. استارک‌ور سازندهٔ استارک‌نت است.

تولد ApeX Omni

در میانهٔ سال ۲۰۲۴ اپکس محصول ApeX Omni را با همکاری zkLink معرفی کرد و Omni به‌تدریج جای ApeX Pro را گرفت. Omni روی زیرساخت zkLink X ساخته شده که یک پشتهٔ رول‌آپ دانش صفر است. پروژهٔ zkLink با توکن زد کی لینک (ZKL) شناخته می‌شود. ایدهٔ اصلی Omni جمع کردن نقدینگی چند بلاکچین در یک دفتر سفارش واحد است. به این ترتیب کاربر برای معامله لازم نیست دارایی‌اش را با پل بین زنجیره‌ها جابه‌جا کند.

ApeX Omni چطور کار می‌کند؟

ApeX Omni از مدل دفتر سفارش مرکزی (CLOB) استفاده می‌کند که برای معامله‌گران صرافی‌های متمرکز آشناست. تطبیق سفارش‌ها برای سرعت بیشتر خارج از زنجیره انجام می‌شود. درستی تراکنش‌ها و موجودی‌ها هم با اثبات دانش صفر (ZKP) تأیید و تسویه می‌شود. نتیجه این است که معامله‌ها سریع‌اند، کاربر هزینهٔ گس شبکه نمی‌پردازد و دارایی‌ها در کنترل خود کاربر می‌مانند.

قرارداد دائمی در اپکس چطور معامله می‌شود؟

معامله‌گر در اپکس به‌جای خرید خود دارایی، روی بالا رفتن قیمت پوزیشن خرید (Long) یا روی پایین آمدن قیمت پوزیشن فروش (Short) باز می‌کند. برای این کار بخشی از ارزش پوزیشن را به‌عنوان وثیقه (مارجین) می‌گذارد. اهرم بالاتر سود و زیان را بزرگ‌تر می‌کند. اگر زیان به حد مارجین نزدیک شود، پوزیشن لیکویید می‌شود. نرخ تأمین مالی هم به‌طور دوره‌ای بین دارندگان پوزیشن‌های خرید و فروش رد و بدل می‌شود تا قیمت قرارداد از قیمت بازار دور نشود.

دارایی تسویه و شبکه‌های پشتیبانی‌شده

بازارهای دائمی Omni عمدتاً با تتر (USDT) تسویه می‌شوند. کاربران از چند شبکه، از جمله اتریوم، BNB Chain، آربیتروم، بیس و منتل، به Omni واریز می‌کنند. Omni پشتیبانی از سولانا هم داشت، ولی این پشتیبانی بیشتر به بخش اسپات مربوط بود. اپکس از ژوئیهٔ ۲۰۲۶ امکان واریز مستقیم با کارت بانکی و پرداخت‌های موبایلی را هم برای کاربران بین‌المللی فعال کرده است.

محصولات و قابلیت‌های اپکس در سال ۲۰۲۶

سبد محصولات اپکس از سال ۲۰۲۲ تا امروز تغییر زیادی کرده است. مهم‌ترین بخش‌های فعال ApeX Omni در مهر ۱۴۰۵ این‌ها هستند:

• قراردادهای دائمی ارز دیجیتال: بیش از ۱۰۰ بازار دائمی با اهرم تا ۱۰۰ برابر روی جفت‌ارزهای اصلی. سقف اهرم هر بازار جداگانه تعیین می‌شود.
• قراردادهای دائمی سهام و دارایی‌های واقعی: اپکس از سال ۲۰۲۵ معامله روی سهام آمریکا و بعداً دارایی‌های دنیای واقعی (RWA) را با تسویهٔ USDT اضافه کرد.
• بازار پیش‌بینی: بازارهایی برای پیش‌بینی رویدادهای ورزشی، سیاسی و کریپتویی.
• خزانه‌های پروتکل و کپی‌ترید: کاربران می‌توانند سرمایه‌شان را به خزانه‌هایی بسپارند که با استراتژی معامله‌گران یا درآمد پروتکل کار می‌کنند.
• استیکینگ APEX: دارندگان توکن APEX را قفل می‌کنند و پاداش هفتگی می‌گیرند.

تعطیلی بخش اسپات

اپکس طبق اطلاعیهٔ رسمی خود، معاملات اسپات در ApeX Omni را از ۵ اوت ۲۰۲۶ (۱۴ مرداد ۱۴۰۵) متوقف کرد. قراردادهای دائمی، خزانه‌ها و دیگر بخش‌های Omni تحت تأثیر این تصمیم قرار نگرفتند. بنابراین بعضی مقایسه‌های قدیمی که اسپات را جزو امکانات اپکس می‌شمارند دیگر به‌روز نیستند.

توکن APEX و کاربردهای آن

APEX توکن بومی اپکس پروتکل است. سه کاربرد اصلی که در اطلاعیهٔ اولیهٔ پروژه آمده بود حاکمیت، مشوق‌های پروتکل و استیکینگ بود. این کاربردها امروز این شکل را دارند:

1. حاکمیت: APEX یک توکن حاکمیتی است و دارندگانش در تصمیم‌گیری دربارهٔ آیندهٔ پروتکل نقش دارند.
2. استیکینگ و تخفیف کارمزد: استیک کردن APEX پاداش هفتگی دارد و سطح کاربر در برنامهٔ VIP را بالا می‌برد. سطح VIP بالاتر کارمزد معاملات کمتری دارد.
3. بازخرید از محل درآمد: بخشی از درآمد کارمزد پروتکل صرف خرید APEX از بازار می‌شود و توکن‌های بازخریدشده قفل می‌شوند.
4. مشوق‌های معاملاتی: در کمپین‌های مختلف، APEX به‌عنوان پاداش معامله و مشارکت توزیع شده است.

قرارداد توکن و شبکه‌ها

APEX یک توکن ERC-20 روی شبکهٔ اتریوم است و نسخه‌ای هم روی Arbitrum One دارد. آدرس قرارداد در اتریوم 0x52a8845df664d76c69d2eea607cd793565af42b8 است. پیش از هر انتقال، آدرس را از منبع رسمی یا صفحهٔ توکن در اتراسکن بررسی کنید.

توکنومیکس APEX و کاهش ۵۰ درصدی عرضه

حداکثر عرضهٔ APEX هنگام عرضهٔ اولیه در سال ۲۰۲۲ یک میلیارد توکن بود. ۲۳ درصد آن به تیم و سرمایه‌گذاران اولیه رسید و ۷۷ درصد برای DAO و پاداش مشارکت، توسعهٔ اکوسیستم و تأمین نقدینگی کنار گذاشته شد. طبق گزارش سپتامبر ۲۰۲۶، سهم تیم و سرمایه‌گذاران اولیه کاملاً آزاد شده است. برنامهٔ آزادسازی دیگری هم برای آینده باقی نمانده.

چهار مرحله سوزاندن در سال ۲۰۲۴

اپکس ژانویهٔ ۲۰۲۴ اعلام کرد عرضهٔ کل را نصف می‌کند و سوزاندن را در چهار مرحلهٔ فصلی انجام داد:

• ژانویهٔ ۲۰۲۴: کاهش عرضه به ۸۵۰ میلیون
• آوریل ۲۰۲۴: کاهش به ۷۰۰ میلیون
• ژوئیهٔ ۲۰۲۴: کاهش به ۶۰۰ میلیون
• اکتبر ۲۰۲۴: کاهش به ۵۰۰ میلیون و رسیدن به هدف ۵۰ درصدی

عرضهٔ کل APEX اکنون ثابت و ۵۰۰ میلیون توکن است. طبق داده‌های کوین‌گکو در مهر ۱۴۰۵، حدود ۱۵۰ میلیون APEX در گردش است. اختلاف عرضهٔ کل و عرضهٔ در گردش بیشتر به توکن‌های خزانه و توکن‌های قفل‌شده برمی‌گردد. ارقام عرضهٔ در گردش ممکن است در سایت‌های مختلف کمی متفاوت باشند.

برنامهٔ بازخرید و استیکینگ

علاوه بر سوزاندن یک‌باره، اپکس یک برنامهٔ بازخرید مستمر هم دارد. در این برنامه بخشی از درآمد کارمزد صرف خرید APEX از بازار آزاد می‌شود. برای نمونه، طبق گزارش‌ها حدود ۲۰۰ هزار APEX فقط در اوت ۲۰۲۶ بازخرید شد. توکن‌های بازخریدشده سوزانده نمی‌شوند، بلکه قفل می‌شوند. پس عرضهٔ در گردش کم می‌شود ولی عرضهٔ کل تغییری نمی‌کند. سایت رسمی اپکس می‌گوید پاداش‌های استیکینگ نسخهٔ جدید فعلاً با APEX پرداخت می‌شوند و قرار است بعدها به استیبل‌کوین منتقل شوند. اگر با مفهوم استیکینگ آشنا نیستید، مقالهٔ استیکینگ چیست را ببینید.

امنیت و مدل غیرحضانتی

مهم‌ترین ادعای اپکس غیرحضانتی بودن است. کاربر با کیف پول خودش وارد می‌شود و دارایی‌اش در قراردادهای هوشمند و سیستم اثبات‌محور پروتکل نگه داشته می‌شود، نه در حساب یک شرکت. در ApeX Pro درستی تراکنش‌ها با اثبات‌های رمزنگاری StarkEx تأیید می‌شد. در Omni این کار را اثبات‌های دانش صفر zkLink X انجام می‌دهند.

غیرحضانتی بودن همهٔ ریسک‌ها را از بین نمی‌برد. باگ قرارداد هوشمند، خطای اوراکل قیمت و از همه مهم‌تر ریسک لیکویید شدن در معاملات اهرمی همچنان وجود دارد. پیش از ورود به معاملات اهرمی، مقالهٔ اهرم در معاملات کریپتو را بخوانید.

مقایسهٔ اپکس با رقبای اصلی

بازار پرپ دکس‌ها رقابتی است. اپکس در کنار پروژه‌هایی مثل هایپرلیکویید، دی وای دی ایکس و جی ام ایکس فعالیت می‌کند. تفاوت‌های اصلی در جدول زیر آمده است:

برای مقایسهٔ کامل‌تر، مقالهٔ مقایسهٔ پرپ دکس‌های dYdX، Hyperliquid و GMX را ببینید.

چه عواملی روی قیمت APEX اثر می‌گذارد؟

APEX یک توکن پلتفرمی است و ارزشش تا حد زیادی به وضعیت خود صرافی اپکس بستگی دارد. مهم‌ترین عوامل این‌ها هستند:

• حجم معاملات و درآمد کارمزد: بودجهٔ بازخرید از درآمد کارمزد می‌آید. هرچه حجم معاملات Omni بیشتر باشد، فشار خرید روی توکن هم بیشتر می‌شود.
• میزان استیکینگ: وقتی سهم بیشتری از عرضه استیک شود، عرضهٔ آزاد در بازار کمتر می‌شود.
• رقابت در بازار پرپ دکس‌ها: اگر معامله‌گران به پلتفرم‌های رقیب بروند، درآمد اپکس و جذابیت توکن کم می‌شود.
• وضعیت کلی بازار: APEX هم مثل بیشتر آلت‌کوین‌ها با روند بیت کوین و نقدینگی کل بازار کریپتو هم‌جهت حرکت می‌کند.
• تغییرات محصول و توکنومیکس: تصمیم‌هایی مثل سوزاندن، تغییر پاداش استیکینگ یا تعطیلی یک بخش می‌توانند روی نگاه بازار به توکن اثر بگذارند.

قیمت لحظه‌ای APEX به تومان در همین صفحهٔ ارزینجا نمایش داده می‌شود.

مزایا و ریسک‌های سرمایه‌گذاری روی APEX

نقاط قوت

• کاهش ۵۰ درصدی عرضهٔ کل و پایان دورهٔ آزادسازی توکن‌های تیم و سرمایه‌گذاران
• برنامهٔ بازخرید از محل درآمد واقعی کارمزد
• محصول فعال با سابقهٔ چندساله و تنوع بازارها (کریپتو، سهام، پیش‌بینی)
• حمایت سرمایه‌گذاران شناخته‌شده در دور اولیه

ریسک‌ها

• رقابت شدید با پرپ دکس‌های بزرگ‌تر و احتمال از دست دادن سهم بازار
• ارزش توکن به حجم معاملات و درآمد پلتفرم وابسته است
• APEX در مهر ۱۴۰۵ بیش از ۹۰ درصد پایین‌تر از سقف تاریخی‌اش معامله می‌شود و نوسان زیادی دارد
• تغییرات مکرر محصول، مثل تعطیلی بخش اسپات در سال ۲۰۲۶

این مطالب توصیهٔ سرمایه‌گذاری نیست. پیش از خرید، تحقیق خودتان را انجام دهید و فقط به اندازه‌ای سرمایه‌گذاری کنید که توان تحمل ضررش را دارید.

نحوهٔ خرید اپکس پروتکل (APEX) از ارزینجا

خرید APEX با تومان در ارزینجا از راه خرید آنی انجام می‌شود:

1. در ارزینجا ثبت‌نام و احراز هویت را کامل کنید.
2. کیف پول تومانی خود را شارژ کنید.
3. از بخش خرید آنی، APEX را انتخاب کنید و مبلغ را وارد کنید. مراحل کامل در راهنمای سفارش خرید آنی آمده است.
4. سفارش را تأیید کنید. APEX بلافاصله به کیف پول ارزینجای شما اضافه می‌شود.

اگر APEX در کیف پول دیگری دارید، می‌توانید آن را به ارزینجا واریز کنید. هنگام واریز، شبکه و آدرس را دقیق بررسی کنید. برداشت APEX از ارزینجا تا مهر ۱۴۰۵ فعال نیست. کارمزدها در صفحهٔ کارمزدهای ارزینجا آمده است.

نگهداری APEX و نکات کیف پول

APEX یک توکن ERC-20 است. برای نگهداری بیرون از صرافی، هر کیف پول سازگار با اتریوم (و در صورت نیاز آربیتروم) مناسب است. هنگام انتقال، شبکه را با دقت انتخاب کنید. ارسال توکن به شبکه یا آدرس اشتباه ممکن است به از دست رفتن دارایی منجر شود. کارمزد انتقال روی شبکهٔ اتریوم با اتر (ETH) پرداخت می‌شود.

جمع‌بندی

اپکس پروتکل از یک AMM ساده روی آربیتروم در سال ۲۰۲۲ شروع کرد و امروز به ApeX Omni رسیده است: یک صرافی غیرمتمرکز چندزنجیره‌ای با دفتر سفارش، اهرم تا ۱۰۰ برابر، بازارهای سهام و پیش‌بینی، و زیرساخت دانش صفر. توکن APEX با حاکمیت، استیکینگ، تخفیف کارمزد و برنامهٔ بازخرید به این اکوسیستم وصل است. عرضهٔ کل آن هم در سال ۲۰۲۴ از یک میلیارد به ۵۰۰ میلیون رسید. اطلاعات رسمی پروژه در وب‌سایت رسمی اپکس در دسترس است. برای خرید APEX می‌توانید از خرید آنی ارزینجا استفاده کنید. فقط پیش از خرید، وضعیت برداشت را در نظر داشته باشید.