هایپرلیکویید (Hyperliquid) با نماد HYPE توکن بومی یک بلاکچین لایهیک است که برای معاملات کاملاً آنچین ساخته شده. هستهٔ این شبکه یک صرافی غیرمتمرکز قراردادهای دائمی (Perpetual) و بازار اسپات با دفتر سفارش (Order Book) است. همهٔ سفارش‌ها، لغوها، معامله‌ها و لیکوییدیشن‌ها روی خود زنجیره ثبت می‌شوند. HYPE در این شبکه برای استیکینگ و امنیت اجماع، پرداخت کارمزد گس در HyperEVM و دسترسی به برخی امکانات پروتکل به کار میرود.
هایپرلیکویید طی چند سال به یکی از پرحجم‌ترین صرافی‌های غیرمتمرکز فیوچرز تبدیل شده و HYPE در سال ۲۰۲۶ میان ارزهای دیجیتال بزرگ بازار قرار گرفته است. در این صفحه معماری فنی، توکنومیک، سازوکار بازخرید، رویدادهای مهم ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، ریسک‌ها و روش خرید HYPE در ارزینجا را مرور می‌کنیم.
وضعیت در ارزینجا (مهر ۱۴۰۵): خرید و فروش آنی HYPE با تومان در ارزینجا فعال است، اما بازار حرفه‌ای این ارز و همچنین واریز و برداشت آن به کیف پول خارجی فعلاً فعال نیست. پیش از هر انتقال، وضعیت لحظه‌ای را در خود صرافی بررسی کنید.
هایپرلیکویید چیست؟
هایپرلیکویید طبق مستندات رسمی‌اش «بلاکچینی پرکارایی است که با چشم‌انداز یک سیستم مالی باز و کاملاً آنچین ساخته شده». برخلاف بسیاری از صرافی‌های غیرمتمرکز که قرارداد هوشمندی روی شبکهٔ دیگری مثل اتریوم یا آربیتروم هستند، هایپرلیکویید زنجیرهٔ اختصاصی خودش را دارد. این زنجیره از ابتدا برای اجرای دفتر سفارش با سرعت بالا طراحی شده است.
نتیجهٔ این طراحی تجربه‌ای نزدیک به صرافی‌های متمرکز است، با این تفاوت که دارایی‌ها در کنترل کاربر می‌مانند و همهٔ داده‌های معاملاتی شفاف و عمومی‌اند. مدل AMM در هستهٔ معاملاتی این شبکه به کار نمی‌رود و قیمت‌ها از تطبیق سفارش‌های خرید و فروش در دفتر سفارش شکل می‌گیرند. برای آشنایی با مفهوم کلی این صرافی‌ها، مطلب صرافی غیرمتمرکز چیست را ببینید.
تاریخچه و تیم سازنده
هایپرلیکویید را جف یان (Jeff Yan) و یکی از هم‌دانشگاهی‌هایش در هاروارد با نام مستعار iliensinc بنیان گذاشتند. جف یان پیش‌تر در شرکت معاملات کمّی Hudson River Trading کار کرده بود و بعد شرکت بازارسازی Chameleon Trading را راه انداخت. به گفتهٔ خودش، فروپاشی FTX در سال ۲۰۲۲ انگیزهٔ ساخت جایگزینی غیرمتمرکز و شفاف برای صرافی‌های متمرکز شد. هایپرلیکویید در سال ۲۰۲۳ راهاندازی شد.
بدون سرمایه‌گذار خطرپذیر
یکی از ویژگی‌های کم‌نظیر این پروژه این است که از صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر (VC) پول نگرفت و هزینهٔ توسعه از سود معاملاتی بنیان‌گذاران تأمین شد. به همین دلیل هیچ سهمی از توکن HYPE به سرمایه‌گذاران خصوصی، صرافی‌های متمرکز یا بازارسازهای پولی تعلق نگرفت. تیم اصلی هم کوچک است و گزارشها آن را حدود ده‌دوازده نفر می‌دانند.
معماری فنی: HyperBFT، HyperCore و HyperEVM
شبکهٔ هایپرلیکویید از چند لایهٔ هماهنگ تشکیل شده که همه زیر یک اجماع واحد کار می‌کنند:
اجماع HyperBFT
هایپرلیکویید از الگوریتم اجماع اختصاصی HyperBFT استفاده میکند که از HotStuff و نسخه‌های بعدی آن الهام گرفته است. هم الگوریتم و هم لایهٔ شبکه برای نیازهای یک بلاکچین معاملاتی بهینه شده‌اند. امنیت شبکه با مدل اثبات سهام واگذارشده (DPoS) و استیک توکن HYPE تأمین میشود.
HyperCore: موتور معاملات آنچین
HyperCore بخشی است که دفترهای سفارش کاملاً آنچین قراردادهای دائمی و بازار اسپات در آن اجرا می‌شوند. طبق مستندات رسمی، هر سفارش، لغو، معامله و لیکوییدیشن در یک بلاک به قطعیت می‌رسد و ظرفیت فعلی آن ۲۰۰ هزار سفارش در ثانیه اعلام شده است. صندوق‌ها (Vault)، از جمله صندوق بازارسازی پروتکل با نام HLP، هم در همین لایه اجرا می‌شوند.
HyperEVM: قراردادهای هوشمند سازگار با اتریوم
HyperEVM یک محیط قرارداد هوشمند همه‌منظوره و سازگار با ماشین مجازی اتریوم است. هدفش این است که نقدینگی و ابزارهای مالی HyperCore به شکل بی‌نیاز از مجوز در اختیار همهٔ توسعه‌دهندگان قرار بگیرد. HYPE توکن پرداخت گس در HyperEVM است و پروژه‌های وام‌دهی، استیکینگ نقدشونده و استیبل‌کوین روی این لایه ساخته شده‌اند.
کاربردهای توکن HYPE
HYPE فقط یک توکن حاکمیتی ساده نیست و در چند بخش شبکه نقش عملی دارد:
- استیکینگ و امنیت شبکه: دارندگان HYPE توکن خود را به اعتبارسنجها واگذار می‌کنند و پاداش می‌گیرند.
- گس در HyperEVM: کارمزد اجرای تراکنش‌ها و قراردادهای هوشمند در HyperEVM با HYPE پرداخت میشود.
- راهاندازی بازار در HIP-3: سازندگانی که می‌خواهند بازار قرارداد دائمی خودشان را راه بیندازند باید مقدار زیادی HYPE استیک کنند.
- تخفیف کارمزد: استیک HYPE می‌تواند سطح تخفیف کارمزد معاملات را بالا ببرد.
- حاکمیت: اعتبارسنجها با وزن استیک واگذارشده به آن‌ها دربارهٔ تصمیم‌های مهم شبکه رأی می‌دهند.
توکنومیک هایپرلیکویید
عرضهٔ حداکثری HYPE یک میلیارد توکن است. رویداد پیدایش (Genesis) توکن در ۲۹ نوامبر ۲۰۲۴ (۹ آذر ۱۴۰۳) برگزار شد. تقسیم‌بندی رسمی عرضه به این شکل است:
| بخش | سهم از کل عرضه | توضیح |
|---|---|---|
| انتشار آینده و پاداش‌های جامعه | ۳۸٫۸۸۸٪ | برای پاداش‌های آتی، از جمله پاداش استیکینگ |
| توزیع پیدایش (ایردراپ) | ۳۱٪ | ۳۱۰ میلیون HYPE به کاربرانی که در برنامهٔ امتیاز شرکت کرده بودند |
| مشارکت‌کنندگان اصلی فعلی و آینده | ۲۳٫۸٪ | یک سال قفل پس از پیدایش و آزادسازی تدریجی که بیشترش تا ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ تمام میشود |
| بودجهٔ بنیاد Hyper Foundation | ۶٪ | برای توسعه و رشد اکوسیستم |
| کمک‌های بلاعوض جامعه | ۰٫۳٪ | گرنت‌ها |
| HIP-2 | ۰٫۰۱۲٪ | نقدینگی خودکار بازارهای اسپات |
در مجموع حدود ۷۶٫۲٪ عرضه به جامعه اختصاص یافته است. مهم‌ترین نکته برای سرمایه‌گذار، آزادسازی تدریجی سهم مشارکت‌کنندگان اصلی است که از دسامبر ۲۰۲۵ شروع شده و می‌تواند فشار فروش ایجاد کند. اطلاعات لحظه‌ای عرضهٔ در گردش را میتوانید در صفحهٔ هایپرلیکویید در CoinGecko ببینید.
ایردراپ پیدایش
توزیع پیدایش یکی از بزرگ‌ترین ایردراپ‌های تاریخ کریپتو بود: ۳۱۰ میلیون HYPE به کاربرانی رسید که در برنامهٔ امتیاز هایپرلیکویید (که تا مه ۲۰۲۴ ادامه داشت) فعال بودند. این بخش در همان روز پیدایش کاملاً آزاد شد. اگر با این مفهوم آشنا نیستید، مطلب ایردراپ چیست را بخوانید.
صندوق کمکی و بازخرید HYPE
یکی از دلایل اصلی توجه بازار به HYPE، سازوکار صندوق کمکی (Assistance Fund) است. بخش عمدهٔ کارمزد معاملات صرافی، که در گزارشها ۹۷ تا ۹۹ درصد ذکر شده، به این صندوق میرود و صندوق با آن HYPE را از بازار آزاد میخرد. این خرید خودکار است، در همهٔ شرایط بازار اجرا میشود و توکن‌های خریده‌شده از گردش بیرون می‌مانند.
طبق گزارش‌های منتشرشده در سال ۲۰۲۶، ارزش کل بازخریدهای این صندوق از مرز یک میلیارد دلار گذشته است. باید توجه داشت که این سازوکار یک سیاست قابل تغییر است، نه تعهد قطعی، و حجم آن به درآمد کارمزد صرافی بستگی دارد. اگر حجم معاملات کم شود، قدرت بازخرید هم کم میشود.
استیکینگ HYPE
هایپرلیکویید فقط از اثبات سهام واگذارشده پشتیبانی میکند. طبق مستندات رسمی استیکینگ:
- هر واگذاری یک روز قفل است و بعد از آن میتوان بخشی یا همهٔ آن را پس گرفت.
- انتقال از حساب استیکینگ به حساب اسپات یک صف انتظار ۷ روزه دارد.
- نرخ پاداش مثل اتریوم با افزایش کل HYPE استیکشده کاهش می‌یابد. در سطح ۴۰۰ میلیون HYPE استیکشده، نرخ پاداش حدود ۲٫۳۷٪ در سال است.
- هر اعتبارسنج جدید باید دست‌کم ۱۰ هزار HYPE را برای یک سال به خودش واگذار کند.
برای آشنایی بیشتر با این مفهوم، مطلب استیکینگ چیست را ببینید.
ارتقاهای کلیدی: HIP-1، HIP-2 و HIP-3
پیشنهادهای بهبود هایپرلیکویید (HIP) مسیر توسعهٔ پروتکل را مشخص می‌کنند:
HIP-1 و HIP-2: توکنها و نقدینگی اسپات
HIP-1 استاندارد توکن بومی HyperCore است و ساخت توکن و بازار اسپات را ممکن میکند. HIP-2 یا Hyperliquidity سازوکاری برای فراهم کردن خودکار نقدینگی اولیه در این بازارهای اسپات است.
HIP-3: بازارهای دائمی ساخته‌شده توسط سازندگان
با HIP-3، هر سازنده‌ای که ۵۰۰ هزار HYPE استیک کند می‌تواند بازار قرارداد دائمی خودش را با اوراکل و تنظیمات دلخواه روی زیرساخت هایپرلیکویید راه بیندازد. این ارتقا در سال ۲۰۲۶ به رشد بازارهای دارایی‌های واقعی مثل نفت، شاخص‌های سهام و سهام شرکت‌ها انجامید. دربارهٔ این روند، مطلب رونق بازارهای دارایی واقعی در هایپرلیکویید را بخوانید.
رویدادهای مهم ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶
- مارس ۲۰۲۵ (اسفند ۱۴۰۳): در ماجرای بازار دائمی توکن JELLY، اعتبارسنجها برای مهار دستکاری بازار این قرارداد را حذف کردند. این تصمیم بحث تمرکز تصمیم‌گیری در شبکه را داغ کرد.
- سپتامبر ۲۰۲۵ (شهریور و مهر ۱۴۰۴): پس از رأی‌گیری اعتبارسنجها، شرکت Native Markets برندهٔ حق انتشار استیبل‌کوین بومی USDH شد و این استیبل‌کوین در ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۵ فعال شد. برای آشنایی با این دسته از ارزها، استیبل‌کوین چیست را ببینید.
- دسامبر ۲۰۲۵: آزادسازی ماهانهٔ سهم مشارکت‌کنندگان اصلی پس از پایان قفل یک‌ساله آغاز شد.
- مه ۲۰۲۶ (اردیبهشت ۱۴۰۵): نخستین صندوق‌های قابل معاملهٔ اسپات HYPE در آمریکا، از جمله صندوق Bitwise با نماد BHYP در NYSE Arca و محصولات Grayscale و 21Shares، شروع به کار کردند. جزئیات را در خبر ETF هایپرلیکویید بخوانید.
- ۲۰۲۶: گسترش بازارهای HIP-3 و رشد درآمد کارمزد، HYPE را چند بار به سقف قیمتی تازه رساند.
هایپرلیکویید در مقایسه با رقبا
رقبای اصلی هایپرلیکویید در حوزهٔ صرافی‌های غیرمتمرکز فیوچرز پروژه‌هایی مثل دی وای دی ایکس (dYdX)، جی ام ایکس (GMX) و استر (Aster) هستند. GMX بیشتر بر مدل استخر نقدینگی تکیه دارد. dYdX مثل هایپرلیکویید زنجیرهٔ اختصاصی و دفتر سفارش دارد. تفاوت اصلی هایپرلیکویید ترکیب دفتر سفارش کاملاً آنچین با یک محیط EVM و بازخرید مستقیم توکن از محل کارمزد است. برای مقایسهٔ دقیق‌تر، مطلب مقایسهٔ صرافی‌های غیرمتمرکز فیوچرز را ببینید.
واریز اصلی کاربران به هایپرلیکویید با استیبل‌کوین یو اس دی کوین (USDC) انجام میشود و حساب‌ها و حاشیهٔ معاملاتی بیشتر بر پایهٔ همین دارایی است.
مزایا و ریسک‌های هایپرلیکویید
مزایا
- دفتر سفارش کاملاً آنچین با سرعت و تجربه‌ای نزدیک به صرافی‌های متمرکز
- شفافیت کامل معاملات، موقعیت‌ها و لیکوییدیشن‌ها روی زنجیره
- بازخرید خودکار HYPE از محل بخش عمدهٔ کارمزدها
- توزیع جامعه‌محور توکن، بدون سهم سرمایه‌گذار خطرپذیر
- اکوسیستم رو به رشد در HyperEVM و بازارهای HIP-3
ریسک‌ها
- آزادسازی توکن تیم: سهم ۲۳٫۸ درصدی مشارکت‌کنندگان اصلی تا سال‌ها به‌تدریج وارد بازار میشود.
- وابستگی به حجم معاملات: قدرت بازخرید مستقیماً به درآمد کارمزد بستگی دارد و در بازار راکد کم میشود.
- تمرکز اعتبارسنجها: رویدادهایی مثل حذف بازار JELLY نشان داد که تصمیم‌های اضطراری در دست تعداد محدودی اعتبارسنج است.
- ریسک قانون‌گذاری: معاملات اهرم‌دار و بازارهای دارایی‌های واقعی زیر ذره‌بین نهادهای نظارتی‌اند.
- نوسان قیمت: HYPE مثل سایر آلت‌کوین‌ها نوسان شدیدی دارد.
قیمت هایپرلیکویید و عوامل مؤثر بر آن
قیمت لحظه‌ای HYPE به تومان و تتر در همین صفحه نمایش داده میشود. مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر قیمت این‌ها هستند:
- حجم معاملات و درآمد کارمزد صرافی، که مستقیماً حجم بازخرید را تعیین میکند
- برنامهٔ آزادسازی توکن مشارکت‌کنندگان اصلی
- جریان ورود و خروج سرمایه به صندوق‌های ETF مبتنی بر HYPE
- رشد بازارهای HIP-3 و اکوسیستم HyperEVM
- وضعیت کلی بازار و روند بیت کوین
این صفحه پیش‌بینی قیمت ارائه نمی‌دهد و هیچ بخشی از آن توصیهٔ سرمایه‌گذاری نیست. برای تحلیل‌های کامل‌تر، مطلب راهنمای توکن HYPE را بخوانید.
کیف پول و اکسپلورر هایپرلیکویید
HYPE روی زنجیرهٔ خود هایپرلیکویید (HyperCore و HyperEVM) نگهداری میشود. چون HyperEVM سازگار با EVM است، کیف پول‌های رایج اتریومی با افزودن این شبکه با آن کار می‌کنند. تراکنش‌ها و حساب‌ها را میتوانید در اکسپلورر رسمی هایپرلیکویید یا اکسپلورر Hypurrscan بررسی کنید. مستندات فنی کامل هم در داکیومنت رسمی Hyperliquid در دسترس است. برای انتخاب کیف پول، مطلب کیف پول ارز دیجیتال چیست مفید است.
توجه کنید که در حال حاضر واریز و برداشت HYPE در ارزینجا فعال نیست. پس فعلاً امکان انتقال HYPE از ارزینجا به کیف پول شخصی یا برعکس وجود ندارد.
خرید هایپرلیکویید (HYPE) از ارزینجا
خرید آنی HYPE با تومان در ارزینجا فعال است. مراحل خرید:
- در سایت یا اپلیکیشن ارزینجا ثبتنام و احراز هویت کنید.
- کیف پول تومانی حساب خود را شارژ کنید.
- در بخش خرید و فروش آنی، نماد HYPE را جستجو کنید.
- مبلغ یا مقدار موردنظر را وارد کنید و خرید را تأیید کنید.
HYPE خریداریشده در حساب ارزینجای شما نگهداری میشود و هر زمان بخواهید میتوانید آن را با همین روش به تومان بفروشید. یادتان باشد که HYPE نوسان زیادی دارد. فقط با سرمایه‌ای وارد شوید که تحمل ریسکش را دارید و سبد خود را متنوع نگه دارید، مثلاً در کنار ارزهای بزرگ‌تری مثل اتریوم یا استیبل‌کوین تتر.
معاملات فیوچرز و اهرم
کاربرد اصلی پلتفرم هایپرلیکویید معاملات اهرم‌دار است که ریسک لیکوییدیشن دارد. پیش از هر تصمیمی دربارهٔ این نوع معاملات، مطلب مدیریت ریسک در معاملات فیوچرز را بخوانید.
جمع‌بندی
هایپرلیکویید با زنجیرهٔ اختصاصی، دفتر سفارش کاملاً آنچین و توزیع جامعه‌محور توکن، مدل متفاوتی در دنیای دیفای ساخته است. توکن HYPE به‌خاطر استیکینگ، نقش در HIP-3 و بازخرید مستمر از محل کارمزد، ارتباط مستقیمی با میزان استفاده از پلتفرم دارد. در مقابل، آزادسازی تدریجی سهم تیم، تمرکز اعتبارسنجها و ریسک‌های نظارتی را هم باید در نظر داشت. خرید آنی HYPE با تومان در ارزینجا فعال است، ولی واریز و برداشت آن تا مهر ۱۴۰۵ فعال نیست.