جی ام ایکس (GMX) توکن اصلی پروتکل GMX است. GMX یکی از قدیمیترین و شناختهشدهترین صرافیهای غیرمتمرکز قرارداد دائمی (Perpetual DEX) است. معاملهگر در این پلتفرم بدون ثبتنام و احراز هویت، مستقیم از کیف پول شخصیاش روی بیت کوین، اتریوم و دهها دارایی دیگر پوزیشن خرید (Long) یا فروش (Short) با اهرم باز میکند. GMX از سپتامبر ۲۰۲۱ روی آربیتروم فعال است و بعدها به آوالانچ و شبکههای دیگر هم رسید.
در این صفحه میخوانید GMX چطور کار میکند، توکن GMX چه کاربردی دارد، عرضهاش چقدر است و در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ چه تغییرهای مهمی در پروتکل رخ داده است. در پایان هم روش خرید جی ام ایکس با تومان در صرافی ارزینجا را توضیح میدهیم.
وضعیت در ارزینجا (مهر ۱۴۰۵): خرید و فروش آنی GMX با تومان در ارزینجا فعال است، ولی تا مهر ۱۴۰۵ واریز و برداشت این توکن بسته است و بازار حرفهای هم برایش فعال نیست. پس فعلاً نمیتوانید GMX را از کیف پول دیگری به حساب ارزینجا بفرستید یا از آن بیرون ببرید. پیش از هر انتقال، وضعیت را در صفحهٔ کیف پول حسابتان چک کنید.
ارز دیجیتال جی ام ایکس (GMX) چیست؟
GMX یک صرافی غیرمتمرکز است که تمرکز اصلیاش معاملات قرارداد دائمی است. قرارداد دائمی نوعی قرارداد آتی بدون تاریخ سررسید است. اگر با این ابزار آشنا نیستید، اول راهنمای قراردادهای آتی دائمی را بخوانید. طبق مستندات رسمی، کاربران GMX میتوانند روی بیش از ۷۰ دارایی تا ۱۰۰ برابر اهرم بگیرند و در کنار آن سواپ اسپات هم انجام دهند. همهٔ این کارها از کیف پول غیرامانی انجام میشود. یعنی دارایی تا لحظهٔ معامله در اختیار خود کاربر است و هیچ شرکت مرکزی آن را نگه نمیدارد.
مهم است بدانید «GMX» هم نام پروتکل است و هم نام توکنش. پروتکل همان بستر معاملاتی است و توکن GMX ابزار حاکمیت و مشارکت در درآمد آن. در این صفحه، هر جا از خرید GMX حرف میزنیم، منظور همین توکن است.
تاریخچه: از Gambit تا GMX
GMX از ادغام دو پروژهٔ قبلی به وجود آمد: Gambit، یک پلتفرم معامله روی بیانبی چین، و XVIX، یک آزمایش توکن روی اتریوم. در سال ۲۰۲۱ این دو پروژه یکی شدند و دارندگان توکنهای قبلی توکنهایشان را با نرخ ثابتی به GMX تبدیل کردند. طبق مستندات GMX، ۶ میلیون توکن از عرضه به همین مهاجرت اختصاص یافت. GMX بدون عرضهٔ اولیه (ICO) و بدون جذب سرمایهٔ خطرپذیر، در سپتامبر ۲۰۲۱ روی آربیتروم راه افتاد و حدود ژانویهٔ ۲۰۲۲ به آوالانچ رسید.
نسخهٔ دوم (GMX V2) و پایان V1
نسخهٔ اول GMX یک استخر نقدینگی مشترک به نام GLP داشت که طرف مقابل همهٔ معاملهگران بود. GMX V2 در اوت ۲۰۲۳ منتشر شد. این نسخه به جای GLP از استخرهای ایزولهای به نام GM استفاده میکند تا ریسک هر بازار از بازارهای دیگر جدا بماند. V2 همچنین کارمزد فاندینگ و «تأثیر قیمت» (Price Impact) را اضافه کرد تا تعادل پوزیشنهای خرید و فروش حفظ شود. قیمتها در V2 از اوراکلهای کمتأخیر چین لینک (Chainlink Data Streams) میآیند. در سپتامبر ۲۰۲۴ هم خزانههای GLV اضافه شدند. هر GLV نقدینگی را خودکار بین چند استخر GM با وثیقهٔ یکسان پخش میکند. پس از حادثهٔ امنیتی تیر ۱۴۰۴ (توضیحش پایینتر آمده)، معامله در V1 متوقف شد و تمرکز پروتکل اکنون کاملاً روی V2 است.
GMX چگونه کار میکند؟
در صرافیهای متمرکز، معاملهگران با هم و از راه دفتر سفارش (Order Book) معامله میکنند. در GMX طرف مقابل معاملهگر استخر نقدینگی است. تأمینکنندگان نقدینگی داراییهایی مثل اتریوم، بیت کوین و یو اس دی کوین را در استخرهای GM یا خزانههای GLV میگذارند. معاملهگران هم با قیمت اوراکل پوزیشن باز میکنند. وقتی معاملهگر ضرر کند، سهم استخر بیشتر میشود و وقتی سود کند، سودش از استخر پرداخت میشود.
نقش اوراکل و حذف لغزش قیمت
GMX قیمت را از دفتر سفارش داخلی نمیگیرد. قیمت از اوراکل و بر اساس نرخ مرجع بازارهای بزرگ تعیین میشود. برای همین، در بسیاری از معاملات لغزش قیمت (Slippage) کمتری نسبت به صرافیهای غیرمتمرکز دفتر سفارشی دیده میشود. «تأثیر قیمت» در V2 هم مانع میشود که پوزیشنهای خیلی بزرگ تعادل استخر را بر هم بزنند.
کارمزدها به کجا میروند؟
درآمد پروتکل از کارمزد باز و بسته کردن پوزیشن، کارمزد قرضگیری، لیکوئید شدن و سواپ تأمین میشود. طبق مستندات رسمی، روی آربیتروم و آوالانچ ۶۳ درصد این کارمزدها به تأمینکنندگان نقدینگی GM و GLV میرسد. بخشی از بقیهٔ کارمزدها هم صرف بازخرید توکن GMX میشود که در ادامه توضیح میدهیم.
توکن GMX چه کاربردهایی دارد؟
- حاکمیت: دارندگان GMX در رأیگیریهای DAO شرکت میکنند. موضوع این رأیگیریها چیزهایی مثل راهاندازی روی شبکهٔ جدید، تغییر سهم کارمزدها و مدیریت خزانه است.
- استیکینگ و سهم از درآمد: از قدیم بخشی از کارمزدهای پروتکل به استیککنندگان GMX میرسید. این سازوکار در ۲۰۲۶ عوض شده است (بخش بعد را ببینید).
- اعتماد به پروتکل: عرضهٔ GMX سقف مشخصی دارد و افزایش آن به رأی دارندگان نیاز دارد. همین ویژگی آن را به نمایندهٔ رشد کل اکوسیستم GMX تبدیل میکند.
بعضی منابع ادعا میکنند با GMX میشود کارمزد معامله را با تخفیف پرداخت کرد. این کاربرد در مستندات رسمی نیامده است، پس به چنین ادعاهایی اعتماد نکنید و اطلاعات را همیشه از مستندات خود پروژه بگیرید.
استیکینگ و بازخرید GMX در ۲۰۲۶
بزرگترین تغییر اقتصادی GMX در ۲۰۲۶ رخ داد. پیشتر ۲۷ درصد کارمزدهای پروتکل صرف خرید GMX از بازار آزاد و توزیع آن بین استیککنندگان میشد. از اسفند ۱۴۰۴ (مارس ۲۰۲۶)، با تصمیم DAO، توکنهای بازخریدشده دیگر بین استیککنندگان پخش نمیشوند و در خزانه انباشته میشوند. مستندات رسمی GMX میگوید پاداش استیکینگ فعلاً تعلیق شده و این توکنها فقط وقتی قیمت GMX به ۹۰ دلار برسد، به نسبت «قدرت استیکینگ» بین استیککنندگان توزیع میشوند. قدرت استیکینگ هم به مقدار توکن استیکشده و مدت زمان استیک بستگی دارد.
طبق گزارش Crypto Briefing، تا اواخر ژوئیهٔ ۲۰۲۶ بیش از ۳۸۴ هزار توکن GMX با حدود ۲٫۴ میلیون دلار بازخرید شده است. نتیجهٔ عملی برای شما این است: اگر GMX را برای «سود استیکینگ» میخرید، بدانید که فعلاً پرداخت دورهای به استیککنندگان انجام نمیشود.
عرضه و توکنومیکس GMX
طبق مستندات رسمی، حداکثر عرضهٔ پیشبینیشده ۱۳٫۲۵ میلیون GMX است و ضرب بیش از این مقدار فقط با رأی دارندگان ممکن است. طبق CoinGecko، در مهر ۱۴۰۵ حدود ۱۰٫۶۸ میلیون GMX در گردش است. بنابراین کل عرضهٔ GMX در حد چند میلیون توکن است، نه میلیارد، و این کمیابی نسبی یکی از ویژگیهای شناختهشدهٔ آن است. تخصیص اولیهٔ توکن طبق مستندات اینطور است:
| بخش | تعداد GMX |
|---|---|
| مهاجرت از XVIX و Gambit | ۶ میلیون |
| نقدینگی جفتشده با ETH در یونیسواپ | ۲ میلیون |
| وستینگ GMX امانی (esGMX) | ۲ میلیون |
| خزانه | ۲ میلیون |
| مشوقهای یکپارچهسازی و توسعهدهندگان | ۱ میلیون |
| وستینگ مشارکتکنندگان (۲ ساله) | ۲۵۰ هزار |
قرارداد توکن GMX روی آربیتروم با آدرس 0xfc5a1a6eb076a2c7ad06ed22c90d7e710e35ad0a و روی آوالانچ با آدرس 0x62edc0692bd897d2295872a9ffcac5425011c661 ثبت شده است. برای دیدن جزئیات زنده میتوانید اکسپلورر آربیتروم (Arbiscan) را ببینید.
GMX روی چه شبکههایی فعال است؟
مستندات رسمی GMX در حال حاضر سه شبکهٔ معاملاتی را نام میبرد: آربیتروم، آوالانچ و MegaETH. MegaETH یک لایهدوی اتریوم با زمان بلاک بسیار کوتاه است و GMX در فروردین ۱۴۰۵ (۳۰ مارس ۲۰۲۶) روی آن راه افتاد. بیشترین نقدینگی پروتکل همچنان روی آربیتروم است. اگر میخواهید بیشتر با این شبکه آشنا شوید، مقالهٔ آربیتروم چیست را بخوانید.
GMX Multichain و حساب GMX
از شهریور ۱۴۰۴ (سپتامبر ۲۰۲۵)، قابلیت چندزنجیرهای GMX به کاربران اجازه میدهد از شبکههایی مثل اتریوم، Base و بیانبی چین واریز کنند و بدون پلزدن دستی معامله کنند. موجودی و اجرای معامله در عمل روی بازارهای آربیتروم انجام میشود.
نسخهٔ سولانا و تجربهٔ Botanix
نسخهای از GMX روی سولانا در سال ۲۰۲۵ راه افتاد و بعدها با نام GMTrade ادامه پیدا کرد. GMX همچنین در تابستان ۲۰۲۵ روی Botanix، یک لایهدوی بیت کوین، فعال شد. اما تیم Botanix در خرداد ۱۴۰۵ (ژوئن ۲۰۲۶) اعلام کرد شبکهاش را تعطیل میکند، و حالا Botanix دیگر جزو شبکههای فعال GMX نیست.
حادثهٔ امنیتی GMX V1 در تیر ۱۴۰۴
در ۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۵ (۱۸ تیر ۱۴۰۴)، یک مهاجم از آسیبپذیری Reentrancy در قراردادهای GMX V1 روی آربیتروم استفاده کرد و حدود ۴۲ میلیون دلار از استخر GLP خارج کرد. نسخهٔ V2 آسیبی ندید. تیم GMX معامله و ضرب و بازخرید GLP را روی آربیتروم و آوالانچ متوقف کرد و ۱۰ درصد پاداش برای بازگرداندن وجوه پیشنهاد داد. مهاجم حدود ۴۰ میلیون دلار را برگرداند و حدود ۵ میلیون دلار را بهعنوان پاداش «کلاهسفید» نگه داشت. این ماجرا یادآوری مهمی است: پروتکلهای قدیمی و معتبر دیفای هم بدون ریسک قرارداد هوشمند نیستند.
مقایسهٔ GMX با رقبای غیرمتمرکز
بازار صرافیهای غیرمتمرکز قرارداد دائمی رقابتی است. هایپرلیکویید زنجیرهٔ اختصاصی و دفتر سفارش روی زنجیره دارد. دی وای دی ایکس هم روی زنجیرهٔ مستقل خودش و با دفتر سفارش کار میکند. گینز نتورک مثل GMX مدل مبتنی بر اوراکل و استخر دارد. مزیت اصلی GMX سابقهٔ طولانی، نقدینگی عمیق روی آربیتروم و مدل استخری است که به کاربران عادی هم اجازه میدهد تأمینکنندهٔ نقدینگی شوند. برای مقایسهٔ کاملتر، مقالهٔ مقایسهٔ dYdX، هایپرلیکویید و GMX را ببینید.
مزایا و ریسکهای سرمایهگذاری روی GMX
مزایا
- پروتکلی فعال از ۲۰۲۱ با محصول واقعی و درآمد کارمزدی
- عرضهٔ محدود (حداکثر ۱۳٫۲۵ میلیون) و بازخرید مداوم از بازار با بخشی از کارمزدها
- حضور روی چند شبکه و دسترسی چندزنجیرهای
ریسکها
- ریسک قرارداد هوشمند (مثل حادثهٔ V1 در ۲۰۲۵)
- تعلیق پاداش استیکینگ تا رسیدن قیمت به ۹۰ دلار
- رقابت شدید با صرافیهای غیرمتمرکز جدیدتر و از دست رفتن سهم بازار
- نوسان بالای قیمت، مثل اغلب توکنهای دیفای
اگر قصد دارید خودتان در GMX معامله اهرمی کنید، حتماً اول دربارهٔ اهرم در معاملات رمزارز و ریسک لیکوئید شدن بخوانید.
تأمین نقدینگی در GMX چگونه است؟
در GMX فقط معاملهگران درآمد ندارند. هر کسی میتواند با سپردهگذاری در استخرهای GM یا خزانههای GLV، تأمینکنندهٔ نقدینگی شود. هر استخر GM به یک بازار مشخص وصل است، مثلاً ETH/USD، و از یک دارایی بلند (مثل ETH) و یک استیبلکوین (مثل USDC) تشکیل میشود. در عوض سپرده، توکن GM همان استخر را میگیرید. ارزش این توکن با کارمزدهای دریافتی و سود و زیان معاملهگران عوض میشود. GLV چند استخر GM را کنار هم میگذارد و نقدینگی را خودکار بین آنها جابهجا میکند تا سرمایه جایی برود که بیشترین استفاده را دارد.
تأمین نقدینگی ریسک خودش را دارد. اگر معاملهگران در مجموع سود کنند، این سود از استخر پرداخت میشود و ارزش سهم تأمینکننده کم میشود. نوسان قیمت داراییهای داخل استخر هم مستقیم روی ارزش سهم اثر میگذارد. پس این کار برای کسی مناسب است که سازوکار استخرها را خوب فهمیده باشد.
بهترین زمان خرید GMX کی است؟
هیچ زمان قطعی برای خرید وجود ندارد. با این حال، چند شاخص برای بررسی GMX مفید است: حجم معاملات و درآمد کارمزدی پروتکل، ارزش کل قفلشده (TVL) در استخرها، سرعت بازخرید توکن و نتیجهٔ رأیگیریهای DAO. خرید پلهای، یعنی تقسیم سرمایه به چند بخش و خرید در زمانهای مختلف، معمولاً ریسک ورود در قیمت نامناسب را کم میکند. هرگز بیشتر از مقداری که توان از دست دادنش را دارید سرمایهگذاری نکنید.
قیمت جی ام ایکس امروز
قیمت GMX مثل بقیهٔ رمزارزها لحظهبهلحظه عوض میشود. قیمت لحظهای تومانی و تتری جی ام ایکس را در همین صفحهٔ ارزینجا میبینید. عواملی مثل حجم معاملات پروتکل، درآمد کارمزدی، سرعت بازخرید، رقابت با رقبا و وضعیت کلی بازار بر قیمت اثر میگذارند. هیچکدام از مطالب این صفحه پیشنهاد سرمایهگذاری نیست.
آموزش خرید جی ام ایکس (GMX) از ارزینجا
خرید آنی GMX با تومان در ارزینجا فعال است و مراحلش ساده است:
- در ارزینجا ثبتنام کنید و احراز هویت را کامل کنید.
- حسابتان را با کارت بانکی شتابدار به تومان شارژ کنید.
- در بخش خرید آنی، GMX را انتخاب کنید، مبلغ را وارد کنید و سفارش را تأیید کنید.
- توکنهای خریداریشده در کیف پول داخلی حساب ارزینجا نگهداری میشوند و هر وقت خواستید، میتوانید آنها را آنی بفروشید.
یادتان باشد که تا مهر ۱۴۰۵ واریز و برداشت GMX بسته است. پس فعلاً نمیتوانید GMX خریداریشده را به کیف پول شخصی منتقل کنید. وقتی برداشت باز شد، حتماً شبکهٔ درست (آربیتروم یا آوالانچ) را انتخاب کنید و آدرس را دقیق وارد کنید.
نگهداری GMX در کیف پول شخصی
GMX یک توکن ERC-20 روی آربیتروم و توکن استاندارد روی آوالانچ است. پس کیف پولهایی که از شبکههای EVM پشتیبانی میکنند، مثل متامسک، Rabby یا کیف پولهای سختافزاری، میتوانند آن را نگه دارند. برای استیک کردن GMX یا تأمین نقدینگی، باید آن را در کیف پول شخصی داشته باشید و به اپلیکیشن رسمی در gmx.io وصل شوید. همیشه آدرس سایت را دقیق چک کنید تا گرفتار سایتهای فیشینگ نشوید.
جمعبندی
جی ام ایکس (GMX) توکن یکی از پیشگامان معاملات قرارداد دائمی غیرمتمرکز است. این پروتکل از ۲۰۲۱ روی آربیتروم فعال است، با V2 به استخرهای ایزولهٔ GM رسیده و در ۲۰۲۶ روی MegaETH هم راه افتاده است. همزمان، تعلیق پاداش استیکینگ، حادثهٔ امنیتی V1 در ۲۰۲۵ و رقابت سنگین با رقبای جدید را هم باید در نظر داشت. برای مطالعهٔ بیشتر، مستندات رسمی GMX و صفحهٔ GMX در CoinGecko را ببینید. اگر تصمیم به خرید گرفتید، میتوانید GMX را آنی با تومان در ارزینجا بخرید. برای حفظ ارزش دلاری سرمایه بین معاملات هم میتوانید از تتر استفاده کنید.