یادداشت وضعیت (آبان ۱۴۰۵): در حال حاضر خرید آنی، معامله در بازار حرفهای، واریز و برداشت بیتکوین دایموند (BCD) در ارزینجا فعال نیست. این صفحه برای آشنایی با پروژه است و توصیهٔ سرمایه‌گذاری نیست.
بیتکوین دایموند (BCD) چیست؟
بیتکوین دایموند (Bitcoin Diamond) با نماد BCD یک هاردفورک از شبکهٔ بیت کوین است که در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۷ (۳ آذر ۱۳۹۶) در بلاک ۴۹۵٬۸۶۶ از زنجیرهٔ اصلی جدا شد. از آن لحظه به بعد، بیتکوین دایموند زنجیرهٔ مستقل خودش را دارد و تراکنش‌ها و بلاک‌هایش هیچ ارتباطی با بیت کوین ندارند؛ فقط تاریخچهٔ تراکنش‌ها تا بلاک فورک میان دو شبکه مشترک است.
هدف اعلام‌شدهٔ سازندگان این بود که ارزی برای پرداخت‌های روزمره بسازند: با تراکنش‌های ارزان‌تر، الگوریتم استخراج متفاوت و عرضهٔ ده برابری نسبت به بیت کوین. نتیجه‌اش ارزی با سقف عرضهٔ ۲۱۰ میلیون واحد شد که با الگوریتم X13 استخراج میشود. امروز اما بیتکوین دایموند پروژه‌ای کم‌فعالیت است؛ بیشتر صرافیهای بزرگ آن را حذف کرده‌اند و حجم معاملاتش بسیار پایین است. در ادامه همهٔ این موارد را با جزئیات و بر پایهٔ منابع بررسی می‌کنیم.
تاریخچهٔ بیتکوین دایموند
سال ۲۰۱۷ سال فورک‌های بیت کوین بود. بحث بر سر مقیاس‌پذیری شبکه به جدایی بیت کوین کش در مرداد ۱۳۹۶ انجامید و چند ماه بعد پروژه‌هایی مثل بیت کوین گلد و بیتکوین دایموند هم از زنجیرهٔ اصلی جدا شدند. بسیاری از این فورک‌ها بیشتر از آنکه پاسخی فنی به مشکل مقیاس‌پذیری باشند، از توجه بازار به «ارز رایگان» برای دارندگان بیت کوین بهره می‌بردند.
سازندگان بیتکوین دایموند با نام‌های مستعار شناخته می‌شدند و هویت شفافی از تیم توسعه منتشر نشد. همین موضوع در آن زمان باعث احتیاط برخی صرافی‌ها شد؛ برای نمونه بایننس در بیانیه‌ای در آبان ۱۳۹۶ اعلام کرد فقط پس از پایدار شدن زنجیرهٔ جدید، BCD را به نسبت هر ۱ BTC معادل ۱۰ BCD به کاربران واریز میکند. واریز و برداشت BCD در بایننس سرانجام در شهریور ۱۳۹۷ (سپتامبر ۲۰۱۸) باز شد.
افول و حذف از صرافی‌ها
پس از اوج بازار در ابتدای ۲۰۱۸، توجه به BCD مانند اغلب فورک‌های بیت کوین کم شد. بایننس ابتدا در خرداد ۱۳۹۹ (ژوئن ۲۰۲۰) جفت BCD/ETH را حذف کرد و سپس در اسفند ۱۴۰۰ (۸ مارس ۲۰۲۲) معاملات BCD را به‌طور کامل متوقف کرد. این صرافی بعدها اعلام کرد موجودی باقیماندهٔ BCD کاربران را بر اساس اسنپشات دی ۱۴۰۲ به تتر تبدیل میکند.
وضعیت پروژه در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶
حساب رسمی بیتکوین دایموند در ایکس در خرداد ۱۴۰۴ (ژوئن ۲۰۲۵) بیانیه‌ای با عنوان «اعلام تمرکززدایی کامل» منتشر کرد و گفت پروژه از این پس کاملاً با حاکمیت جامعه اداره میشود. با این حال، منابع داده‌ای بازار نشان می‌دهند مخزن‌های کد رسمی سال‌هاست به‌روزرسانی مهمی نداشته‌اند، کمترین قیمت تاریخی BCD در تیر ۱۴۰۴ ثبت شد و تا تابستان ۲۰۲۶ فقط تعداد انگشت‌شماری بازار با حجم بسیار ناچیز برای آن باقی مانده است.
بیتکوین دایموند چگونه کار میکند؟
بیتکوین دایموند همان مدل پایهٔ بیت کوین را حفظ کرده است: شبکه‌ای همتا به همتا با اجماع اثبات کار (Proof of Work)، مدل UTXO برای نگهداری موجودی‌ها و ماینرهایی که با حل معمای رمزنگاری بلاک تازه می‌سازند و پاداش می‌گیرند. تفاوت‌های اصلی در الگوریتم استخراج، مقیاس واحد پول و برخی پارامترهای شبکه است.
الگوریتم استخراج X13
بیت کوین از الگوریتم SHA-256 استفاده میکند، اما بیتکوین دایموند به X13 تغییر کرد؛ الگوریتمی که ۱۳ تابع هش را پشت سر هم اجرا میکند و پیش‌تر در ارزهایی مثل دش (با نسخهٔ X11) شناخته شده بود. این تغییر باعث شد دستگاه‌های ماینینگ بیت کوین نتوانند BCD را استخراج کنند و زنجیرهٔ جدید از رقابت مستقیم با قدرت هش عظیم بیت کوین در امان بماند. استخر F2Pool همچنان BCD را با الگوریتم X13 فهرست کرده است.
زمان بلاک و مقیاس واحد
زمان هدف تولید هر بلاک در بیتکوین دایموند، مانند بیت کوین، حدود ۱۰ دقیقه (۶۰۰ ثانیه) است. در زمان فورک، موجودی همهٔ آدرس‌ها در ۱۰ ضرب شد؛ به همین دلیل عرضهٔ کل و تعداد واحدها ده برابر بیت کوین است و قیمت هر واحد پایین‌تر به نظر می‌رسد. باید توجه داشت که این ضرب فقط تقسیم‌بندی واحد را عوض میکند و به خودی خود ارزشی نمی‌سازد.
ادعای حریم خصوصی
در اسناد اولیهٔ پروژه از رمزنگاری موجودی تراکنش‌ها به‌عنوان یکی از برنامه‌ها نام برده شده بود، اما شواهد مستقل و به‌روزی از اجرای گسترده و عملیاتی این قابلیت در دست نیست. اگر حریم خصوصی برایتان اولویت دارد، پروژه‌هایی مثل مونرو و زی کش سابقهٔ فنی شناخته‌شده‌تری در این حوزه دارند.
مشخصات فنی بیتکوین دایموند
| ویژگی | مقدار |
|---|---|
| نماد | BCD |
| نوع | هاردفورک بیت کوین، کوین لایهٔ اول |
| تاریخ و بلاک فورک | ۲۴ نوامبر ۲۰۱۷، بلاک ۴۹۵٬۸۶۶ |
| اجماع | اثبات کار (PoW) |
| الگوریتم استخراج | X13 |
| زمان هدف بلاک | حدود ۱۰ دقیقه |
| حداکثر عرضه | ۲۱۰ میلیون BCD |
| عرضهٔ در گردش | حدود ۱۸۶ میلیون BCD (طبق دادههای بازار) |
توکنومیکس و عرضهٔ BCD
حداکثر عرضهٔ بیتکوین دایموند ۲۱۰ میلیون واحد است؛ دقیقاً ده برابر سقف ۲۱ میلیونی بیت کوین. بخش بزرگی از این عرضه همان لحظهٔ فورک ساخته شد، چون هر دارندهٔ بیت کوین به ازای هر ۱ BTC معادل ۱۰ BCD دریافت کرد. بقیهٔ عرضه بهتدریج و با استخراج بلاکهای جدید وارد گردش میشود. طبق دادههای CryptoSlate، عرضهٔ در گردش BCD حدود ۱۸۶ میلیون واحد است.
از آنجا که بیشتر عرضه از ابتدا در اختیار دارندگان بیت کوین قرار گرفت، فشار فروش در ماه‌های اول پس از فورک زیاد بود؛ بسیاری از کاربران BCD رایگان را فروختند و به ارز اصلی خود بازگشتند. این الگو در بیشتر فورک‌های آن دوره دیده شد. امروز هم به دلیل معاملات اندک، ارزش بازار محاسبه‌شده برای BCD در سایت‌های مختلف تفاوت زیادی دارد و نباید آن را معیار دقیقی از ارزش واقعی پروژه دانست.
کاربردهای بیتکوین دایموند
پرداخت و انتقال ارزش
کاربرد اصلی‌ای که برای BCD تعریف شد، پرداخت همتا به همتا با کارمزد پایین بود. از نظر فنی هنوز میتوان روی شبکه تراکنش فرستاد، اما با توجه به پذیرش بسیار محدود و نقدشوندگی پایین، در عمل کاربرد پرداختی چشمگیری برای آن دیده نمی‌شود. برای پرداخت‌های روزمرهٔ کریپتویی، کاربران معمولاً سراغ تتر یا ارزهای پرنقدشونده‌تری مثل لایت کوین می‌روند.
استخراج
BCD همچنان با الگوریتم X13 قابل استخراج است و دست‌کم یک استخر بزرگ آن را پشتیبانی میکند. با این حال پایین بودن قدرت هش کل شبکه، هم سودآوری را محدود میکند و هم امنیت شبکه را در برابر حملات کاهش می‌دهد. در شبکه‌ای با قدرت هش کم، یک بازیگر با اجارهٔ توان پردازشی نسبتاً ارزان می‌تواند به‌طور موقت کنترل اکثریت را به دست بگیرد و تراکنش‌های تأییدشده را بازنویسی کند؛ به همین دلیل صرافی‌ها برای چنین ارزهایی معمولاً تعداد تأیید بیشتری لازم می‌دانند یا واریز را کلاً می‌بندند.
مقایسهٔ بیتکوین دایموند با بیت کوین و فورک‌های دیگر
| ویژگی | بیت کوین (BTC) | بیتکوین دایموند (BCD) |
|---|---|---|
| الگوریتم | SHA-256 | X13 |
| حداکثر عرضه | ۲۱ میلیون | ۲۱۰ میلیون |
| زمان بلاک | حدود ۱۰ دقیقه | حدود ۱۰ دقیقه |
| نقدشوندگی | بسیار بالا | بسیار پایین |
| توسعهٔ فعال | بله | محدود |
در میان فورک‌های بیت کوین، بیت کوین کش و بیت کوین اس وی مسیر بلاکهای بزرگ را دنبال کردند و ای کش هم از دل بیت کوین کش بیرون آمد. بیتکوین دایموند در مقایسه با این پروژه‌ها جامعه، توسعه و نقدشوندگی بسیار کمتری دارد.
مزایا و معایب بیتکوین دایموند
مزایا
- کد پایهٔ برگرفته از بیت کوین که سال‌ها در عمل آزموده شده است.
- سقف عرضهٔ ثابت و ازپیش‌تعیین‌شده (۲۱۰ میلیون).
- شبکه پس از نزدیک به ۹ سال همچنان بلاک تولید میکند و قابل استخراج است.
معایب و ریسک‌ها
- حذف از صرافیهای بزرگ، از جمله بایننس در ۲۰۲۲، و نقدشوندگی بسیار پایین.
- نبود به‌روزرسانی‌های مهم در کد رسمی طی چند سال اخیر.
- قدرت هش پایین که شبکه را در برابر حملهٔ ۵۱ درصد آسیب‌پذیرتر میکند.
- تیم سازندهٔ ناشناس و شفافیت محدود.
- دادههای قیمتی متناقض در سایت‌های مختلف به دلیل معاملات اندک.
ریسک‌های سرمایه‌گذاری روی BCD
در دارایی‌هایی با حجم معاملات نزدیک به صفر، قیمت نمایش‌داده‌شده ممکن است با قیمتی که واقعاً بتوان با آن خرید یا فروخت، فاصلهٔ زیادی داشته باشد. برای نمونه، در یک بازهٔ زمانی مشابه، CoinMarketCap و CoinStats قیمت‌های بسیار متفاوتی برای BCD نشان داده‌اند. پیش از هر تصمیمی، نقدشوندگی، عمق بازار و امکان برداشت از صرافی مقصد را بررسی کنید و فقط با بخشی از سرمایه که از دست دادنش را می‌پذیرید وارد شوید.
هشدار دیگر دربارهٔ کلاهبرداری‌هاست: پروژه‌های کم‌فعالیت گاهی هدف کیف پول‌ها یا وب‌سایت‌های جعلی قرار می‌گیرند که ادعای «بازیابی» یا «ایردراپ» BCD دارند. هرگز کلید خصوصی یا عبارت بازیابی بیت کوین خود را برای دریافت ارز فورک‌شده در نرمافزار ناشناس وارد نکنید.
کیف پول و نگهداری بیتکوین دایموند
برای نگهداری BCD باید از کیف پولی استفاده کرد که از این شبکه پشتیبانی کند؛ کیف پول‌های بیت کوین به‌صورت پیش‌فرض BCD را نمی‌شناسند. نرم‌افزارهای رسمی پروژه را فقط از سایت رسمی بیتکوین دایموند یا مخازن رسمی دریافت کنید و پیش از انتقال هر مبلغ، آدرس مقصد و پشتیبانی صرافی یا کیف پول از شبکهٔ BCD را بررسی کنید.
بیتکوین دایموند در ارزینجا
همان‌طور که در یادداشت ابتدای صفحه آمد، تا آبان ۱۴۰۵ خرید آنی، بازار حرفهای، واریز و برداشت BCD در ارزینجا فعال نیست. اگر قصد ورود به بازار فورک‌های بیت کوین را دارید، می‌توانید خود بیت کوین یا ارزهای پرمعامله‌تری مثل اتریوم و دوج کوین را در ارزینجا بررسی کنید. وضعیت BCD در صورت تغییر در همین صفحه بهروز میشود.
گاه‌شمار مهم‌ترین رویدادهای بیتکوین دایموند
| تاریخ | رویداد |
|---|---|
| نوامبر ۲۰۱۷ (آذر ۱۳۹۶) | هاردفورک در بلاک ۴۹۵٬۸۶۶ و توزیع ۱۰ BCD به ازای هر ۱ BTC |
| سپتامبر ۲۰۱۸ (شهریور ۱۳۹۷) | باز شدن واریز و برداشت BCD در بایننس |
| ژوئن ۲۰۲۰ (خرداد ۱۳۹۹) | حذف جفت BCD/ETH از بایننس |
| مارس ۲۰۲۲ (اسفند ۱۴۰۰) | توقف کامل معاملات BCD در بایننس |
| دسامبر ۲۰۲۳ (دی ۱۴۰۲) | اسنپشات بایننس برای تبدیل موجودی باقیماندهٔ BCD به تتر |
| ژوئن ۲۰۲۵ (خرداد ۱۴۰۴) | بیانیهٔ «تمرکززدایی کامل» و واگذاری اداره به جامعه |
| ژوئیهٔ ۲۰۲۵ (تیر ۱۴۰۴) | ثبت کمترین قیمت تاریخی BCD |
بیتکوین دایموند و بیت کوین گلد؛ دو فورک هم‌دوره
بیت کوین گلد و بیتکوین دایموند هر دو در پاییز ۲۰۱۷ و با فاصلهٔ چند هفته از یکدیگر از بیت کوین جدا شدند و هر دو با تغییر الگوریتم استخراج تلاش کردند ماینرهای ASIC بیت کوین را کنار بگذارند. تفاوت اصلی در جزئیات است: بیت کوین گلد عرضهٔ ۲۱ میلیونی بیت کوین را حفظ کرد و نسبت ۱ به ۱ را برای دارندگان در نظر گرفت، اما بیتکوین دایموند واحدها را ده برابر کرد. سرنوشت بازار این دو پروژه هم شبیه بوده است؛ هر دو پس از اوج اولیه با کاهش جدی توجه و نقدشوندگی روبه‌رو شدند و یادآور این هستند که کپی‌کردن کد بیت کوین برای ساختن شبکه‌ای پایدار و امن کافی نیست.
این مقایسه نشان می‌دهد عامل تعیین‌کننده در موفقیت یک فورک، نه تغییرات فنی کوچک، بلکه توانایی جذب جامعهٔ واقعی کاربران، ماینرها و توسعه‌دهندگان در بلندمدت است.
هاردفورک چیست و چرا مهم است؟
هاردفورک تغییری در قواعد یک بلاک‌چین است که با نسخه‌های قبلی سازگار نیست. وقتی گروهی از نودها قواعد جدید را بپذیرند و گروهی دیگر نه، زنجیره به دو شاخهٔ مستقل تقسیم میشود. در این حالت هر کسی که پیش از فورک در زنجیرهٔ اصلی موجودی داشته، در زنجیرهٔ جدید هم موجودی معادل (یا با نسبتی مشخص) خواهد داشت. بیتکوین دایموند نمونه‌ای از همین سازوکار است که با نسبت ۱ به ۱۰ اجرا شد.
مهم‌ترین نکته برای کاربر این است که ارزش یک فورک از آن «زنجیرهٔ مادر» به ارث نمی‌رسد. ارزش هر شبکه به ماینرها، توسعه‌دهندگان، صرافی‌ها و کاربرانی بستگی دارد که از آن پشتیبانی می‌کنند. تجربهٔ سال‌های اخیر نشان می‌دهد بیشتر فورک‌های بیت کوین پس از هیجان اولیه، بخش بزرگی از ارزش و نقدشوندگی خود را از دست داده‌اند.
پیش از تصمیم دربارهٔ BCD چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
- نقدشوندگی واقعی: حجم معاملات ۲۴ ساعته و تعداد بازارهای فعال را در چند منبع داده مقایسه کنید.
- فعالیت توسعه: تاریخ آخرین به‌روزرسانی مهم در مخزن‌های کد رسمی را ببینید.
- امنیت شبکه: قدرت هش و تعداد استخرهای فعال، نشانهٔ میزان مقاومت شبکه در برابر حمله است.
- امکان برداشت: مطمئن شوید صرافی مقصد واریز و برداشت BCD را باز نگه داشته است.
- منبع اطلاعات: فقط به سایت و شبکه‌های اجتماعی رسمی پروژه و داده‌سنج‌های معتبر اعتماد کنید.
جمع‌بندی
بیتکوین دایموند یکی از فورک‌های پرسروصدای ۲۰۱۷ بود که با الگوریتم X13 و عرضهٔ ۲۱۰ میلیونی وعدهٔ پرداخت‌های سریع‌تر و ارزان‌تر را می‌داد. امروز شبکهٔ آن هنوز فعال است، اما حذف از بایننس و بیشتر صرافیهای بزرگ، توسعهٔ متوقف‌شده و حجم معاملات ناچیز، BCD را به دارایی‌ای پرریسک و کم‌نقدشونده تبدیل کرده است. برای اطلاعات بازار می‌توانید صفحهٔ BCD در CoinMarketCap و اطلاعیهٔ حذف BCD از بایننس را ببینید.