بیت کوین گلد (Bitcoin Gold) با نماد BTG یکی از شناختهشدهترین انشعابهای بیت کوین است که در اکتبر ۲۰۱۷ با یک هدف مشخص به وجود آمد: برگرداندن استخراج به دست کاربران عادی. سازندگان این پروژه معتقد بودند استخراج بیت کوین با دستگاههای تخصصی ASIC در دست چند مزرعهٔ بزرگ متمرکز شده است؛ به همین دلیل الگوریتم اثبات کار را تغییر دادند تا BTG با کارت گرافیک (GPU) معمولی استخراج شود. در این صفحه توضیح میدهیم بیت کوین گلد چیست، چطور کار میکند، چه حوادث امنیتی و چالشهایی پشت سر گذاشته، وضعیت امروز آن چیست و خرید آن در ارزینجا چگونه انجام میشود.
یادداشت وضعیت (آبان ۱۴۰۵): در ارزینجا خرید و فروش آنی بیت کوین گلد فعال است، اما واریز و برداشت BTG به کیف پولهای خارجی در حال حاضر بسته است و این ارز در بازار حرفهای هم معامله نمیشود. پیش از هر معامله، وضعیت لحظهای را در صفحهٔ بازار ارزینجا بررسی کنید.
بیت کوین گلد (BTG) چیست؟
بیت کوین گلد یک رمزارز مستقل با بلاکچین اختصاصی است که از طریق هارد فورک از بیت کوین جدا شد. تاریخچهٔ تراکنشهای آن تا لحظهٔ انشعاب با بیت کوین یکی است و هر کس در آن لحظه بیت کوین داشت، به همان تعداد BTG دریافت کرد (نسبت ۱ به ۱). پس از آن، دو شبکه کاملاً جدا شدند و هر کدام راه خود را رفتند.
بیشتر قواعد اقتصادی بیت کوین در BTG حفظ شده است: سقف عرضهٔ ۲۱ میلیون واحد، زمان تقریبی ۱۰ دقیقه برای هر بلاک و کاهش پاداش استخراج به نصف در فواصل مشخص. تفاوت اصلی در الگوریتم استخراج است؛ BTG بهجای SHA-256 از خانوادهٔ الگوریتم Equihash استفاده میکند که به حافظهٔ زیادی نیاز دارد و برای کارتهای گرافیک مناسبتر است. شعار پروژه از ابتدا «یک GPU، یک رأی» بود؛ اشارهای به ایدهٔ اولیهٔ ساتوشی ناکاموتو که هر پردازنده یک رأی داشته باشد.
تاریخچهٔ پیدایش بیت کوین گلد
سال ۲۰۱۷ سال انشعابهای بیت کوین بود. چند ماه پس از جدا شدن بیت کوین کش، گروهی به رهبری جک لیائو (Jack Liao) از شرکت استخراج هنگکنگی LightningASIC، پروژهٔ بیت کوین گلد را معرفی کردند. توسعهدهندهٔ اصلی کد با نام مستعار h4x3rotab شناخته میشد.
لحظهٔ انشعاب و نخستین بلاک
طبق مشخصات فنی منتشرشده در مخزن گیتهاب پروژه، عکس فوری (Snapshot) موجودیها در بلاک ۴۹۱٬۴۰۶ بیت کوین در ۲۴ اکتبر ۲۰۱۷ گرفته شد. شبکهٔ BTG اما بلافاصله راه نیفتاد و نخستین بلاک آن (بلاک ۴۹۱٬۴۰۷) حدود ۱۹ روز بعد، در ۱۲ نوامبر ۲۰۱۷، استخراج شد. به همین دلیل در منابع مختلف تاریخهای ۲۴ و ۲۵ اکتبر و گاهی ۱۲ نوامبر دیده میشود.
بحث بر سر «پیشاستخراج»
تیم توسعه ۸٬۰۰۰ بلاک نخست پس از انشعاب را با کمترین سختی برای خود استخراج کرد که با پاداش ۱۲٫۵ واحدی آن زمان، حدود ۱۰۰ هزار BTG (کمتر از نیم درصد کل عرضه) میشد. این سکهها در یک کیف پول چندامضایی نگهداری شدند تا خرج توسعه و نگهداری شبکه شوند و بخش بزرگی از آنها بهصورت ماهانه و طی سه سال آزاد میشد. با این حال، منتقدان همان زمان این کار را «پیشاستخراج» (Premine) نامیدند و آن را یکی از نقاط ضعف عرضهٔ عادلانهٔ پروژه دانستند.
فناوری بیت کوین گلد و الگوریتم استخراج
BTG در ابتدا از همان نسخهٔ Equihash استفاده میکرد که زی کش با آن کار میکند. Equihash را الکس بیریوکوف و دیمیتری خووراتوویچ طراحی کردهاند و چون به حافظهٔ زیاد وابسته است، ساخت ASIC برای آن در ابتدا دشوار بود. اما با ورود ماینرهای ASIC مخصوص Equihash به بازار در سال ۲۰۱۸، این مزیت تهدید شد.
مهاجرت به Equihash-BTG (Zhash)
در ژوئیهٔ ۲۰۱۸، در بلاک ۵۳۶٬۲۰۰، شبکه به نسخهٔ جدیدی به نام Equihash-BTG یا Zhash مهاجرت کرد که پارامترهای حافظهٔ سنگینتری دارد و ماینرهای ASIC موجود Equihash را بیاثر میکند. هدف این تغییر حفظ استخراج با GPU بود.
ویژگیهای امنیتی و فنی دیگر
بیت کوین گلد از ابتدا محافظت در برابر حملهٔ بازپخش (Replay Protection) و قالب آدرس متفاوت داشت تا تراکنشهای دو شبکه با هم قاطی نشوند. پروژه همچنین از SegWit پشتیبانی میکند و در سایت رسمی از سازگاری با شبکهٔ لایتنینگ سخن گفته شده است. کد BTG متنباز است، با زبان ++C نوشته شده و با مجوز MIT منتشر میشود. نسخهٔ پایدار کیف پول هسته 0.17.3 در اوت ۲۰۲۰ منتشر شد و نسخهٔ آزمایشی 0.21.3-beta در دسامبر ۲۰۲۴ در گیتهاب قرار گرفت.
هارد فورک چیست و چرا بیت کوین گلد از آن متولد شد؟
هارد فورک تغییری در قواعد یک بلاکچین است که با نسخههای قبلی سازگار نیست. وقتی گروهی از کاربران و ماینرها قواعد جدید را بپذیرند و گروهی دیگر نه، زنجیره دو شاخه میشود و دو دارایی جدا با تاریخچهٔ مشترک پدید میآید. انشعاب بیت کوین گلد با بیشتر فورکهای آن دوره یک فرق داشت: هدفش بحث اندازهٔ بلاک نبود، بلکه تغییر الگوریتم استخراج بود. سازندگان میگفتند وقتی چند تولیدکنندهٔ بزرگ سختافزار و چند استخر بزرگ بیشتر قدرت شبکه را در اختیار دارند، اصل تمرکززدایی به خطر میافتد. پاسخ آنها این بود که استخراج را به سختافزاری ببرند که میلیونها نفر در خانه دارند.
استخراج BTG در عمل چگونه است؟
استخراج بیت کوین گلد با نرمافزارهای ماینینگ سازگار با Equihash-BTG و کارتهای گرافیک انجام میشود. ماینرها معمولاً به یکی از استخرهای استخراج میپیوندند تا پاداش منظمتری بگیرند. باید توجه داشت که سودآوری این کار به قیمت BTG، هزینهٔ برق و سختی شبکه بستگی دارد و با کاهش ارزش و حجم معاملات در سالهای اخیر، بسیاری از ماینرهای GPU سراغ ارزهای دیگر رفتهاند. کاهش هشریت هم به نوبهٔ خود شبکه را در برابر حملات آسیبپذیرتر میکند؛ موضوعی که در بخش بعد توضیح دادهایم.
حملات ۵۱ درصدی؛ مهمترین چالش امنیتی BTG
شبکههای اثبات کاری که قدرت استخراج (هشریت) کمی دارند در برابر حملهٔ ۵۱ درصدی آسیبپذیرند؛ یعنی مهاجمی که موقتاً بیش از نیمی از قدرت شبکه را در اختیار بگیرد، میتواند تراکنشها را بازنویسی کند و یک دارایی را دو بار خرج کند (Double Spend). بیت کوین گلد چند بار قربانی همین مشکل شد:
- مه ۲۰۱۸: مهاجمی ناشناس با حملهٔ ۵۱ درصدی حدود ۳۸۸ هزار BTG (در آن زمان نزدیک ۱۸ میلیون دلار) را از چند صرافی بهصورت دوبار خرج کردن به دست آورد.
- ژانویهٔ ۲۰۲۰: حملهٔ دوم رخ داد و طبق گزارشها حدود ۷۲ هزار دلار دوبار خرج شد.
- ژوئیهٔ ۲۰۲۰: تیم توسعه برای مقابله با یک زنجیرهٔ حملهای طولانی، بهروزرسانی اضطراری 0.17.2 را منتشر کرد.
پس از حملهٔ ۲۰۱۸، صرافی بیترکس BTG را حذف کرد، چون تیم پروژه حاضر نشد بخشی از خسارت را جبران کند. این حوادث نشان میدهد که مقاومت در برابر ASIC بهتنهایی امنیت نمیآورد؛ وقتی قدرت پردازشی اجارهای در بازار فراوان است، شبکهٔ کوچکتر همیشه در معرض خطر است. همین مسئله برای ارزهای دیگری مثل اتریوم کلاسیک هم پیش آمده است.
عرضه و اقتصاد توکن BTG
سقف عرضهٔ بیت کوین گلد مانند بیت کوین ۲۱ میلیون واحد است. طبق دادههای CoinGecko در مهر ۱۴۰۵، حدود ۱۷٫۵ میلیون BTG در گردش است. سکههای تازه فقط از طریق استخراج وارد بازار میشوند.
هاوینگهای بیت کوین گلد
چون BTG ارتفاع بلاک بیت کوین را ادامه داده، هاوینگهایش هم در همان ارتفاعها رخ میدهد. آخرین هاوینگ در ۲۴ آوریل ۲۰۲۴ در بلاک ۸۴۰٬۰۰۰ اتفاق افتاد و پاداش هر بلاک به ۳٫۱۲۵ BTG رسید. هاوینگ بعدی در بلاک ۱٬۰۵۰٬۰۰۰ و بهطور تقریبی در سال ۲۰۲۸ است.
تیم توسعه و اختلاف بر سر رهبری پروژه
جک لیائو در سالهای نخست چهرهٔ اصلی بیت کوین گلد بود، اما توسعهٔ کد در ادامه به دست گروهی از داوطلبان افتاد که مخزن BTCGPU در گیتهاب را نگه میدارند. از سال ۲۰۲۴ میان این دو طرف اختلاف جدی پیش آمد:
- تیم BTCGPU در ژوئیهٔ ۲۰۲۴ اعلام کرد دامنهٔ bitcoingold.org از کنترلش خارج شده و خدمات پروژه را به btgofficial.org منتقل کرد.
- جک لیائو میگوید از آوریل ۲۰۲۴ دوباره رهبری پروژه را به دست گرفته و در ژانویهٔ ۲۰۲۵ طرحی به نام «بازگشت به بیت کوین» (Merge Back) اعلام کرد که در آن قرار بود موجودی BTG به توکنی روی بلاکچین بیت کوین تبدیل شود.
- تیم BTCGPU این طرح را رد کرد، دربارهٔ احتمال انشعاب زنجیره هشدار داد و اعلام کرد زنجیرهٔ اصلی BTG همچنان فعال است.
نتیجه اینکه امروز دو روایت متفاوت دربارهٔ «بیت کوین گلد واقعی» وجود دارد. اگر BTG دارید یا قصد خرید دارید، بدانید توکن طرح Merge Back و سکهٔ زنجیرهٔ اصلی دو دارایی جدا هستند و اطلاعات را از منابع رسمی هر دو طرف بسنجید.
وضعیت BTG در بازار جهانی (۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶)
سال ۲۰۲۵ برای بیت کوین گلد سال سختی بود. صرافی کرهای آپبیت پس از قرار دادن BTG در فهرست «هشدار»، معاملهٔ آن را در ۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵ متوقف کرد و دلیل را نگرانی دربارهٔ شفافیت، افشای اطلاعات و پایداری پروژه اعلام کرد. صرافی بیتهامب هم پس از تصمیم اتحادیهٔ صرافیهای کره (DAXA) معاملهٔ BTG را در ۲۴ مارس ۲۰۲۵ پایان داد. پیش از حذف از آپبیت، قیمت BTG نوسانهای شدیدی داشت؛ از جمله رشد بیش از ۱۰۰ درصدی در یک روز.
در زمان نگارش این متن (آبان ۱۴۰۵)، CoinGecko هیچ جفت معاملاتی فعالی برای BTG نشان نمیدهد و حجم معاملات ۲۴ ساعتهٔ آن را صفر گزارش میکند. نقدشوندگی بسیار کم یعنی ممکن است فروش یا خرید مقدار زیاد با قیمت مناسب دشوار باشد. این مهمترین نکتهای است که پیش از معامله باید در نظر بگیرید.
مقایسهٔ بیت کوین گلد با بیت کوین و دیگر انشعابها
| ویژگی | بیت کوین (BTC) | بیت کوین گلد (BTG) | بیت کوین کش (BCH) |
|---|---|---|---|
| الگوریتم | SHA-256 | Equihash-BTG (Zhash) | SHA-256 |
| تجهیزات استخراج | ASIC | کارت گرافیک (GPU) | ASIC |
| سقف عرضه | ۲۱ میلیون | ۲۱ میلیون | ۲۱ میلیون |
| زمان بلاک | حدود ۱۰ دقیقه | حدود ۱۰ دقیقه | حدود ۱۰ دقیقه |
| سال انشعاب | — | ۲۰۱۷ | ۲۰۱۷ |
انشعابهای دیگری هم مثل بیت کوین اس وی و بیتکوین دایموند از دل بیت کوین بیرون آمدهاند. اگر به ارزهای قابل استخراج با GPU علاقه دارید، ریون کوین هم نمونهٔ دیگری با همین فلسفه است.
کاربردهای بیت کوین گلد
BTG در اصل یک ارز پرداخت همتا به همتاست؛ مثل بیت کوین میتوان آن را بدون واسطه ارسال و دریافت کرد. کاربردهای اصلی آن اینهاست:
- انتقال ارزش: ارسال و دریافت مستقیم میان کیف پولها.
- استخراج با سختافزار خانگی: امکان شرکت در امنیت شبکه با کارت گرافیک.
- دارایی سفتهبازانه: بخش بزرگی از تقاضای BTG در سالهای اخیر از معاملهگرانی بوده که روی نوسان قیمت حساب میکنند.
با توجه به حجم پایین معاملات و حذف از صرافیهای بزرگ، پذیرش BTG بهعنوان وسیلهٔ پرداخت امروز محدود است.
کیف پولها و ابزارهای شبکهٔ BTG
کیف پول هستهٔ رسمی (BTG Core) و کیف پول سبک ElectrumG از سایت رسمی پروژه قابل دریافتاند. برای بررسی تراکنشها و بلاکها میتوانید از اکسپلورر رسمی بیت کوین گلد استفاده کنید. مشخصات فنی کامل هم در مخزن گیتهاب BTCGPU آمده و سایت رسمی پروژه نیز btgofficial.org است. همیشه کیف پول را فقط از منبع رسمی بگیرید؛ در سالهای گذشته کیف پولهای جعلی BTG برای سرقت کلید خصوصی ساخته شدهاند.
ریسکهای سرمایهگذاری در بیت کوین گلد
پیش از خرید BTG این ریسکها را بشناسید:
- نقدشوندگی بسیار کم: نبود جفت معاملاتی فعال در بازارهای جهانی، قیمت را ناپایدار و خروج از موقعیت را دشوار میکند.
- ریسک امنیتی شبکه: سابقهٔ چند حملهٔ ۵۱ درصدی نشان میدهد هشریت کم یک تهدید جدی است.
- اختلاف رهبری: دو روایت متضاد دربارهٔ آیندهٔ پروژه و احتمال انشعاب زنجیره وجود دارد.
- توسعهٔ کند: آخرین نسخهٔ پایدار کیف پول هسته در سال ۲۰۲۰ منتشر شده است.
- نوسان شدید: قیمت BTG بارها در یک روز چند ده درصد بالا و پایین رفته است.
این متن توصیهٔ سرمایهگذاری نیست و پیشبینی قیمت هم ارائه نمیکند. هر تصمیمی را بر اساس تحقیق خودتان و فقط با سرمایهای بگیرید که از دست دادنش برایتان قابل تحمل است.
خرید و فروش بیت کوین گلد در ارزینجا
در ارزینجا میتوانید بیت کوین گلد را با تومان یا تتر بهصورت آنی بخرید و بفروشید. موجودی BTG در کیف پول داخلی ارزینجا نگهداری میشود و چون فعلاً واریز و برداشت این ارز بسته است، امکان انتقال آن به کیف پول شخصی یا از کیف پول شخصی به ارزینجا وجود ندارد.
مراحل خرید آنی BTG
- در ارزینجا ثبتنام کنید و احراز هویت را کامل کنید.
- حساب خود را با واریز تومان شارژ کنید.
- به بخش خرید آنی بروید، بیت کوین گلد را انتخاب کنید و مقدار را وارد کنید (راهنما: ثبت سفارش خرید آنی).
- قیمت نهایی را بررسی و سفارش را تأیید کنید. BTG بلافاصله به کیف پول ارزینجای شما اضافه میشود.
فروش BTG و کارمزدها
برای فروش، از همان بخش خرید آنی گزینهٔ فروش را انتخاب کنید تا BTG شما به تومان یا تتر تبدیل شود. جزئیات کارمزدها را در صفحهٔ کارمزدهای ارزینجا ببینید. اگر سؤالی دارید، به سؤالات خرید آنی سر بزنید یا با پشتیبانی در تماس باشید.
جمعبندی
بیت کوین گلد با ایدهٔ جذاب «استخراج برای همه» شروع شد، اما در عمل با حملات ۵۱ درصدی، پیشاستخراج جنجالی، اختلاف بر سر رهبری و حذف از صرافیهای بزرگ روبهرو شد. امروز BTG یک انشعاب قدیمی بیت کوین با نقدشوندگی بسیار پایین است. اگر قصد معامله دارید، از خرید آنی ارزینجا استفاده کنید، اما ریسکها را جدی بگیرید و یادتان باشد که فعلاً واریز و برداشت این ارز در ارزینجا بسته است. برای آشنایی با دیگر ارزهای استخراجشدنی، صفحههای لایت کوین و مونرو را هم ببینید.