ارز دیجیتال بون شیبا سواپ با نماد BONE توکن حاکمیتی صرافی غیرمتمرکز شیبا سواپ (ShibaSwap) و توکن پرداخت کارمزد (گس) در شبکهٔ شیباریوم (Shibarium) است. هر دو از اجزای اصلی اکوسیستم شیبا اینو هستند. BONE در ژوئیهٔ ۲۰۲۱ بهعنوان پاداش استخرهای نقدینگی شیبا سواپ متولد شد. امروز کاربرد آن خیلی گستردهتر است: هر تراکنش در شیباریوم با BONE پرداخت میشود، اعتبارسنجهای این شبکه BONE را استیک میکنند و رأیگیری در «داگی دائو» (Doggy DAO) هم با همین توکن انجام میشود. در این صفحه میخوانید BONE دقیقاً چیست، چه کاربردهایی دارد، عرضهاش چطور توزیع شده، در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ چه رویدادهایی بر آن اثر گذاشته و چطور میتوانید آن را در ارزینجا بخرید.
بون شیبا سواپ (BONE) چیست؟
شیبا سواپ یک صرافی غیرمتمرکز (DEX) روی شبکهٔ اتریوم است. تیم شیبا اینو آن را ساخت تا دارندگان SHIB بتوانند توکنها را بدون واسطه مبادله کنند، نقدینگی فراهم کنند و پاداش بگیرند. شیبا سواپ مثل بسیاری از صرافیهای غیرمتمرکز آن دوره بر پایهٔ کد سوشی سواپ ساخته شد. سوشی سواپ خودش از کد یونی سواپ مشتق شده بود. در این پلتفرم معاملات بهجای دفتر سفارش، با استخرهای نقدینگی و مدل بازارساز خودکار (AMM) انجام میشود.
BONE یکی از سه توکن اصلی شیبا سواپ است؛ دو توکن دیگر SHIB و LEASH هستند. وبلاگ رسمی اکوسیستم شیبا (Shib Daily) BONE را هم «توکن حاکمیتی شیبا سواپ» و هم «توکن کارمزد شیباریوم» معرفی میکند. BONE یک توکن استاندارد ERC-20 روی اتریوم است و نسخهٔ پلشدهٔ آن در شیباریوم نقش ارز بومی شبکه را دارد؛ همان نقشی که اتر در اتریوم دارد.
تاریخچهٔ BONE: از شیبا سواپ تا شیباریوم
مسیر BONE را میشود به سه مرحلهٔ اصلی تقسیم کرد. هر مرحله یک نقش تازه به این توکن داد.
راهاندازی شیبا سواپ در ژوئیهٔ ۲۰۲۱
شیبا سواپ ۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۱ (۱۵ تیر ۱۴۰۰) روی اتریوم راهاندازی شد. در ابتدا BONE پاداش کاربرانی بود که SHIB، LEASH یا توکنهای LP را در پلتفرم قفل میکردند. طبق گزارشهای همان زمان بر پایهٔ دادههای DefiLlama، ارزش کل داراییهای قفلشده (TVL) در شیبا سواپ ظرف یک روز از یک میلیارد دلار گذشت. بخش بزرگی از این رشد مدیون دورهٔ تشویقیای بود که نقدینگی را از صرافیهای غیرمتمرکز دیگر به شیبا سواپ میکشاند.
توقف ضرب BONE در ۲۳۰ میلیون واحد (سپتامبر ۲۰۲۲)
سقف عرضهٔ BONE از ابتدا ۲۵۰ میلیون واحد تعیین شده بود. جامعهٔ شیبا در رأیگیری داگی دائو تصمیم گرفت پاداشهای فارمینگ شیبا سواپ وقتی عرضه به حدود ۲۳۰ میلیون رسید متوقف شود. این اتفاق در سپتامبر ۲۰۲۲ (شهریور ۱۴۰۱) افتاد. حدود ۲۰ میلیون واحد باقیمانده برای پاداش اعتبارسنجهای شیباریوم کنار گذاشته شد.
شیباریوم و تبدیل BONE به توکن گس (اوت ۲۰۲۳)
شبکهٔ اصلی شیباریوم ۱۶ اوت ۲۰۲۳ (۲۵ مرداد ۱۴۰۲) فعال شد. شیباریوم یک شبکهٔ لایه دوم سازگار با ماشین مجازی اتریوم (EVM) است. در همان روزهای اول، حجم بالای تراکنشها شبکه را برای مدتی متوقف کرد و راهاندازی دوباره چند روز بعد انجام شد. از آن زمان BONE ارز پرداخت کارمزد در شیباریوم است و کاربرد اصلیاش از «توکن پاداش» به «سوخت شبکه» تغییر کرد.
شیباریوم چگونه کار میکند و BONE کجای آن است؟
معماری شیباریوم شبیه شبکهٔ پالیگان است و دو لایهٔ اصلی دارد. لایهٔ Heimdall لایهٔ اعتبارسنجی است که بر پایهٔ موتور اجماع تندرمینت (Tendermint) کار میکند. اعتبارسنجها در این لایه BONE استیک میکنند، وضعیت شبکه را تأیید میکنند و بهطور دورهای «چکپوینت» بلاکها را روی اتریوم ثبت میکنند. لایهٔ Bor بلاکها را تولید میکند و کاملاً با ماشین مجازی اتریوم سازگار است. به همین دلیل توسعهدهندگان میتوانند قراردادهای هوشمند اتریوم را با کمترین تغییر در شیباریوم اجرا کنند.
هر تغییر وضعیت در این شبکه به تأیید دوسوم اعتبارسنجها نیاز دارد. این طراحی شبکه را در برابر خرابی یا خیانت تعداد محدودی از اعتبارسنجها مقاوم میکند، اما اگر کلیدهای بیشتر اعتبارسنجها همزمان به خطر بیفتند، همین آستانهٔ دوسوم قابل دور زدن است. هک ۲۰۲۵ دقیقاً همین را نشان داد. ارتباط شیباریوم با اتریوم از راه یک پل انجام میشود که داراییها را بین دو شبکه جابهجا میکند. برای آشنایی با پیشینهٔ این شبکه میتوانید خبر شبکهٔ آزمایشی عمومی شیباریوم را در وبلاگ ارزینجا بخوانید.
تیم پشت شیبا سواپ و شیباریوم
شیبا اینو در سال ۲۰۲۰ را فردی ناشناس با نام مستعار «ریوشی» (Ryoshi) راهاندازی کرد و هویت واقعی او هیچوقت اعلام نشد. بعدها توسعهٔ اکوسیستم، از جمله شیبا سواپ و شیباریوم، با هدایت چهرههایی مثل «شیتوشی کوساما» (Shytoshi Kusama) و توسعهدهندهٔ ارشد شیباریوم، «کال دایریا» (Kaal Dhairya)، ادامه پیدا کرد. بخش مهمی از تصمیمها هم به جامعه و داگی دائو سپرده شده است. با این حال ناشناس بودن بنیانگذار و کم بودن شمار اعتبارسنجهای شیباریوم (۱۲ اعتبارسنج در زمان هک ۲۰۲۵) نکاتی است که هر خریدار BONE باید در نظر بگیرد.
کاربردهای ارز دیجیتال BONE
ارزش BONE به استفادهٔ واقعی از آن در اکوسیستم شیبا وابسته است. مهمترین کاربردهای این توکن اینها هستند:
پرداخت کارمزد تراکنش در شیباریوم
هر تراکنش در شیباریوم با BONE پرداخت میشود؛ از انتقال ساده تا تعامل با قراردادهای هوشمند و برنامههای غیرمتمرکز. یعنی کاربری که بخواهد از داراییها یا برنامههای این شبکه استفاده کند، باید مقداری BONE در کیف پولش داشته باشد. هرچه فعالیت در شیباریوم بیشتر باشد، تقاضای کاربردی برای BONE هم بیشتر میشود.
حاکمیت از طریق داگی دائو
دارندگان BONE میتوانند در داگی دائو، سازمان خودگردان غیرمتمرکز اکوسیستم شیبا، پیشنهاد بدهند و به پیشنهادها رأی بدهند. نمونهٔ مشهور این رأیگیریها همان تصمیم توقف ضرب BONE در ۲۳۰ میلیون واحد بود.
استیکینگ و امنیت شبکه
شیباریوم با سازوکار اثبات سهام نمایندگیشده (DPoS) کار میکند. اعتبارسنجها BONE را استیک میکنند تا در تأیید بلاکها و ارسال چکپوینت به اتریوم شرکت کنند، و کاربران عادی هم میتوانند BONE خود را به اعتبارسنجها واگذار کنند. پاداش اعتبارسنجها و واگذارکنندگان به BONE پرداخت میشود. همین سازوکار بود که در هک ۲۰۲۵ هدف قرار گرفت؛ جزئیاتش را پایینتر میخوانید.
Bury و پاداش استخرهای نقدینگی شیبا سواپ
در شیبا سواپ، کاربران با قابلیت Bury توکنهای SHIB، LEASH یا BONE را قفل میکنند و پاداش میگیرند. فراهمکنندگان نقدینگی هم توکن LP دریافت میکنند (در شیبا سواپ به آن SSLP میگویند) و از کارمزد معاملات سهم میبرند. توجه کنید که به گزارشهای مهر ۱۴۰۵، پرداخت پاداش Bury و SSLP مدتی است با تأخیر انجام میشود (بخش رویدادهای اخیر را ببینید).
توکنومیکس و عرضهٔ BONE
عرضهٔ BONE محدود است و سقف آن ثابت مانده است. خلاصهٔ مهمترین اعداد:
| شاخص | مقدار |
|---|---|
| حداکثر عرضه | ۲۵۰ میلیون BONE |
| عرضهٔ در گردش (طبق کوینگکو، مهر ۱۴۰۵) | نزدیک به ۲۵۰ میلیون واحد |
| استاندارد توکن | ERC-20 روی اتریوم، توکن بومی گس در شیباریوم |
| آدرس قرارداد در اتریوم | 0x9813037ee2218799597d83d4a5b6f3b6778218d9 |
| ذخیرهٔ پاداش اعتبارسنجها | حدود ۲۰ میلیون واحد (پس از توقف فارمینگ در ۲۳۰ میلیون) |
آدرس قرارداد را همیشه از منبع رسمی بررسی کنید؛ مثلاً از صفحهٔ توکن BONE در اتراسکن. توکنهای جعلی با نام مشابه زیادند. چون تقریباً همهٔ عرضه در گردش است، فشار تورمی تازهای از ضرب توکن انتظار نمیرود و قیمت بیشتر به عرضه و تقاضای بازار و میزان استفاده از شیباریوم بستگی دارد.
جایگاه BONE در اکوسیستم شیبا اینو
اکوسیستم شیبا سه توکن اصلی دارد که نقشهایشان متفاوت است:
- SHIB: توکن اصلی و شناختهشدهٔ اکوسیستم که در اوت ۲۰۲۰ روی اتریوم عرضه شد. عرضهاش در حد کوادریلیون است و برنامههای سوزاندن توکن دارد.
- LEASH (دوج کیلر): توکنی بسیار کمیاب با عرضهٔ حدود ۱۰۷ هزار واحد که دسترسیهای ویژه در پروژههای اکوسیستم، مثل زمینهای متاورس، به آن گره خورده است.
- BONE: توکن حاکمیت و گس، با عرضهٔ ۲۵۰ میلیون واحد؛ پلی میان جامعه و زیرساخت فنی شیباریوم.
به بیان ساده، اگر SHIB چهرهٔ عمومی اکوسیستم است، BONE موتور فنی آن است. سرنوشت BONE بیشتر از اینکه به هیجان میمکوینها وابسته باشد، به موفقیت شیباریوم گره خورده است. برای آشنایی با رقابت شیبا و دوج کوین میتوانید مطلب دوج کوین یا شیبا را در وبلاگ ارزینجا بخوانید.
رویدادهای مهم BONE در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶
دو سال اخیر برای شیباریوم و BONE پرچالش بوده است. پیش از خرید BONE بهتر است این رویدادها را بشناسید.
هک پل شیباریوم (سپتامبر ۲۰۲۵)
۱۲ سپتامبر ۲۰۲۵ (۲۱ شهریور ۱۴۰۴) مهاجمی به کلیدهای امضای ۱۰ اعتبارسنج از ۱۲ اعتبارسنج شیباریوم دسترسی پیدا کرد. او با وام فوری (Flash Loan) حدود ۴.۶ میلیون BONE گرفت تا اکثریت دوسوم لازم برای تأیید یک چکپوینت جعلی را به دست بیاورد. بعد از پل شیباریوم حدود ۲۲۴.۵۷ اتر و ۹۲.۶ میلیارد SHIB خارج کرد که ارزششان حدود ۲.۴ میلیون دلار برآورد شد. طبق خبرگزاری رسمی شیبا، بهدلیل دورهٔ انتظار خروج از استیک، BONEهای قرضگرفتهشده در اعتبارسنج قفل ماندند و تیم توانست آنها را مسدود کند. استیکینگ و خروج از استیک متوقف شد، وجوه مدیر استیک به یک کیف پول چندامضایی ۶ از ۹ منتقل شد و شرکتهای امنیتی برای بررسی وارد کار شدند. این حادثه نشان داد مسئله نه یک باگ ساده در قرارداد هوشمند، بلکه ضعف در مدیریت کلیدها و سازوکار اعتبارسنجی بوده است.
توقف طولانی استیکینگ و تأخیر پاداشها (۲۰۲۶)
به گزارش کریپتوتیکر در مهر ۱۴۰۵، استیکینگ اعتبارسنجها در شیباریوم از ۱۷ آوریل ۲۰۲۶ (۲۸ فروردین ۱۴۰۵) در حالت تعمیر و نگهداری است و صفحهٔ وضعیت اکوسیستم توصیه کرده در این مدت تراکنش استیکینگ انجام نشود. همین گزارش میگوید پاداشهای Bury و استخرهای SSLP شیبا سواپ با تأخیر پرداخت میشوند، اکسپلورر شیباریوم هنوز کامل ایندکس نشده و فعالیت روزانهٔ شبکه پایین است. اگر قصد استیک کردن BONE را دارید، پیش از هر کاری اطلاعیههای رسمی شیبا را بررسی کنید.
مزایا و ریسکهای سرمایهگذاری روی BONE
BONE هم نقاط قوت روشنی دارد و هم ریسکهای جدی. این جدول خلاصهٔ هر دو است:
| مزایا | ریسکها |
|---|---|
| کاربرد واقعی بهعنوان گس شیباریوم | فعالیت پایین شبکه و وابستگی تقاضا به رشد شیباریوم |
| عرضهٔ محدود ۲۵۰ میلیونی و بدون ضرب تازه | سابقهٔ هک پل و آسیب به اعتماد کاربران |
| پشتوانهٔ جامعهٔ بزرگ شیبا اینو | توقف استیکینگ و تأخیر در پاداشها در ۲۰۲۶ |
| نقش حاکمیتی در داگی دائو | نوسان شدید قیمت، مثل بیشتر توکنهای کوچکتر بازار |
این مطلب توصیهٔ سرمایهگذاری نیست. فقط به اندازهای سرمایهگذاری کنید که توان از دست دادنش را دارید.
مقایسهٔ BONE با توکنهای صرافیهای غیرمتمرکز دیگر
BONE را اغلب با UNI (توکن حاکمیتی یونی سواپ) و SUSHI (توکن سوشی سواپ) مقایسه میکنند. هر سه توکن حاکمیتی یک صرافی غیرمتمرکزند، اما BONE یک تفاوت مهم دارد: علاوه بر حاکمیت، کارمزد یک شبکهٔ لایه دوم هم با آن پرداخت میشود. پس تقاضای BONE فقط به حجم معاملات شیبا سواپ وابسته نیست و به میزان استفاده از شیباریوم هم بستگی دارد. در عوض، ریسکهای فنی همان شبکه هم مستقیم روی آن اثر میگذارد.
کیف پولهای مناسب برای نگهداری BONE
چون BONE روی اتریوم یک توکن ERC-20 است، هر کیف پولی که از توکنهای اتریوم پشتیبانی کند میتواند آن را نگه دارد. برای استفاده در شیباریوم باید شبکهٔ شیباریوم را به کیف پول اضافه کنید و BONE را از طریق پل رسمی منتقل کنید. چند نکتهٔ مهم:
- همیشه پیش از انتقال، شبکهٔ مقصد را بررسی کنید. ارسال توکن روی شبکهٔ اشتباه ممکن است باعث از دست رفتن آن شود.
- آدرس قرارداد را فقط از منابع رسمی مثل وبسایت شیبا سواپ یا صفحهٔ BONE در کوینگکو بردارید.
- عبارت بازیابی (Seed Phrase) را هرگز در اختیار کسی قرار ندهید.
اگر نمیخواهید درگیر مدیریت کلید خصوصی شوید، میتوانید BONE را در کیف پول ارزینجا نگه دارید؛ فقط به یادداشت وضعیت واریز و برداشت در بخش بعد توجه کنید.
وضعیت معامله، واریز و برداشت BONE در ارزینجا
یادداشت وضعیت (مهر ۱۴۰۵): در حال حاضر خرید و فروش آنی BONE در ارزینجا فعال است، اما واریز و برداشت این ارز و معامله در بازار حرفهای فعال نیست. یعنی فعلاً میتوانید BONE را با تومان یا تتر بخرید و بفروشید و در کیف پول ارزینجا نگه دارید، ولی امکان انتقال آن به کیف پول شخصی یا واریز از بیرون وجود ندارد. وضعیت بهروز را پیش از معامله در صفحهٔ بازار ارزینجا بررسی کنید.
نحوهٔ خرید بون شیبا سواپ در ارزینجا
خرید BONE در ارزینجا با چند قدم ساده انجام میشود:
- در ارزینجا ثبتنام و احراز هویت کنید.
- حساب خود را با واریز تومان شارژ کنید.
- به بخش خرید آنی بروید و BONE را جستجو کنید. راهنمای کامل در صفحهٔ ثبت سفارش خرید و فروش آنی آمده است.
- مبلغ را وارد کنید، قیمت لحظهای را ببینید و سفارش را تأیید کنید.
برای آگاهی از هزینهها، صفحهٔ کارمزدهای ارزینجا را ببینید.
جمعبندی
بون شیبا سواپ (BONE) کار خود را بهعنوان توکن پاداش شیبا سواپ شروع کرد، اما امروز ستون فنی اکوسیستم شیبا اینو است: کارمزد شیباریوم با آن پرداخت میشود، اعتبارسنجها آن را استیک میکنند و رأیگیری در داگی دائو با آن انجام میشود. عرضهٔ محدود و نقش کاربردیاش از نقاط قوت آن است. در مقابل، هک پل شیباریوم در ۲۰۲۵، توقف طولانی استیکینگ در ۲۰۲۶ و فعالیت پایین شبکه ریسکهایی هستند که هر خریداری باید بداند. اگر میخواهید در اکوسیستم شیبا سهیم شوید، BONE را میتوانید بهصورت آنی در ارزینجا بخرید.