بونس بیت (BounceBit) با نماد BB پروژهای در حوزهٔ «سیدیفای» (CeDeFi) است. سیدیفای یعنی ترکیب نگهداری دارایی نزد امینهای تحت نظارت با ابزارهای مالی غیرمتمرکز. بونس بیت کارش را بهعنوان پروتکل ریاستیکینگ بیت کوین شروع کرد و بعدها روی محصولات بازدهدار مبتنی بر داراییهای واقعی توکنیزهشده (RWA) تمرکز کرد. در این صفحه میخوانید بونس بیت چیست، توکن BB چه کاربردی دارد، توکنومیکس آن چگونه است و در سال ۲۰۲۶ چه اتفاق مهمی برای شبکهٔ آن افتاد. در پایان هم روش خرید بونس بیت در ارزینجا را توضیح دادهایم.
وضعیت در ارزینجا (مهر ۱۴۰۵): خرید و فروش آنی بونس بیت (BB) در ارزینجا فعال است. واریز و برداشت این توکن به کیف پول خارجی و معامله در بازار حرفهای فعلاً فعال نیست. پیش از معامله، وضعیت لحظهای را در خود صرافی ببینید.
بونس بیت چیست؟
بونس بیت زیرساختی است که میخواهد بیت کوین و داراییهای دیگر را از حالت راکد بیرون بیاورد و برایشان بازده بسازد. بیت کوین برخلاف شبکههایی مثل اتریوم سازوکار استیکینگ داخلی ندارد. ایدهٔ اولیهٔ بونس بیت پر کردن همین خلأ بود. کاربر بیت کوین یا استیبلکوین را به پلتفرم میسپارد. دارایی نزد امینهای تحت نظارت نگه داشته میشود و نسخهٔ معادل آن روی زنجیره صادر میشود تا در استراتژیهای بازدهدار و دیفای به کار برود.
طبق مستندات رسمی، بونس بیت خودش را «زیرساخت سیدیفای» معرفی میکند. این زیرساخت امانتداری تحت نظارت را با اجرای روی زنجیره ترکیب میکند و نگهداری دارایی، اجرای استراتژی و حسابداری را از هم جدا نگه میدارد. هدف این است که نهادهای مالی سنتی و کاربران کریپتو بتوانند در یک محیط مشترک از بازدههایی مثل آربیتراژ نرخ تأمین مالی (Funding Rate) و صندوقهای توکنیزهٔ اوراق خزانهٔ آمریکا استفاده کنند.
ارز دیجیتال BB چیست و چه کاربردی دارد؟
BB توکن بومی اکوسیستم بونس بیت است. طبق گزارش پژوهشی بایننس، این توکن در اصل برای این کارها طراحی شده بود:
- استیکینگ: مشارکت در سازوکار اثبات سهام دوتوکنی شبکه، کنار نسخهٔ استیکشدهٔ بیت کوین.
- پاداش اعتبارسنجها: پاداشهای شبکه به اعتبارسنجها و واگذارکنندگان با BB پرداخت میشد.
- کارمزد گس: کارمزد تراکنشها و اجرای قراردادهای هوشمند روی زنجیرهٔ بونس بیت با BB محاسبه میشد.
- حاکمیت: رأیگیری دربارهٔ ارتقاها و تغییرات پروتکل.
- وسیلهٔ پرداخت: استفاده در اپلیکیشنهای داخل اکوسیستم.
بعد از تعطیلی زنجیرهٔ لایهیک در سال ۲۰۲۶ (توضیحش در ادامه آمده)، BB بهشکل توکن BEP-20 روی بیانبی چین دوباره صادر شد. پس کاربردهای وابسته به زنجیرهٔ مستقل، مثل کارمزد گس و استیکینگ اعتبارسنج، دیگر به شکل قبلی وجود ندارد. BB حالا بیشتر توکن اکوسیستم و محصولات بونس بیت است.
تاریخچه و تیم بونس بیت
بونس بیت را جک لو (Jack Lu) بنیان گذاشت. او پیشتر شریک NGC Ventures بود و در پروژههایی مثل Bounce و Chainswap هم سابقهٔ همبنیانگذاری دارد. به گفتهٔ خود او در گفتوگو با The Block، کار پروژه در دسامبر ۲۰۲۳ شروع شد.
سرمایهگذاری و حامیان
بونس بیت در فوریهٔ ۲۰۲۴ (اسفند ۱۴۰۲) دور بذری ۶ میلیون دلاری خود را به رهبری Blockchain Capital و Breyer Capital بست. صندوقهایی مثل OKX Ventures، HTX Ventures و MEXC Ventures هم در این دور حضور داشتند. Binance Labs (که بعدها YZi Labs نام گرفت) هم در آوریل ۲۰۲۴ در پروژه سرمایهگذاری کرد.
عرضهٔ اولیه و لیست شدن
BB نخستین پروژهٔ برنامهٔ «مگادراپ» بایننس بود. توکن در ۱۳ مهٔ ۲۰۲۴ (۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۳)، همزمان با راهاندازی شبکهٔ اصلی بونس بیت، در بایننس لیست شد. عرضهٔ در گردش در لحظهٔ لیست شدن ۴۰۹٫۵ میلیون BB بود، یعنی ۱۹٫۵ درصد سقف عرضه.
ساختار فنی بونس بیت؛ از لایهیک مستقل تا BNB Chain
بونس بیت در ابتدا یک بلاکچین لایهیک مستقل و سازگار با EVM بود. این زنجیره روی پشتهٔ نرمافزاری Evmos ساخته شده بود و از اجماع اثبات سهام (PoS) دوتوکنی استفاده میکرد. اعتبارسنجها هم BB و هم نسخهٔ توکنیزهٔ بیت کوین را استیک میکردند. سازگاری با EVM یعنی توسعهدهندگان میتوانستند قراردادهای هوشمند نوشتهشده برای اتریوم را با تغییرات کم روی این شبکه اجرا کنند.
توکنهای BBTC و BBUSD
بونس بیت برای جایگاههای کاربران در خزانهها (Vault) توکنهای «BB-token» صادر میکند، مثل BBTC برای بیت کوین و BBUSD برای دلار. طبق مستندات رسمی، این توکنها ریبیسشوندهاند؛ یعنی بازده بهمرور به موجودیشان اضافه میشود. این توکنها در صرافیهای غیرمتمرکز و بازارهای وامدهی قابل استفادهاند. این مدل شبیه توکنهای استیکینگ نقد در پروژههایی مثل لیدو است. تفاوتش این است که بخشی از بازده از استراتژیهای متمرکز به دست میآید.
انتقال به BNB Chain
بعد از حادثهٔ امنیتی اوت ۲۰۲۶، تیم بونس بیت زنجیرهٔ لایهیک خود را برای همیشه کنار گذاشت. BB حالا یک توکن BEP-20 روی BNB Chain است. آدرس قرارداد جدید که صرافیها هم اعلام کردهاند این است: 0xe0620aBeA429A66Ba69d9a0cdE9aB93dc15bB9c4. این آدرس را میتوانید در اکسپلورر BscScan ببینید. پیش از هر تعامل با قرارداد، آدرس را با کانالهای رسمی پروژه تطبیق دهید.
حادثهٔ امنیتی اوت ۲۰۲۶ و تعطیلی زنجیرهٔ بونس بیت
مهمترین رویداد اخیر پروژه در ۱۹ و ۲۰ اوت ۲۰۲۶ (۲۸ و ۲۹ مرداد ۱۴۰۵) رخ داد. مهاجم با ۱۴ تراکنش غیرمجاز حدود ۲۸۶٫۵ میلیون BB را از ۹ حساب شبکهٔ اصلی منتقل کرد. ارزش این مقدار در آن زمان حدود ۳ میلیون دلار گزارش شد. ریشهٔ مشکل یک ماژول بهارثرسیده از پشتهٔ Evmos بود. این ماژول به فراخوانکننده اجازه میداد حساب دیگری را مبدأ وجه معرفی کند، بدون اینکه بررسی کند آن حساب تراکنش را تأیید کرده است. به گفتهٔ بونس بیت، هیچ کلید خصوصی یا امضایی لو نرفت و محصولاتی مثل Prime، استراتژیهای سیدیفای و محصولات RWA آسیبی ندیدند.
تیم پروژه بهجای وصله کردن شبکه تصمیم گرفت زنجیره را کامل تعطیل کند. یکی از دلایل این تصمیم توقف خود پروژهٔ Evmos بود. طرح انتقال اینطور اجرا شد:
- اسنپشات موجودیها در بلاک ۲۰٬۶۹۷٬۲۶۰، درست پیش از نخستین تراکنش غیرمجاز، گرفته شد.
- ۲۸۶٬۵۴۳٬۱۴۸ توکن BB در اختیار مهاجم در توزیع جدید لحاظ نشد. در عمل، انتقالهای غیرمجاز باطل شد.
- توکنهای جدید به نسبت ۱ به ۱ و خودکار به همان آدرسها روی BNB Chain فرستاده شد. سایت «کلیم» جداگانهای وجود ندارد و هر سایتی که چنین ادعایی کند کلاهبرداری است.
- صرافیهای بزرگ در اوایل سپتامبر ۲۰۲۶ (اواسط شهریور ۱۴۰۵) جابهجایی قرارداد را تمام کردند و واریز و برداشت BB روی شبکهٔ BEP-20 را از سر گرفتند.
این رویداد نشان میدهد ریسک فنی زیرساخت حتی در پروژههای بزرگ هم جدی است. هر کسی که BB نگه میدارد یا قصد خرید دارد باید از آن خبر داشته باشد.
بونس بیت پرایم (BounceBit Prime) و داراییهای واقعی
محصول شاخص بونس بیت در سال ۲۰۲۵ BounceBit Prime بود. این محصول صندوقهای توکنیزهٔ بازار پول، مثل Benji از فرانکلین تمپلتون و BUIDL از بلکراک (از طریق Securitize)، را به استراتژیهای بازدهدار روی زنجیره وصل میکند. طبق مستندات رسمی، داراییها نزد امینهایی مثل استاندارد چارترد نگهداری میشوند. کاربر همزمان از بازده اوراق خزانه و از استراتژیهایی مثل آربیتراژ نرخ تأمین مالی سود میگیرد. حوزهٔ RWA همان حوزهای است که پروژههایی مثل اوندو فایننس هم در آن فعالاند.
به گزارش منابع خبری، بونس بیت در سال ۲۰۲۵ برنامهٔ گسترش محصولاتش را هم اعلام کرد، از جمله توکنیزه کردن سهام و ابزارهای مشتقه. این صفحه فقط چیزهایی را آورده که در منابع رسمی یا گزارشهای معتبر تأیید شدهاند. برای وضعیت فعلی هر محصول، سایت رسمی bouncebit.io و مستندات رسمی بونس بیت را ببینید.
توکنومیکس بونس بیت (BB)
سقف عرضهٔ BB ۲٫۱ میلیارد توکن است، یعنی صد برابر سقف ۲۱ میلیونی بیت کوین. طبق گزارش پژوهشی بایننس، توزیع اولیه اینطور بود:
| بخش | سهم از کل عرضه |
|---|---|
| پاداش استیکینگ و برنامهٔ واگذاری | ۳۵٪ |
| سرمایهگذاران | ۲۱٪ |
| ذخیرهٔ اکوسیستم و BounceClub | ۱۴٪ |
| تیم | ۱۰٪ |
| مگادراپ بایننس | ۸٪ |
| مشاوران | ۵٪ |
| مشوقهای تستنت | ۴٪ |
| تأمین نقدینگی | ۳٪ |
آزادسازی توکنها
سهم سرمایهگذاران، تیم و مشاوران پس از یک دورهٔ قفل بهتدریج آزاد میشود و برنامهٔ آن تا سالها بعد ادامه دارد. آزادسازیها عرضهٔ در گردش را بالا میبرند و میتوانند فشار فروش ایجاد کنند. توجه کنید که بیشتر آمارهای منتشرشده دربارهٔ عرضه و آزادسازی مربوط به پیش از انتقال به BNB Chain است. چون توکنهای مهاجم در توزیع جدید حذف شدند، ارقام فعلی ممکن است با جدولهای قدیمی فرق کنند. عرضهٔ بهروز را از صفحهٔ BounceBit در CoinGecko یا اکسپلورر بگیرید.
برنامهٔ بازخرید توکن
بونس بیت در اوت ۲۰۲۵ برنامهٔ بازخرید BB از بازار آزاد را آغاز کرد و گفت هزینهٔ آن از درآمد پروتکل تأمین میشود. طبق گزارشهای خبری، پروژه در یکی از هفتههای همان ماه ۸٫۸۷ میلیون BB را بازخرید کرد. بازخرید فقط وقتی اثر پایدار دارد که درآمد پروتکل ادامه داشته باشد و از حجم آزادسازیها عقب نماند.
مزایای بونس بیت
- بازده برای بیت کوین: امکان کسب بازده از داراییای که بهطور پیشفرض استیکینگ ندارد.
- همکاری با نهادهای مالی بزرگ: اتصال به صندوقهای توکنیزهٔ فرانکلین تمپلتون و بلکراک.
- ترکیب امانتداری تحت نظارت و دیفای: برای کاربرانی که به امینهای رسمی بیشتر اعتماد دارند.
- بازخرید از محل درآمد: سازوکاری که بخشی از درآمد پروتکل را به تقاضای توکن وصل میکند.
ریسکها و معایب بونس بیت
- ریسک فنی و امنیتی: حادثهٔ اوت ۲۰۲۶ و تعطیلی زنجیره نشان داد آسیبپذیری زیرساخت میتواند کل معماری پروژه را تغییر دهد.
- ریسک طرف مقابل: در مدل سیدیفای بخشی از داراییها نزد امینها و در استراتژیهای متمرکز است. کاربر باید به این طرفها اعتماد کند.
- فشار عرضه: آزادسازیهای دورهای سهم سرمایهگذاران و تیم میتواند بر قیمت اثر منفی بگذارد.
- تغییر کاربرد توکن: با حذف زنجیرهٔ مستقل، کاربردهایی مثل گس و استیکینگ اعتبارسنج از بین رفته است. آیندهٔ تقاضای BB بیشتر به محصولات پروژه وابسته است.
- نوسان بازار: مثل بیشتر آلتکوینها، قیمت BB به حالوهوای کلی بازار و روند بیت کوین بسیار حساس است.
عوامل مؤثر بر قیمت بونس بیت
قیمت BB را عرضه و تقاضا در بازار تعیین میکند. مهمترین عوامل اثرگذار اینهاست:
رشد محصولات و درآمد پروتکل
هرچه سرمایهٔ قفلشده در Prime و خزانهها و درآمد پروتکل بیشتر شود، توان بازخرید بالاتر میرود و اعتماد بازار هم بیشتر میشود.
برنامهٔ آزادسازی و اعتماد پس از حادثه
زمان و حجم آزادسازیها و میزان بازگشت اعتماد کاربران پس از انتقال به BNB Chain، دو عامل کلیدی برای قیمت در کوتاهمدت و میانمدتاند.
رقابت در حوزهٔ ریاستیکینگ و بازده
بونس بیت در حوزهای رقابت میکند که پروژههایی مثل ایگن لیر، اتنا و پندل هم در آن فعالاند. موفقیت رقبا میتواند سرمایه را از بونس بیت دور کند.
قیمت لحظهای بونس بیت به تومان را میتوانید در همین صفحه و در بازار ارزینجا ببینید.
مقایسهٔ بونس بیت با پروژههای مشابه
| ویژگی | بونس بیت (BB) | ایگن لیر (EIGEN) | اوندو (ONDO) |
|---|---|---|---|
| تمرکز اصلی | بازده سیدیفای برای بیت کوین و استیبلکوین، RWA | ریاستیکینگ اتریوم | توکنیزه کردن داراییهای واقعی |
| مدل امانتداری | امینهای تحت نظارت + روی زنجیره | روی زنجیره | ساختار حقوقی و امینهای تحت نظارت |
| شبکهٔ فعلی توکن | BNB Chain (BEP-20) | اتریوم | اتریوم و شبکههای دیگر |
کیف پول مناسب برای نگهداری BB
BB حالا یک توکن BEP-20 است. پس هر کیف پول سازگار با BNB Chain، مثل کیف پولهای نرمافزاری چندشبکهای یا کیف پولهای سختافزاری، میتواند آن را نگه دارد. هنگام افزودن توکن، فقط آدرس قرارداد رسمی را وارد کنید. اگر در ارزینجا BB میخرید، دارایی شما در کیف پول ارزینجا نگهداری میشود. چون برداشت BB در ارزینجا فعلاً فعال نیست، انتقال آن به کیف پول شخصی هم فعلاً ممکن نیست.
خرید بونس بیت (BB) از ارزینجا
در ارزینجا میتوانید بونس بیت را با تومان بهصورت آنی بخرید یا بفروشید. مراحل این است:
- در ارزینجا ثبتنام و احراز هویت را کامل کنید.
- حساب تومانی خود را از بخش کیف پول شارژ کنید.
- از بخش خرید آنی، بونس بیت (BB) را انتخاب کنید و مبلغ را وارد کنید. راهنمای کامل در آموزش ثبت سفارش آنی آمده است.
- سفارش را تأیید کنید تا BB به کیف پول ارزینجای شما اضافه شود.
برای آگاهی از هزینهها، صفحهٔ کارمزدهای ارزینجا را ببینید. اگر سؤالی داشتید، سؤالات پرتکرار خرید آنی را بخوانید یا از بخش پشتیبانی کمک بگیرید.
جمعبندی
بونس بیت (BB) با ایدهٔ ریاستیکینگ بیت کوین شروع شد و به یک زیرساخت سیدیفای با محصولات مبتنی بر داراییهای واقعی تبدیل شد. حادثهٔ امنیتی اوت ۲۰۲۶ باعث شد زنجیرهٔ مستقل پروژه تعطیل شود و BB به BNB Chain منتقل شود. انتقال با اسنپشات پیش از حمله و توزیع ۱ به ۱ انجام شد. آیندهٔ این توکن بیشتر به رشد محصولاتی مثل Prime، درآمد پروتکل و مدیریت فشار آزادسازیها بستگی دارد. اگر قصد خرید دارید، این ریسکها را در نظر بگیرید و فقط به اندازهای سرمایهگذاری کنید که توان از دست دادنش را دارید. خرید آنی BB در ارزینجا با تومان امکانپذیر است.