پندل (Pendle) یکی از شناختهشدهترین پروتکلهای دیفای برای «معاملهٔ بازده» است. ایدهٔ اصلی پندل ساده است. یک دارایی سوددِه، مثلاً اتریوم استیکشده یا یک استیبلکوین بهرهدار، به دو بخش جدا تقسیم میشود: اصل دارایی و سودی که تا تاریخ مشخصی تولید میکند. هر کدام از این دو بخش را میشود جداگانه خرید و فروش کرد. نتیجه این است که کاربر میتواند سود ثابت از پیشمعلوم بگیرد، روی بالا رفتن نرخ سود موضع بگیرد، یا ریسک تغییر نرخ را پوشش بدهد. توکن بومی این پروتکل PENDLE است. در این صفحه میخوانید پندل دقیقاً چطور کار میکند، توکن PENDLE چه کاربردی دارد، از ژانویهٔ ۲۰۲۶ با آمدن sPENDLE چه چیزی عوض شد، محصول تازهٔ Boros چیست و چطور میتوانید پندل را از ارزینجا بخرید.
وضعیت معامله در ارزینجا (مهر ۱۴۰۵): خرید و فروش آنی PENDLE و واریز آن به کیف پول ارزینجا فعال است، ولی برداشت PENDLE از ارزینجا فعلاً بسته است. پیش از هر معاملهای که به انتقال توکن به کیف پول شخصی نیاز دارد، وضعیت برداشت را در صفحهٔ معامله بررسی کنید.
پندل (Pendle) چیست؟
پندل یک پروتکل غیرمتمرکز و بدون نیاز به مجوز برای توکنیزه کردن و معاملهٔ بازده است. این پروتکل در سال ۲۰۲۱ راه افتاد و نسخهٔ فعلی آن، یعنی Pendle V2، از اواخر ۲۰۲۲ فعال است. پندل خودش سود تولید نمیکند. سود از پروتکلهای دیگر میآید، مثل سود استیکینگ اتریوم در لیدو استیک اتر (stETH)، بهرهٔ وامدهی در آوه یا بازده استیبلکوینهای سوددِه مثل USDe از اتنا. کار پندل این است که این جریان سود آینده را به یک توکن قابل معامله تبدیل کند.
به همین دلیل پندل را اغلب «بازار درآمد ثابتِ دیفای» مینامند. در دنیای مالی سنتی، اوراق قرضهٔ بدون کوپن با تخفیف خریده میشوند و در سررسید با ارزش کامل بازخرید میشوند. پندل همین منطق را برای داراییهای رمزارزی پیاده کرده است. تفاوتش این است که همهچیز با قرارداد هوشمند و روی بلاکچین انجام میشود و واسطهای در کار نیست.
پندل چگونه کار میکند؟ SY، PT و YT
سازوکار پندل سه جزء اصلی دارد. فهمیدن این سه جزء کلید فهم کل پروتکل است.
SY: پوستهٔ استاندارد بازده
هر پروتکل دیفای سودش را به شکل خودش حساب میکند. پندل برای اینکه با همهٔ آنها یکسان کار کند، دارایی سوددِه را در یک توکن استاندارد به نام SY (Standardized Yield) میپیچد. طبق مستندات رسمی پندل، SY یک جزء فنی است و کاربر معمولاً مستقیم با آن سروکار ندارد. تیم پندل این استاندارد را با عنوان EIP-5115 برای شبکهٔ اتریوم پیشنهاد کرده است.
PT: توکن اصل
PT (Principal Token) نمایندهٔ اصل دارایی است و بعد از سررسید با دارایی پایه بازخرید میشود. مثال مستندات پندل این است: اگر یک PT-stETH با سررسید یکساله داشته باشید، بعد از یک سال میتوانید آن را با یک stETH عوض کنید. چون سود این دارایی از آن جدا شده، PT پیش از سررسید با تخفیف معامله میشود. همین تخفیف، سود ثابت خریدار است. هر کس PT بخرد و تا سررسید نگه دارد، بازدهی را قفل کرده که از همان لحظهٔ خرید معلوم است.
YT: توکن بازده
YT (Yield Token) حق دریافت همهٔ سودی است که دارایی پایه تا سررسید تولید میکند. دارندهٔ YT سود را بهمرور دریافت میکند، ولی ارزش خود YT در سررسید به صفر میرسد، چون بعد از آن دیگر سودی برای دریافت نمیماند. خرید YT در واقع شرطبندی روی این است که سود واقعی دارایی از «سود ضمنی» که بازار قیمتگذاری کرده بیشتر شود. قیمت YT نسبت به دارایی پایه کم است، پس با سرمایهٔ کم میشود در معرض سود حجم بزرگتری از دارایی قرار گرفت. همین اهرم، ریسک را هم بالا میبرد.
سررسید و بازخرید
هر جفت PT و YT تاریخ سررسید مشخصی دارد. بعد از سررسید، PT را میشود با دارایی پایه بازخرید کرد. اگر کاربر کاری نکند چیزی از دست نمیرود، ولی داراییاش دیگر سودی نمیسازد. PT پس از سررسید خودکار به دارایی پایه تبدیل نمیشود و کاربر باید خودش آن را بازخرید کند یا به بازار سررسید بعدی ببرد.
بازارساز خودکار پندل (AMM)
معاملهٔ PT و YT روی یک بازارساز خودکار (AMM) اختصاصی انجام میشود. این AMM برای داراییهایی طراحی شده که قیمتشان با نزدیک شدن به سررسید به سمت ارزش دارایی پایه میرود. استخرهای پندل در اصل جفت PT و SY هستند. معاملهٔ YT هم از همین استخر و با یک سازوکار وام آنی انجام میشود، پس برای YT استخر جدا لازم نیست.
تأمینکنندگان نقدینگی در این استخرها چند منبع درآمد دارند: کارمزد معاملات، سود دارایی پایه، بازدهِ ثابت بخش PT و پاداشهای PENDLE. چون PT در سررسید به ارزش دارایی پایه میرسد، ریسک زیان ناپایدار در این استخرها نسبت به استخرهای معمولی کمتر است، به شرط اینکه نقدینگی تا سررسید نگه داشته شود. این ریسک صفر نیست و اگر نقدینگی پیش از سررسید خارج شود، ممکن است زیان ایجاد شود.
کاربردهای پندل برای سرمایهگذار
جدا کردن اصل و سود دارایی چند استراتژی مختلف را ممکن میکند:
- سود ثابت: با خرید PT و نگه داشتن آن تا سررسید، بازده از همان روز اول معلوم و قفل میشود. این برای کسی مناسب است که از نوسان نرخ سود فراری است.
- معاملهٔ نرخ سود: با خرید YT روی افزایش سود آینده موضع گرفته میشود. با فروش YT هم سود آینده پیشفروش میشود.
- دریافت امتیاز و ایردراپ: بسیاری از پروژهها به دارندگان داراییشان امتیاز میدهند. خریداران YT این امتیازها را با اهرم بیشتری جمع میکنند. همین موضوع یکی از دلایل رشد پندل در موج ریاستیکینگ بود.
- تأمین نقدینگی: واریز دارایی به استخرهای پندل و کسب کارمزد و پاداش، که شبیه ییلد فارمینگ است، ولی روی بازار نرخ سود.
- پوشش ریسک: صندوقها و پروتکلهایی که درآمدشان به نرخ سود وابسته است، میتوانند با PT ریسک افت نرخ را پوشش بدهند.
ارز دیجیتال PENDLE چیست و چه کاربردی دارد؟
PENDLE توکن بومی پروتکل پندل است. قرارداد اصلی آن روی شبکهٔ اتریوم و با استاندارد ERC-20 است. طبق CoinGecko، نسخههای رسمی آن روی آربیتروم، BNB Chain، اپتیمیسم، بیس و چند شبکهٔ دیگر هم وجود دارد. کاربردهای اصلی PENDLE اینهاست:
- استیکینگ و سهم از درآمد: از ژانویهٔ ۲۰۲۶ دارندگان PENDLE با استیک کردن آن sPENDLE میگیرند و از محل بازخرید PENDLE با درآمد پروتکل پاداش دریافت میکنند.
- حاکمیت: دارندگان sPENDLE در پیشنهادهای حاکمیتی پروتکل رأی میدهند.
- پاداش نقدینگی: انتشار تازهٔ PENDLE بهعنوان پاداش به تأمینکنندگان نقدینگی استخرهای پندل داده میشود.
از vePENDLE تا sPENDLE: تغییر بزرگ ۲۰۲۶
پندل تا ابتدای ۲۰۲۶ از مدل vePENDLE استفاده میکرد. در این مدل کاربر PENDLE را تا دو سال قفل میکرد و در ازای آن حق رأی، سهم از کارمزد و قدرت هدایت پاداشها به استخرها را میگرفت. توکن vePENDLE قابل انتقال نبود و هر چه مدت قفل بیشتر بود، قدرتش هم بیشتر بود.
sPENDLE چیست؟
طبق گزارش The Block و CoinDesk، پندل در ۲۰ ژانویهٔ ۲۰۲۶ (۳۰ دی ۱۴۰۴) سیستم sPENDLE را جایگزین vePENDLE کرد. sPENDLE یک توکن استیکینگ نقدشونده است که به نسبت یکبهیک نمایندهٔ PENDLE استیکشده است. مهمترین تفاوتها اینهاست:
- بهجای قفل چندساله، خروج از استیک یک دورهٔ انتظار ۱۴ روزه دارد. خروج فوری هم با پرداخت کارمزد ۵ درصدی ممکن است.
- sPENDLE قابل انتقال است و میشود از آن در پروتکلهای دیفای دیگری که پندل تأیید کرده استفاده کرد.
- تا ۸۰ درصد درآمد پروتکل صرف بازخرید PENDLE میشود و این توکنها بین دارندگان واجد شرایط sPENDLE تقسیم میشوند.
- رأیگیری برای هدایت پاداشها (gauge voting) حذف شد و پاداشها با الگوریتمی بر اساس فعالیت بازارها تقسیم میشوند. تیم پندل انتظار داشت این کار انتشار کل را حدود ۳۰ درصد کم کند.
- دارنده باید در رأیگیریهای حاکمیتی شرکت کند، وگرنه پاداشش برای ۱۴ روز متوقف میشود.
دارندگان قبلی vePENDLE یک ضریب وفاداری تا ۴ برابر گرفتند که بر اساس مدت باقیماندهٔ قفلشان بود و بهمرور تا دو سال کم میشود. تصویر لحظهای این ضریبها در ۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶ گرفته شد. دلیل این تغییر به گفتهٔ پندل این بود که در مدل قبلی فقط حدود ۲۰ درصد از عرضهٔ PENDLE فعالانه قفل میشد.
توکنومیکس و عرضهٔ PENDLE
PENDLE سقف عرضه ندارد. عرضهٔ اولیهٔ آن حدود ۲۵۱ میلیون توکن بود و پس از آن توکن تازه فقط از راه پاداشهای نقدینگی منتشر میشود. طبق مستندات رسمی پندل:
- انتشار هفتگی در سپتامبر ۲۰۲۴ حدود ۲۱۶ هزار PENDLE بود و تا آوریل ۲۰۲۶ هر هفته ۱.۱ درصد کم میشد.
- بعد از آوریل ۲۰۲۶، تورم نهایی سالانه ۲ درصد برای پاداشها در نظر گرفته شده است.
- همهٔ توکنهای تیم و سرمایهگذاران از سپتامبر ۲۰۲۴ کاملاً آزاد شدهاند. پس فشار عرضه از باز شدن قفل توکنهای اولیه دیگر وجود ندارد.
- توکنهای استیکشده در sPENDLE، صندوق اکوسیستم و کیف پولهای چندامضایی تیم و حاکمیت جزو عرضهٔ در گردش حساب نمیشوند.
طبق CoinGecko در مهر ۱۴۰۵، عرضهٔ کل PENDLE حدود ۲۸۱ میلیون و عرضهٔ در گردش حدود ۱۷۴ میلیون توکن است. بالاترین قیمت تاریخی PENDLE حدود ۷.۵۰ دلار بود که در آوریل ۲۰۲۴ ثبت شد.
Boros: معاملهٔ نرخ فاندینگ روی پندل
پندل در ۶ اوت ۲۰۲۵ (۱۵ مرداد ۱۴۰۴) پلتفرم جدیدی به نام Boros را روی شبکهٔ آربیتروم راه انداخت. Boros همان ایدهٔ «معاملهٔ بازده» را به بازار قراردادهای دائمی (پرپچوال) میبرد. در این بازارها نرخ فاندینگ بین خریداران و فروشندگان رد و بدل میشود و Boros اجازه میدهد خود این نرخ معامله شود.
Boros چطور کار میکند؟
واحد معامله در Boros «Yield Unit» یا YU است. هر YU نمایندهٔ بازده فاندینگ یک واحد دارایی، مثلاً یک بیتکوین یا یک اتریوم، تا سررسید است. اگر انتظار دارید نرخ فاندینگ بالا برود، موقعیت خرید میگیرید و اگر انتظار افت آن را دارید، موقعیت فروش. دادههای نرخ فاندینگ از صرافیهای متمرکز بزرگ و از راه اوراکل خوانده میشود. طبق CoinDesk، Boros در شروع کار فقط بازارهای بیتکوین و اتریوم را داشت، سقف موقعیت باز هر بازار ۱۰ میلیون دلار بود و اهرم حداکثر ۱.۲ برابر. برای Boros برنامهٔ گسترش تدریجی به داراییها و صرافیهای دیگر اعلام شده است.
برای صرافیها، صندوقها و معاملهگرانی که استراتژی دلتا-خنثی دارند، Boros ابزاری برای قفل کردن نرخ فاندینگ است. به این ترتیب درآمدی که پیشتر متغیر بود، قابل پیشبینی میشود.
شبکهها و نقشهٔ راه پندل
طبق سایت رسمی پندل، Pendle V2 روی اتریوم، آربیتروم، BNB Chain، بیس، اپتیمیسم، منتل، سونیک، براچین، HyperEVM و Plasma فعال است و شبکههای تازه مرتب به آن اضافه میشوند. بخش عمدهٔ ارزش قفلشده روی اتریوم و آربیتروم است.
نقشهٔ راه ۲۰۲۵ پندل که TN Lee، همبنیانگذار پروژه، در فوریهٔ ۲۰۲۵ منتشر کرد، سه محور داشت: بهبود Pendle V2، پروژهٔ Boros و برنامهٔ Citadels. Citadels برای بردن PT به شبکههای غیر EVM و به نهادهای مالی سنتی طراحی شده است. در دسامبر ۲۰۲۵ پندل اعلام کرد PT با کمک Chainlink CCIP و پروتکل Kamino به سولانا میرود. این اولین قدم پندل در شبکههای غیر EVM بود.
تیم و سرمایهگذاران پندل
پندل را TN Lee (مدیرعامل) و Vu Nguyen (مدیر فنی) بنیان گذاشتند. TN Lee پیش از پندل در Kyber Network مسئول توسعهٔ کسبوکار بود. پروژه در آوریل ۲۰۲۱ دور بذری و عرضهٔ اولیهٔ خود را برگزار کرد و از حمایت صندوقهایی مثل Mechanism Capital، Spartan Group و HashKey برخوردار شد. در اوت ۲۰۲۳ هم Binance Labs، بازوی سرمایهگذاری بایننس، رسماً سرمایهگذاری خود در پندل را اعلام کرد. طبق گزارش The Block، درآمد پروتکل پندل در سال ۲۰۲۵ بیش از ۳۷ میلیون دلار بود.
ریسکهای پندل و توکن PENDLE
پندل یکی از پروتکلهای جاافتادهٔ دیفای است، ولی مثل هر پروژهٔ رمزارزی ریسک دارد:
- ریسک قرارداد هوشمند: هم قراردادهای پندل و هم قراردادهای پروتکلی که سود از آن میآید ممکن است باگ داشته باشند. ممیزی امنیتی این ریسک را کم میکند، ولی صفر نمیکند (دربارهٔ ممیزی قرارداد هوشمند بیشتر بخوانید).
- ریسک دارایی پایه: اگر استیبلکوین یا توکن استیکینگ پایه ارزشش را از دست بدهد، PT و YT آن هم آسیب میبینند.
- ریسک YT: ارزش YT در سررسید صفر میشود. اگر سود واقعی کمتر از انتظار باشد، خریدار YT ضرر میکند.
- نوسان قیمت PENDLE: قیمت PENDLE از اوج آوریل ۲۰۲۴ فاصلهٔ زیادی گرفته و نوسان آن بالاست. همچنین چون سقف عرضه ندارد، انتشار پاداشها عرضه را بهمرور زیاد میکند.
خرید پندل (PENDLE) از ارزینجا
در ارزینجا میتوانید PENDLE را بهصورت آنی و با تومان یا تتر بخرید و بفروشید. مراحل کار اینطور است:
- در ارزینجا ثبتنام کنید و احراز هویت را کامل کنید.
- کیف پول خود را با تومان یا تتر شارژ کنید.
- در بخش خرید آنی، PENDLE را انتخاب کنید و مقدار مورد نظر را وارد کنید.
- سفارش را تأیید کنید تا PENDLE به کیف پول ارزینجا اضافه شود.
همانطور که بالاتر گفتیم، تا مهر ۱۴۰۵ واریز PENDLE به ارزینجا فعال است، ولی برداشت آن بسته است. اگر میخواهید PENDLE را برای استیک کردن یا استفاده در اپلیکیشن پندل به کیف پول شخصی منتقل کنید، پیش از خرید وضعیت برداشت را چک کنید.
منابع رسمی پندل
برای اطلاعات دست اول از این منابع استفاده کنید:
- سایت رسمی Pendle
- مستندات فنی پندل
- قرارداد PENDLE در اترسکن
- صفحهٔ PENDLE در CoinGecko
اگر میخواهید دربارهٔ پندل بیشتر بخوانید، مقالهٔ بلاگ ارزینجا دربارهٔ پندل را هم ببینید.
جمعبندی
پندل با جدا کردن اصل و سود داراییهای سوددِه، بازار نرخ سود را به دیفای آورده است. با PT میشود سود ثابت گرفت، با YT روی نرخ سود موضع گرفت و با Boros خود نرخ فاندینگ قراردادهای دائمی را معامله کرد. توکن PENDLE از ژانویهٔ ۲۰۲۶ با مدل sPENDLE به درآمد پروتکل وصل شده است. در این مدل قفل چندساله حذف شده و بخش بزرگی از درآمد صرف بازخرید توکن میشود. پیش از خرید PENDLE، ریسکهای قرارداد هوشمند، نوسان قیمت و نبود سقف عرضه را در نظر بگیرید. وضعیت فعلی واریز و برداشت آن را هم در ارزینجا بررسی کنید.
