نئو (NEO) یکی از قدیمی‌ترین پلتفرم‌های قرارداد هوشمند در بازار رمزارزهاست. این پروژه در سال ۲۰۱۴ با نام AntShares (آنت‌شیرز) آغاز شد و در ژوئن ۲۰۱۷ نام خود را به Neo تغییر داد. هدف نئو ساختن زیرساختی برای «اقتصاد هوشمند» است، یعنی دارایی‌های دیجیتال، هویت دیجیتال و قراردادهای هوشمند روی یک بلاکچین. در این صفحه می‌خوانید نئو چیست، توکن NEO با توکن گس (GAS) چه فرقی دارد، شبکه‌های Neo N3 و Neo X چه کاربردی دارند، در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ چه تحولاتی داشته و خرید نئو در ارزینجا چگونه انجام میشود.
وضعیت در ارزینجا (آبان ۱۴۰۵): خرید و فروش آنی نئو در ارزینجا فعال است. بازار حرفه‌ای و همچنین واریز و برداشت NEO فعلاً در دسترس نیستند. پس دارایی خریداری‌شده در کیف پول ارزینجا می‌ماند و تا وقتی برداشت باز نشده، نمی‌توانید آن را به کیف پول شخصی منتقل کنید.
نئو چیست؟
نئو یک بلاکچین لایهٔ اول و متنباز است که توسعه‌دهندگان روی آن قرارداد هوشمند و برنامهٔ غیرمتمرکز (dApp) می‌سازند. دو چیز نئو را از بسیاری از رقبا جدا میکند. اول، مدل دوتوکنی آن: NEO برای مالکیت و حاکمیت شبکه است و GAS برای پرداخت کارمزد. دوم، سازوکار اجماع dBFT که تراکنش را در یک بلاک قطعی میکند و نیازی به انتظار برای تأییدهای متعدد ندارد.
بنیانگذاران نئو دا هونگفی (Da Hongfei) و اریک ژانگ (Erik Zhang) هستند. هر دو از سال‌های نخست پروژه چهره‌های اصلی آن بوده‌اند. توسعهٔ فنی را امروز گروه‌هایی مانند Neo Global Development (NGD)، AxLabs و Neo SPCC و جامعهٔ توسعه‌دهندگان پیش می‌برند. کد هستهٔ شبکه در گیتهاب پروژه منتشر شده است.
توکن NEO و توکن GAS
شبکهٔ نئو دو توکن بومی دارد که نقششان کاملاً متفاوت است:
- NEO: توکن حاکمیتی شبکه است و تقسیمپذیر نیست، یعنی کوچک‌ترین واحد آن یک NEO کامل است. دارندگان NEO به اعضای شورای نئو (Neo Council) رأی میدهند و در مقابل GAS پاداش میگیرند.
- GAS: توکن سوخت شبکه است و تقسیمپذیر است. کارمزد تراکنش و اجرای قراردادهای هوشمند با آن پرداخت میشود. در شبکهٔ Neo X هم کارمزدها با GAS پرداخت می‌شوند.
این تفکیک باعث میشود حق حاکمیت (NEO) از هزینهٔ استفاده از شبکه (GAS) جدا بماند. اگر می‌خواهید دربارهٔ توکن سوخت بیشتر بدانید، صفحهٔ ارز دیجیتال گس را ببینید.
تاریخچهٔ نئو از AntShares تا امروز
نئو در فوریهٔ ۲۰۱۴ با نام AntShares به دست دا هونگفی و اریک ژانگ راه افتاد. کد پروژه در سال ۲۰۱۵ در گیتهاب منتشر شد و وایت‌پیپر آن هم در سپتامبر همان سال. عرضهٔ اولیهٔ توکن در سال ۲۰۱۶ برگزار شد و در ژوئن ۲۰۱۷ نام پروژه رسماً به Neo تغییر کرد. در همان سال‌ها نئو به یکی از شناخته‌شده‌ترین پروژه‌های بلاکچینی چین تبدیل شد.
رویدادهای مهم
- ۲۰۱۴: آغاز پروژه با نام AntShares
- ۲۰۱۵: انتشار متنباز کد و وایت‌پیپر
- ۲۰۱۶: فروش ۵۰ میلیون توکن در عرضهٔ اولیه
- ۲۰۱۷: تغییر نام به Neo
- ۲۰۱۸: اعلام طرح Neo3 و ایردراپ توکن آنتولوژی برای دارندگان NEO
- ۲۰۲۱: راه‌اندازی شبکهٔ اصلی Neo N3
- ۲۰۲۴: راه‌اندازی شبکهٔ اصلی Neo X
- ۲۰۲۵: انتشار پیش‌نویس نقشهٔ راه Neo 4
عرضه و توزیع توکن NEO
کل عرضهٔ NEO ثابت است و ۱۰۰ میلیون واحد دارد که همه در بلاک پیدایش ساخته شدند. در عرضهٔ اولیهٔ سال ۲۰۱۶ نیمی از این مقدار، یعنی ۵۰ میلیون NEO، به حدود ۴٫۶۵ میلیون دلار فروخته شد. ۵۰ میلیون باقی‌مانده در اختیار بنیاد نئو قرار گرفت و بنا بود به‌تدریج برای توسعه و حمایت از اکوسیستم آزاد شود. طبق داده‌های کوین‌گکو، در آبان ۱۴۰۵ حدود ۷۰ میلیون NEO در گردش است.
چون عرضهٔ NEO ثابت است، توکن تازه‌ای از این نوع ساخته نمیشود. GAS برعکس، طبق برنامهٔ از پیش تعیین‌شده تولید و میان رأی‌دهندگان، اعضای شورا و دارندگان NEO توزیع میشود.
برنامهٔ تولید GAS
در طراحی اولیهٔ شبکه بنا بود حدود ۱۰۰ میلیون GAS طی نزدیک به ۲۲ سال و با نرخ کاهشی آزاد شود، یعنی هرچه زمان بگذرد GAS کمتری در هر بلاک ساخته شود. در Neo N3 سازوکار توزیع به سمت پاداش رأیدهی و شورا تغییر کرد و پارامترهای آن با تصمیم شورا تنظیم‌پذیر است. پس مقدار GAS دریافتی هر دارنده به تنظیمات روز شبکه بستگی دارد. برای عدد دقیق باید به اسناد رسمی نئو مراجعه کرد.
بخشی از کارمزدهای پرداخت‌شده با GAS هم سوزانده میشود. به همین دلیل عرضهٔ در گردش GAS فقط به نرخ تولید بستگی ندارد و میزان استفاده از شبکه هم در آن اثر دارد.
سازوکار اجماع dBFT
نئو از اجماع تحمل خطای بیزانسی واگذارشده (Delegated Byzantine Fault Tolerance یا dBFT) استفاده میکند. در این مدل، دارندگان NEO با رأی خود گروهی از نودها را به‌عنوان اعضای شورا و تأییدکنندهٔ بلاک انتخاب می‌کنند. تأییدکننده‌ها بر سر هر بلاک توافق می‌کنند و تا وقتی تعداد نودهای خطاکار از حد مشخصی (کمتر از یک‌سوم) بیشتر نشده، شبکه درست کار میکند.
شورای نئو در N3
در Neo N3 دارندگان NEO هر زمان می‌توانند رأیشان را به نامزد دیگری بدهند. ۲۱ نامزدی که بیشترین رأی را دارند اعضای شورای نئو می‌شوند و ۷ عضو اول آن نقش نود اجماع را بر عهده دارند و بلاک‌ها را تأیید می‌کنند. شورا پارامترهای شبکه را تعیین میکند، مثل کارمزدها، نرخ تولید GAS و فهرست حساب‌های مسدود. چون آرا پیوسته به‌روز می‌شوند، ترکیب شورا هم ثابت نیست. همین سازوکار به دارندگان NEO اجازه می‌دهد بر جهت‌گیری شبکه اثر بگذارند و در کنار آن پاداش GAS هم بگیرند. برای دیدن نامزدها و آرای فعلی می‌توانید از اکسپلوررها و پورتال‌های حاکمیتی رسمی نئو استفاده کنید.
مزیت نهایی‌شدن تک‌بلاکی
در dBFT تراکنشی که در یک بلاک ثبت شود قطعی است و فورک یا بازگشت زنجیره رخ نمی‌دهد. این ویژگی برای کاربردهای مالی و دارایی‌های واقعی اهمیت دارد، چون گیرنده لازم نیست منتظر چند تأیید بماند.
نقد تمرکز
تعداد تأییدکننده‌ها در dBFT محدود است. به همین دلیل منتقدان نئو را متمرکزتر از شبکه‌هایی مثل اتریوم می‌دانند. این بده‌بستانی است میان سرعت و قطعیت از یک سو و تمرکززدایی از سوی دیگر.
Neo Legacy و Neo N3 چه فرقی دارند؟
نسخهٔ اولیهٔ شبکه امروز Neo Legacy نامیده میشود. اریک ژانگ در سال ۲۰۱۸ طرح نسخهٔ سوم را اعلام کرد و Neo N3 در سال ۲۰۲۱ با یک بلاک پیدایش جدید راه افتاد. چون N3 با نسخهٔ قدیمی سازگار کامل نیست، دارایی‌ها باید از Legacy به N3 مهاجرت داده می‌شدند. استاندارد توکن هم در N3 از NEP-5 به NEP-17 تغییر کرد.
قابلیت‌های اصلی Neo N3
- اوراکل بومی: قرارداد هوشمند بدون واسطهٔ بیرونی به دادهٔ خارج از زنجیره دسترسی دارد.
- NeoFS: سرویس ذخیره‌سازی غیرمتمرکز فایل که به شبکه متصل است.
- NeoID: چارچوب هویت دیجیتال برای احراز هویت در برنامه‌ها.
- سرویس نام (NNS): نام قابل‌خواندن به‌جای آدرس طولانی.
- چندزبانی: قرارداد هوشمند را میتوان با C#، Python، Java، Go و TypeScript نوشت.
هنگام انتقال یا نگهداری NEO دقت کنید که کیف پول و آدرس مقصد مربوط به کدام شبکه است، چون آدرس‌ها و دارایی‌های Legacy و N3 جدا هستند.
Neo X؛ زنجیرهٔ جانبی سازگار با EVM
Neo X یک زنجیرهٔ جانبی (Sidechain) است که با ماشین مجازی اتریوم (EVM) سازگاری کامل دارد. شبکهٔ اصلی آن در ژوئیهٔ ۲۰۲۴ (مرداد ۱۴۰۳) راه‌اندازی شد. Neo X بر پایهٔ کلاینت Geth ساخته شده، ولی به‌جای اجماع اتریوم از dBFT نئو استفاده میکند. یک پل بومی هم آن را به Neo N3 وصل میکند.
کاربرد Neo X
توسعه‌دهندگانی که با Solidity و ابزارهای اتریوم کار می‌کنند می‌توانند برنامه‌هایشان را بدون بازنویسی روی Neo X مستقر کنند. Neo X توکن بومی جداگانه ندارد و کارمزدش با GAS پرداخت میشود. GAS از راه پل بومی از N3 به Neo X منتقل میشود. تیم پروژه سازوکار ضد MEV (جلوگیری از سوءاستفاده از ترتیب تراکنشها) را هم در برنامهٔ توسعهٔ Neo X گذاشته است.
تحولات نئو در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶
در سپتامبر ۲۰۲۵ اریک ژانگ نقشهٔ راه Neo 4 را در گیتهاب پروژه منتشر کرد. محورهای این سند توکن‌سازی دارایی‌های واقعی (RWA)، استیکینگ NEO، فناوری اثبات دانش صفر و امنیت در برابر رایانه‌های کوانتومی (Post-Quantum) است. به گفتهٔ همین سند، توکن‌ها و قراردادهای فعلی Neo N3 در Neo 4 بدون مهاجرت کار خواهند کرد. تا آبان ۱۴۰۵ تاریخ رسمی راه‌اندازی Neo 4 اعلام نشده است.
شبکهٔ N3 هم در این مدت چند ارتقای نسخه و تغییر پارامتر را با تصمیم شورا پشت سر گذاشته است. برای پیگیری خبرهای رسمی، بخش اخبار سایت رسمی نئو مرجع اصلی است.
استیک و رأیدهی با NEO
در Neo N3 «استیک» به معنای قفل کردن توکن نیست. کافی است NEO را در کیف پولی که از رأیدهی پشتیبانی میکند نگه دارید و به یکی از نامزدهای شورا رأی دهید. NEO همچنان آزاد است و هر زمان می‌توانید جابه‌جایش کنید. پاداش به شکل GAS داده میشود و مقدار آن به عوامل مختلف شبکه بستگی دارد، پس عدد ثابتی برایش نمی‌توان گفت.
این کار فقط با NEO روی کیف پول شخصی ممکن است. NEO نگهداریشده در ارزینجا به این فرایند وصل نیست. برای سود از دارایی‌ها در خود ارزینجا، صفحهٔ سود سالانه را ببینید و پیش از هر تصمیم بررسی کنید که NEO در آن فهرست هست یا نه.
کیف پول‌های نئو
کیف پول را بر اساس شبکه (N3 یا Legacy) و نیاز خود انتخاب کنید:
کیف پول‌های N3
- Neon Wallet: کیف پول دسکتاپ و موبایل متنباز که از N3 پشتیبانی میکند.
- NeoLine: افزونهٔ مرورگر و اپلیکیشن موبایل برای تعامل با dAppها.
- OneGate: کیف پول غیرحضانتی موبایل با دسترسی به برنامه‌های اکوسیستم.
- Neo-GUI: کیف پول فول‌نود رسمی برای کاربران فنی و توسعه‌دهندگان.
برای Neo X هم کیف پول‌های سازگار با EVM مثل متامسک قابل استفاده‌اند، به شرط اینکه شبکهٔ Neo X را به آن‌ها اضافه کنید. کلید خصوصی و عبارت بازیابی را هرگز با کسی در میان نگذارید.
کاربردهای شبکهٔ نئو
کاربردهای اصلی شبکهٔ نئو در چند حوزه قرار میگیرند:
- دیفای: صرافی‌های غیرمتمرکز، استخرهای نقدینگی و وام‌دهی روی N3 و Neo X
- توکن‌سازی دارایی: صدور توکن NEP-17 برای دارایی‌های دیجیتال و واقعی؛ این حوزه از محورهای اصلی نقشهٔ راه Neo 4 هم هست
- هویت دیجیتال: احراز هویت در برنامه‌ها با NeoID
- ذخیره‌سازی غیرمتمرکز: نگهداری فایل و داده در NeoFS
- برنامه‌های EVM: انتقال آسان پروژه‌های اتریومی به Neo X
نکته‌های انتقال امن NEO
بیشتر اشتباه‌های کاربران نئو از چندشبکه‌ای بودن آن می‌آید. پیش از هر انتقال این موارد را بررسی کنید:
- آدرس مقصد مربوط به همان شبکه‌ای باشد که از آن ارسال می‌کنید (N3، Legacy یا Neo X).
- NEO تقسیمپذیر نیست. مقدار انتقال روی N3 باید عدد صحیح باشد.
- برای کارمزد انتقال روی N3 به مقداری GAS در کیف پول نیاز دارید.
- اگر هنوز NEO روی Neo Legacy دارید، روش مهاجرت به N3 را از منابع رسمی نئو پیگیری کنید.
- همیشه اول یک انتقال آزمایشی با مقدار کم انجام دهید.
برای آشنایی بیشتر با واریز و برداشت رمزارز در ارزینجا، راهنمای کیف پول و واریز و برداشت را بخوانید. یادتان باشد که واریز و برداشت NEO در حال حاضر بسته است.
نئو در مقایسه با رقبا
نئو در بازار پلتفرم‌های قرارداد هوشمند با پروژه‌های بزرگی رقابت میکند. اتریوم بزرگ‌ترین اکوسیستم توسعه‌دهنده را دارد. کاردانو بر توسعهٔ پژوهش‌محور تکیه میکند و پولکادات بر ارتباط میان زنجیره‌ها. ترون و ایاس هم مانند نئو مدل تأییدکنندهٔ منتخب دارند. پروژهٔ آنتولوژی را هم شرکت OnChain ساخت که با بنیانگذاران نئو پیوند دارد. آنتولوژی مدل دوتوکنی مشابهی دارد و در ۲۰۱۸ میان دارندگان NEO ایردراپ شد.
| ویژگی | نئو | اتریوم |
|---|---|---|
| اجماع | dBFT | اثبات سهام |
| نهایی‌شدن | تک‌بلاکی | چند دقیقه‌ای |
| توکن کارمزد | GAS (جدا از NEO) | ETH |
| سازگاری EVM | از طریق Neo X | بومی |
مزایا و ریسک‌های نئو
مزایا
- نهایی‌شدن تک‌بلاکی تراکنشها به کمک dBFT
- جدا بودن توکن حاکمیت از توکن کارمزد
- اوراکل، ذخیره‌سازی و سرویس نام بومی در N3
- پشتیبانی از زبان‌های برنامه‌نویسی رایج و زنجیرهٔ سازگار با EVM
ریسک‌ها
- تعداد محدود تأییدکننده‌ها و تمرکز نسبی شبکه
- رقابت شدید با اکوسیستم‌های بزرگ‌تر قرارداد هوشمند
- وجود چند شبکه (Legacy، N3 و Neo X) که احتمال اشتباه کاربر در انتقال را بالا می‌برد
- نوسان شدید قیمت، مانند همهٔ رمزارزها
خرید نئو از ارزینجا
خرید آنی نئو در ارزینجا با تومان یا دیگر دارایی‌ها امکان‌پذیر است:
- در ارزینجا ثبت‌نام کنید و احراز هویت را کامل کنید.
- حساب خود را با واریز تومان یا رمزارزی مثل تتر شارژ کنید.
- در بخش خرید و فروش آنی نئو را انتخاب و مقدار را وارد کنید.
- پیش از تأیید، قیمت نهایی و کارمزد را بررسی کنید.
اگر قصد فروش دارید، همین مسیر را برعکس طی کنید: در بخش خرید و فروش آنی گزینهٔ فروش نئو را بزنید تا معادل تومانی یا تتری آن به کیف پول شما در ارزینجا اضافه شود. بعد می‌توانید تومان را به حساب بانکی تأییدشده برداشت کنید.
یادآوری: تا آبان ۱۴۰۵ واریز و برداشت NEO در ارزینجا بسته است. قیمت لحظه‌ای را در صفحهٔ بازار ببینید.
منابع رسمی نئو
- سایت رسمی Neo
- سایت Neo X
- کد منبع Neo در گیتهاب
- صفحهٔ NEO در کوین‌گکو
این صفحه فقط برای اطلاع‌رسانی است و توصیهٔ سرمایه‌گذاری نیست. بازار رمزارزها پرنوسان است و پیش از هر معامله باید ریسک آن را بسنجید.