رادیانت کپیتال (Radiant Capital) با نماد RDNT یک پروتکل وامدهی و وامگیری غیرمتمرکز (بازار پول یا Money Market) در دنیای دیفای است. این پروتکل در تیر ۱۴۰۱ (ژوئیهٔ ۲۰۲۲) روی شبکهٔ آربیتروم راه افتاد. هدفش این بود که کاربران بتوانند دارایی را روی یک شبکه سپرده کنند و روی شبکه‌ای دیگر وام بگیرند، تا نقدینگی پراکندهٔ بلاکچین‌ها یک‌جا جمع شود. RDNT توکن اصلی این اکوسیستم است و برای فعالکردن پاداشها، سهم‌بری از کارمزدها و رأی‌دادن در DAO رادیانت به کار می‌رفت.
سرگذشت رادیانت در سال‌های اخیر پرفرازونشیب بوده است. این پروتکل در سال ۲۰۲۴ دو بار هک شد. پس از هجده ماه تلاش ناموفق برای جبران خسارت، DAO رادیانت در ۱ ژوئن ۲۰۲۶ (۱۱ خرداد ۱۴۰۵) اعلام کرد توسعهٔ پروتکل را متوقف می‌کند و آن را به «حالت نگهداری» می‌برد. پیش از خرید RDNT حتماً بخش‌های وضعیت فعلی و ریسک‌های این صفحه را بخوانید.
یادداشت وضعیت در ارزینجا (مهر ۱۴۰۵): RDNT در ارزینجا فقط از راه خرید آنی (OTC) معامله می‌شود. در بازار حرفه‌ای جفت‌ارز ندارد و واریز و برداشت آن هم فعلاً بسته است. یعنی RDNT خریده‌شده را فعلاً نمی‌توانید به کیف پول شخصی منتقل کنید.
رادیانت کپیتال چیست؟
رادیانت یک بازار پول چندزنجیرهای (Omnichain) است. کاربرانش دارایی‌هایی مثل اتریوم، تتر، USDC، بیت‌کوین رپدشده و BNB را در استخرهای وامدهی سپرده می‌کنند و سود می‌گیرند. وام‌گیرندگان هم با گذاشتن وثیقه از همین استخرها وام می‌گیرند و بهره می‌پردازند. ساختار قراردادهای رادیانت از خانوادهٔ پروتکل‌های وامدهی مشهوری مثل آوه و کامپاند گرفته شده است. نرخ بهره در این مدل با میزان استفاده از هر استخر تغییر می‌کند.
تفاوت اصلی رادیانت با رقبا، تمرکز بر وامدهی بین‌زنجیره‌ای و مدل انگیزشی «نقدینگی پویا» یا dLP بود. پروتکل پاداش RDNT را فقط به کسانی می‌داد که بخشی از سرمایه‌شان را به‌صورت بلندمدت در استخر نقدینگی RDNT قفل کرده بودند. هدف این طراحی کم‌کردن فروش فوری پاداشها و هم‌سو کردن کاربران با آیندهٔ پروتکل بود.
تاریخچهٔ کوتاه رادیانت
- ژوئیهٔ ۲۰۲۲: عرضهٔ منصفانهٔ (Fair Launch) توکن RDNT روی آربیتروم از طریق سوشی سواپ، بدون سرمایه‌گذار بیرونی.
- ژانویهٔ ۲۰۲۳: انتشار نسخهٔ دوم (Radiant V2). در این نسخه توکن RDNT به استاندارد OFT پروتکل لیرزیرو مهاجرت کرد و مدل dLP جدی‌تر شد.
- پس از V2: حضور در Launchpool بایننس و گسترش به BNB Chain، اتریوم و Base.
- ژانویهٔ ۲۰۲۴ و اکتبر ۲۰۲۴: دو حملهٔ امنیتی که در ادامه شرح داده شدهاند.
- ژوئن ۲۰۲۶: اعلام توقف فعالیت DAO و ورود پروتکل به حالت نگهداری.
رادیانت چگونه کار می‌کند؟
سازوکار رادیانت روی کاغذ ساده است. سپرده‌گذار دارایی را به استخر می‌دهد و در عوض یک توکن رسید (rToken) می‌گیرد که سود سپرده را منعکس می‌کند. وام‌گیرنده هم باید بیشتر از مبلغ وام وثیقه بگذارد (وام با وثیقهٔ مازاد). اگر ارزش وثیقه از حدی پایین‌تر برود، موقعیتش لیکوئید می‌شود و بخشی از وثیقه برای بازپرداخت بدهی فروخته می‌شود. بخشی از بهرهٔ وام‌گیرندگان و کارمزد وام‌های آنی (Flash Loan) و لیکوئیدیشن، درآمد پروتکل را می‌سازد.
نقدینگی پویا (dLP) چیست؟
dLP توکن سهم یک استخر نقدینگی است که عمدتاً از RDNT و یک دارایی بزرگ تشکیل شده است. طبق مستندات رسمی، این استخر روی آربیتروم و اتریوم یک استخر ۸۰/۲۰ (۸۰٪ RDNT و ۲۰٪ ETH) در بالانسر است. روی Base همین ترکیب در Aerodrome برقرار است و روی BNB Chain قبلاً استخر ۵۰/۵۰ با BNB در پنکیک‌سواپ استفاده میشد. کاربر dLP را برای ۱، ۳، ۶ یا ۱۲ ماه قفل می‌کرد. قفل طولانی‌تر ضریب پاداش بزرگ‌تری داشت. قفلکنندگان dLP سهمی از کارمزدهای پروتکل را به شکل دارایی‌های اصلی دریافت می‌کردند.
شرط ۵ درصد برای دریافت پاداش
برای فعال‌شدن پاداش RDNT روی سپرده یا وام، ارزش dLP قفل‌شدهٔ کاربر باید دست‌کم ۵٪ ارزش دلاری سپرده‌اش باشد. پاداش‌های لیکوئیدیتی ماینینگ هم یک دورهٔ واگذاری (Vesting) سه‌ماهه داشتند. برداشت زودتر جریمه داشت و بسته به زمان، فقط ۱۰ تا ۷۵ درصد پاداش به کاربر می‌رسید.
⚠️ توجه کنید که از ژوئن ۲۰۲۶ انتشار پاداش RDNT متوقف شده است. توضیحات این بخش برای فهم طراحی پروتکل است و دیگر فرصت فعالی برای کسب پاداش نیست.
توکن RDNT و کاربردهای آن
RDNT توکن کاربردی و حاکمیتی رادیانت است. در دورهٔ فعالیت پروتکل این کاربردها را داشت:
- فعالکردن پاداش: فقط کاربرانی که dLP (حاوی RDNT) قفل کرده بودند پاداش RDNT میگرفتند.
- سهم از درآمد پروتکل: قفلکنندگان dLP بخشی از کارمزد وامها، وام‌های آنی و لیکوئیدیشنها را دریافت می‌کردند.
- حاکمیت: قدرت رأی در پیشنهادهای DAO رادیانت به dLP قفل‌شده وابسته بود.
- انتقال بین‌زنجیره‌ای: RDNT با استاندارد OFT لیرزیرو بین شبکه‌های پشتیبانی‌شده جابه‌جا می‌شود و عرضهٔ کل آن یکپارچه می‌ماند.
نسخهٔ قبلی این صفحه از «استیبلکوین رادیانت» حرف می‌زد. رادیانت استیبلکوین مستقلی منتشر نکرده و RDNT هم استیبلکوین نیست. قیمت آن کاملاً شناور است.
توکنومیکس رادیانت
عرضهٔ کل RDNT در ابتدا ۱ میلیارد توکن بود. طبق مستندات فعلی پروتکل، حداکثر عرضه اکنون ۱٫۵ میلیارد توکن است و CoinGecko حدود ۱٫۴۴ میلیارد توکن را در گردش نشان می‌دهد. تخصیص فعلی بر اساس مستندات رسمی این است:
| بخش | سهم | نحوهٔ آزادسازی |
|---|---|---|
| پاداش لیکوئیدیتی ماینینگ | ۴۷٫۱٪ | طی ۵ سال |
| ذخیرهٔ DAO | ۳۰٫۹٪ | با تصمیم DAO |
| تیم | ۱۳٫۳٪ | طی ۵ سال با کلیف ۳ ماهه |
| مشارکت‌کنندگان و مشاوران | ۴٫۷٪ | طی ۱٫۵ سال |
| خزانه و نقدینگی | ۴٪ | — |
شبکه‌ها و قرارداد RDNT
RDNT روی چهار شبکه قرارداد دارد: آربیتروم (شبکهٔ اصلی)، اتریوم، BNB Chain و Base. آدرس قرارداد روی آربیتروم 0x3082cc23568ea640225c2467653db90e9250aaa0 است و می‌توانید آن را در اکسپلورر Arbiscan ببینید. پیش از هر انتقال، آدرس قرارداد را از منبع رسمی تطبیق دهید. توکن‌های جعلی با نام مشابه در شبکه‌ها کم نیستند.
هک‌های رادیانت در سال ۲۰۲۴
حملهٔ وام آنی ژانویهٔ ۲۰۲۴
در ۲ ژانویهٔ ۲۰۲۴ رادیانت یک بازار جدید USDC را روی آربیتروم فعال کرد. مهاجم فقط چند ثانیه بعد از فعال‌شدن این بازار، با یک وام آنی و سوءاستفاده از یک خطای گردکردن شناخته‌شده در کدهای مشتق‌شده از آوه و کامپاند، حدود ۱۹۰۰ ETH (نزدیک به ۴٫۵ میلیون دلار در آن زمان) خارج کرد. شورای DAO بازارهای آربیتروم را موقتاً متوقف کرد. بدهی بد ایجادشده هم با رأی DAO از خزانهٔ پروتکل جبران شد.
هک ۵۰ میلیون دلاری اکتبر ۲۰۲۴
حملهٔ بزرگ‌تر در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۴ رخ داد. قراردادهای رادیانت با یک کیف پول چندامضایی «۳ از ۱۱» مدیریت میشد. مهاجمان با بدافزار دستگاه دست‌کم سه توسعه‌دهنده را آلوده کردند. رابط Safe{Wallet} روی این دستگاه‌ها تراکنش عادی نشان می‌داد، اما در پس‌زمینه تراکنش مخرب امضا میشد. مهاجمان با این امضاها قرارداد استخرهای وامدهی را ارتقا دادند و بیش از ۵۰ میلیون دلار دارایی را از بازارهای آربیتروم و BNB Chain خارج کردند. بازارهای اتریوم و Base آسیب ندیدند.
شرکت امنیتی Mandiant، که برای بررسی این حادثه به کار گرفته شد، حمله را با اطمینان بالا به گروهی وابسته به کرهٔ شمالی (UNC4736 از خوشهٔ Lazarus) نسبت داد. این حادثه یکی از نمونه‌های مهم این واقعیت است که امنیت دیفای فقط به کد قرارداد بستگی ندارد و امنیت دستگاه‌های امضاکنندگان هم به همان اندازه حیاتی است.
درس‌های امنیتی هک رادیانت
گزارش پس از حادثهٔ رادیانت چند نکتهٔ مهم برای کاربران و تیم‌های دیفای داشت:
- چندامضایی کافی نیست: امضاکنندگان از کیف پول سخت‌افزاری و شبیه‌سازی تراکنش استفاده می‌کردند، اما آلوده‌شدن رایانه‌شان باعث شد تراکنش واقعی را نبینند.
- امضای کور خطرناک است: توصیهٔ اصلی این بود که داده‌های تراکنش روی دستگاهی مستقل بررسی شوند و برای تراکنش‌های حساس امضای کور (Blind Signing) کنار گذاشته شود.
- مجوزهای قدیمی را لغو کنید: بخشی از دارایی‌ها از کیف پول کاربرانی خارج شد که به استخرهای رادیانت مجوز خرج (Approval) داده بودند. پس از هک، رادیانت از کاربران خواست مجوزها را در همهٔ شبکه‌ها لغو کنند. این عادت برای هر پروتکل دیفای مفید است.
وضعیت فعلی پروتکل؛ توقف فعالیت DAO در ۲۰۲۶
بعد از هک اکتبر ۲۰۲۴، ارزش قفل‌شده (TVL) رادیانت به‌شدت سقوط کرد. تیم برای کاربران آسیب‌دیده طرح جبران خسارت و پورتال ادعا راه انداخت. اما به گفتهٔ خود DAO نه دارایی‌های سرقت‌شده بازگشت، نه سرمایه‌گذار یا گرنت تازه‌ای جذب شد. در ۱ ژوئن ۲۰۲۶ رادیانت اعلام کرد «DAO دیگر مسیر قابل‌اتکایی برای ادامه ندارد» و فعالیتش را به‌صورت منظم جمع می‌کند. بر اساس این اعلامیه:
- توسعهٔ فعال متوقف شد و محصول، بازار یا ارتقای تازه‌ای در کار نیست.
- انتشار پاداش RDNT پایان یافت و وامگیری جدید در همهٔ بازارهای Core و RIZ غیرفعال شد.
- کاربران همچنان می‌توانند دارایی را برداشت کنند، وام را بازپرداخت کنند، موقعیت‌ها را ببندند، پاداش‌های واگذارشده را دریافت کنند و قفل dLP را باز کنند.
- سایت، مستندات و کانال‌های رسمی تا پایان ۲۰۲۶ در دسترس می‌مانند. پورتال جبران خسارت هم فعال می‌ماند.
- هزینه‌های خزانه به پشتیبانی کاربران، نگهداری زیرساخت ادعاها و پیگیری بازیابی دارایی‌ها، با همکاری شرکت zeroShadow، محدود شد.
اگر در پروتکل رادیانت سپرده یا موقعیت باز دارید، طبق توصیهٔ خود تیم بهتر است پیش از پایان ۲۰۲۶ از طریق سایت رسمی رادیانت آن را مدیریت یا برداشت کنید.
اگر در رادیانت موقعیت باز دارید
با غیرفعال‌شدن وامگیری، سقف وام همهٔ بازارها صفر شده است. وام جدید ممکن نیست، اما وام‌های فعلی را می‌توان بازپرداخت کرد. طبق منطق بازارهای وامدهی، وام باز با افت ارزش وثیقه ممکن است لیکوئید شود. پس اگر وام دارید بهتر است آن را ببندید و بعد وثیقه را برداشت کنید. اگر dLP قفل‌شده دارید، پس از باز شدن قفل می‌توانید آن را برداشت کنید. پاداش‌های واگذارشده را هم می‌شود دریافت کرد. کاربران آسیب‌دیده از هک اکتبر ۲۰۲۴ می‌توانند وضعیت ادعایشان را در پورتال جبران خسارت پیگیری کنند. تیم رادیانت اعلام کرده که تاکنون دارایی‌ای بازیابی نشده و نتیجهٔ پیگیری‌ها نامعلوم است.
RDNT در صرافی‌های جهانی
بایننس در ۱۸ مارس ۲۰۲۶ اعلام کرد RDNT را همراه چند توکن دیگر حذف می‌کند. معاملات اسپات این توکن در ۱ آوریل ۲۰۲۶ متوقف شد و مهلت برداشت از بایننس تا ۱ ژوئن ۲۰۲۶ بود. پیش از آن هم صرافی‌های بزرگ دیگری RDNT را حذف کرده بودند. نتیجهٔ عملی این است که نقدشوندگی RDNT در بازار جهانی بسیار پایین آمده است. قیمت آن هم بیش از ۹۹ درصد پایین‌تر از سقف تاریخی‌اش (حدود ۰٫۵۸ دلار در سپتامبر ۲۰۲۲) قرار دارد.
ریسک‌های سرمایه‌گذاری در رادیانت
RDNT امروز یکی از پرریسک‌ترین توکن‌های دیفای است. پیش از هر تصمیمی این نکات را در نظر بگیرید:
- توقف توسعه: پروتکل در حالت نگهداری است و برنامه‌ای برای رشد، محصول تازه یا بازگشت پاداشها ندارد.
- نقدشوندگی پایین: حذف از صرافی‌های بزرگ یعنی خرید و فروش در حجم بالا می‌تواند لغزش قیمت شدید داشته باشد.
- کاهش کاربرد توکن: با توقف پاداشها و وامگیری، کاربرد اصلی RDNT (فعالکردن پاداش و سهم از کارمزد) عملاً از بین رفته است.
- سابقهٔ امنیتی: دو هک در یک سال اعتماد کاربران را به‌شدت کاهش داد.
- محدودیت انتقال در ارزینجا: واریز و برداشت RDNT در ارزینجا فعلاً بسته است.
هیچ‌یک از مطالب این صفحه توصیهٔ مالی نیست. اگر با منطق دیفای آشنا نیستید، بهتر است پیش از خرید توکن‌های پرریسک، با ارزهای بزرگ‌تری مثل بیت‌کوین یا اتریوم و نحوهٔ کار بازار آشنا شوید.
مقایسهٔ رادیانت با آوه، کامپاند و ونوس
رادیانت در دوران اوج خود در کنار پروتکل‌هایی مثل آوه، کامپاند و ونوس (بازار پول اصلی BNB Chain) قرار می‌گرفت. نقطهٔ قوت رادیانت تجربهٔ وامدهی بین‌زنجیره‌ای و پاداش‌های سنگین بود. نقطهٔ ضعفش هم وابستگی شدید به همین پاداشها و مدیریت ارتقای قراردادها با تعداد کم امضا بود. آوه و کامپاند پس از سال‌ها همچنان فعال‌اند، اما رادیانت پس از هک اکتبر ۲۰۲۴ نتوانست اعتماد و نقدینگی را بازگرداند. برای آشنایی با نسل تازهٔ بازارهای وامدهی می‌توانید صفحهٔ مورفو را هم ببینید.
نگهداری RDNT
RDNT یک توکن استاندارد روی شبکه‌های سازگار با EVM است. کیف پول‌هایی مثل MetaMask و Trust Wallet و کیف پول‌های سخت‌افزاری سازگار با EVM می‌توانند آن را نگهداری کنند، به شرط آن‌که شبکه و آدرس قرارداد درست انتخاب شود. چون واریز و برداشت RDNT در ارزینجا فعلاً بسته است، موجودی خریداری‌شده در کیف پول ارزینجا می‌ماند. پس از بازشدن برداشت، حتماً شبکهٔ برداشت را با شبکهٔ کیف پول مقصد تطبیق دهید.
خرید رادیانت کپیتال از ارزینجا
در زمان نگارش این صفحه، RDNT در ارزینجا فقط با خرید آنی قابل معامله است. مراحل کار:
- در ارزینجا ثبت‌نام کنید و احراز هویت را کامل کنید.
- کیف پول تومانی خود را شارژ کنید.
- از بخش خرید آنی، RDNT را انتخاب کنید، مبلغ را وارد کنید و قیمت نهایی را پیش از تأیید بررسی کنید.
- سفارش را ثبت کنید. RDNT به کیف پول ارزینجای شما اضافه می‌شود.
برای جزئیات کارمزدها صفحهٔ کارمزدهای ارزینجا را ببینید. فهرست کامل ارزها و قیمت‌ها هم در بازار ارزینجا هست. با توجه به وضعیت پروتکل، فقط مبلغی را وارد کنید که از دست‌دادن کاملش برایتان قابل‌تحمل باشد.
جمع‌بندی
رادیانت کپیتال (RDNT) زمانی یکی از جاه‌طلبانه‌ترین پروژه‌های وامدهی بین‌زنجیره‌ای در اکوسیستم آربیتروم بود. طراحی dLP و استفاده از لیرزیرو آن را از رقبا متمایز می‌کرد. دو هک در سال ۲۰۲۴، به‌خصوص سرقت بیش از ۵۰ میلیون دلاری اکتبر ۲۰۲۴، این مسیر را متوقف کرد. پروژه از ژوئن ۲۰۲۶ در حالت نگهداری است. امروز RDNT بیشتر یک توکن پرریسک با کاربرد محدود است تا سهمی از یک پروتکل در حال رشد. اگر قصد خرید دارید، تصمیمتان را بر پایهٔ همین واقعیت‌ها و نه پیش‌بینی‌های خوش‌بینانهٔ قیمت بگیرید.