در وب ۳، هر کیف پول با یک رشتهٔ طولانی از حروف و اعداد شناخته میشود؛ رشته‌ای که نه به خاطر سپرده میشود و نه اشتباه‌نکردن در آن ساده است. اسپیس ای دی (SPACE ID) پروژه‌ای است که می‌خواهد این مشکل را با «نام‌های وب ۳» حل کند: نامهایی خوانا مثل arzinja.bnb که به آدرس کیف پول، پروفایل و هویت دیجیتال شما اشاره میکنند. توکن بومی این پروژه ID نام دارد و برای استیکینگ، پرداخت و رأی‌دهی در اکوسیستم اسپیس ای دی به کار می‌رود. در این صفحه با کارکرد اسپیس ای دی، توکن ID، توکنومیکس، تاریخچه، ریسک‌ها و روش خرید اسپیس ای دی در ارزینجا آشنا می‌شوید.
یادداشت وضعیت (مهر ۱۴۰۵): در ارزینجا خرید آنی و واریز توکن ID فعال است، ولی برداشت آن فعلاً بسته است. پیش از واریز یا خرید، وضعیت لحظهای را در صفحهٔ معامله بررسی کنید.
اسپیس ای دی چیست؟
اسپیس ای دی خودش را «شبکهٔ جهانی سرویس نام» معرفی میکند؛ یک پلتفرم یکپارچهٔ هویت که در آن میتوان دامنههای وب ۳ را جستجو، ثبت، معامله و مدیریت کرد. هر دامنه در این سیستم یک NFT است که در کیف پول صاحبش نگه داشته میشود. پس مالکیت آن در اختیار کاربر است، نه یک شرکت ثبت دامنه.
اسپیس ای دی کارش را با دامنههای .bnb روی بیانبی چین شروع کرد. بعد پشتیبانی از دامنههای .arb روی شبکهٔ اربیتروم و نمایش و یکپارچه‌سازی دامنههای .eth را اضافه کرد. امروز پروژه فقط یک ثبت‌کنندهٔ دامنه نیست. زیرساختی هم دارد که با آن هر جامعه یا پروژهٔ وب ۳ میتواند پسوند دامنهٔ اختصاصی خودش را راه بیندازد.
مشکلی که سرویس نام وب ۳ حل میکند
آدرسهای بلاک‌چینی طولانی‌اند و یک اشتباه کوچک هنگام کپی کردنشان میتواند به از دست رفتن دارایی منجر شود. سرویس نام کاری شبیه DNS در اینترنت معمولی انجام میدهد: یک نام قابل‌خواندن را به آدرس ماشینی وصل میکند. فرق اصلی این است که در وب ۳ رکوردهای نام روی بلاک‌چین ثبت می‌شوند و مالک دامنه میتواند آدرس چند شبکه، آواتار و اطلاعات شبکه‌های اجتماعی‌اش را به همان یک نام متصل کند.
تفاوت اسپیس ای دی با سرویس‌های نام دیگر
شناخته‌شده‌ترین سرویس نام وب ۳، اتریوم نیم سرویس (ENS) است که روی اتریوم کار میکند و دامنههای .eth را صادر میکند. اسپیس ای دی از ابتدا رویکرد چندزنجیرهای داشته است. هم پسوندهای خودش را روی شبکه‌های مختلف صادر میکند و هم با کیت توسعه (SDK) خود چند نوع دامنه، از جمله .eth، .lens، .crypto، .bnb و .arb را در یک رابط واحد قابل‌جستجو میکند. برای همین، کیف پول یا اپلیکیشنی که SDK اسپیس ای دی را نصب کند، با یک بار یکپارچه‌سازی میتواند چند سرویس نام را پشتیبانی کند.
محصولات و اجزای اکوسیستم اسپیس ای دی
طبق سایت رسمی پروژه، خدمات اسپیس ای دی در چند بخش اصلی دسته‌بندی می‌شوند:
- Discover (کشف): جستجوی یک نام در همهٔ پسوندهای پشتیبانی‌شده.
- Register (ثبت): ثبت دامنه از سرویس‌های نام مختلف در یک جا.
- Trade (معامله): بازار NFT دامنه که آگهی‌های بازارهایی مثل OpenSea و Element را هم جمع میکند.
- Manage (مدیریت): پنلی برای تنظیم رکوردها، آدرسهای چندزنجیرهای، آواتار و اطلاعات اجتماعی.
- Web3 Name SDK و API: ابزار توسعهدهندگان برای نمایش و تبدیل دامنههای وب ۳ به آدرس در کیف پول‌ها و اپلیکیشن‌ها.
- SPACE ID 3.0: پروتکل بدون نیاز به مجوز برای راهاندازی پسوندهای اختصاصی (TLD).
کیت توسعه Web3 Name SDK
SDK اسپیس ای دی مهم‌ترین ابزار پروژه برای جذب کاربر از راه شرکای دیگر است. سایت رسمی پروژه می‌گوید این سرویس با بیش از ۳۰۰ شریک یکپارچه شده و زمان یکپارچه‌سازی آن حدود ۳۰ دقیقه است. نمونه‌هایی که خود پروژه اعلام کرده، اسنپ اختصاصی برای کیف پول متامسک (آبان ۱۴۰۳) و یکپارچه‌سازی با DappRadar است. وقتی یک کیف پول از این SDK استفاده کند، کاربر به جای آدرس طولانی، فقط نام دامنهٔ گیرنده را وارد میکند.
SPACE ID 3.0 و راهاندازی پسوند اختصاصی
نسخهٔ ۳٫۰ اسپیس ای دی در آبان ۱۴۰۲ (نوامبر ۲۰۲۳) با عنوان «پروتکل سرویس نام بدون نیاز به مجوز برای همهٔ جوامع وب ۳» معرفی شد. در این نسخه، یک پروژه با پر کردن یک فرم و بارگذاری فایل‌های لازم، سرویس دامنهٔ اختصاصی خودش را راه می‌اندازد. هر پسوند جدید یک بازار NFT اختصاصی و ابزار مدیریت رکورد هم می‌گیرد. طبق اطلاعیهٔ همان زمان، برای راهاندازی یک پسوند جدید باید ۱۰٬۰۰۰ توکن ID استیک شود. اولین محصول ساخته‌شده روی این نسخه، دامنههای .gno پروژهٔ Genome روی شبکهٔ گنوسیس بود. جوامعی مثل پنکیک سواپ، اینجکتیو و مانتا هم در آن اطلاعیه به عنوان استفاده‌کنندگان اولیه نام برده شدند.
ارز دیجیتال ID چیست؟
ID توکن کاربردی و حاکمیتی اسپیس ای دی است. این توکن روی دو شبکهٔ اتریوم (استاندارد ERC-20) و بیانبی چین (استاندارد BEP-20) منتشر شده و آدرس قرارداد آن در هر دو شبکه یکسان است: 0x2dfF88A56767223A5529eA5960Da7A3F5f766406. پیش از هر انتقال، شبکه را با دقت انتخاب کنید. حتی با آدرس قرارداد یکسان، توکن ارسال‌شده روی شبکهٔ اشتباه ممکن است قابل بازیابی نباشد.
کاربردهای توکن ID
مستندات رسمی اسپیس ای دی سه کاربرد اصلی برای توکن ID تعریف میکند:
- استیکینگ: دارندگانی که ID استیک کنند، روی کارمزد معامله در بازار NFT دامنه و هزینهٔ ثبت دامنهٔ وب ۳ تخفیف می‌گیرند. در SPACE ID 3.0، استیک ID شرط راهاندازی پسوند جدید هم هست.
- پرداخت: ID ابزار پرداخت در اکوسیستم اسپیس ای دی و در یکپارچهسازیهای Web3 Name SDK است.
- حاکمیت: دارندگان ID میتوانند روی پیشنهادهای DAO اسپیس ای دی رأی بدهند. تأیید پسوندهای جدید برای ورود به SDK هم از راه همین DAO انجام میشود.
برای آشنایی بیشتر با سازوکار قفل کردن توکن و دریافت مزایا، مقالهٔ استیکینگ چیست را بخوانید.
دامنهٔ وب ۳ در اسپیس ای دی چطور کار میکند؟
ثبت یک دامنه در اسپیس ای دی شبیه خرید یک NFT است. کاربر کیف پولش را به سایت پروژه وصل میکند و نام دلخواهش را در پسوندهای مختلف جستجو میکند. اگر نام آزاد باشد، هزینهٔ ثبت را برای مدت دلخواه روی همان شبکه می‌پردازد. بعد از ثبت، دامنه به شکل یک توکن غیرمثلی به کیف پول او منتقل میشود. از این به بعد صاحب دامنه میتواند:
- آدرس کیف پول‌های خود در شبکه‌های مختلف را به دامنه وصل کند تا دیگران با وارد کردن نام، به همان آدرس ارز بفرستند.
- دامنه را «نام اصلی» کیف پولش قرار دهد تا در اپلیکیشن‌های پشتیبان، به جای آدرس طولانی، نام او نمایش داده شود.
- آواتار و لینک شبکه‌های اجتماعی را به عنوان رکورد به دامنه اضافه کند و یک پروفایل هویتی وب ۳ بسازد.
- دامنه را مثل هر NFT دیگری در بازار اسپیس ای دی یا بازارهای دیگر بفروشد یا منتقل کند.
دامنهها تاریخ انقضا دارند و صاحبشان باید پیش از پایان مدت ثبت، آن را تمدید کند. وگرنه نام دوباره آزاد میشود.
اسپیس ای دی برای چه کسانی کاربرد دارد؟
کاربر عادی با یک نام ساده، دریافت ارزهایی مثل تتر را راحت‌تر و کم‌خطرتر میکند. توسعه‌دهندهٔ کیف پول یا اپلیکیشن غیرمتمرکز با SDK اسپیس ای دی، بدون ساختن زیرساخت جدا برای هر سرویس نام، از چند پسوند پشتیبانی میکند. پروژه‌ها و جوامع وب ۳ هم با SPACE ID 3.0 دامنهٔ اختصاصی به اسم خودشان راه می‌اندازند. این دامنه برای اعضایشان نقش یک هویت مشترک را دارد.
توکنومیکس اسپیس ای دی
حداکثر عرضهٔ توکن ID ۲ میلیارد واحد است. طبق CoinGecko، در مهر ۱۴۰۵ حدود ۱٫۵۵ میلیارد ID در گردش است. تقسیم اولیهٔ توکن‌ها و برنامهٔ آزادسازی آن‌ها طبق مستندات رسمی پروژه این است:
| بخش | سهم | تعداد توکن | برنامهٔ آزادسازی |
|---|---|---|---|
| فروش سید | ۲۰٪ | ۴۰۰ میلیون | یک سال قفل، سپس ۵ سال آزادسازی فصلی |
| تیم اصلی | ۱۵٪ | ۳۰۰ میلیون | یک سال قفل، سپس ۵ سال آزادسازی فصلی |
| بازاریابی | ۱۳٪ | ۲۶۰ میلیون | ۱۰٪ در عرضهٔ اولیه، سپس ۴ سال ماهانه |
| بنیاد | ۱۲٪ | ۲۴۰ میلیون | بدون آزادسازی اولیه، سپس ۴ سال ماهانه |
| اکوسیستم | ۱۰٪ | ۲۰۰ میلیون | ۵۰٪ در عرضهٔ اولیه، سپس ۳ سال ماهانه |
| ایردراپ جامعه | ۱۰٪ | ۲۰۰ میلیون | ۳۰٪ در عرضهٔ اولیه، سپس ۲ سال ماهانه |
| فروش استراتژیک | ۸٪ | ۱۶۰ میلیون | یک سال قفل، سپس ۳ سال آزادسازی فصلی |
| مشاوران | ۷٪ | ۱۴۰ میلیون | یک سال قفل، سپس ۳ سال آزادسازی فصلی |
| بایننس لانچپد | ۵٪ | ۱۰۰ میلیون | آزادسازی کامل در عرضهٔ اولیه |
آزادسازی توکن‌ها و اثر آن بر عرضه
سهم تیم و فروش سید پنج‌ساله آزاد میشود. پس عرضهٔ در گردش ID هنوز رو به افزایش است. طبق داده‌های Tokenomist، تا مهر ۱۴۰۵ حدود ۸۰٪ از کل عرضه آزاد شده است. هر آزادسازی جدید یعنی توکن بیشتری میتواند وارد بازار شود. اگر می‌خواهید ID بخرید، تقویم آزادسازی را در نظر بگیرید.
تاریخچه و رویدادهای مهم اسپیس ای دی
- راهاندازی دامنههای .bnb: اسپیس ای دی با سرویس نام .bnb روی بیانبی چین شناخته شد. .bnb و .eth اولین پسوندهایی بودند که پلتفرم پشتیبانی کرد.
- فروش در بایننس لانچپد (فروردین ۱۴۰۲ / مارس ۲۰۲۳): اسپیس ای دی سیامین پروژهٔ بایننس لانچپد بود. ۱۰۰ میلیون ID (۵٪ کل عرضه) به قیمت ۰٫۰۲۵ دلار فروخته شد و سقف جمعآوری سرمایه ۲٫۵ میلیون دلار بود. توزیع نهایی توکن‌ها ۲۲ مارس ۲۰۲۳ (۲ فروردین ۱۴۰۲) انجام شد. شرکت در فروش با نگه‌داشتن بیانبی ممکن بود.
- دامنههای .arb: پشتیبانی از دامنههای .arb روی اربیتروم وان به محصولات پروژه اضافه شد.
- SPACE ID 3.0 (آبان ۱۴۰۲): پروتکل راهاندازی پسوند اختصاصی برای همهٔ جوامع وب ۳ معرفی شد.
- یکپارچه‌سازی با متامسک و DappRadar (۱۴۰۳): دو یکپارچه‌سازی مهم که در سایت رسمی پروژه اعلام شده‌اند.
قیمت اسپیس ای دی و عملکرد بازار
توکن ID پس از لیست شدن در سال ۲۰۲۳ به سقف تاریخی حدود ۱٫۸ دلار رسید. از آن زمان افت شدیدی داشته است. طبق CoinGecko، در مهر ۱۴۰۵ قیمت آن حدود ۰٫۰۴ دلار است، یعنی بیش از ۹۷٪ پایین‌تر از سقف تاریخی. ارزش بازار آن هم در همین زمان حدود ۶۰ میلیون دلار است. این اعداد لحظه‌ای‌اند و دائماً عوض می‌شوند. قیمت به‌روز ID به تومان را در صفحهٔ معامله ارزینجا ببینید.
عوامل مؤثر بر قیمت ID
- میزان استفاده از دامنهها: هرچه ثبت دامنه، معامله در بازار NFT و یکپارچه‌سازی SDK بیشتر شود، تقاضا برای کاربردهای ID (استیکینگ و پرداخت) میتواند بیشتر شود.
- آزادسازی توکن‌ها: ورود توکن‌های تازه‌آزادشدهٔ تیم و سرمایهگذاران اولیه میتواند فشار فروش ایجاد کند.
- رقابت: سرویس‌هایی مثل ENS و دیگر سرویس‌های نام برای جذب کاربر و شریک با اسپیس ای دی رقابت میکنند.
- وضعیت کلی بازار: ID مثل بیشتر آلت‌کوین‌ها به روند بیت کوین و نقدینگی کل بازار حساس است.
- اخبار پروژه: همکاری‌های جدید، راهاندازی پسوندهای تازه و تصمیم‌های DAO میتوانند بر قیمت اثر بگذارند.
مزایا و ریسک‌های اسپیس ای دی
نقاط قوت
- رویکرد چندزنجیرهای و پشتیبانی از چند نوع دامنه در یک SDK.
- یکپارچه‌سازی با کیف پول‌ها و ابزارهای شناخته‌شده‌ای مثل متامسک.
- مدل SPACE ID 3.0 که به پروژه‌های دیگر اجازه میدهد پسوند اختصاصی بسازند.
- پشتوانهٔ عرضهٔ اولیه در بایننس لانچپد.
ریسک‌ها
- افت بیش از ۹۷٪ قیمت از سقف تاریخی و نوسان بسیار زیاد.
- ادامهٔ آزادسازی توکن‌های تیم و سرمایهگذاران تا چند سال آینده.
- رقابت جدی در بازار سرویس‌های نام وب ۳.
- وابستگی ارزش توکن به استفادهٔ واقعی از دامنهها.
شبکه‌های توکن ID و نکات واریز
توکن ID روی اتریوم و بیانبی چین وجود دارد. وقتی ID را از کیف پول دیگری به ارزینجا واریز می‌کنید، شبکهای را انتخاب کنید که در صفحهٔ واریز ارزینجا برای ID فعال است. آدرس و شبکه باید دقیقاً یکی باشند. راهنمای کامل را در آموزش واریز ارز دیجیتال به کیف پول ارزینجا بخوانید.
خرید اسپیس ای دی از ارزینجا
در ارزینجا می‌توانید اسپیس ای دی را با تومان و از راه خرید آنی (OTC) بخرید. مراحل کلی این‌هاست:
- ثبتنام و احراز هویت در ارزینجا.
- واریز تومان به کیف پول ارزینجا.
- جستجوی «اسپیس ای دی» یا نماد ID در بخش خرید آنی و ثبت سفارش. راهنمای قدم‌به‌قدم را در آموزش ثبت سفارش خرید آنی ببینید.
کارمزدها را پیش از معامله در صفحهٔ کارمزدهای ارزینجا ببینید. یادآوری: تا مهر ۱۴۰۵ برداشت ID از ارزینجا بسته است و بازار حرفهای (P2P) هم برای این توکن فعال نیست. اگر می‌خواهید ID را به کیف پول شخصی منتقل کنید، پیش از خرید وضعیت برداشت را بررسی کنید.
نکات مهم پیش از خرید ID
- تحقیق کنید: مستندات رسمی، توکنومیکس و برنامهٔ آزادسازی را بخوانید.
- مدیریت ریسک: فقط بخشی از سرمایه را وارد کنید که توان از دست دادنش را دارید. ID نوسان بسیار زیادی دارد.
- به آدرس قرارداد دقت کنید: توکن‌های جعلی با نام مشابه وجود دارند. آدرس قرارداد رسمی را از سایت پروژه یا CoinGecko بگیرید.
- امنیت حساب: برای حساب خود احراز هویت دومرحله‌ای را فعال کنید.
منابع رسمی اسپیس ای دی
- سایت رسمی: space.id
- مستندات توکن ID: docs.space.id
- اطلاعات بازار: صفحهٔ SPACE ID در CoinGecko
- قرارداد روی اتریوم: Etherscan
- قرارداد روی بیانبی چین: BscScan
جمع‌بندی
اسپیس ای دی یک سرویس نام چندزنجیرهای در وب ۳ است. با آن میشود دامنه‌هایی مثل .bnb و .arb ثبت کرد، و پروژه‌ها از راه SPACE ID 3.0 پسوند اختصاصی خودشان را می‌سازند. توکن ID برای استیکینگ، پرداخت و حاکمیت این اکوسیستم استفاده میشود و حداکثر عرضه‌اش ۲ میلیارد واحد است. ارزش این توکن به استفادهٔ واقعی از دامنهها، رقابت با سرویس‌های دیگر و آزادسازی توکن‌های باقی‌مانده بستگی دارد. اگر قصد خرید دارید، اسپیس ای دی را می‌توانید با تومان از راه خرید آنی ارزینجا بخرید. فقط به یاد داشته باشید که برداشت آن فعلاً بسته است.