استپن (GMT) یا Green Metaverse Token توکن حاکمیتی اپلیکیشن STEPN است؛ اپلیکیشنی از نوع «حرکت برای کسب درآمد» (Move to Earn) که کاربر با پیاده‌روی، دویدن یا دوچرخه‌سواری در فضای باز و با داشتن کفش‌های دیجیتال NFT، پاداش رمزارزی می‌گیرد. GMT در این اکوسیستم هم ابزار رأی‌دادن و حاکمیت است و هم برای ارتقای کفش‌ها، ضرب (Mint) کفش تازه و خرید از مارکت‌پلیس سوزانده یا خرج میشود.
در این صفحه توضیح می‌دهیم استپن چیست، توکن GMT چه فرقی با گرین ساتوشی توکن (GST) دارد، عرضه و توزیع آن چطور است، در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ چه اتفاق‌هایی در پروژه افتاد و چطور می‌توانید استپن را از صرافی ارزینجا بخرید. پیش از هر تصمیم، بخش ریسک‌ها و یادداشت وضعیت معامله را هم بخوانید.
یادداشت وضعیت (مهر ۱۴۰۵): در حال حاضر خرید آنی و واریز GMT در ارزینجا فعال است، اما برداشت GMT از ارزینجا فعلاً بسته است و این ارز در بازار حرفه‌ای (اردربوک) معامله نمی‌شود. اگر قصد دارید توکن را به کیف پول شخصی منتقل کنید، پیش از خرید وضعیت برداشت را در صفحهٔ ارز در صرافی بررسی کنید.
استپن (GMT) چیست؟
STEPN را شرکت Find Satoshi Lab (FSL) ساخته است؛ استودیویی که در سال ۲۰۲۱ در استرالیا شکل گرفت و جری هوانگ (Jerry Huang) و یان رونگ (Yawn Rong) هم‌بنیان‌گذاران آن هستند. نسخهٔ بتای عمومی استپن در دسامبر ۲۰۲۱ روی شبکهٔ سولانا عرضه شد و تیم پیش از آن در هکاتون Solana Ignition در بخش بازی برنده شده بود.
وایتپیپر رسمی، STEPN را «اپلیکیشن سبک زندگی وب۳ با عناصر بازی و شبکهٔ اجتماعی» معرفی می‌کند. اقتصاد این اپ بر دو توکن بنا شده است: GST که توکن بازی است و با حرکت به دست می‌آید، و GMT که توکن حاکمیتی است. نام کامل GMT یعنی Green Metaverse Token است و نام فارسی رایج آن در بازار ایران «استپن» است؛ چون بیشتر کاربران این توکن را با نام اپلیکیشن می‌شناسند.
برای آشنایی کلی با این مدل، مقالهٔ تفاوت Play to Earn و Move to Earn و راهنمای گیم‌فای چیست در بلاگ ارزینجا را ببینید.
استپن چطور کار می‌کند؟
برای کسب درآمد در STEPN باید دست‌کم یک کفش NFT داشته باشید. کفش‌ها ویژگی‌هایی مثل بازدهی، شانس، راحتی (Comfort) و دوام دارند و هر نوع کفش سرعت بهینهٔ مشخصی دارد. اگر سرعت حرکتتان از بازهٔ بهینهٔ کفش خارج شود، پاداش تا ۹۰ درصد کم میشود. سامانهٔ ضدتقلب اپ هم حرکت را بررسی می‌کند و دویدن با ربات یا چند دستگاه همزمان ممکن است پاداش را از بین ببرد.
سیستم انرژی
طبق وایتپیپر، کسب توکن به «انرژی» نیاز دارد و هر ۱ واحد انرژی برابر ۵ دقیقه حرکت است. انرژی روزانه چهار بار (ساعت ۱، ۷، ۱۳ و ۱۹ به وقت UTC) شارژ میشود، ولی تا انرژی موجود مصرف نشده باشد، شارژ بعدی انجام نمی‌شود. تعداد و کیفیت کفش‌ها سقف انرژی را بالا می‌برد؛ یک کفش معمولی ۲ انرژی پایه دارد و سقف انرژی هر قلمرو ۲۰ واحد است.
کسب GMT از سطح ۳۰ به بعد
کاربر از سطح ۰ تا ۲۹ فقط GST به دست می‌آورد. از سطح ۳۰ به بعد می‌تواند بین دریافت GST و GMT جابه‌جا شود؛ کفش‌های رنگین‌کمانی (Rainbow) هم امکان کسب GMT را دارند. مقدار GMT دریافتی به ویژگی راحتی کفش، رعایت سرعت بهینه و تعداد کاربرانی بستگی دارد که همزمان در حال کسب GMT هستند.
کاربردهای توکن GMT
GMT بیش از یک توکن رأی‌گیری است. بخش مهمی از کاربردهای آن «سوزاندنی» است؛ یعنی توکن برای دریافت یک مزیت در اپ از گردش خارج میشود. طبق وایتپیپر، مهم‌ترین کاربردها این‌ها هستند:
- ارتقای کفش: بالا بردن سطح کفش، ارتقای جم‌ها و افزایش کیفیت کفش.
- ضرب کفش تازه: ساخت (Mint) کفش در همهٔ سطح‌های کیفیت.
- افزایش سقف درآمد: بالا بردن دائمی سقف روزانهٔ کسب GST.
- بهبود شانس: افزایش احتمال موفقیت ارتقای جم و کیفیت جعبه‌های کفش.
- خرید و پرداخت: خرید از مارکت‌پلیس STEPN، شرکت در حراج‌های مارکت‌پلیس MOOAR و پرداخت برای برخی دارایی‌های درون اپ.
- حاکمیت: شرکت در رأی‌گیری‌های GMT DAO دربارهٔ آیندهٔ اکوسیستم.
تفاوت GMT و GST در استپن
بسیاری از کاربران این دو توکن را با هم اشتباه می‌گیرند. خلاصهٔ تفاوت‌ها طبق بخش توکنومیک وایتپیپر:
| ویژگی | GMT (استپن) | GST (گرین ساتوشی) |
|---|---|---|
| نقش | توکن حاکمیتی | توکن بازی و مصرفی |
| عرضه | سقف ۶ میلیارد | بدون سقف |
| نحوهٔ کسب | از سطح ۳۰ یا با کفش رنگین‌کمانی | از ابتدای بازی با حرکت |
| مصرف اصلی | ارتقا، ضرب کفش، حاکمیت، مارکت‌پلیس | تعمیر، سطح‌بندی، ضرب و جعبه‌ها |
چون GST سقف عرضه ندارد، در دوره‌هایی که ورود کاربر تازه کم شود، فشار فروش روی آن زیاد است. GMT با سقف ثابت و مکانیسم سوزاندن طراحی شده تا ارزش بلندمدت اکوسیستم را نمایندگی کند. برای خرید GST می‌توانید به صفحهٔ خرید گرین ساتوشی توکن بروید.
توکنومیک و عرضهٔ GMT
طبق وایتپیپر، در رویداد تولید توکن (TGE) در ۹ مارس ۲۰۲۲ کل ۶ میلیارد GMT ساخته شد و سقف عرضه هم همین ۶ میلیارد است. ۳۰ درصد کل GMT برای توزیع میان کاربران از راه حرکت و مشارکت در حاکمیت در نظر گرفته شده است. جزئیات کامل توزیع و زمان‌بندی آزادسازی در سایت GMT DAO منتشر میشود.
عرضهٔ اولیه در لانچپد بایننس
استپن بیست‌وهشتمین پروژهٔ لانچپد بایننس بود. ۴۲۰ میلیون GMT (۷ درصد کل عرضه) با قیمت ۰٫۰۱ دلار به فروش رفت و سقف جذب سرمایه ۴٫۲ میلیون دلار بود. بیش از ۱۳۰ هزار نفر در فروش شرکت کردند و معاملهٔ GMT در ۹ مارس ۲۰۲۲ آغاز شد. خرید در لانچپد فقط با بایننس کوین (BNB) ممکن بود.
سوزاندن و عرضهٔ فعلی
GMT از ابتدا مکانیسم سوزاندن داشته است. در آوریل ۲۰۲۲ تیم برنامهٔ بازخرید و سوزاندن روزانه را اجرا کرد و سوزاندن درون‌اپی هم ادامه دارد. در نوامبر ۲۰۲۴ GMT DAO طرح BurnGMT را آغاز کرد: حدود ۶۰۰ میلیون GMT که تیم از سرمایه‌گذاران و مشاوران بازخرید کرده بود به DAO منتقل شد و دارندگان با قفل کردن GMT روی شبکهٔ پالیگان تا ۲۰ ژانویهٔ ۲۰۲۵ دربارهٔ سوزاندن آن رأی دادند. طبق داده‌های CoinGecko در مهر ۱۴۰۵، عرضهٔ کل حدود ۵٫۰۷ میلیارد و عرضهٔ در گردش حدود ۳٫۱۱ میلیارد GMT است؛ یعنی بخشی از سقف ۶ میلیاردی تاکنون سوزانده شده است.
GMT روی کدام شبکهها است؟
GMT توکنی چندزنجیره‌ای است و قرارداد آن روی چهار شبکه منتشر شده است: سولانا، BNB Chain، پالیگان و اتریوم. وایتپیپر یادآوری می‌کند که بخش اتریوم در خود اپ STEPN غیرفعال است و فعالیت اصلی روی سولانا، BNB Chain و پالیگان جریان دارد. برای جابه‌جایی دارایی میان کیف پول و حساب درون‌اپ، به مقداری SOL، BNB یا POL برای کارمزد شبکه نیاز دارید.
نشانی قرارداد GMT روی سولانا 7i5KKsX2weiTkry7jA4ZwSuXGhs5eJBEjY8vVxR4pfRx است و می‌توانید آن را در اکسپلورر Solscan بررسی کنید. هنگام واریز یا برداشت، همیشه شبکهای را انتخاب کنید که صرافی و کیف پول مقصد هر دو پشتیبانی میکنند.
تاریخچه و رویدادهای مهم استپن
از رشد انفجاری تا افت ۲۰۲۲
استپن در بهار ۲۰۲۲ یکی از پرسروصداترین پروژه‌های گیم‌فای بود و طبق CoinGecko قیمت GMT در آوریل ۲۰۲۲ به سقف تاریخی حدود ۴ دلار رسید. پس از آن، با سرد شدن بازار، کاهش کاربران فعال و فشار فروش روی GST، قیمت GMT افت شدیدی کرد. این افت نمونهٔ روشنی از ریسک مدل‌های «کسب درآمد» است که به ورود دائمی کاربر تازه وابسته‌اند.
STEPN GO و همکاری با آدیداس
FSL در مه ۲۰۲۴ اپلیکیشن STEPN GO را معرفی کرد؛ نسخه‌ای اجتماعی‌تر که کاربر می‌تواند بدون ساخت کیف پول یا خرید NFT وارد آن شود. STEPN GO توکن بازی تازه‌ای به نام GGT دارد و GMT همچنان در آن کاربرد دارد. در سیستم Haus کاربر باتجربه می‌تواند کفش خود را به دوستانش قرض بدهد و درآمد را تقسیم کند. نسخهٔ بتای عمومی STEPN GO از سپتامبر ۲۰۲۴ در دسترس قرار گرفت. استپن در این دوره با آدیداس هم همکاری کرد و کفش‌های NFT مشترک «Genesis» را عرضه کرد؛ ورودی قرعه‌کشی سری دوم این کفش‌ها در مارکت‌پلیس MOOAR با GMT پرداخت می‌شد.
GMT DAO و GMT Pay
در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ تمرکز تیم بر نقش حاکمیتی و پرداختی GMT بیشتر شد. علاوه بر طرح BurnGMT، سایت رسمی STEPN از راه‌اندازی GMT Pay به‌عنوان راهکار پرداخت وب۳ خبر می‌دهد. طبق اعلام FSL در مه ۲۰۲۴، STEPN بیش از ۵٫۶ میلیون کاربر ثبت‌نامی و بیش از یک میلیون کفش NFT در دست بازیکنان داشت.
اکوسیستم Find Satoshi Lab و جایگاه GMT
GMT فقط به یک اپلیکیشن محدود نیست و توکن مشترک چند محصول Find Satoshi Lab به شمار می‌رود. شناخت این محصولات کمک می‌کند بفهمید تقاضای GMT از کجا می‌آید:
- STEPN: اپ اصلی Move to Earn که کفش NFT و دو توکن GST و GMT دارد.
- STEPN GO: نسخهٔ اجتماعی با ورود ساده‌تر و توکن بازی GGT.
- MOOAR: مارکت‌پلیس NFT چندزنجیره‌ای که حراج‌ها و ضرب‌های ویژهٔ آن با GMT انجام میشود.
- Gas Hero: بازی استراتژی چندنفرهٔ آنلاین از همین استودیو که نسخهٔ بتای عمومی آن روی پالیگان عرضه شد و بازیکنان در آن GMT کسب میکنند.
- FSL ID: سامانهٔ ورود یکپارچه و کیف پولی که MOOAR، STEPN، STEPN GO و Gas Hero را به هم وصل می‌کند و امتیازهای FSL Points را ثبت می‌کند.
هرچه این محصولات کاربر فعال بیشتری داشته باشند، GMT بیشتری برای ارتقا، ضرب و خرید مصرف یا سوزانده میشود. برعکس، اگر استفاده از آن‌ها کم شود، تقاضای درون‌اکوسیستمی GMT هم کاهش می‌یابد.
چه عواملی بر قیمت GMT اثر می‌گذارد؟
قیمت لحظه‌ای GMT به تومان را در همین صفحه می‌بینید، اما برای تحلیل روند آن بهتر است این عوامل را دنبال کنید:
- تعداد کاربران فعال: رشد یا افت کاربران STEPN و STEPN GO مستقیم روی مصرف GMT اثر دارد.
- حجم سوزاندن: سوزاندن درون‌اپی و تصمیم‌های GMT DAO عرضهٔ در گردش را کم می‌کند.
- آزادسازی توکن‌ها: ورود توکن‌های قفل‌شده به بازار می‌تواند فشار فروش بسازد.
- وضعیت کلی بازار: ارزهای گیم‌فای معمولاً هم‌جهت با بازار کلی و با نوسان بیشتر حرکت میکنند؛ برای همین روند بیت کوین و سولانا را هم زیر نظر داشته باشید.
- همکاری‌ها و محصولات تازه: همکاری با برندهای ورزشی و عرضهٔ قابلیت‌های جدید معمولاً توجه کاربران را جلب می‌کند.
برای آشنایی بیشتر با وضعیت این بازار، مقالهٔ راهنمای گیم‌فای و Play to Earn در ۲۰۲۶ را بخوانید.
مزایا و ریسک‌های سرمایه‌گذاری روی GMT
مزایا
- سقف عرضهٔ ثابت ۶ میلیاردی و مکانیسم سوزاندن درون‌اپی.
- کاربرد واقعی در دو اپلیکیشن STEPN و STEPN GO و مارکت‌پلیس MOOAR.
- حضور روی چند شبکه و نقدشوندگی در صرافی‌های بزرگ جهانی.
- همکاری با برندهای شناخته‌شده‌ای مثل آدیداس و ASICS.
ریسک‌ها
- قیمت GMT نسبت به سقف تاریخی ۲۰۲۲ بیش از ۹۹ درصد افت کرده و نوسان آن بسیار زیاد است.
- مدل Move to Earn به جذب مداوم کاربر تازه وابسته است و با کاهش کاربران، تقاضای توکن کم میشود.
- بخش قابل‌توجهی از عرضه هنوز در گردش نیست و آزادسازی آن می‌تواند فشار فروش بسازد.
- تصمیم‌های اصلی اکوسیستم هنوز به تیم FSL و GMT DAO وابسته است.
این صفحه توصیهٔ سرمایه‌گذاری نیست. فقط بخشی از سرمایه را وارد ارزهای پرنوسان گیم‌فای کنید که توان از دست دادنش را دارید. اگر ریسک کمتری می‌خواهید، دارایی‌هایی مثل بیت کوین یا استیبل‌کوینی مثل تتر را هم در سبد خود بررسی کنید.
مقایسهٔ استپن با پروژه‌های مشابه
نزدیک‌ترین رقیب مستقیم استپن، سوئیت اکونومی (SWEAT) است که آن هم به قدم‌زدن پاداش می‌دهد، اما برای شروع به خرید NFT نیاز ندارد. در دستهٔ کلی‌تر گیم‌فای، پروژه‌هایی مثل اکسی اینفینیتی و سندباکس مدل «بازی برای کسب درآمد» را دنبال میکنند. تفاوت اصلی استپن این است که درآمد را به فعالیت فیزیکی در دنیای واقعی گره می‌زند، نه به زمان بازی پشت صفحه.
چگونه از ارزینجا استپن بخریم؟
خرید GMT در ارزینجا با تومان و از بخش خرید آنی انجام میشود. مراحل کار:
- در ارزینجا ثبتنام و احراز هویت را کامل کنید.
- کیف پول تومانی خود را با کارت بانکی شارژ کنید.
- در فهرست ارزها، «استپن» یا نماد GMT را جستجو کنید.
- از بخش خرید آنی، مبلغ تومانی یا مقدار GMT را وارد کنید و قیمت نهایی را ببینید.
- سفارش را تأیید کنید؛ GMT بلافاصله به کیف پول ارزینجای شما اضافه میشود.
نکتهٔ مهم دربارهٔ واریز و برداشت
تا مهر ۱۴۰۵ واریز GMT به ارزینجا فعال است، ولی برداشت آن بسته است. یعنی GMT خریده‌شده فعلاً در کیف پول ارزینجا می‌ماند و می‌توانید آن را دوباره در ارزینجا بفروشید. اگر برای استفاده در اپ STEPN به GMT در کیف پول شخصی نیاز دارید، پیش از خرید وضعیت برداشت را در صفحهٔ ارز بررسی کنید.
کیف پول مناسب برای نگهداری GMT
اپ STEPN کیف پول داخلی خود را دارد و کاربران معمولاً GMT را برای استفاده در بازی در همان کیف پول نگه می‌دارند. برای نگهداری مستقل، کیف پول‌های سازگار با سولانا مثل فانتوم گزینهٔ رایجی هستند؛ راهنمای کامل آن را در مقالهٔ آموزش کیف پول فانتوم بخوانید. اگر GMT را روی BNB Chain یا پالیگان نگه می‌دارید، کیف پول باید از همان شبکه پشتیبانی کند و هنگام انتقال، شبکهٔ مبدأ و مقصد یکسان باشد.
منابع رسمی پروژه
برای پیگیری اخبار و جزئیات فنی، از منابع رسمی استفاده کنید: سایت رسمی STEPN، وایتپیپر STEPN و صفحهٔ GMT در CoinGecko برای دادهٔ عرضه و قیمت.
جمع‌بندی
استپن (GMT) توکن حاکمیتی یکی از شناخته‌شده‌ترین پروژه‌های Move to Earn است که با سقف عرضهٔ ۶ میلیارد، سوزاندن درون‌اپی و کاربرد در STEPN، STEPN GO و MOOAR طراحی شده است. پروژه پس از اوج ۲۰۲۲ افت سنگینی را تجربه کرده و با STEPN GO، همکاری با برندها و طرح‌های GMT DAO تلاش می‌کند دوباره کاربر جذب کند. اگر به این حوزه علاقه دارید، پیش از خرید ریسک‌ها را بسنجید و می‌توانید استپن را با تومان از بخش خرید آنی ارزینجا بخرید؛ فقط توجه کنید که تا مهر ۱۴۰۵ برداشت GMT از ارزینجا بسته است.