خرید و فروش نم (XEM)

ارز دیجیتال نم (NEM) با نماد XEM یکی از قدیمی‌ترین بلاکچین‌های نسل دوم است. این شبکه در مارس ۲۰۱۵ راه‌اندازی شد و از روز اول با کدنویسی مستقل، نه با کپی کردن کد بیت کوین، ساخته شد. نم با الگوریتم اجماع «اثبات اهمیت» (Proof of Importance)، توکن‌های سفارشی به نام «موزاییک»، فضای نام (Namespace) و حساب‌های چندامضایی شناخته می‌شود. در این صفحه می‌خوانید نم چیست، XEM چه کاربردی دارد، تفاوتش با سیمبل (XYM) چیست، چه رویدادهایی در سال‌های اخیر بر آن اثر گذاشته‌اند و خرید نم در ارزینجا چگونه انجام می‌شود.

یادداشت وضعیت (مهر ۱۴۰۵): در ارزینجا خرید و فروش آنی نم (XEM) با تومان فعال است، اما واریز و برداشت XEM به شبکهٔ نم فعلاً بسته است. یعنی نمی‌توانید XEM را از کیف پول دیگری به ارزینجا بفرستید یا آن را به کیف پول شخصی خود برداشت کنید. پیش از هر معامله، وضعیت لحظه‌ای را در صفحهٔ بازار ارزینجا ببینید.

نم (NEM) چیست؟

NEM کوتاه‌شدهٔ عبارت New Economy Movement به معنای «جنبش اقتصاد نوین» است. این پروژه در سال ۲۰۱۴ در انجمن BitcoinTalk شروع شد و شبکهٔ اصلی آن در مارس ۲۰۱۵ راه افتاد. هدف نم ساختن بلاکچینی بود که بدون قرارداد هوشمند پیچیده، امکاناتی مثل ساخت توکن، ثبت نام دامنه‌مانند روی زنجیره، پیام‌رسانی و حساب چندامضایی را به‌صورت آماده در اختیار کاربر بگذارد.

نرم‌افزار گره‌های این شبکه NIS (مخفف NEM Infrastructure Server) نام دارد و با زبان جاوا نوشته شده است. به همین دلیل در منابع رسمی، شبکهٔ اصلی نم معمولاً «NEM NIS1» نامیده می‌شود تا از بلاکچین جدیدتر همین تیم، یعنی سیمبل، جدا شود. بیشتر جزئیات فنی شبکه در مستندات رسمی نم و در مرجع فنی (Technical Reference) نم آمده است.

ارز دیجیتال XEM چیست؟

XEM توکن بومی شبکهٔ نم است. کارمزد تراکنش‌ها با XEM پرداخت می‌شود و موجودی XEM هر حساب یکی از عوامل اصلی امتیاز اهمیت آن در اجماع شبکه است. ساخت موزاییک (توکن سفارشی) و ثبت فضای نام هم هزینه‌ای به XEM دارد. بنابراین XEM هم وسیلهٔ پرداخت است و هم ابزار مشارکت در امنیت شبکه.

تاریخچهٔ کوتاه نم

نم در سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ جزو ارزهای بزرگ بازار بود و به‌خصوص در ژاپن جامعهٔ کاربری فعالی داشت. در سال ۲۰۱۸ تیم نم توسعهٔ نسل بعدی شبکه را با نام رمز Catapult آغاز کرد که بعدها با نام سیمبل (Symbol) عرضه شد. از آن زمان بخش زیادی از توسعه و توجه اکوسیستم به سیمبل منتقل شد و شبکهٔ NIS1 در کنار آن به کار خود ادامه داد.

الگوریتم اجماع اثبات اهمیت (PoI) چگونه کار می‌کند؟

در شبکه‌های اثبات کار و اثبات سهام، قدرت ساخت بلوک به ترتیب به توان پردازشی یا مقدار سکهٔ قفل‌شده بستگی دارد. نم روش دیگری به نام اثبات اهمیت را به کار می‌برد. در این روش علاوه بر موجودی، میزان فعالیت واقعی حساب در شبکه هم سنجیده می‌شود. امتیاز اهمیت هر حساب از چند عامل ساخته می‌شود:

• موجودی تثبیت‌شده (Vested): مقدار XEM که مدتی در حساب مانده است.
• فعالیت تراکنشی: تراکنش‌هایی که در ۳۰ روز اخیر انجام شده‌اند. فقط تراکنش‌های دست‌کم ۱۰۰۰ XEM به حساب‌های واجد شرایط حساب می‌شوند.
• جایگاه حساب در گراف تراکنش‌ها: با الگوریتمی شبیه PageRank (به نام NCDawareRank) محاسبه می‌شود.

هدف این طراحی این بود که فقط ثروتمندترین حساب‌ها کنترل شبکه را در دست نگیرند و کاربرانی که واقعاً در اقتصاد شبکه فعال‌اند هم سهم داشته باشند. منتقدان می‌گویند این روش پیچیده‌تر از اثبات سهام ساده است و موجودی همچنان نقش بزرگی در امتیاز دارد.

هاروستینگ (Harvesting) در نم

در نم به ساخت بلوک «هاروستینگ» یا برداشت محصول گفته می‌شود. هیچ سکهٔ تازه‌ای ساخته نمی‌شود و پاداش هاروستر فقط کارمزد تراکنش‌های همان بلوک است. برای هاروستینگ، حساب باید دست‌کم ۱۰٬۰۰۰ XEM تثبیت‌شده داشته باشد. هر حساب دو موجودی دارد: تثبیت‌شده و تثبیت‌نشده. هر ۱۴۴۰ بلوک (حدود یک روز) ۱۰ درصد از موجودی تثبیت‌نشده به موجودی تثبیت‌شده منتقل می‌شود. کاربران می‌توانند با «هاروستینگ واگذارشده» (Delegated Harvesting) امتیاز اهمیت خود را بدون در خطر انداختن کلید اصلی، به یک گره قدرتمند بسپارند.

دقت کنید که هاروستینگ فقط با XEM در کیف پول شخصی ممکن است. چون برداشت XEM از ارزینجا فعلاً بسته است، دارایی نگهداری‌شده در حساب صرافی در هاروستینگ شرکت نمی‌کند.

ویژگی‌های فنی شبکهٔ نم

نم چند قابلیت را به‌صورت بومی در لایهٔ اصلی پیاده کرده است. برای استفاده از آن‌ها نیازی به نوشتن قرارداد هوشمند نیست:

• موزاییک (Mosaic): توکن‌های سفارشی که هر کاربر می‌تواند با ویژگی‌هایی مثل تعداد، قابلیت انتقال و کارمزد بسازد.
• فضای نام (Namespace): نام‌هایی شبیه دامنهٔ اینترنتی که روی زنجیره ثبت می‌شوند و موزاییک‌ها زیر آن تعریف می‌شوند.
• حساب چندامضایی (Multisig): حسابی که هر تراکنش آن به تأیید چند امضاکننده نیاز دارد.
• پیام رمزگذاری‌شده: امکان پیوست پیام ساده یا رمزنگاری‌شده به تراکنش.
• زمان بلوک حدود ۶۰ ثانیه: سختی شبکه بر اساس ۶۰ بلوک اخیر تنظیم می‌شود تا میانگین زمان بلوک نزدیک یک دقیقه بماند.

کیف پول و اکسپلورر نم

کیف پول رسمی شبکه NanoWallet است و راهنمای پشتیبان‌گیری، حساب چندامضایی و هاروستینگ آن در مستندات رسمی آمده است. تراکنش‌ها و حساب‌ها را هم می‌توانید در اکسپلوررهای شبکه دنبال کنید. اگر قصد نگهداری بلندمدت دارید، پیش از هر چیز تفاوت کیف پول گرم و سرد را بدانید.

توکنومیکس و عرضهٔ XEM

کل عرضهٔ نم ۸٬۹۹۹٬۹۹۹٬۹۹۹ XEM (حدود ۹ میلیارد) است و همهٔ آن از بلوک پیدایش وجود داشت. یعنی استخراج یا تورم جدیدی در کار نیست و عرضهٔ در گردش با حداکثر عرضه برابر است. در آغاز، XEM میان حدود ۱۵۰۰ مشارکت‌کنندهٔ اولیه توزیع شد تا جامعهٔ شبکه شکل بگیرد.

چون سکهٔ جدیدی ساخته نمی‌شود، درآمد هاروسترها فقط از کارمزد تراکنش‌هاست. پس امنیت اقتصادی شبکه به میزان استفادهٔ واقعی از آن وابسته است. کاهش فعالیت در سال‌های اخیر از همین زاویه برای نم چالش مهمی است.

تفاوت نم (XEM) و سیمبل (XYM)

سیمبل (XYM) بلاکچین نسل بعدی همین تیم است. شبکهٔ اصلی آن پس از چند سال توسعه، در مارس ۲۰۲۱ راه‌اندازی شد. سیمبل جایگزین نم نشد و NIS1 کنار آن به کار ادامه داد. به همین دلیل اکوسیستم نم از آن زمان «دو زنجیره‌ای» توصیف می‌شود.

توزیع اولیهٔ XYM با فرایندی به نام «Opt-in» انجام شد. دارندگان XEM که داوطلبانه ثبت‌نام کرده بودند، به نسبت ۱ به ۱ و بر اساس موجودی در لحظهٔ اسنپ‌شات، XYM گرفتند و XEM خود را هم نگه داشتند. اسنپ‌شات در ۱۲ مارس ۲۰۲۱ در بلوک ۳٬۱۰۵٬۵۰۰ گرفته شد و حدود ۴۸ درصد از کل عرضهٔ XEM در آن شرکت کرد. این توزیع یک‌باره بود و خرید XEM در حال حاضر هیچ XYM جدیدی به شما نمی‌دهد.

رویدادهای مهم نم در سال‌های اخیر

هک کوین‌چک در سال ۲۰۱۸

در ۲۶ ژانویهٔ ۲۰۱۸، حدود ۵۲۳ میلیون XEM به ارزش تقریبی ۵۳۰ میلیون دلار از صرافی ژاپنی Coincheck دزدیده شد. این یکی از بزرگ‌ترین هک‌های تاریخ رمزارزها است. مشکل از خود بلاکچین نم نبود. صرافی XEM مشتریان را در کیف پول گرم و بدون حساب چندامضایی نگه می‌داشت و مهاجمان با فیشینگ و بدافزار کلید خصوصی را به دست آوردند. تیم نم حساب‌های دریافت‌کنندهٔ اموال سرقتی را برچسب‌گذاری کرد و Coincheck بعدها به حدود ۲۶۰ هزار کاربر آسیب‌دیده غرامت پرداخت.

هاردفورک Harlock در دسامبر ۲۰۲۱

هفتمین هاردفورک شبکهٔ نم با نام Harlock در نوامبر ۲۰۲۱ اعلام شد و در دسامبر همان سال در بلوک ۳٬۴۶۴٬۸۰۰ فعال شد. کارکرد اصلی آن این بود که گره‌ها بتوانند دربارهٔ تبدیل نم به یک «زیرزنجیره» (subChain) اختصاصی برای سیمبل رأی بدهند.

حذف از صرافی‌های بزرگ جهانی (۲۰۲۴ و ۲۰۲۵)

بایننس در ژوئن ۲۰۲۴ اعلام کرد معامله‌های نقدی و مارجین XEM را از ۱۷ ژوئن همان سال متوقف می‌کند. دلایلی که گفت حجم معاملات پایین، میزان تعهد تیم پروژه و پایداری شبکه بود و قیمت XEM پس از این خبر حدود ۳۰ درصد افت کرد. در دسامبر ۲۰۲۴ قراردادهای دائمی XEM هم از بایننس حذف شد. Bitget هم در بازبینی دوره‌ای خود، جفت XEM/USDT را در ۱۲ دسامبر ۲۰۲۵ حذف کرد. این حذف‌ها نقدشوندگی جهانی XEM را کم کرده‌اند. ارزش بازار نم در مهر ۱۴۰۵ کمتر از ۱۰ میلیون دلار است و جایگاه آن در فهرست ارزها بسیار پایین‌تر از سال‌های اوج است.

کاربردهای شبکهٔ نم

قابلیت‌های آمادهٔ نم برای کسب‌وکارهایی جذاب بود که می‌خواستند بدون برنامه‌نویسی پیچیده توکن بسازند یا دارایی را روی زنجیره ثبت کنند. کاربردهای رایج نم عبارت‌اند از:

• پرداخت و انتقال ارزش: انتقال XEM با زمان بلوک حدود یک دقیقه و کارمزد پایین.
• توکن‌سازی دارایی و امتیاز وفاداری: با موزاییک‌ها و فضای نام.
• مدیریت سازمانی وجوه: با حساب‌های چندامضایی.
• ثبت سند و اثبات وجود: با ثبت اثر انگشت فایل‌ها روی زنجیره.
• اپلیکیشن‌های اجتماعی: به‌ویژه در جامعهٔ ژاپنی، که از پیام و پرداخت‌های خرد XEM استفاده می‌کنند.

با این حال، بیشتر پروژه‌های سازمانی جدید این اکوسیستم پس از ۲۰۲۱ سراغ سیمبل رفته‌اند.

مزایا و معایب سرمایه‌گذاری روی نم

مزایا

• سابقهٔ بیش از ده سال فعالیت پیوسته، از سال ۲۰۱۵.
• عرضهٔ کاملاً ثابت و نبود تورم.
• قابلیت‌های بومی توکن، فضای نام و چندامضایی بدون قرارداد هوشمند.
• جامعهٔ قدیمی و وفادار، به‌خصوص در ژاپن.

معایب و ریسک‌ها

• انتقال توسعه و توجه تیم به سیمبل و نبود نقشهٔ راه رسمی تازه برای NIS1.
• حذف از صرافی‌های بزرگی مثل بایننس و Bitget و کاهش نقدشوندگی.
• حجم معاملات و فعالیت شبکه بسیار کمتر از سال‌های اوج.
• رقابت با بلاکچین‌های جدیدتری مثل اتریوم که اکوسیستم بسیار بزرگ‌تری دارند.

عوامل مؤثر بر قیمت XEM

قیمت نم مثل بقیهٔ آلت‌کوین‌ها از چند عامل اثر می‌گیرد:

• روند کلی بازار: جهت حرکت بیت کوین و نقدینگی کل بازار.
• خبرهای صرافی‌ها: لیست شدن یا حذف شدن از صرافی‌های بزرگ، که در ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ اثر منفی محسوسی داشت.
• وضعیت توسعه: هر خبر رسمی دربارهٔ آیندهٔ NIS1 یا رابطه‌اش با سیمبل.
• نقدشوندگی پایین: در بازار کم‌عمق، سفارش‌های بزرگ می‌توانند نوسان‌های تند ایجاد کنند.

مقایسهٔ نم با پروژه‌های هم‌نسل

نم از نظر زمان راه‌اندازی هم‌دورهٔ پروژه‌هایی مثل ویوز و ایوتا است. همهٔ این پروژه‌ها تلاش کردند با معماری متفاوت از بیت کوین، کاربردهای فراتر از پرداخت را پوشش دهند. تمایز نم ترکیب اثبات اهمیت با قابلیت‌های آماده در لایهٔ اصلی است. ایوتا روی اینترنت اشیا تمرکز کرد و ویوز روی ساخت ساده و سریع توکن و دارایی.

خرید نم (XEM) از ارزینجا

در ارزینجا می‌توانید نم را با تومان، به‌صورت آنی و بدون نیاز به ثبت سفارش در دفتر سفارش‌ها، بخرید یا بفروشید. مراحل کار:

1. در ارزینجا ثبت‌نام کنید و احراز هویت را کامل کنید.
2. حساب تومانی خود را شارژ کنید.
3. در بخش خرید آنی، نم (XEM) را انتخاب کنید، مبلغ را وارد کنید و سفارش را تأیید کنید. راهنمای کامل در آموزش ثبت سفارش خرید آنی آمده است.

کارمزد معامله‌ها را در صفحهٔ کارمزدهای ارزینجا ببینید. یادآوری می‌کنیم که تا مهر ۱۴۰۵ واریز و برداشت XEM در ارزینجا بسته است. بنابراین XEM خریداری‌شده در حساب ارزینجا می‌ماند و فقط می‌توانید آن را دوباره به تومان یا ارز دیگری مثل تتر بفروشید.

نکات مهم پیش از خرید نم

نم پروژه‌ای قدیمی با نقدشوندگی کم است. پیش از خرید، چند نکته را در نظر بگیرید:

• فرق XEM و XYM را بدانید: نماد نم XEM است و نماد سیمبل XYM. این دو ارز قیمت و بازار جداگانه دارند و خرید یکی به معنای داشتن دیگری نیست.
• نقدشوندگی را جدی بگیرید: پس از حذف XEM از چند صرافی بزرگ، حجم معاملات جهانی کم شده است. در بازار کم‌عمق، فاصلهٔ قیمت خرید و فروش بیشتر و نوسان تندتر است.
• به منابع رسمی تکیه کنید: خبرهای مربوط به آیندهٔ NIS1، ادغام با سیمبل یا هاردفورک‌های تازه را فقط از کانال‌ها و مستندات رسمی پروژه دنبال کنید و به شایعه‌های شبکه‌های اجتماعی اعتماد نکنید.
• مدیریت ریسک: نم را بخشی کوچک از سبد متنوع خود قرار دهید و بیش از مبلغی که توان از دست دادنش را دارید، روی آن سرمایه‌گذاری نکنید.
• امنیت حساب: درس اصلی هک کوین‌چک این بود که کلید خصوصی و حساب‌ها باید با لایه‌های امنیتی بیشتر محافظت شوند. برای حساب ارزینجای خود حتماً ورود دومرحله‌ای را فعال کنید.

اگر هدف شما شرکت در هاروستینگ یا استفاده از قابلیت‌های شبکهٔ نم مثل موزاییک و فضای نام است، به XEM در کیف پول شخصی نیاز دارید. تا وقتی برداشت XEM در ارزینجا بسته است، این کار از طریق حساب ارزینجا ممکن نیست. خرید نم در ارزینجا فعلاً فقط برای معامله و نوسان‌گیری با تومان مناسب است.

جمع‌بندی

نم (XEM) از پیشگامان بلاکچین‌های غیرکپی است و با اثبات اهمیت، موزاییک‌ها و حساب‌های چندامضایی ایده‌های تازه‌ای به بازار آورد. با این حال، از ۲۰۲۱ تمرکز تیم و اکوسیستم به سیمبل منتقل شده است. حذف از صرافی‌های بزرگ در ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ هم نقدشوندگی آن را کم کرده است. اگر به نم علاقه دارید، این ریسک‌ها را در نظر بگیرید، فقط بخش کوچکی از سرمایه را به آن اختصاص دهید و قیمت و وضعیت پروژه را از منابع رسمی مثل صفحهٔ نم در CoinGecko دنبال کنید. این متن توصیهٔ سرمایه‌گذاری نیست.