کویک سواپ (QuickSwap) یک صرافی غیرمتمرکز (DEX) و بازارساز خودکار است که در اکتبر ۲۰۲۰ روی شبکهٔ پالیگان (که آن موقع Matic نام داشت) راه‌اندازی شد. هستهٔ قراردادهای هوشمند نسخهٔ V2 آن فورک مستقیم یونی سواپ نسخهٔ ۲ است. توکن بومی این پروتکل QUICK نام دارد و برای حاکمیت، استیکینگ و پاداش‌های تأمین نقدینگی به کار می‌رود. کویک سواپ امروز فقط یک DEX روی پالیگان نیست. روی چند شبکهٔ سازگار با EVM فعال است و سواپ، استخر نقدینگی، فارمینگ، باند، سفارش محدود و معاملات دائمی (Perpetual) را در یک رابط کاربری جمع کرده است.
در این صفحه توضیح می‌دهیم کویک سواپ چگونه کار می‌کند، توکن QUICK چه کاربردی دارد، تفاوت QUICK قدیمی و جدید چیست، چه رویدادهایی در سال ۲۰۲۶ برای این پروژه رخ داده و خرید QUICK در ارزینجا چه شرایطی دارد.
یادداشت وضعیت (مهر ۱۴۰۵): خرید و فروش آنی QUICK در ارزینجا فعال است، ولی تا مهر ۱۴۰۵ واریز و برداشت این توکن در ارزینجا فعال نیست. پیش از هر انتقال، وضعیت شبکه را در بخش کیف پول ارزینجا بررسی کنید.
کویک سواپ چیست؟
کویک سواپ یک صرافی غیرمتمرکز است. در آن کاربر بدون ثبتنام و بدون سپردن دارایی به یک واسطه، توکن‌های خود را مستقیم از کیف پول شخصی مبادله می‌کند. معاملات بر پایهٔ مدل بازارساز خودکار (AMM) انجام می‌شوند. در این مدل دفتر سفارش سنتی وجود ندارد. قیمت از نسبت دو توکن در یک استخر نقدینگی به دست می‌آید و هر کسی می‌تواند با سپردن دو توکن به استخر، تأمین‌کنندهٔ نقدینگی (LP) شود و سهمی از کارمزد معاملات بگیرد.
انگیزهٔ اصلی ساخت کویک سواپ کارمزد بالا و کندی تراکنش‌ها روی شبکهٔ اصلی اتریوم بود. پالیگان به‌عنوان راهکار مقیاس‌پذیری اتریوم تراکنش‌های ارزان‌تر و سریع‌تری داشت و کویک سواپ با آوردن تجربهٔ آشنای یونی سواپ به این شبکه، به یکی از نخستین و بزرگ‌ترین DEXهای اکوسیستم پالیگان تبدیل شد. طبق داده‌های CoinGecko، ارزش کل قفل‌شدهٔ (TVL) این پروتکل در اوجش از ۱٫۵ میلیارد دلار گذشته بود.
تاریخچه و بنیان‌گذاران کویک سواپ
طبق مستندات رسمی پروژه، کویک سواپ سه بنیان‌گذار اصلی دارد:
- نیک ماج (Nick Mudge): برنامه‌نویس قراردادهای اتریوم و نویسندهٔ استاندارد EIP-2535 (Diamond Standard).
- سمیپ سینگانیا (Sameep Singhania): هم‌بنیان‌گذار و مدیر شرکت Ginete Technologies.
- راک زکریاس (Roc Zacharias): هم‌بنیان‌گذار کویک سواپ و از مشارکت‌کنندگان اصلی شبکهٔ Dogechain.
توزیع توکن QUICK از اول به شکل «عرضهٔ منصفانه» (Fair Launch) انجام شد. یعنی پیش‌فروش، فروش خصوصی، دور سرمایه‌گذاری بذری یا عرضهٔ اولیهٔ عمومی (ICO/IDO/IEO) نداشت. طبق مستندات، ۹۶٫۷۵ درصد عرضه برای جامعهٔ کاربران کنار گذاشته شد و حدود ۹۰ درصد توکن‌ها از راه پاداش استخراج نقدینگی (Liquidity Mining) توزیع شده‌اند یا توزیع خواهند شد.
کویک سواپ چگونه کار می‌کند؟
کویک سواپ امروز دو نسل موتور معاملاتی دارد که هر کدام منطق کارمزد خودشان را دارند.
نسخهٔ V2: فورک یونی سواپ
قراردادهای هستهٔ V2 کویک سواپ، طبق مخزن رسمی گیت‌هاب پروژه، فورک بدون تغییر یونی سواپ V2 هستند. در این مدل نقدینگی در کل بازهٔ قیمتی پخش میشود و برای هر سواپ کارمزد ثابت ۰٫۳ درصد گرفته میشود. این کارمزد به ذخایر استخر اضافه میشود و به نسبت سهم هر LP به او می‌رسد. سهم پروتکل از این ۰٫۳ درصد، ۰٫۰۵ درصد است.
نسخهٔ V3 و V4: موتور Algebra
نسخه‌های جدیدتر کویک سواپ بر پایهٔ پروتکل Algebra ساخته شده‌اند و نقدینگی متمرکز (Concentrated Liquidity) دارند. یعنی LP می‌تواند سرمایه‌اش را فقط در یک بازهٔ قیمتی مشخص بگذارد و با سرمایهٔ کمتر کارمزد بیشتری بگیرد. کارمزد این استخرها پویا است و با نوسان بازار تغییر می‌کند. ۱۵ درصد آن سهم پروتکل است و بقیه به LPها می‌رسد. برخلاف V2، کارمزدهای V3 و V4 باید دستی برداشت (Claim) شوند.
ریسک زیان ناپایدار
هر کسی که در استخرهای AMM نقدینگی تأمین می‌کند، با ریسک زیان ناپایدار (Impermanent Loss) روبه‌روست. اگر قیمت دو توکن استخر نسبت به هم زیاد تغییر کند، ارزش سهم LP ممکن است از نگه‌داشتن سادهٔ همان دو توکن کمتر شود. در استخرهای نقدینگی متمرکز، اگر قیمت از بازهٔ انتخابی خارج شود، این ریسک بیشتر میشود و کارمزدی هم به LP نمی‌رسد.
شبکه‌های پشتیبانی‌شده در کویک سواپ
کویک سواپ از یک DEX تک‌شبکه‌ای به یک پروتکل چندزنجیره‌ای تبدیل شده است. طبق صفحهٔ «Supported Chains» در مستندات رسمی، این پروتکل در حال حاضر روی ۹ شبکه فعال است:
- Polygon PoS (شبکهٔ اصلی و خانهٔ اولیهٔ پروژه)
- Ethereum Mainnet
- Base
- Manta Pacific (رول‌آپ لایهٔ دوم؛ برای توکن این شبکه صفحهٔ مانتا را ببینید)
- Immutable zkEVM
- Soneium
- X Layer (شبکهٔ لایهٔ دوم اکوسیستم OKX که توکن OKB در آن نقش کارمزد شبکه را دارد)
- Somnia
- Mantra
طبق گزارش Crypto Briefing، حجم معاملات تجمعی کویک سواپ روی شبکهٔ Base تا ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ از ۷۰۰ میلیون دلار گذشت. این عدد نشان می‌دهد بخش مهمی از فعالیت پروژه از پالیگان به Base رسیده است. برای آشنایی بیشتر با این نوع شبکه‌ها، مقالهٔ لایهٔ دو در بلاکچین چیست را بخوانید.
محصولات و خدمات کویک سواپ
رابط کاربری کویک سواپ مجموعه‌ای از ابزارهای دیفای را کنار هم گذاشته است:
سواپ، سفارش محدود و DCA
بخش Swap برای مبادلهٔ مستقیم توکن‌هاست. علاوه بر سواپ ساده، کاربر می‌تواند سفارش محدود (dLIMIT) ثبت کند یا با ابزار DCA خرید را در چند مرحلهٔ زمانی پخش کند. طبق سایت رسمی، این قابلیت‌ها و تجمیع نقدینگی با فناوری Orbs ارائه می‌شوند.
استخرها، فارم‌ها و باندها
در بخش Pool کاربر نقدینگی تأمین می‌کند و کارمزد معاملات می‌گیرد. در Farm هم برای برخی استخرها پاداش اضافی دریافت می‌کند. برای آشنایی با این روش، راهنمای ییلد فارمینگ را بخوانید. بخش Bonds هم امکان خرید توکن پروژه‌ها با تخفیف و آزادسازی تدریجی، در ازای سپردن نقدینگی، را فراهم می‌کند.
QuickPerps: معاملات دائمی
QuickPerps صرافی غیرمتمرکز قراردادهای دائمی کویک سواپ است که روی پالیگان و Base فعال است و زیرساخت آن را Orbs فراهم می‌کند. طبق مستندات، اجرای معاملات، لیکوئید کردن و امضای قیمت در یک محیط اجرای امن (TEE) انجام میشود و وضعیت نهایی روی زنجیره ثبت میشود. معاملات اهرمی ریسک بسیار بالایی دارند و ممکن است کل سرمایه از دست برود.
توکن QUICK چیست و چه کاربردی دارد؟
QUICK توکن بومی اکوسیستم کویک سواپ است. طبق مستندات رسمی، کاربرد اصلی آن دو چیز است:
- حاکمیت: دارندگان QUICK در رأی‌گیری‌های پروتکل شرکت می‌کنند. پیشنهادها روی Snapshot منتشر می‌شوند و نمونه‌اش تصمیم دربارهٔ سوزاندن توکن‌های خزانه یا زمان‌بندی تبدیل QUICK قدیمی است.
- استیکینگ: دارندگان می‌توانند QUICK را در استخرهای استیکینگ (Dragon's Lair) بگذارند. پاداش این استخرها بسته به کمپین ممکن است QUICK یا توکن پروژه‌های شریک باشد و مقدارش به حجم و مدت استیک بستگی دارد.
توکن QUICK علاوه بر پالیگان روی اتریوم، Base و چند شبکهٔ دیگر هم قرارداد دارد. آدرس رسمی QUICK جدید روی پالیگان 0xb5c064f955d8e7f38fe0460c556a72987494ee17 است که می‌توانید آن را در اکسپلورر پالیگان ببینید. همیشه آدرس قرارداد را از منبع رسمی بگیرید؛ توکن‌های جعلی با نام مشابه زیادند.
تفاوت QUICK قدیمی و QUICK جدید
کویک سواپ توکن خود را با نسبت ۱ به ۱۰۰۰ ریدنومینیشن (Redenomination) کرده است. QUICK قدیمی (Old QUICK) حداکثر عرضهٔ ۱ میلیون واحدی داشت. QUICK جدید (New QUICK) حداکثر عرضهٔ ۱ میلیارد واحدی دارد. یعنی هر ۱ QUICK قدیمی معادل ۱۰۰۰ QUICK جدید است و ارزش کل دارایی دارنده با این تبدیل عوض نمی‌شد. طبق مستندات، QUICK قدیمی دیگر کاربرد حاکمیتی و استیکینگ ندارد و فقط از راه مبدل داشبورد کویک سواپ به QUICK جدید تبدیل میشود.
مهلت تبدیل QUICK قدیمی
جامعهٔ کویک سواپ یک برنامهٔ شش‌ماهه برای پایان مهاجرت تصویب کرده است که نسبت تبدیل را مرحله‌به‌مرحله کم می‌کند:
- تا ۴ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۳ آبان ۱۴۰۵): هر QUICK قدیمی = ۱۰۰۰ QUICK جدید
- از ۴ نوامبر ۲۰۲۶: نسبت ۱ به ۷۵۰
- از ۵ دسامبر ۲۰۲۶ (۱۴ آذر ۱۴۰۵): نسبت ۱ به ۵۰۰
- از ۵ ژانویهٔ ۲۰۲۷ (۱۵ دی ۱۴۰۵): نسبت ۱ به ۲۵۰
- ۵ فوریهٔ ۲۰۲۷ (۱۶ بهمن ۱۴۰۵): مبدل برای همیشه بسته میشود
طبق مستندات، دربارهٔ QUICK قدیمیِ تبدیل‌نشده بعد از بسته شدن مبدل، یک پیشنهاد حاکمیتی تازه تصمیم می‌گیرد. تبدیل یک‌طرفه است و از تب Convert داشبورد کویک سواپ انجام میشود. QUICK که در ارزینجا معامله میشود، QUICK جدید است.
توکنومیکس و عرضهٔ QUICK
عرضهٔ اولیهٔ QUICK جدید ۱ میلیارد واحد بود. طبق صفحهٔ توکن در مستندات رسمی، تا امروز حدود ۱۰۶ میلیون QUICK سوزانده شده و عرضهٔ در گردش حدود ۶۵۶ میلیون واحد (نزدیک ۶۵ درصد) است. CoinGecko و CoinMarketCap هم در مهر ۱۴۰۵ عرضهٔ کل را حدود ۸۹۲ میلیون و عرضهٔ در گردش را حدود ۶۵۵ میلیون واحد نشان می‌دهند. خزانهٔ جامعه بیشتر توکن‌های پاداش را با امنیت چندامضایی (Multisig) نگه می‌دارد و طبق مستندات، نرخ انتشار پاداش با گذشت سال‌ها کم میشود.
برنامهٔ Trial of Fire: بازخرید و سوزاندن
طبق گزارش Crypto Briefing، از اکتبر ۲۰۲۴ برنامه‌ای به نام Trial of Fire اجرا میشود که ۱۰۰ درصد درآمد پروتکل را صرف بازخرید و سوزاندن QUICK می‌کند. بازخریدها هفتگی انجام می‌شوند. جدا از این برنامه، در تیر ۱۴۰۵ (ژوئیهٔ ۲۰۲۶) یک رأی‌گیری روی Snapshot با حمایت تقریباً کامل تصویب کرد که ۲۰ میلیون QUICK از خزانهٔ جامعه (حدود ۲ درصد عرضهٔ اولیه) سوزانده شود.
رویدادهای مهم کویک سواپ در سال ۲۰۲۶
- سوزاندن ۲۰ میلیون QUICK از خزانه با رأی جامعه در ژوئیهٔ ۲۰۲۶.
- تعیین مهلت نهایی تبدیل QUICK قدیمی تا ۵ فوریهٔ ۲۰۲۷، با کاهش مرحله‌ای نسبت تبدیل.
- عبور حجم معاملات تجمعی روی Base از ۷۰۰ میلیون دلار تا اواخر سپتامبر ۲۰۲۶.
- حذف QUICK از بایننس: بایننس در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد معاملات اسپات QUICK را در ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ (۶ آبان ۱۴۰۵) متوقف می‌کند. دلیلی هم برای این تصمیم اعلام نکرد. این خبر باعث نوسان شدید قیمت شد و ممکن است نقدینگی QUICK در صرافی‌های متمرکز کم شود. معامله روی خود کویک سواپ همچنان ممکن است.
قیمت کویک سواپ و عوامل مؤثر بر آن
قیمت لحظه‌ای QUICK را در بازار ارزینجا ببینید. طبق CoinMarketCap، ارزش بازار QUICK در مهر ۱۴۰۵ فقط چند میلیون دلار است و این توکن جزو ارزهای کم‌ارزش بازار به حساب می‌آید. چنین توکن‌هایی معمولاً نوسان شدیدی دارند. مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر قیمت QUICK این‌هاست:
- حجم معاملات و درآمد پروتکل: چون درآمد پروتکل صرف بازخرید و سوزاندن میشود، حجم بیشتر معاملات به معنای فشار خرید بیشتر روی QUICK است.
- رقابت DEXها: سهم کویک سواپ در شبکههایی مثل Base و پالیگان در برابر رقبایی مثل یونی سواپ، سوشی سواپ و پنکیک سواپ مهم است.
- دسترسی در صرافی‌های متمرکز: حذف از صرافی‌های بزرگ می‌تواند نقدینگی و تقاضا را کم کند.
- انتشار پاداش‌ها: پاداش فارم‌ها عرضهٔ در گردش را زیاد می‌کند و می‌تواند فشار فروش بسازد.
- وضعیت کلی بازار: مانند بیشتر آلت‌کوین‌ها، QUICK هم از روند بیت کوین و حال‌وهوای کلی بازار دیفای اثر می‌گیرد.
مزایا و ریسک‌های کویک سواپ
مزایا
- سابقهٔ چندساله از ۲۰۲۰ و حضور روی ۹ شبکه
- عرضهٔ منصفانه بدون پیش‌فروش به سرمایه‌گذاران خصوصی
- سازوکار بازخرید و سوزاندن با درآمد واقعی پروتکل
- مجموعهٔ کامل ابزارها از سواپ و سفارش محدود تا معاملات دائمی
ریسک‌ها
- ارزش بازار کم و نوسان شدید قیمت
- حذف از بایننس و احتمال کاهش نقدینگی در صرافی‌های متمرکز
- رقابت سنگین با DEXهای بزرگ‌تر
- ریسک قرارداد هوشمند، زیان ناپایدار در استخرها و ریسک بالای معاملات اهرمی
- سردرگمی میان QUICK قدیمی و جدید و احتمال برخورد با توکن جعلی
خرید کویک سواپ (QUICK) از ارزینجا
در ارزینجا می‌توانید QUICK را از بخش خرید و فروش آنی، مستقیم با تومان یا تتر بخرید یا بفروشید:
- در ارزینجا ثبتنام کنید و احراز هویت را کامل کنید.
- حساب خود را با تومان یا تتر شارژ کنید.
- از بخش خرید و فروش آنی، QUICK را انتخاب کنید و مقدار را وارد کنید. راهنمای کامل این مرحله در صفحهٔ ثبت سفارش خرید و فروش آنی آمده است.
- سفارش را تأیید کنید. QUICK خریداریشده در کیف پول ارزینجای شما می‌ماند.
کارمزد معاملات را در صفحهٔ کارمزدهای ارزینجا ببینید. چون تا مهر ۱۴۰۵ واریز و برداشت QUICK در ارزینجا بسته است، فعلاً نمی‌توانید QUICK را از کیف پول شخصی به ارزینجا بفرستید یا از ارزینجا برداشت کنید. اگر قصد دارید در کویک سواپ نقدینگی تأمین کنید یا QUICK را استیک کنید، به یک کیف پول شخصی مانند متامسک نیاز دارید (راهنمای کامل متامسک).
منابع رسمی کویک سواپ
- سایت رسمی کویک سواپ
- مستندات رسمی کویک سواپ
- مخزن گیت‌هاب قراردادهای هسته
- صفحهٔ QUICK در CoinGecko
جمع‌بندی
کویک سواپ یکی از قدیمی‌ترین صرافی‌های غیرمتمرکز اکوسیستم پالیگان است. کارش را در ۲۰۲۰ با فورک یونی سواپ V2 شروع کرد و امروز با موتور Algebra، حضور روی ۹ شبکه و محصولاتی مثل QuickPerps به یک مرکز دیفای چندزنجیره‌ای تبدیل شده است. توکن QUICK برای حاکمیت و استیکینگ به کار می‌رود و با برنامهٔ Trial of Fire، درآمد پروتکل صرف بازخرید و سوزاندن آن میشود. از طرف دیگر، ارزش بازار کم، حذف از بایننس و مهلت پایانی تبدیل QUICK قدیمی، نکته‌هایی هستند که هر خریدار باید پیش از تصمیم بداند. این صفحه توصیهٔ سرمایه‌گذاری نیست؛ پیش از خرید، تحقیق خودتان را انجام دهید و فقط با سرمایه‌ای وارد شوید که از دست دادنش را تحمل می‌کنید.