رونین نتورک (Ronin) یک بلاکچین سازگار با ماشین مجازی اتریوم (EVM) است که شرکت ویتنامی Sky Mavis، سازندهٔ بازی اکسی اینفینیتی، آن را برای بازیهای بلاکچینی و داراییهای دیجیتال درونبازی ساخته است. ارز دیجیتال رونین با نماد RON توکن بومی این شبکه است: کارمزد تراکنشها با آن پرداخت میشود، در سازوکار پاداش شبکه نقش دارد و در بازیها و برنامههای اکوسیستم کاربرد دارد. رونین بعد از چهار سال کار بهعنوان یک زنجیرهٔ جانبی (سایدچین) مستقل، در اردیبهشت ۱۴۰۵ (مه ۲۰۲۶) به یک شبکهٔ لایهٔ ۲ روی اتریوم تبدیل شد.
یادداشت وضعیت (مهر ۱۴۰۵): خرید آنی رونین (RON) در ارزینجا فعال است، اما واریز و برداشت این ارز به کیف پول خارجی فعلاً بسته است. پیش از انتقال یا برداشت، وضعیت بهروز را در صفحهٔ معامله ببینید.
ارز دیجیتال رونین (RON) چیست؟
RON سوخت شبکهٔ رونین است. هر کاری که روی این بلاکچین انجام میشود (مثل انتقال توکن، خرید و فروش NFT در بازارچه، معامله در صرافی غیرمتمرکز یا تعامل با قراردادهای هوشمند بازیها) کارمزدی دارد که با RON پرداخت میشود. طبق توضیح رسمی پروژه، کاربران با RON کارمزد تراکنش میپردازند و میتوانند در امنیت و پاداشهای شبکه مشارکت کنند. بازیها و برنامههای اکوسیستم هم کاربردهای دیگری برای آن تعریف میکنند.
بیشترِ شهرت رونین از دنیای گیمفای میآید. این شبکه از ابتدا برای پاسخ به یک مشکل مشخص ساخته شد: کارمزد بالا و کندی شبکهٔ اصلی اتریوم برای بازیکنانی که روزانه دهها تراکنش کوچک انجام میدادند. امروز رونین میزبان چند بازی شناختهشده است و طبق آمار سایت رسمیاش، حجم معاملات NFT روی آن از ۴ میلیارد دلار گذشته است.
تاریخچهٔ رونین و Sky Mavis
Sky Mavis بازی اکسی اینفینیتی را ابتدا روی شبکهٔ اتریوم اجرا میکرد. با محبوب شدن بازی، کارمزدهای اتریوم و زمان تأیید تراکنشها به مانع جدی تبدیل شد. این شرکت در سال ۲۰۲۱ رونین را بهعنوان یک سایدچین اختصاصی راهاندازی کرد تا تراکنشهای بازی سریع و کمهزینه انجام شوند. داراییها از طریق یک پل (Bridge) بین اتریوم و رونین جابهجا میشدند.
عرضهٔ توکن RON در سال ۲۰۲۲
توکن RON در ۲۷ ژانویهٔ ۲۰۲۲ (۷ بهمن ۱۴۰۰) عرضه شد و طبق مستندات رسمی رونین، باز شدن تدریجی توکنها از همان روز آغاز شد. معاملهاش ابتدا روی صرافی غیرمتمرکز Katana در خود شبکهٔ رونین انجام میشد. بعدها RON در صرافیهای بزرگ جهانی هم فهرست شد.
هک پل رونین؛ بزرگترین حملهٔ دیفای زمان خود
در ۲۳ مارس ۲۰۲۲ (۳ فروردین ۱۴۰۱)، مهاجمان کلید خصوصی ۵ اعتبارسنج از ۹ اعتبارسنج پل رونین را به دست آوردند و حدود ۱۷۳٬۶۰۰ اتر و ۲۵.۵ میلیون USDC از پل خارج کردند. ارزش این داراییها در آن زمان حدود ۶۲۵ میلیون دلار بود. این سرقت تا ۲۹ مارس، یعنی شش روز بعد، کشف نشد. دولت آمریکا گروه لازاروس، وابسته به کرهٔ شمالی، را عامل حمله معرفی کرد و بخشی از داراییها بعداً توقیف شد (جزئیات در خبر توقیف ۳۰ میلیون دلار از داراییهای هک رونین). Sky Mavis با جذب سرمایهٔ جدید، زیان کاربران را جبران کرد و تعداد اعتبارسنجها و سازوکار امنیتی پل را تغییر داد.
سازوکار اعتبارسنجی و استیکینگ رونین پیش از ۲۰۲۶
رونین تا پیش از مهاجرت، یک بلاکچین مستقل با اعتبارسنجهای خودش بود. اعتبارسنجها باید RON نگه میداشتند و آن را استیک میکردند تا اجازهٔ تولید و تأیید بلاک داشته باشند. در مقابل، RON تازهمنتشرشده را بهعنوان پاداش دریافت میکردند. دارندگان عادی RON هم میتوانستند توکن خود را به یک اعتبارسنج واگذار (Delegate) کنند و سهمی از پاداش را بگیرند. اعتبارسنج کمیسیونی بین ۵ تا ۲۰ درصد از این پاداش برمیداشت.
بر اساس برنامهٔ اولیه، پاداش استیکینگ طی ۸ سال پخش میشد: ۳۰ میلیون RON در سال اول که بهتدریج تا ۶ میلیون RON در سال هشتم کاهش پیدا میکرد. با مهاجرت به لایهٔ ۲ در سال ۲۰۲۶، این مدل کنار گذاشته شد و پاداشها به سمت مشارکت فعال در رشد شبکه رفتند. توضیح بیشتر در ادامه آمده است.
مهاجرت رونین به لایهٔ ۲ اتریوم در سال ۲۰۲۶
مهمترین تحول اخیر رونین، بازگشت آن به اتریوم است. رونین در ۱۲ مه ۲۰۲۶ (۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵) با یک هاردفورک در بلاک ۵۵٬۵۷۷٬۴۹۰، از سایدچین مستقل به یک شبکهٔ لایهٔ ۲ تبدیل شد. در این فرایند شبکه حدود ۱۰ ساعت متوقف بود و همهٔ تراکنشها و فعالیتهای درونبازی در این مدت انجام نمیشد.
فناوری لایهٔ ۲ جدید رونین
لایهٔ ۲ جدید رونین با OP Stack ساخته شده است، یعنی همان چارچوب متنباز پروژهٔ اپتیمیسم. برای در دسترس بودن دادهها (Data Availability) هم از EigenDA، محصول اکوسیستم ایگن لیر، استفاده میکند. پیش از این تصمیم، تیمهای اربیتروم، اپتیمیسم، پالیگان و ZKsync هر کدام پیشنهادی برای میزبانی رونین داده بودند. رونین هدف این مهاجرت را بهبود امنیت، توکنومیکس و مقیاسپذیری اعلام کرد. حالا امنیت نهایی شبکه به اتریوم متکی است و حسابهای رونین راحتتر با برنامههای دیفای اتریوم ارتباط میگیرند.
تغییر توکنومیکس: Proof of Distribution
همراه با مهاجرت، مدلی به نام Proof of Distribution جای پاداشهای استیکینگ قبلی را گرفت. در این مدل، پاداشها بر اساس مشارکت فعال در رشد شبکه پرداخت میشوند، نه نگهداری منفعلانهٔ توکن. طبق گزارش CoinDesk، تورم سالانهٔ RON از بیش از ۲۰٪ به کمتر از ۱٪ رسید، ۹۰ میلیون RON که برای پاداش استیکینگ کنار گذاشته شده بود به خزانهٔ رونین منتقل شد و سهم کارمزد بازارچه که به خزانه میرود از ۰.۵٪ به ۱.۲۵٪ افزایش یافت.
پل رونین و همکاری با چینلینک
رونین بعد از هک ۲۰۲۲ زیرساخت پل خود را بازسازی کرد. اعتبارسنجهای شبکه در مهر ۱۴۰۳ (اکتبر ۲۰۲۴) به استفاده از پروتکل CCIP چینلینک برای امنیت پل رأی دادند. انتقال کامل پل قدیمی و داراییهایش به CCIP در ۲۵ آوریل ۲۰۲۵ (۵ اردیبهشت ۱۴۰۴) به پایان رسید. در CCIP هر انتقال بینزنجیرهای را شبکههای غیرمتمرکز اوراکل چینلینک تأیید میکنند. با این تغییر، دیگر مانند سال ۲۰۲۲ تعداد کمی کلید خصوصی برای کنترل پل کافی نیست.
توکنومیکس و عرضهٔ RON
حداکثر عرضهٔ RON یک میلیارد توکن است. طبق مستندات رسمی، این مقدار در طول ۱۰۸ ماه (۹ سال) و بهصورت پیوسته، نه در بازگشاییهای بزرگ فصلی، آزاد میشود. بنا بر دادههای CoinGecko در مهر ۱۴۰۵، حدود ۷۷۲ میلیون RON در گردش است.
سهم هر بخش از کل عرضه
- مشوقهای جامعه (۳۰٪): برنامههای جامعه، از جمله استخراج نقدینگی.
- Sky Mavis (۳۰٪): سهم شرکت سازنده و سهامدارانش.
- پاداشها (۲۵٪): در ابتدا برای پاداش اعتبارسنجها و استیکینگ در نظر گرفته شده بود. بخشی از آن در سال ۲۰۲۶ و با مدل جدید به خزانه منتقل شد.
- صندوق اکوسیستم (۱۵٪): برای جذب سازندگان بازی و توسعهدهندگان به شبکه.
توجه کنید که طبق مستندات رونین، توکنی که باز میشود لزوماً بلافاصله وارد بازار نمیشود. عرضهٔ در گردش به برنامههای توزیع بستگی دارد.
کاربردهای ارز دیجیتال رونین
- پرداخت کارمزد شبکه: هر تراکنش روی رونین با RON تسویه میشود.
- بازی و NFT: خرید و فروش آیتمها و کاراکترهای بازی در بازارچههای اکوسیستم و دریافت پاداشهای درونبازی.
- دیفای: تأمین نقدینگی و معامله در صرافی غیرمتمرکز Katana و دیگر برنامههای مالی شبکه.
- مشارکت در اکوسیستم: برنامههای پاداش و کمکهزینهٔ رونین (مثل اختصاص RON به بازیهایی که تقاضای واقعی بازیکن دارند) بر پایهٔ همین توکن طراحی شدهاند.
اکوسیستم بازیهای رونین
رونین خود را «بلاکچین سرگرمی» معرفی میکند و چند بازی شناختهشدهٔ وب ۳ روی آن اجرا میشوند. اکسی اینفینیتی (با توکن AXS) هنوز پرچمدار اکوسیستم است. Sky Mavis نسخهٔ قدیمی Axie Infinity Classic را در ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶ (۳ تیر ۱۴۰۵) تعطیل کرد تا تمرکز توسعه روی نسخهٔ جدیدتر Origins باشد. بازی مزرعهداری پیکسلز (PIXEL) هم یکی از پرکاربرترین بازیهای رونین است و در سال ۲۰۲۶ به یک اکوسیستم چندبازی گسترش یافت. عناوینی مثل Fishing Frenzy، Grand Arena و Fableborne هم در این شبکه فعالاند. اگر به این حوزه علاقه دارید، راهنمای گیمفای و بازی برای کسب درآمد در ۲۰۲۶ را بخوانید.
تفاوت RON با توکنهای AXS و SLP
خیلی از کاربران رونین را با توکنهای اکسی اینفینیتی اشتباه میگیرند، در حالی که این سه توکن نقشهای متفاوتی دارند:
- RON: توکن بومی کل شبکهٔ رونین. برای کارمزد تراکنش همهٔ برنامهها و بازیهای این بلاکچین استفاده میشود، نه فقط اکسی.
- AXS (Axie Infinity Shards): توکن حاکمیتی و اقتصادی بازی اکسی اینفینیتی. در تصمیمگیریهای بازی و پاداشهای آن کاربرد دارد.
- SLP (Smooth Love Potion): توکن پاداش درونبازی اکسی که بازیکنان با بازی کردن به دست میآورند و در فرایندهای داخل بازی خرج میکنند.
یعنی ارزش RON به فعالیت کل شبکه گره خورده است، اما AXS و SLP بیشتر به اقتصاد یک بازی مشخص وابستهاند. با اضافه شدن بازیهای دیگر مثل پیکسلز، وابستگی RON به اکسی کمتر از سالهای اول شده است.
کیف پول، اکسپلورر و ابزارهای رونین
- Ronin Wallet: کیف پول رسمی شبکه برای نگهداری RON، توکنها و NFTها و اتصال به بازیها.
- Katana: صرافی غیرمتمرکز بومی رونین برای سواپ توکنها و تأمین نقدینگی.
- اکسپلورر رونین: برای پیگیری تراکنشها، آدرسها و قراردادها از اکسپلورر رسمی رونین استفاده کنید.
- مستندات فنی: اطلاعات رسمی توکنومیکس و توسعه در مستندات رونین و سایت رسمی roninchain.com آمده است.
مقایسهٔ رونین با شبکههای رقیب در حوزهٔ بازی
| شبکه | نوع | ویژگی شاخص |
|---|---|---|
| رونین (RON) | لایهٔ ۲ اتریوم روی OP Stack (از ۲۰۲۶) | تمرکز اصلی بر بازی؛ میزبان اکسی اینفینیتی و پیکسلز |
| ایموتیبل (IMX) | اکوسیستم لایهٔ ۲ برای بازی روی اتریوم | ابزارهای اختصاصی برای استودیوهای بازی |
| پالیگان | شبکهٔ مقیاسپذیری اتریوم | کاربرد عمومی، از جمله بازی و پرداخت |
| اربیتروم | لایهٔ ۲ اتریوم | اکوسیستم بزرگ دیفای و زنجیرههای اختصاصی |
رونین بیشتر از هر چیز با جامعهٔ بازیکنانش شناخته میشود. پروژههایی مثل سندباکس هم در همین حوزه رقابت میکنند، اما روی شبکههای دیگری اجرا میشوند.
مزایا و ریسکهای رونین
مزایا
- تراکنشهای سریع و کمهزینه که برای فعالیتهای پرتکرار بازی مناسباند.
- تکیه بر امنیت اتریوم پس از مهاجرت به لایهٔ ۲ و سازگاری کامل با ابزارهای EVM.
- کاهش شدید تورم توکن با مدل Proof of Distribution.
- بازیهای فعال و جامعهٔ کاربری شناختهشده.
ریسکها
- وابستگی زیاد تقاضای RON به موفقیت چند بازی محدود، بهویژه اکسی اینفینیتی و پیکسلز.
- سابقهٔ هک بزرگ پل در سال ۲۰۲۲. با وجود تغییرات امنیتی، ریسک فنی پلها و قراردادهای هوشمند هنوز وجود دارد.
- رقابت شدید شبکههای لایهٔ ۲ و بلاکچینهای بازی برای جذب استودیوها و کاربران.
- نوسان شدید قیمت. قیمت RON نسبت به اوجهای سالهای گذشته بسیار پایینتر است.
عوامل مؤثر بر قیمت رونین (RON)
- فعالیت بازیها: تعداد بازیکنان فعال و تراکنشهای روزانه، تقاضای واقعی برای RON را میسازد.
- عرضه و تورم: سرعت آزاد شدن توکنها و تورم جدید پس از مهاجرت، روی فشار فروش اثر دارد.
- درآمد شبکه و خزانه: کارمزد سکوئنسر و سهم بازارچه که به خزانه میرود، میتواند در توکنومیکس RON نقش داشته باشد.
- شرایط کلی بازار: روند بیت کوین و اتریوم و حالوهوای کلی بازار رمزارزها و حوزهٔ گیمفای.
- امنیت: هر خبر امنیتی دربارهٔ پل یا قراردادهای شبکه میتواند بهسرعت روی قیمت اثر بگذارد.
آیندهٔ رونین
رونین با مهاجرت به اتریوم مسیر تازهای را شروع کرده است: از یک سایدچین اختصاصی بازی به یک لایهٔ ۲ عمومیتر که روی حاکمیت جامعه، پرداخت و یکپارچگی با دیفای هم تمرکز دارد. موفقیت این مسیر به جذب بازیها و برنامههای تازه، حفظ بازیکنان فعلی و اثر واقعی مدل جدید توکنومیکس بستگی دارد. هیچکدام از اینها تضمینشده نیست. پیش از هر تصمیمی، اخبار رسمی پروژه را دنبال کنید و فقط به اندازهای سرمایهگذاری کنید که توان از دست دادنش را دارید.
نکتههای امنیتی برای نگهداری رونین
تاریخچهٔ هک پل رونین نشان میدهد که امنیت در دنیای بازیهای بلاکچینی اهمیت زیادی دارد. اگر RON یا NFTهای بازی را در کیف پول شخصی نگه میدارید، این نکتهها را رعایت کنید:
- عبارت بازیابی (Seed Phrase) کیف پول را هرگز در اختیار کسی قرار ندهید و آن را آنلاین ذخیره نکنید.
- فقط از آدرسهای رسمی roninchain.com برای کیف پول، پل و بازارچه استفاده کنید. سایتهای جعلی و پیشنهادهای کاری فریبنده از روشهای رایج کلاهبرداریاند. بنا بر گزارشهای رسانهای، هک ۲۰۲۲ هم با یک پیشنهاد کاری جعلی به یکی از مهندسان Sky Mavis شروع شد.
- پیش از تأیید هر تراکنش یا اتصال کیف پول به یک بازی، مجوزهایی را که درخواست میشود بخوانید.
- برای مقدارهای بزرگ، استفاده از کیف پول سختافزاری را در نظر بگیرید.
خرید رونین (RON) از ارزینجا
در ارزینجا میتوانید رونین را با تومان و بهصورت خرید آنی بخرید یا بفروشید. کافی است وارد حساب کاربری شوید، مبلغ را وارد کنید و سفارش را تأیید کنید تا RON در کیف پول ارزینجای شما قرار بگیرد. اگر میخواهید ابتدا تتر بخرید و بعد سراغ معاملات دیگر بروید، صفحهٔ خرید تتر را ببینید.
همانطور که در یادداشت وضعیت ابتدای صفحه آمده، تا مهر ۱۴۰۵ واریز و برداشت RON در ارزینجا بسته است. یعنی فعلاً نمیتوانید RON را از کیف پول خارجی به ارزینجا منتقل کنید یا به Ronin Wallet برداشت کنید. خرید و فروش آنی داخل ارزینجا انجام میشود.