خرید و فروش لونا کلاسیک

لونا کلاسیک (Terra Classic با نماد LUNC) توکن بومی بلاکچین اصلی ترا است؛ همان شبکه‌ای که در سال ۲۰۱۸ راه‌اندازی شد و توکنش تا ماه مه ۲۰۲۲ با نام LUNA شناخته می‌شد. پس از فروپاشی استیبل‌کوین الگوریتمی UST در ماه مه ۲۰۲۲، جامعهٔ ترا به ساخت یک زنجیرهٔ تازه رأی داد. توکن زنجیرهٔ جدید نام لونا ترا (LUNA) را گرفت و زنجیرهٔ قدیمی با نام «ترا کلاسیک» و توکنش با نماد LUNC به کار خود ادامه داد. امروز لونا کلاسیک پروژه‌ای است که عمدتاً توسط جامعه و اعتبارسنج‌های داوطلب اداره می‌شود و برنامهٔ اصلی آن کاهش عرضهٔ عظیم توکن از راه سوزاندن است.

یادداشت وضعیت (آبان ۱۴۰۵): در حال حاضر لونا کلاسیک در ارزینجا فقط از راه خرید و فروش آنی قابل معامله است. بازار حرفه‌ای، واریز و برداشت این ارز در ارزینجا فعال نیست؛ پیش از هر انتقال، وضعیت را در صفحهٔ معامله بررسی کنید.

لونا کلاسیک چیست؟

ترا کلاسیک یک بلاکچین لایهٔ اول مبتنی بر کیت توسعهٔ کازماس (Cosmos SDK) و اجماع اثبات سهام (Proof of Stake) است. این شبکه از همان خانواده‌ای است که کازماس (ATOM) را ساخته و به همین دلیل تراکنش‌های سریع، کارمزد پایین و امکان استیکینگ و رأی‌دهی حاکمیتی دارد. LUNC در این شبکه سه نقش اصلی دارد: پرداخت کارمزد تراکنش‌ها، استیک کردن نزد اعتبارسنج‌ها برای امنیت شبکه، و رأی دادن به پیشنهادهای حاکمیتی.

تفاوت مهم ترا کلاسیک با بسیاری از شبکه‌ها این است که شرکت سازنده، یعنی ترافرم لبز (Terraform Labs)، دیگر نقش هدایت‌کننده‌ای در آن ندارد. توسعه و نگهداری نرم‌افزار شبکه را گروه‌های داوطلب جامعه انجام می‌دهند و بودجهٔ آن‌ها از استخر جامعه (Community Pool) و با رأی دارندگان توکن تأمین می‌شود.

ارتباط LUNA و UST؛ سازوکاری که شکست خورد

برای فهم وضعیت امروز LUNC باید به سازوکار قدیمی ترا برگشت. UST یک استیبل‌کوین الگوریتمی بود که قرار بود ارزشش همیشه یک دلار بماند، بدون آنکه مانند تتر (USDT) پشتوانهٔ دلاری یا دارایی در خزانه داشته باشد. ثبات قیمت با یک رابطهٔ تبدیل میان UST و LUNA حفظ می‌شد.

سازوکار ضرب و سوزاندن

هر کاربر همیشه می‌توانست یک دلار LUNA را بسوزاند و یک UST بسازد، یا برعکس یک UST را بسوزاند و معادل یک دلار LUNA دریافت کند. اگر قیمت UST بالاتر از یک دلار می‌رفت، آربیتراژگرها با سوزاندن LUNA و ساخت UST سود می‌بردند و عرضهٔ UST بالا می‌رفت. اگر قیمت UST زیر یک دلار می‌آمد، با سوزاندن UST و دریافت LUNA عرضهٔ UST کم می‌شد. تا زمانی که تقاضا برای UST رو به رشد بود، این سازوکار LUNA بیشتری می‌سوزاند و قیمت آن را بالا می‌برد.

نقش پروتکل انکر

بخش بزرگی از تقاضای UST از پروتکل وام‌دهی انکر (Anchor) می‌آمد که روی سپرده‌های UST سودی نزدیک به ۲۰ درصد در سال می‌داد. این سود بالا پایدار نبود و وقتی سپرده‌ها شروع به خروج کردند، فشار فروش روی UST به‌سرعت زیاد شد.

سقوط ترا در ماه مه ۲۰۲۲

در ماه مه ۲۰۲۲، برداشت‌های سنگین از انکر و فروش گستردهٔ UST باعث شد این استیبل‌کوین پیوند یک‌دلاری خود را از دست بدهد. سازوکار تبدیل برای جبران، حجم عظیمی LUNA تازه ضرب کرد. عرضهٔ LUNA که پیش از بحران زیر یک میلیارد توکن بود، در چند روز به حدود ۶٫۹ تریلیون توکن رسید و قیمت آن از محدودهٔ ۸۰ دلار به کسری از یک سنت سقوط کرد. ارزش ده‌ها میلیارد دلاری اکوسیستم ترا عملاً از بین رفت و این رخداد یکی از بزرگ‌ترین فروپاشی‌های تاریخ بازار ارزهای دیجیتال شد.

بعد از سقوط، پیشنهاد ساخت زنجیرهٔ جدید تصویب شد و «ترا ۲» با توکن LUNA تازه در اواخر مه ۲۰۲۲ راه افتاد. زنجیرهٔ قدیمی خاموش نشد؛ نامش ترا کلاسیک شد، LUNA قدیمی به LUNC و UST به ترا یو اس دی کلاسیک (USTC) تغییر نام داد. شرح بیشتر روزهای بحران را می‌توانید در مطلب سقوط ترا تا کجا ادامه خواهد داشت؟ بخوانید.

تاریخچه و بنیان‌گذاران

ترافرم لبز در سال ۲۰۱۸ توسط دو کوان (Do Kwon) و دانیل شین (Daniel Shin) در کرهٔ جنوبی تأسیس شد. هدف اولیه ساخت یک سامانهٔ پرداخت مبتنی بر استیبل‌کوین برای تجارت الکترونیک بود. دانیل شین پیش‌تر پلتفرم تجارت الکترونیک TMON را در کره راه انداخته بود و اپلیکیشن پرداخت Chai از نخستین کاربردهای شبکهٔ ترا بود.

در سال ۲۰۲۱ اکوسیستم ترا با جذب سرمایه از صندوق‌های بزرگ رشد سریعی داشت و LUNA در آوریل ۲۰۲۲ به سقف تاریخی حدود ۱۱۹ دلار رسید و در میان ده ارز دیجیتال بزرگ بازار قرار گرفت. چند هفته بعد بحران UST همه‌چیز را عوض کرد.

پروندهٔ حقوقی دو کوان و ترافرم لبز

پس از فروپاشی، شکایت‌های متعددی در کره و آمریکا علیه ترافرم لبز و دو کوان ثبت شد. کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) در فوریهٔ ۲۰۲۳ آن‌ها را به کلاهبرداری متهم کرد. دو کوان در مارس ۲۰۲۳ در مونته‌نگرو به‌خاطر استفاده از گذرنامهٔ جعلی بازداشت شد.

استرداد، اعتراف و حکم

دو کوان در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۴ به آمریکا مسترد شد و در اوت ۲۰۲۵ در دادگاه منطقهٔ جنوبی نیویورک به اتهام‌های کلاهبرداری اعتراف کرد. در ۱۱ دسامبر ۲۰۲۵ قاضی پرونده او را به ۱۵ سال زندان و ضبط بیش از ۱۹ میلیون دلار محکوم کرد. به گزارش دادستانی منطقهٔ جنوبی نیویورک، این پرونده کلاهبرداری حدود ۴۰ میلیارد دلاری توصیف شد. پروندهٔ او در کرهٔ جنوبی هنوز باز است. این احکام دربارهٔ رفتار شرکت و بنیان‌گذار است و ترا کلاسیک امروز مستقل از آن‌ها و توسط جامعه اداره می‌شود.

سوزاندن توکن و عرضهٔ لونا کلاسیک

بزرگ‌ترین مسئلهٔ LUNC عرضهٔ عظیم آن است. طبق داده‌های کوین‌گکو در مهر ۱۴۰۵، عرضهٔ کل حدود ۶٫۴ تریلیون و عرضهٔ در گردش حدود ۵٫۵ تریلیون توکن است. سقف عرضه تعریف نشده است.

مالیات سوزاندن (Burn Tax)

جامعهٔ ترا کلاسیک از سپتامبر ۲۰۲۲ یک مالیات سوزاندن روی تراکنش‌های درون‌زنجیره‌ای فعال کرد؛ یعنی درصدی از هر انتقال LUNC و USTC در شبکه سوزانده می‌شود. نرخ این مالیات چند بار با رأی حاکمیتی تغییر کرده است. علاوه بر آن، صرافی بایننس که توکن بومی‌اش بایننس کوین (BNB) است، به‌طور دوره‌ای بخشی از کارمزد معاملات LUNC را می‌سوزاند. با این حال حجم سوزانده‌شده در برابر چند تریلیون توکن موجود اندک است و کاهش محسوس عرضه سال‌ها زمان می‌برد.

وضعیت USTC در شبکهٔ ترا کلاسیک

USTC همچنان روی زنجیرهٔ ترا کلاسیک وجود دارد، اما پیوند یک‌دلاری خود را از دست داده و با کسری از یک دلار معامله می‌شود. سازوکار قدیمی تبدیل LUNC و USTC در شبکه غیرفعال شده و جامعه دربارهٔ طرح‌های بازگرداندن پیوند (repeg) بحث‌هایی داشته است، اما هیچ‌کدام تضمینی برای بازگشت قیمت یک دلار نیستند. برای آشنایی با تفاوت استیبل‌کوین‌های الگوریتمی و پشتوانه‌دار، مطلب آموزش استیبل‌کوین‌ها و مقایسهٔ تتر و USDC را ببینید.

حاکمیت و استیکینگ در ترا کلاسیک

تصمیم‌های مهم شبکه، از ارتقای نرم‌افزار تا تغییر نرخ مالیات سوزاندن و هزینه کردن بودجهٔ استخر جامعه، با پیشنهادهای حاکمیتی و رأی دارندگان LUNC گرفته می‌شود. دارندگان می‌توانند توکن خود را به یک اعتبارسنج بسپارند (Delegate)، سهمی از پاداش‌های شبکه بگیرند و حق رأی خود را از راه همان اعتبارسنج یا به‌طور مستقیم اعمال کنند. آزادسازی توکن‌های استیک‌شده دورهٔ انتظار دارد و در این مدت نمی‌توان آن‌ها را جابه‌جا کرد. اطلاعات رسمی شبکه و پیشنهادها در سایت رسمی ترا کلاسیک و تراکنش‌ها در اکسپلورر ترا کلاسیک قابل مشاهده است.

تفاوت لونا کلاسیک (LUNC) با لونا ترا (LUNA)

• زنجیره: LUNC روی زنجیرهٔ قدیمی ترا (ترا کلاسیک) است و LUNA روی زنجیرهٔ تازهٔ ترا ۲ که در مه ۲۰۲۲ ساخته شد.
• استیبل‌کوین: ترا کلاسیک هنوز USTC را دارد، اما ترا ۲ استیبل‌کوین الگوریتمی ندارد.
• عرضه: عرضهٔ LUNC چند تریلیون توکن است؛ عرضهٔ LUNA تازه حدود یک میلیارد توکن تعریف شد.
• مدیریت: ترا ۲ با پشتیبانی ترافرم لبز آغاز شد، ولی ترا کلاسیک را جامعه اداره می‌کند.

این دو توکن قابل تبدیل به یکدیگر نیستند و هنگام خرید یا انتقال باید دقت کنید که کدام را انتخاب می‌کنید.

اکوسیستم ترا کلاسیک پس از سقوط

پیش از بحران، شبکهٔ ترا میزبان ده‌ها اپلیکیشن غیرمتمرکز بود؛ از انکر برای سپرده‌گذاری تا میرور (Mirror) برای دارایی‌های مصنوعی و صرافی‌های غیرمتمرکز مختلف. بعد از مه ۲۰۲۲ بیشتر این پروژه‌ها یا به ترا ۲ و شبکه‌های دیگر مهاجرت کردند یا کلاً متوقف شدند. ارزش قفل‌شده در قراردادهای هوشمند ترا کلاسیک در مقایسه با دوران اوج بسیار ناچیز است.

با این حال شبکه از کار نیفتاد. گروهی از اعتبارسنج‌ها و توسعه‌دهندگان داوطلب نرم‌افزار زنجیره را نگه داشتند، باگ‌ها را رفع کردند و ارتقاهای فنی را با رأی جامعه اجرا کردند. چند صرافی غیرمتمرکز کوچک، ابزارهای استیکینگ و اکسپلوررهای مستقل هم به دست جامعه ساخته شده‌اند. بخش مهمی از فعالیت روزانهٔ شبکه همچنان استیکینگ، رأی‌دهی و انتقال توکن است و کاربرد تجاری گسترده‌ای برای LUNC شکل نگرفته است.

نقش جامعه در تصمیم‌گیری

از آنجا که هیچ شرکت مرکزی هدایت ترا کلاسیک را بر عهده ندارد، نقشهٔ راه شبکه حاصل بحث‌های عمومی در انجمن‌ها و رأی‌گیری‌های زنجیره‌ای است. این ساختار شفافیت بیشتری دارد، اما سرعت تصمیم‌گیری را پایین می‌آورد و گاهی به اختلاف میان گروه‌های توسعه‌دهنده و تأخیر در ارتقاها منجر شده است. هر کسی LUNC استیک کرده باشد، می‌تواند در این تصمیم‌ها سهم داشته باشد.

درس‌های سقوط ترا برای سرمایه‌گذاران

ماجرای ترا نشان داد که استیبل‌کوینی که فقط بر پایهٔ یک الگوریتم و توکن هم‌خانواده‌اش کار می‌کند، در شرایط هجوم فروش می‌تواند در چند روز فرو بریزد. سود تضمینی بسیار بالا، مانند ۲۰ درصد سالانهٔ انکر، اغلب نشانهٔ ریسک پنهان است و نه فرصت بی‌خطر. تمرکز بیش از حد سرمایه در یک اکوسیستم هم زیان را چند برابر می‌کند.

برای کسانی که امروز LUNC می‌خرند، مهم‌ترین نکته واقع‌بینی است: قیمت این توکن بیش از هر چیز تحت تأثیر سفته‌بازی و اخبار سوزاندن است. پیش از خرید، اندازهٔ سرمایه را محدود کنید، برنامهٔ خروج داشته باشید و اخبار رسمی شبکه را از منابع معتبر دنبال کنید.

قیمت لونا کلاسیک و عوامل اثرگذار

قیمت LUNC به دلیل عرضهٔ بسیار زیاد، رقمی بسیار کوچک و چند صفر بعد از ممیز است. این قیمت پایین به معنای «ارزان بودن» نیست؛ ارزش واقعی را باید با ارزش بازار (حاصل‌ضرب قیمت در عرضهٔ در گردش) سنجید. عوامل اصلی اثرگذار بر قیمت عبارت‌اند از:

• سرعت سوزاندن توکن و تغییر نرخ مالیات سوزاندن با رأی جامعه؛
• اخبار حقوقی مرتبط با ترافرم لبز و طلبکاران آن؛
• پیشرفت ارتقاهای شبکه و طرح‌های مربوط به USTC؛
• روند کلی بازار و مسیر بیت کوین (BTC) و اتریوم (ETH)؛
• حجم معاملات سفته‌بازانه، که در ارزهای پرعرضه نوسان‌های تند ایجاد می‌کند.

قیمت لحظه‌ای لونا کلاسیک به تومان در بالای همین صفحه نمایش داده می‌شود.

ریسک‌های سرمایه‌گذاری در لونا کلاسیک

LUNC یکی از پرریسک‌ترین دارایی‌های بازار است. بازگشت به قیمت‌های پیش از سقوط با این عرضه عملاً به ارزش بازاری چند صد برابری نیاز دارد. نبود شرکت پشتیبان، وابستگی به داوطلبان، کاربرد محدود شبکه و سابقهٔ فروپاشی از ریسک‌های اصلی‌اند. هیچ بخشی از این متن توصیهٔ سرمایه‌گذاری نیست و فقط به اندازه‌ای سرمایه وارد کنید که توان از دست دادنش را دارید.

مشخصات کلیدی لونا کلاسیک

این اعداد از داده‌های عمومی کوین‌گکو گرفته شده و ممکن است با ادامهٔ سوزاندن توکن تغییر کند.

کیف پول‌های لونا کلاسیک

برای نگهداری LUNC می‌توانید از کیف پول‌های امانی یا غیرامانی استفاده کنید. انتخاب به هدف شما بستگی دارد: نگهداری بلندمدت، استیکینگ یا معاملهٔ سریع.

کیف پول‌های غیرامانی

کیف پول‌هایی مانند استیشن (Station) و تراست ولت از LUNC پشتیبانی می‌کنند و کلید خصوصی در اختیار خود شماست. تراست ولت توکن خود را با نام تراست ولت توکن (TWT) دارد. هنگام افزودن شبکه دقت کنید «Terra Classic» را انتخاب کنید و نه Terra.

کیف من ارزینجا

اگر قصد خرید و فروش دارید، «کیف من» ارزینجا یک کیف پول امانی است و دارایی شما در حساب صرافی نگهداری می‌شود. توجه کنید که در حال حاضر واریز و برداشت LUNC در ارزینجا بسته است و این دارایی را فقط می‌توان در خود ارزینجا خرید و فروخت.

خرید لونا کلاسیک از ارزینجا

برای خرید و فروش لونا کلاسیک در ارزینجا کافی است حساب کاربری بسازید، احراز هویت را با کارت شناسایی و حساب بانکی به نام خودتان کامل کنید، حساب ریالی را شارژ کنید و از بخش خرید آنی، LUNC را با قیمت لحظه‌ای بخرید یا بفروشید. در خرید آنی، قیمت پیش از تأیید سفارش به شما نشان داده می‌شود و معامله بلافاصله انجام می‌شود؛ پس نیازی به ثبت سفارش و انتظار برای خریدار یا فروشنده ندارید. LUNC خریداری‌شده در کیف من شما نگهداری می‌شود و هر زمان بخواهید می‌توانید آن را دوباره به تومان بفروشید. پیش از معامله، یادداشت وضعیت بالای صفحه را دربارهٔ بسته بودن واریز و برداشت در نظر داشته باشید.