دو پژوهشگر فدرال رزرو در مقالهای که ۴ سپتامبر منتشر شد، چارچوبی پیشنهاد کردند برای اینکه استیبل کوین و دیگر ابزارهای پولی روی بلاک چین کجای آمار رسمی نقدینگی آمریکا بنشینند. منطق پیشنهادی ساده اما مهم است: توکنی که ابزار مبادله باشد به M1 تعلق دارد و توکنی که برای پسانداز کوتاهمدت نگه داشته شود به بخش غیر-M1 از M2. نکتهٔ کلیدی این است که معیار، کاربرد است نه فناوری.
چرا فناوری بهتنهایی جایگاه استیبل کوین را تعیین نمیکند؟
تراکنش روی بلاک چین آنی تسویه میشود و همین وسوسهانگیز است که هر توکن دلاری را «پول نقد» بدانیم. اما پژوهشگران دقیقاً همینجا ترمز میکشند: یک توکن دلاری میتواند فوری منتقل شود و در عین حال عملاً ابزار پسانداز یا معاملهگری باشد. سرعت انتقال، ماهیت اقتصادی دارایی را عوض نمیکند.
به همین دلیل پیشنهاد دادهاند بهجای تصمیمگیری بر اساس بستر فنی، کاربرد غالب دارایی مشاهده شود. توکنی که خانوارها و کسبوکارها با آن خرید میکنند و پرداخت انجام میدهند، ویژگیهای تراکنشی M1 را دارد. توکنی که عمدتاً برای معاملهٔ رمزارز یا نگهداری موقت ارزش استفاده میشود، بیشتر شبیه داراییهای M2 است.
سه دارایی بررسیشده و وضعیت فعلی هرکدام
پژوهشگران یو اس دی سی را نزدیکترین نمونهٔ موجود گرفتند، با این توضیح که هنوز تعداد کمی استیبل کوین پرداختی زیر چارچوب قانون جینیوس فعالیت میکنند. یو اس دی سی هم دقیقاً همان ابهام را نشان میدهد: هم بهعنوان دارایی تسویهٔ درونزنجیرهای استفاده میشود و هم کاربران بین معاملات نگهش میدارند. رقابت در این حوزه هم ادامه دارد؛ نمونهاش برنامهٔ تتر برای عرضهٔ استیبل کوین دلاری جدید و عرضهٔ توکن USAT روی شبکهٔ سلو است.
این تغییر چه اهمیتی برای بازار دارد؟
آمار نقدینگی صرفاً یک عدد آماری نیست؛ ورودی تصمیمهای سیاست پولی است. اگر حجم قابلتوجهی از قدرت خرید به ابزارهایی منتقل شود که در هیچ سنجهٔ رسمی شمرده نمیشوند، تصویر سیاستگذار از نقدینگی ناقص میماند. سابقهٔ توجه نهاد به این حوزه را در تشکیل تیم تخصصی ارز دیجیتال در فدرال رزرو دیده بودیم.
این اولین بازتعریف هم نیست. در سال ۲۰۲۰، بعد از تغییرات مقرراتی که انتقال سپردههای پسانداز را آسانتر کرد، این سپردهها به M1 منتقل شدند. یعنی فدرال رزرو پیشتر هم تعریفها را با رفتار واقعی دارایی هماهنگ کرده است. برای درک بهتر دستهٔ همسایه، صندوق بازار پول برای استیبل کوینها چیست توضیح خوبی است.
- معیار طبقهبندی: کاربرد غالب، نه بستر فنی
- ابزار مبادله ← M1 · پسانداز کوتاهمدت ← بخش غیر-M1 از M2
- موانع باقیمانده: گزارشدهی، شمارش دوبارهٔ ذخایر و گردش جهانی توکن
خود پژوهشگران هم مشکلات اجرایی را کتمان نکردهاند: کیفیت گزارشدهی، خطر شمارش دوبارهٔ ذخایر و اینکه استیبل کوینها در سطح جهانی گردش میکنند نه فقط داخل آمریکا. ارتباط این ذخایر با بازار بدهی دولتی را هم در عبور اوراق خزانهٔ توکنشدهٔ آمریکا از مرز ۴ میلیارد دلار بررسی کردهایم.
جمعبندی
⚠️ مهمترین قید را خود نویسندگان گذاشتهاند: این مقاله نظر شخصی کریستن پین و مری-فرانسیس استیچینسکی است، نه تصمیم سیاستی فدرال رزرو و نه بحثی فعال درون نهاد. پس هیچ تغییری قرار نیست فردا اعمال شود. اما جهت حرکت روشن است: استیبل کوین از یک ابزار حاشیهای به موضوعی تبدیل شده که نهاد آماری باید تکلیفش را روشن کند، و معیار نهایی هم رفتار واقعی کاربران خواهد بود نه جنس فناوری. برای کاربر ایرانی هم نقدشوندگی و کارمزد اهمیت عملیتری دارد؛ خرید تتر بدون کارمزد در ایران گزینهها را مرور کرده است. متن مقاله روی وبسایت رسمی فدرال رزرو منتشر شده است.
سوالات متداول
M1 و M2 دقیقاً چه هستند؟
فدرال رزرو سه سنجهٔ پولی منتشر میکند. پایهٔ پولی شامل اسکناس و ذخایر بانکی است. M1 پول بسیار نقدشوندهای است که فوری قابل خرج کردن است و M2 شامل M1 بهعلاوهٔ ابزارهای پسانداز کمنقدشوندهتر مثل سپردههای مدتدار کوچک و صندوقهای بازار پول خرد است.
آیا استیبل کوین از الان در آمار نقدینگی آمریکا شمرده میشود؟
خیر. استیبل کوینهای پرداختی در حال حاضر در M1 یا M2 نیستند. در مقابل، سپردههای بانکی توکنشده و صندوقهای بازار پول خرد توکنشده از قبل داخل آمار قرار دارند.
آیا این پژوهش یعنی فدرال رزرو تصمیم گرفته آمار را تغییر دهد؟
خیر. نویسندگان صریحاً نوشتهاند مقاله نظر شخصی آنهاست و نه تصمیم سیاستی فدرال رزرو است و نه بحثی فعال درون نهاد. این یک چارچوب پیشنهادی پژوهشی است.
