اختاپوس نتورک (Octopus Network) با نماد OCT زیرساختی چندزنجیرهای بود برای راهاندازی و اجرای «اپچینها»، یعنی بلاکچینهایی که فقط برای یک اپلیکیشن ساخته میشوند. این پروژه در ابتدا روی نیر پروتکل (NEAR) کار میکرد. در سال ۲۰۲۴ به Omnity Network تغییر نام داد و تمرکزش را به زیرساختهای بیت کوین برد. امروز در سایتهایی مثل CoinGecko و CoinMarketCap توکن OCT با نام Omnity Convertible Token ثبت شده است.
در این صفحه میخوانید اختاپوس نتورک چه بود و چطور کار میکرد، چرا به Omnity تبدیل شد، توکن OCT چه نقشی دارد و وضعیت امروز پروژه چیست. این وضعیت برای هر دارندهٔ OCT مهم است، چون پروژه در اواخر سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که فعالیتش را متوقف میکند.
یادداشت وضعیت (۱۴ مهر ۱۴۰۵): خرید و فروش OCT در ارزینجا فعال نیست؛ خرید آنی و بازار حرفهای این توکن غیرفعال است. واریز و برداشت این توکن هم بسته است. لطفاً OCT را به کیف پول ارزینجا نفرستید.
اختاپوس نتورک (OCT) چیست؟
اختاپوس نتورک خودش را «شبکهٔ رمزنگاری چندزنجیرهای برای راهاندازی و اجرای بلاکچینهای اپلیکیشنمحور وب ۳» معرفی میکرد. هر پروژه در شبکههایی مثل اتریوم با بقیهٔ پروژهها سر فضای بلاک و کارمزد رقابت میکند. ایدهٔ اختاپوس این بود که هر اپلیکیشن بلاکچین مستقل خودش را داشته باشد. اپچین قوانین، کارمزد و حاکمیت خودش را تعیین میکند، ولی دیگر لازم نیست امنیتش را از صفر بسازد.
اپچینهای اختاپوس با چارچوب Substrate ساخته میشدند. Substrate همان ابزار توسعهای است که پولکادات هم از آن استفاده میکند. هماهنگی و امنیت این زنجیرهها با مجموعهای از قراردادهای هوشمند روی NEAR به نام Octopus Relay انجام میشد. توکن OCT در مرکز این ساختار قرار داشت. با استیککردن آن امنیت اپچینها تأمین میشد، برای معرفی اپچینهای تازه رأی داده میشد و حاکمیت شبکه پیش میرفت.
بنیانگذاران پروژه طبق CoinMarketCap لوئیس لیو (Louis Liu)، جولیان سان (Julian Sun) و مایک تانگ (Mike Tang) هستند. لوئیس لیو در بیشتر اعلامیهها چهرهٔ اصلی و مدیر پروژه بود.
وضعیت پروژهٔ اختاپوس نتورک در مهر ۱۴۰۵
کسی که امروز دربارهٔ OCT تحقیق میکند، پیش از هر چیز باید بداند که پروژه دیگر آن اختاپوس نتورک سال ۲۰۲۱ نیست. سایت قدیمی پروژه (oct.network) فقط یک پیام دارد: اختاپوس نتورک به Omnity Network تغییر نام داده است. سه رویداد اصلی که وضعیت امروز را ساختهاند در ادامه آمدهاند.
تغییر نام به Omnity Network در ۲۰۲۴
تیم اختاپوس در ۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۴ از محصول تازهای به نام Omnity رونمایی کرد. Omnity پروتکلی میانزنجیرهای بود که روی زیرساخت اینترنت کامپیوتر (ICP) ساخته میشد. کمی بعد کل پروژه با همین نام شناخته شد و تمرکزش از اپچینهای NEAR به سمت اتصال و برنامهپذیری بیت کوین رفت. مخزنهای متنباز و قراردادهای قدیمی اختاپوس هنوز روی زنجیره هستند، ولی توسعهٔ فعالی روی آنها گزارش نشده است.
تعویق نامحدود توکن OT
Omnity قصد داشت توکن تازهای به نام OT روی ICP عرضه کند و OCT را با نسبت ثابت ۱ به ۱ با آن قابل تعویض کند. این برنامه چند بار عقب افتاد. سرانجام در دسامبر ۲۰۲۵ پروژه اعلام کرد که عرضهٔ OT و سواپ توکن را برای مدت نامعلومی به تعویق میاندازد. از آن به بعد OCT تنها توکن حاکمیتی اکوسیستم Omnity ماند.
اعلام توقف فعالیت در سپتامبر ۲۰۲۶
بنا بر گزارش رسانههای خبری کریپتو، Omnity Network در ۲۷ و ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶ (۵ و ۶ مهر ۱۴۰۵) اعلام کرد بودجهٔ عملیاتیاش تمام شده است. طبق این اعلام، محصولات دیفای بیت کوینی آن یعنی RichSwap و Satsman ظرف ۳۰ روز بسته میشوند. تیم از تأمینکنندگان نقدینگی خواست هرچه زودتر داراییشان را خارج کنند. قراردادها هم ارتقا داده میشوند تا محدودیت قفل حذف شود. تا زمان نوشتن این متن، اطلاعیهٔ رسمی جداگانهای دربارهٔ سرنوشت توکن OCT ندیدهایم.
تاریخچه: از اختاپوس تا Omnity
اختاپوس نتورک در سالهای اوج «چندزنجیرهای» شکل گرفت. در آن دوره پولکادات، کازماس و آوالانچ هر کدام نسخهٔ خودشان را از «بلاکچینهای مستقل ولی متصل» داشتند.
تأمین مالی و راهاندازی در ۲۰۲۱
پروژه در آوریل ۲۰۲۱ یک دور سرمایهگذاری اولیه (Seed) به ارزش ۳ میلیون دلار جذب کرد. پیش از آن بنیاد NEAR یک سرمایهگذاری راهبردی یکمیلیوندلاری در آن انجام داده بود. در ۶ سپتامبر ۲۰۲۱ هم پایان دور Series A به ارزش ۵ میلیون دلار با مشارکت ۲۸ سرمایهگذار نهادی اعلام شد. توکن OCT در ۱ سپتامبر ۲۰۲۱ روی اتریوم عرضه شد. طبق برنامهٔ اعلامشده، شبکهٔ اصلی در همان ماه و نخستین اپچین با نام DeBio (یک شبکهٔ زیستپزشکی غیرمتمرکز) در اکتبر ۲۰۲۱ راهاندازی میشد.
اپچینهای اختاپوس ۱٫۰
گزارشهای رسمی پروژه نشان میدهند که در سال ۲۰۲۳ پنج اپچین روی شبکهٔ اصلی فعال بودند: Fusotao، Myriad، Atocha، DeBio و Discovol. این عدد از هدف اولیه، یعنی حمایت از دهها اپچین در سال، خیلی فاصله داشت. همین موضوع یکی از دلایل تغییر مسیر پروژه بود.
اختاپوس ۲٫۰ و ریاستیکینگ NEAR
در سال ۲۰۲۳ تیم نسخهٔ دوم شبکه را با محوریت ریاستیکینگ توکن NEAR و ارتباط میانزنجیرهای مبتنی بر IBC معرفی کرد. اولین اپچین این نسخه، Ottochain، در دسامبر ۲۰۲۳ راه افتاد. Ottochain با Cosmos SDK ساخته شده بود. در این مدل امنیت اپچینها بهجای OCT از NEAR ریاستیکشده تأمین میشد، و نقش OCT به سمت سازوکار بازخرید و سوزاندن رفت. چند ماه بعد پروژه به Omnity تغییر جهت داد.
اختاپوس نتورک چطور کار میکرد؟
اختاپوس سه لایهٔ اصلی داشت: قراردادهای Octopus Relay روی NEAR، خود اپچینها که با Substrate ساخته میشدند، و بازاری که امنیت را میان این دو جابهجا میکرد.
امنیت اجارهای (LPoS)
اختاپوس از مدلی به نام اثبات سهام اجارهای (Leased Proof-of-Stake) استفاده میکرد. دارندگان OCT توکنهایشان را روی اپچین مورد نظرشان استیک میکردند و اعتبارسنج آن زنجیره میشدند. اپچین هم بهجای OCT با توکن خودش به آنها پاداش میداد. لوئیس لیو این مدل را اینطور توضیح داده بود: اپچینها هر وقت بخواهند میتوانند امنیت مورد نیازشان را به قیمت بازار اجاره کنند. اگر با مفهوم استیکینگ آشنا نیستید، راهنمای استیکینگ چیست را بخوانید.
اتصال میانزنجیرهای
اپچینها از طریق Octopus Relay به NEAR وصل بودند. داراییهایشان هم از مسیر NEAR و پل Rainbow Bridge به اتریوم میرسید. در اختاپوس ۲٫۰ قرار بود اتصال با شبکههای سازگار با IBC هم برقرار شود. برای آشنایی بیشتر با این مفهوم، مطلب تعاملپذیری میانزنجیرهای را ببینید.
Omnity Network چه محصولاتی داشت؟
بعد از تغییر نام، کار پروژه این بود که داراییهای بیت کوینی را به شبکههای دیگر وصل کند و روی لایهٔ اول بیت کوین برنامهپذیری بسازد. طبق سایت Omnity، محصولات اصلی اینها بودند:
- Omnity Hub: راهکاری تماماً روی زنجیره و با حداقل اعتماد برای اتصال بیت کوین به لایههای اول و دوم دیگر، با پشتیبانی از BTC، رونز (Runes) و BRC20.
- REE (Runes Exchange Environment): لایهٔ اجرایی برای قراردادهای ترکیبپذیر روی لایهٔ اول بیت کوین، بدون نیاز به پلزدن دارایی.
- RichSwap: بازارساز خودکار (AMM) روی لایهٔ اول بیت کوین.
- Satsman: سکوی عرضهٔ میمکوین روی لایهٔ اول بیت کوین که نقدینگی توکنهایش از RichSwap میآمد.
طبق اعلامیهٔ سپتامبر ۲۰۲۶، RichSwap و Satsman ظرف ۳۰ روز تعطیل میشوند. کانالهای پشتیبانی پروژه هم فقط در همین دورهٔ انتقالی باز میمانند.
توکن OCT: کاربرد و مشخصات
OCT یک توکن ERC-20 روی اتریوم است. نسخهٔ پلشدهٔ آن هم روی NEAR وجود دارد. مشخصات اصلی آن طبق اکسپلورر Etherscan و CoinGecko این است:
| ویژگی | مقدار |
|---|---|
| نام فعلی در سایتهای داده | Omnity Convertible Token |
| نماد | OCT |
| عرضهٔ کل و حداکثر | ۱۰۰ میلیون توکن (ثابت) |
| شبکهٔ اصلی | اتریوم (ERC-20)، با ۱۸ رقم اعشار |
| قرارداد اتریوم | 0xf5cfbc74057c610c8ef151a439252680ac68c6dc |
| نسخهٔ NEAR | f5cfbc74057c610c8ef151a439252680ac68c6dc.factory.bridge.near |
| تاریخ عرضه | ۱ سپتامبر ۲۰۲۱ |
در اختاپوس ۱٫۰، OCT سه کاربرد داشت: وثیقهٔ امنیت اپچینها، پشتیبانی از اپچینهای نامزد و حاکمیت شبکه. بعد از تغییر نام، OCT تنها توکن حاکمیتی Omnity ماند. با این حال کاربرد عملی آن به سرنوشت پروژه گره خورده است. CoinGecko کل عرضه را در گردش نشان میدهد. جزئیات تخصیص اولیهٔ توکن را از منبع رسمی قابلدسترسی نتوانستیم تأیید کنیم، به همین دلیل آن را اینجا نیاوردهایم. برای آشنایی با نقش این نوع توکنها، مطلب توکن حاکمیتی چیست را ببینید.
طرح سواپ OCT به OT
طرح اعلامشدهٔ Omnity این بود که توکنی ۱۰۰ میلیونی به نام OT روی ICP ساخته شود و یک قرارداد سواپ روی اتریوم، تبدیل دوطرفه و دائمی OCT و OT را با نسبت ۱ به ۱ ممکن کند. این طرح در دسامبر ۲۰۲۵ برای مدت نامعلومی متوقف شد. با این حال بعضی صفحههای قدیمی هنوز از سواپ فعال حرف میزنند. هر پیامی که از شما بخواهد OCT را برای «تبدیل به OT» به جایی بفرستید، به احتمال زیاد کلاهبرداری است.
قیمت و بازار OCT
قیمت OCT طبق CoinGecko در دورهٔ رونق بازار پس از عرضه به سقف تاریخی حدود ۷ دلار رسید. از آن زمان تقریباً پیوسته افت کرده است. در ۱۴ مهر ۱۴۰۵ (۶ اکتبر ۲۰۲۶) قیمت آن حدود ۰٫۰۰۰۲۴ دلار و ارزش بازارش حدود ۲۳ هزار دلار بود. حجم معاملات روزانهاش هم فقط چند دلار بود. یعنی بیش از ۹۹٫۹۹ درصد از سقف قیمتیاش فاصله دارد.
نقدینگی OCT امروز بسیار کم است. CoinGecko بازار اصلی آن را جفت OCT/WNEAR در صرافی غیرمتمرکز Rhea Finance روی NEAR نشان میدهد. در بازاری با این حجم، حتی یک سفارش کوچک هم میتواند قیمت را بهشدت جابهجا کند. عددی که در سایتهای قیمت میبینید لزوماً قیمتی نیست که بشود با آن معامله کرد.
ریسکهای نگهداری OCT
وضعیت امروز پروژه چند ریسک جدی دارد که باید پیش از هر تصمیمی بدانید:
- توقف تیم: پروژه اعلام کرده بودجهاش تمام شده و محصولاتش را میبندد. بنابراین منبع تازهای برای ارزشآفرینی OCT دیده نمیشود.
- نقدینگی بسیار پایین: با حجم روزانهٔ چند دلاری، فروش حتی مقدار کمی OCT هم ممکن است سخت یا پرلغزش باشد.
- ابهام توکن OT: سواپ OCT به OT هرگز اجرا نشد و برنامهٔ تازهای برایش اعلام نشده است.
- کلاهبرداری: پروژههای در حال تعطیلی معمولاً هدف سایتهای جعلی «کلیم» و «سواپ» میشوند. کیف پولتان را به هیچ سایتی که از منبع رسمی تأیید نشده وصل نکنید.
سرنوشت اختاپوس نتورک تجربهٔ تکراری بازار کریپتو است: بسیاری از پروژهها بعد از چند سال کنار میروند. مطلب مرگ بیشتر رمزارزهای قدیمی این موضوع را با آمار نشان میدهد.
OCT در صرافی ارزینجا
تا ۱۴ مهر ۱۴۰۵ خرید و فروش OCT در ارزینجا فعال نیست. خرید آنی و بازار حرفهای این توکن غیرفعال است و واریز و برداشت آن هم بسته است. با توجه به اعلام توقف فعالیت Omnity، در حال حاضر برنامهای برای فعالشدن معاملهٔ OCT اعلام نکردهایم. هر تغییری در این وضعیت در همین صفحه بهروز میشود.
اگر به حوزهٔ زیرساختهای چندزنجیرهای علاقه دارید، پروژههای فعالتر این حوزه مثل پولکادات، کازماس، نیر و اینترنت کامپیوتر صفحهٔ معرفی جداگانه دارند. پیش از هر معاملهای وضعیت هر ارز را در صفحهٔ خودش بررسی کنید. برای نگهداری داراییهایتان هم مطلب کیف پول ارز دیجیتال را بخوانید.
اگر OCT دارید چه کنید؟
اگر هنوز OCT در کیف پول شخصی دارید، این نکتهها را در نظر بگیرید:
- اطلاعات را فقط از کانالهای رسمی Omnity بگیرید. آدرس قرارداد را هم با صفحهٔ OCT در Etherscan تطبیق دهید.
- OCT را به آدرس هیچ صرافیای نفرستید، مگر اینکه واریز این توکن در آن صرافی بهطور مشخص فعال باشد. در ارزینجا واریز OCT بسته است.
- اگر در RichSwap یا Satsman نقدینگی یا دارایی دارید، در مهلت ۳۰روزهٔ اعلامشده خارجش کنید.
- ارزش دلاریای که سایتهای قیمت نشان میدهند را با نقدینگی واقعی بازار یکی ندانید.
اختاپوس نتورک در کنار رقبا
ایدهٔ «بلاکچین اختصاصی برای هر اپلیکیشن» با رفتن اختاپوس از بین نرفت. این ایده امروز در پاراشینهای پولکادات، زنجیرههای ساختهشده با Cosmos SDK، سابنتهای آوالانچ و رولآپهای لایه دوم ادامه دارد. مزیت اختاپوس امنیت اجارهای منعطف و هزینهٔ کمتر برای راهاندازی بود. ضعفش این بود که اپچینهای زیادی جذب نکرد و در اکوسیستم NEAR محدود ماند. تغییر جهت پیاپی هم مزید بر علت شد: از اپچینها به ریاستیکینگ NEAR، از آنجا به ICP و بیت کوین، و هر بار با نقش تازهای برای OCT.
جمعبندی
اختاپوس نتورک (OCT) زمانی یکی از پروژههای شناختهشدهٔ اکوسیستم NEAR برای ساخت اپچین بود. در دو دور سرمایهگذاری سال ۲۰۲۱ مجموعاً ۸ میلیون دلار جذب کرد و در اوج قیمتش به حدود ۷ دلار رسید. پروژه در ۲۰۲۴ به Omnity Network تغییر نام داد و به سمت بیت کوین رفت. در دسامبر ۲۰۲۵ طرح توکن جدیدش را متوقف کرد و در سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که فعالیتش را پایان میدهد. توکن OCT امروز نقدینگی بسیار کمی دارد و در ارزینجا قابل معامله، واریز یا برداشت نیست. منابع اصلی برای پیگیری این پروژه صفحهٔ OCT در CoinGecko و سایت رسمی Omnity هستند.