اورایچین توکن (ORAI) ارز بومی شبکهٔ اورایچین (Oraichain) است. اورایچین یک بلاکچین لایهٔ ۱ است که با Cosmos SDK ساخته شده و هدفش وصل کردن مدلها و APIهای هوش مصنوعی به قراردادهای هوشمند است. این پروژه از سال ۲۰۲۰ فعالیت میکند و خودش را نخستین «اوراکل مبتنی بر هوش مصنوعی» در دنیای بلاکچین معرفی میکند. توکن ORAI برای پرداخت کارمزد تراکنشها و درخواستهای هوش مصنوعی، استیکینگ و تأمین امنیت شبکه، و رأیدادن در حاکمیت پروژه به کار میرود. در این صفحه میخوانید اورایچین چیست، چطور کار میکند، توکنومیک ORAI چه شکلی دارد، در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ چه اتفاقاتی برایش افتاده و وضعیت معاملهٔ آن در ارزینجا چیست.
یادداشت وضعیت (مهر ۱۴۰۵): تا مهر ۱۴۰۵ خرید آنی، بازار حرفهای، واریز و برداشت اورایچین توکن (ORAI) در ارزینجا فعال نیست. پیش از هر اقدامی وضعیت بهروز را در صفحهٔ بازار ارزینجا بررسی کنید.
اورایچین (Oraichain) چیست؟
قراردادهای هوشمند در بلاکچینهایی مثل اتریوم قطعی (deterministic) اجرا میشوند. یعنی همهٔ نودها باید با ورودی یکسان به خروجی یکسان برسند. مدلهای هوش مصنوعی اما معمولاً حجیماند، با زبانهایی مثل پایتون نوشته میشوند و خارج از بلاکچین اجرا میشوند. به همین دلیل قرارداد هوشمند نمیتواند مستقیم از آنها استفاده کند. مستندات رسمی اورایچین همین سه مانع را دلیل اصلی ساخت پروژه میداند: قطعی بودن اجرای قراردادها، تفاوت زبانهای برنامهنویسی و محدودیت فضای ذخیرهسازی روی زنجیره.
اورایچین برای حل این مشکل یک لایهٔ «اوراکل» ساخته است. اوراکلها پل ارتباطی بلاکچین با دنیای بیروناند. پروژههایی مثل چین لینک و بند پروتکل بیشتر دادهٔ آماده، مثل قیمت داراییها، را به زنجیره میآورند. اما اوراکل اورایچین خروجی مدلها و APIهای هوش مصنوعی را در اختیار قراردادهای هوشمند میگذارد. نمونهاش تشخیص تصویر، پیشبینی قیمت یا امتیازدهی اعتباری است.
تاریخچه و تیم اورایچین
اورایچین در سال ۲۰۲۰ راهاندازی شد. مدیرعامل و همبنیانگذار آن چونگ دائو (Chung Dao) است. او دکترای علوم کامپیوتر از دانشگاه توکیو دارد و از بنیانگذاران شرکت نرمافزاری Rikkeisoft در ویتنام است. دیپ نگوین (Diep Nguyen)، همبنیانگذار دیگر و مسئول بخش هوش مصنوعی، در دانشگاه ملی ویتنام در هانوی تدریس میکند. در صفحهٔ پروژه در CoinMarketCap نام دوک له فام (CPO) و فام تان تو (CTO) هم در میان اعضای تیم آمده است.
از توکن ERC-20 تا شبکهٔ اصلی مستقل
ORAI ابتدا یک توکن ERC-20 روی شبکهٔ اتریوم بود و نسخهٔ BEP-20 آن هم روی بیانبی چین ساخته شد. فروش اولیهٔ پروژه (Seed) در اکتبر ۲۰۲۰ انجام شد. در دسامبر ۲۰۲۰ تیم توکنومیک را بازطراحی کرد و حدود ۷۳٪ از عرضهٔ اولیه را سوزاند. فروش عمومی که برای فوریهٔ ۲۰۲۱ برنامهریزی شده بود هم لغو شد.
شبکهٔ اصلی (Mainnet) اورایچین در ۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۱ راهاندازی شد. از آن به بعد ORAI بومی، توکن اصلی شبکه شد و دارندگان نسخههای ERC-20 و BEP-20 برای استیکینگ باید توکن خود را از راه پل رسمی به نسخهٔ بومی تبدیل میکردند. نسخهٔ ERC-20 با قرارداد 0x4c11249814f11b9346808179cf06e71ac328c1b5 هنوز روی اتریوم وجود دارد. در سالهای بعد، صرافی غیرمتمرکز OraiDEX (مارس ۲۰۲۲) و بهروزرسانی Mainnet 2.0 هم به اکوسیستم اضافه شدند.
اورایچین چگونه کار میکند؟
اورایچین با Cosmos SDK ساخته شده و از اجماع BFT تندرمینت (Tendermint) استفاده میکند. این اجماع تأیید سریع و نهایی تراکنشها را ممکن میکند. چون شبکه بخشی از اکوسیستم کازماس است، از پروتکل IBC پشتیبانی میکند. با IBC میشود داراییها را بین اورایچین و زنجیرههایی مثل اوسموسیس و اینجکتیو جابهجا کرد. قراردادهای هوشمند اورایچین با CosmWasm نوشته میشوند و شبکه یک لایهٔ سازگار با EVM هم دارد.
نقشآفرینان شبکهٔ اوراکل هوش مصنوعی
- ارائهدهندگان API هوش مصنوعی: مدلها و سرویسهای هوش مصنوعی را در اختیار شبکه میگذارند و بابت هر درخواست ORAI دریافت میکنند.
- ارائهدهندگان Test Case: آزمونهایی مینویسند که کیفیت خروجی APIها را میسنجد. این سازوکار وجه تمایز اورایچین با اوراکلهای رایج است.
- ولیدیتورها: درخواستها را اجرا و نتیجه را تأیید میکنند و بلاکها را میسازند.
- کاربران و برنامهها: قراردادهای هوشمند یا دپهایی که خروجی هوش مصنوعی لازم دارند و کارمزد را با ORAI میپردازند.
آزمون کیفیت؛ تفاوت اصلی با اوراکلهای دیگر
طبق مستندات اورایچین، ارائهدهندهٔ API فقط وقتی پاداش میگیرد که خروجیاش از آزمونهای تعریفشده (Test Case) سربلند بیرون بیاید. هدف این است که کیفیت پاسخهای هوش مصنوعی روی زنجیره قابلسنجش باشد و فقط به اعتماد به یک ارائهدهندهٔ متمرکز تکیه نشود. طبق همین مستندات، ۷۰٪ کارمزد هر درخواست میان ولیدیتورهای اجراکنندهٔ درخواست، ارائهدهندگان API و ارائهدهندگان Test Case تقسیم میشود و ۳۰٪ به ولیدیتورهای سازندهٔ بلاک میرسد.
کاربردهای توکن ORAI
- کارمزد شبکه: هر تراکنش و هر درخواست هوش مصنوعی در اورایچین به ORAI نیاز دارد.
- پرداخت به ارائهدهندگان: ارائهدهندگان API و Test Case پاداش خود را به ORAI دریافت میکنند.
- استیکینگ: دارندگان ORAI میتوانند توکن خود را به ولیدیتورها بسپارند (Delegate) و در پاداش بلاک سهیم شوند. ولیدیتورِ متخلف ممکن است جریمه (Slashing) شود و بخشی از سهم سپردهگذاران هم از بین برود.
- حاکمیت: تصمیمهای پروژه، مثل تغییر توکنومیک، از راه پیشنهادهای حاکمیتی و رأیگیری دارندگان استیکشدهٔ ORAI (ORAI DAO) گرفته میشود.
- نقدینگی در اکوسیستم: ORAI جفت اصلی معاملات در OraiDEX و دیگر محصولات اکوسیستم است.
توکنومیک اورایچین توکن
طبق مستندات رسمی، حداکثر عرضهٔ ORAI حدود ۱۹٫۷۸ میلیون توکن (۱۹٬۷۷۹٬۲۷۲) است. این عدد در مقایسه با بسیاری از رمزارزها کوچک است و نتیجهٔ چند مرحله سوزاندن است:
- دسامبر ۲۰۲۰: سوزاندن حدود ۷۳٪ از عرضهٔ اولیه
- مارس ۲۰۲۱: سوزاندن حدود ۲۵۸ هزار ORAI از سهم تیم
- ژوئن ۲۰۲۱: سوزاندن ۳ میلیون ORAI از سهم تیم، مشاوران و بنیاد
بخش بزرگی از توکنهای باقیمانده به اکوسیستم (پاداش بلاک و استخرهای نقدینگی)، خزانهٔ DAO و بنیاد اورایچین اختصاص دارد. عرضهٔ در گردش در سایتهای داده مثل CoinGecko و CoinMarketCap متفاوت گزارش میشود. برای عدد دقیق و لحظهای به همین منابع یا اکسپلورر شبکه مراجعه کنید.
پیشنهاد «توکنومیک ۲۰۲۶»
اورایچین در اکتبر ۲۰۲۵ توکنی به نام LFG را برای یکپارچه کردن توکنهای دیفای اکوسیستم (MAX، ORAIX، AIRI و RACKS) معرفی کرد. در دسامبر ۲۰۲۵ اما پیشنهاد حاکمیتی شمارهٔ ۳۱۹ با عنوان «ORAI Tokenomics 2026» مطرح شد. این پیشنهاد مسیر را برمیگرداند و ORAI را تنها توکن اصلی اکوسیستم میکند. طبق متن پیشنهاد:
- عرضهٔ LFG بهعنوان توکن جداگانه لغو میشود و LFG به نام یک محصول زیر مجموعهٔ Oraichain Quant Terminal درمیآید.
- ۱٫۵ میلیون ORAI از خزانهٔ DAO برای Quant Terminal کنار گذاشته میشود. حدود ۱ میلیون برای تبدیل یا بازخرید توکنهای قدیمی اکوسیستم و ۵۰۰ هزار با آزادسازی دوساله برای رشد و بازاریابی.
- ۱ میلیون ORAI برای ادامهٔ پاداش بلاک ولیدیتورها و استیکرها در نظر گرفته میشود، بدون آنکه حداکثر عرضه بالا برود.
دقت کنید که اینها مفاد یک پیشنهاد حاکمیتی است و جزئیات اجرای نهاییاش را باید از کانالهای رسمی اورایچین پیگیری کرد.
محصولات و اکوسیستم اورایچین
اورایچین در طول چند سال از یک اوراکل ساده به یک اکوسیستم چندمحصولی تبدیل شده است. سایت رسمی پروژه این محصولات را معرفی میکند:
- OraiDEX: صرافی غیرمتمرکز اکوسیستم با امکان انتقال دارایی از راه IBC و پلها
- OWallet: کیف پول رسمی اورایچین برای نگهداری، استیکینگ و تعامل با دپها
- OBridge: پل انتقال دارایی بین اورایچین و زنجیرههای دیگر
- aiRight: پلتفرم مرتبط با حقوق مالکیت و هویت دیجیتال آثار
- LLM Layer و Distilled AI: زیرساختها و سرویسهای مبتنی بر مدلهای زبانی
Oraichain Quant Terminal
Quant Terminal محصول اصلی اورایچین در دورهٔ ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶ است. یک ترمینال معاملاتی مبتنی بر هوش مصنوعی و «ایجنتهای معاملاتی» که روی بازارهای غیرمتمرکز کار میکند. طبق گزارش CoinMarketCap، این ترمینال در ژانویهٔ ۲۰۲۶ بیش از ۸۰۰ کاربر فعال و حدود ۶۸ میلیون دلار حجم معاملات از زمان راهاندازی داشت. در برنامهٔ نیمهٔ دوم ۲۰۲۶ هم قرار است ORAI لایهٔ دسترسی به امکانات ویژهٔ ترمینال باشد.
حادثهٔ امنیتی اوت ۲۰۲۶ (مرداد ۱۴۰۵)
مهمترین رویداد اخیر اورایچین یک حملهٔ امنیتی است. در ۸ و ۹ اوت ۲۰۲۶ مهاجم از یک باگ در «پیشکامپایل ICS-20» لایهٔ EVM شبکه سوءاستفاده کرد. این بخش مسئول انتقال بینزنجیرهای بین محیط کازماس و EVM است. مهاجم توانست حدود ۱٫۵۱ میلیارد ORAI غیرمجاز ضرب کند که چند ده برابر کل عرضهٔ واقعی است. تیم اورایچین در ۹ اوت (ساعت ۴ به وقت UTC) شبکه را متوقف کرد و پلها و مسیرهای بینزنجیرهای را بست.
بعد از آن، تیم اعلام کرد که مسیر آسیبپذیر وصله شده و بازیابی وضعیت روی زنجیره انجام شده است. توکنهای غیرمجاز هم باید سوزانده شوند تا عرضه به حالت عادی برگردد. طبق گزارشها، حدود ۳٫۹ میلیون ORAI غیرمجاز به دو صرافی متمرکز منتقل شده بود و تیم برای مسدودسازی و سوزاندن آنها با این صرافیها همکاری کرده است. برآورد خسارت در منابع مختلف یکسان نیست. چند صرافی هم واریز و برداشت ORAI را موقتاً بستند و بعداً دوباره باز کردند.
این حادثه برای دارندگان ORAI چه معنایی دارد؟
این رویداد نشان میدهد پلها و لایههای بینزنجیرهای یکی از پرریسکترین بخشهای هر بلاکچیناند. اگر ORAI دارید یا قصد خریدش را دارید، اطلاعیههای رسمی اورایچین دربارهٔ گزارش نهایی حادثه، وضعیت عرضه و واریز و برداشت در صرافیها را دنبال کنید. فقط از نسخهها و قراردادهای رسمی توکن استفاده کنید.
مقایسهٔ اورایچین با پروژههای هوش مصنوعی و اوراکل
| پروژه | تمرکز اصلی | تفاوت با اورایچین |
|---|---|---|
| اورایچین (ORAI) | لایهٔ ۱ کازماسی با اوراکل هوش مصنوعی | — |
| چین لینک (LINK) | شبکهٔ اوراکل داده برای زنجیرههای مختلف | تمرکزش دادهٔ قیمت و خدمات بینزنجیرهای است، نه اجرای مدل هوش مصنوعی |
| بیت تنسور (TAO) | شبکهٔ غیرمتمرکز تولید و رقابت مدلهای یادگیری ماشین | بازار مدلهاست؛ اورایچین بیشتر رساندن خروجی هوش مصنوعی به قراردادهای هوشمند است |
| فچ ای آی (FET) | ایجنتهای خودکار هوش مصنوعی | تمرکز روی ایجنتهاست؛ اورایچین زیرساخت اوراکل و لایهٔ ۱ مستقل دارد |
مزایا و ریسکهای اورایچین توکن
نقاط قوت
- از نخستین پروژههایی است که اوراکل هوش مصنوعی را روی بلاکچین پیاده کردهاند و از ۲۰۲۱ شبکهٔ اصلی فعال دارد.
- عضو اکوسیستم کازماس است و با IBC به زنجیرههای دیگر وصل میشود.
- حداکثر عرضه محدود (حدود ۱۹٫۷۸ میلیون) و سابقهٔ چند مرحله سوزاندن توکن
- تیم شناختهشده با سابقهٔ دانشگاهی و صنعتی در هوش مصنوعی
ریسکها
- ریسک امنیتی: حملهٔ اوت ۲۰۲۶ نشان داد باگ در لایهٔ بینزنجیرهای میتواند عرضه را مختل و شبکه را متوقف کند.
- نقدینگی کم: ORAI ارزش بازار کوچکی دارد و حجم معاملاتش محدود است. همین باعث نوسان شدید و لغزش قیمت در سفارشهای بزرگ میشود.
- تغییرات پیاپی توکنومیک: معرفی LFG و بعد بازگشت به ORAI بهعنوان توکن واحد نشان میدهد مسیر اکوسیستم هنوز در حال تغییر است.
- رقابت سنگین: پروژههای بزرگتری در حوزهٔ هوش مصنوعی و اوراکل فعالاند.
این صفحه توصیهٔ سرمایهگذاری نیست. پیش از خرید هر رمزارز کمنقدینگی، ریسکها را بسنجید و فقط بخشی از سرمایه را وارد کنید که توان از دست دادنش را دارید.
کیف پول مناسب برای نگهداری ORAI
ORAI بومی یک توکن شبکهٔ کازماسی است. پس برای نگهداری و استیکینگ آن به کیف پولی نیاز دارید که از شبکهٔ Oraichain پشتیبانی کند، نه یک کیف پول صرفاً اتریومی. کیف پول رسمی پروژه OWallet است. نسخههای ERC-20 و BEP-20 هم با کیف پولهای سازگار با اتریوم و بیانبی چین نگهداری میشوند، ولی برای استیکینگ باید به نسخهٔ بومی تبدیل شوند.
نکتهٔ مهم پیش از واریز
شبکه و آدرس قرارداد را همیشه با منابع رسمی تطبیق دهید. ارسال ORAI روی شبکهٔ اشتباه یا به قرارداد جعلی ممکن است به از دست رفتن دارایی ختم شود. برای آشنایی با انواع کیف پول، مطلب کیف پولهای امانی بهتر است یا غیرامانی را بخوانید.
خرید و فروش اورایچین توکن در ارزینجا
تا مهر ۱۴۰۵ خرید آنی، بازار حرفهای، واریز و برداشت ORAI در ارزینجا فعال نیست. این یعنی فعلاً نمیتوانید ORAI را در ارزینجا معامله کنید یا آن را به کیف پول ارزینجا بفرستید. پیش از هر انتقال، وضعیت را در بازار ارزینجا چک کنید. اگر ORAI روی شبکهٔ پشتیبانینشده واریز شود، ممکن است برگرداندنش ممکن نباشد.
در این مدت میتوانید با ارزینجا آشنا شوید و حساب خود را آماده کنید:
- ثبتنام و احراز هویت: راهنمای ثبتنام در ارزینجا
- آشنایی با معاملهٔ OTC و تبدیل ارزها: راهنمای معاملات OTC
- کارمزدها: جدول کارمزد ارزینجا
- معامله در بازار حرفهای: راهنمای بازار حرفهای
اگر به ارزهای حوزهٔ هوش مصنوعی علاقه دارید، صفحههای بیت تنسور و فچ ای آی را هم ببینید. معاملهٔ بیشتر ارزها در ارزینجا هم با جفت تتر انجام میشود.
منابع رسمی اورایچین
- سایت رسمی: orai.io
- مستندات و وایتپیپر: docs.orai.io
- توکنومیک رسمی: Token Economics
- اکسپلورر شبکه: Scanium
- اطلاعات بازار: CoinGecko
جمعبندی
اورایچین توکن (ORAI) ارز بومی یک بلاکچین لایهٔ ۱ کازماسی است که از ۲۰۲۱ تلاش میکند هوش مصنوعی را از راه اوراکل به قراردادهای هوشمند برساند. ORAI برای کارمزد، استیکینگ و حاکمیت به کار میرود و حداکثر عرضهاش حدود ۱۹٫۷۸ میلیون است. تمرکز پروژه در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ به سمت Quant Terminal و یکپارچه کردن اکوسیستم زیر ORAI رفته است. حادثهٔ امنیتی اوت ۲۰۲۶ هم ریسکهای فنی این شبکه را پررنگ کرد. تا مهر ۱۴۰۵ معامله، واریز و برداشت ORAI در ارزینجا فعال نیست. برای اطلاع از تغییر وضعیت، صفحهٔ بازار ارزینجا را دنبال کنید.