کلرپل (Clearpool) با نماد CPOOL یک پروتکل بازار اعتبار غیرمتمرکز است. در این پروتکل، نهادهای مالی و شرکتهای فینتک بدون سپردن وثیقه از استخرهای نقدینگی روی بلاکچین وام میگیرند و وامدهندگان در عوض سود دریافت میکنند. کلرپل از سال ۲۰۲۱ فعال است و طبق اعلام خود پروژه تا سال ۲۰۲۶ نزدیک به یک میلیارد دلار وام اعطا کرده است. توکن CPOOL ابزار حاکمیت و انگیزهدهی این پروتکل است. در این صفحه توضیح میدهیم کلرپل چطور کار میکند، توکن CPOOL چه نقشی دارد، مهاجرت پیشنهادی ۲۰۲۶ به شبکهٔ XRP Ledger و توکن جدید CLEAR چه معنایی برای دارندگان دارد و خرید کلرپل از ارزینجا چگونه انجام میشود.
یادداشت وضعیت (مهر ۱۴۰۵): خرید آنی و واریز CPOOL در ارزینجا فعال است، ولی برداشت این ارز فعلاً بسته است. همچنین رأیگیری مهاجرت CPOOL به توکن CLEAR از ۳ تا ۱۰ مهر ۱۴۰۵ (۲۵ سپتامبر تا ۲ اکتبر ۲۰۲۶) برگزار شد. تا زمان نگارش این متن، نتیجهٔ رسمی آن را در منابع معتبر نیافتیم. پیش از هر تصمیمی، اطلاعیههای رسمی کلرپل را ببینید.
کلرپل (Clearpool) چیست؟
کلرپل یک «بازار سرمایهٔ بدهی» غیرمتمرکز است. بیشتر پروتکلهای وامدهی در دیفای (DeFi)، مثل آوه، از وامگیرنده وثیقهای بیشتر از مبلغ وام میخواهند. کلرپل مدل دیگری دارد: وامگیرندگان آن نهادهای شناختهشدهای مانند شرکتهای بازارسازی، صندوقها و فینتکها هستند که فرایند احراز هویت و ارزیابی اعتباری را گذراندهاند و بدون وثیقه وام میگیرند. وامدهندگان، که میتوانند کاربران عادی باشند، استیبلکوین (مثلاً USDC یا تتر) را به استخر هر وامگیرنده میسپارند و سود دریافت میکنند.
کلرپل امروز خود را «موتور توکنیزهکردن اعتبار دنیای واقعی» معرفی میکند. به همین دلیل در دستهٔ پروژههای داراییهای دنیای واقعی (RWA) هم قرار میگیرد. کوینگکو این پروژه را در دستههای DeFi و RWA و در سبد سرمایهگذاری Sequoia Capital فهرست کرده است.
کلرپل چه مشکلی را حل میکند؟
در وامدهی دیفای، معمولاً برای گرفتن ۱۰۰ دلار وام باید بیش از ۱۰۰ دلار وثیقه سپرد. این مدل برای معاملهگران خرد مناسب است، ولی برای نهادی که سرمایه در گردش لازم دارد کارایی چندانی ندارد. بنیانگذاران کلرپل، که سابقهٔ کار در بانکداری سنتی داشتند، همین «وثیقهٔ بیش از حد» را مسئلهٔ اصلی دیدند. در بازار اعتبار سنتی، وام بدون وثیقه بر پایهٔ اعتبار وامگیرنده داده میشود. کلرپل میخواهد همین منطق را با شفافیت بلاکچین ترکیب کند: هر وامگیرنده استخر جداگانهای دارد، نرخ بهره و میزان استفاده از نقدینگی روی زنجیره دیده میشود و سود در هر بلاک محاسبه میشود.
کلرپل چگونه کار میکند؟
ساختار کلرپل از چند محصول تشکیل شده است. همهٔ آنها یک ایده را دنبال میکنند: اتصال سرمایهٔ روی زنجیره به وامگیرندگان واقعی و ارزیابیشده.
استخرهای پویا (Clearpool Dynamic)
این استخرها بدون مجوز (Permissionless) هستند: هر کسی میتواند به آنها نقدینگی بدهد، ولی فقط نهادهای تأییدشده میتوانند وام بگیرند. استخرها دورهٔ قفل ندارند و وامدهنده هر زمان که نقدینگی کافی در استخر باشد، سرمایهاش را برمیدارد. وامگیرنده هم خودش تصمیم میگیرد چه زمانی و چه مقدار بازپرداخت کند، به شرطی که نرخ استفاده از استخر از سقف تعیینشده بالاتر نرود.
کلرپل پرایم (Clearpool Prime)
پرایم بخش نهادی و مجوزدار کلرپل است. وامدهنده و وامگیرنده هر دو باید احراز هویت (KYC/AML) را بگذرانند و شرایط وام، از جمله مبلغ، مدت و نرخ، مستقیم بین طرفین توافق میشود. این مدل برای نهادهایی ساخته شده که به چارچوب انطباق با مقررات نیاز دارند.
کردیت والتها و استخر خزانه
کلرپل با گذشت زمان محصولات جدیدی هم اضافه کرد. «کردیت والت» (Credit Vault) نخستین بار روی آوالانچ راه افتاد و وامهای یک شرکت پرداخت (Banxa) را روی زنجیره توکنیزه کرد. استخر خزانه (USDX T-Pool) بازدهی مبتنی بر اوراق خزانهٔ آمریکا ارائه میدهد و طبق دادههای کوینپاپریکا، بیشتر ارزش قفلشدهٔ کلرپل در سال ۲۰۲۶ روی شبکهٔ فلر و در همین استخر بوده است. محصولاتی مثل X-Pool و اعتبار گردان (RLOC) هم در مستندات پروژه معرفی شدهاند.
توکنهای cpToken
وقتی وامدهنده به یک استخر نقدینگی میدهد، cpToken دریافت میکند که نمایندهٔ سهم او از آن استخر است. سود بهصورت خودکار در هر بلاک به ارزش این توکن اضافه میشود. cpTokenها قابل انتقالاند و در صورت نکول هم نقش مهمی دارند، چون رأیگیری دربارهٔ پیشنهادهای خرید بدهی با دارندگان همین توکنهاست.
نرخ بهره و مدیریت ریسک نکول در کلرپل
نرخ بهره در استخرهای پویای کلرپل ثابت نیست و از منحنیای پیروی میکند که به «نرخ استفاده» (Utilization) وابسته است. نرخ استفاده یعنی چه سهمی از نقدینگی استخر را وامگیرنده برداشته است. هر چه این نرخ بالاتر برود، بهره هم بیشتر میشود. پارامترهای این منحنی را اوراکلهای کلرپل تعیین میکنند و دارندگان CPOOL قدرت رأی خود را به این اوراکلها تفویض میکنند.
وضعیتهای High-Util و Warning
طبق مستندات رسمی، وقتی نرخ استفاده به ۹۵٪ برسد، استخر وارد وضعیت High-Util میشود و وامگیرنده دیگر نمیتواند نقدینگی بیشتری بردارد. در ۹۹٪ وضعیت Warning فعال میشود: نه وامگیرنده و نه وامدهندگان نمیتوانند برداشت کنند، نکول موقت اعلام میشود و وامگیرنده ۵ روز مهلت دارد تا نرخ استفاده را به زیر ۹۵٪ برگرداند.
حساب بیمه و حراج بدهی
اگر وامگیرنده در مهلت مقرر وضعیت را اصلاح نکند، نکول قطعی اعلام میشود. در این حالت حراجی برگزار میشود و شرکتکنندگان برای خرید cpTokenهای استخر، یعنی کل بدهی آن، پیشنهاد میدهند. سپس دارندگان cpToken دربارهٔ پذیرفتن یا رد پیشنهاد رأی میدهند. علاوه بر این، هر استخر یک حساب بیمه دارد که بخشی از بهرهٔ استخر، طبق نرخ مصوب حاکمیت، در هر بلاک به آن واریز میشود. این سازوکارها ریسک را کم میکنند، ولی آن را از بین نمیبرند. وام بدون وثیقه ذاتاً ریسک اعتباری دارد.
توکن CPOOL چه کاربردی دارد؟
CPOOL توکن کاربردی و توکن حاکمیتی پروتکل کلرپل است. کاربردهای اصلی آن طبق مستندات رسمی اینهاست:
- حاکمیت: دارندگان CPOOL دربارهٔ مسیر آیندهٔ پروتکل و افزودن وامگیرندگان جدید به فهرست مجاز رأی میدهند.
- استیکینگ و تفویض به اوراکل: دارندگان CPOOL را استیک میکنند، قدرت رأی خود را به یک اوراکل تفویض میکنند و در پایان هر دورهٔ دوهفتهای پاداش میگیرند. سهم هر اوراکل از قدرت رأی و پاداش حداکثر ۱۵٪ است.
- پاداش وامدهندگان: وامدهندگان علاوه بر بهرهای که وامگیرنده میپردازد، میتوانند پاداش اضافه به CPOOL دریافت کنند.
- الزام برای وامگیرندگان: طبق مستندات، استیککردن CPOOL برای وامگیرندگان هم لازم است.
- بازخرید و سوزاندن: بخشی از درآمد پروتکل برای بازخرید CPOOL از بازار استفاده میشود. بخشی از توکنهای بازخریدشده به حساب پاداش میرود و بقیه سوزانده میشود.
البته کوینپاپریکا در تحلیلی در سال ۲۰۲۶ گزارش داده است که پاداش استیکینگ عمدتاً از توزیع توکن تأمین شده است و نه از کارمزد پروتکل، و بازده سالانهٔ آن حدود ۱٫۲٪ بوده است. پس CPOOL را نباید منبع درآمد ثابت دانست.
توکنومیک و عرضهٔ CPOOL
عرضهٔ اولیه و حداکثری CPOOL برابر ۱ میلیارد توکن است. در پیشنهاد مهاجرت ۲۰۲۶، تیم کلرپل اعلام کرد حدود ۹۹٪ عرضهٔ CPOOL آزاد شده است (Vested)، یعنی برنامهٔ آزادسازی تقریباً تمام شده و ذخایر خزانه کم است. همین موضوع یکی از دلایل پیشنهاد توکن جدید بود. بالاترین قیمت ثبتشدهٔ CPOOL در کوینگکو حدود ۲٫۵۵ دلار است. قیمت این توکن در شهریور ۱۴۰۵ (سپتامبر ۲۰۲۶) حدود ۰٫۰۲ دلار گزارش شد، یعنی بیش از ۹۸٪ پایینتر از سقف تاریخی. برای قیمت لحظهای به تومان، همین صفحه را ببینید.
شبکهها و قرارداد توکن CPOOL
CPOOL در اصل یک توکن ERC-20 روی اتریوم است و آدرس قرارداد آن 0x66761fa41377003622aee3c7675fc7b5c1c2fac5 است که در اترسکن دیده میشود. کوینگکو نسخهای از توکن را روی سولانا هم فهرست کرده است. خود پروتکل کلرپل (نه لزوماً توکن CPOOL) طبق مستندات روی اتریوم، اپتیمیسم، Base، آربیتروم، مانتل و Plume فعال است. طبق منابع دیگر، روی پالیگان، فلر، آوالانچ و XDC هم حضور داشته است. هنگام واریز یا برداشت همیشه شبکهٔ درست را انتخاب کنید و آدرس قرارداد را از منبع رسمی بررسی کنید.
تاریخچه و تیم کلرپل
ایدهٔ کلرپل در سال ۲۰۲۱ در گفتگوی دو همکار سابق بانکی شکل گرفت: رابرت آلکورن (Robert Alcorn)، معاملهگر سابق بازار ریپو با بیش از ۲۰ سال سابقه در مالی سنتی، و آلسیو کواگلینی (Alessio Quaglini)، مدیرعامل شرکت حضانت دارایی Hex Trust. یاکوب کرونبیشلر (Jakob Kronbichler) در ژوئن ۲۰۲۱ به عنوان همبنیانگذار به تیم پیوست. او ابتدا مدیر تجاری بود و بعد مدیرعامل شد. کلرپل در سپتامبر ۲۰۲۱ یک دور سرمایهگذاری اولیه به ارزش حدود ۳ میلیون دلار جذب کرد. Sequoia Capital، Arrington Capital، HashKey و Wintermute از حامیان آن معرفی شدهاند. پروتکل در سال ۲۰۲۲ روی اتریوم راه افتاد و در سالهای بعد محصولاتی مثل پرایم، استخرهای مدتدار، کردیت والت و استخر خزانه را اضافه کرد. طبق گزارشهای سپتامبر ۲۰۲۶، کلرپل از ابتدا بیش از ۹۶۰ میلیون دلار وام اعطا کرده بود و ارزش کل قفلشده (TVL) آن حدود ۳۰ میلیون دلار بود.
مهاجرت به XRP Ledger و توکن CLEAR (۲۰۲۶)
مهمترین خبر کلرپل در سال ۲۰۲۶ پیشنهاد انتقال کل زیرساخت پروتکل به XRP Ledger، شبکهٔ ریپل، و جایگزینی CPOOL با توکن جدیدی به نام CLEAR است. این پیشنهاد در ۲۰ شهریور ۱۴۰۵ (۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶) منتشر شد. پس از ۱۴ روز بحث در انجمن، از ۳ تا ۱۰ مهر (۲۵ سپتامبر تا ۲ اکتبر ۲۰۲۶) در Snapshot به رأی گذاشته شد. طبق گزارشها، ریپل در قالب شریک محدود (LP) در یک صندوق اعتباری مبتنی بر استیبلکوین RLUSD سرمایهگذاری میکند، Cicada Partners مدیریت اعتبار را بر عهده دارد و Hex Trust حضانت داراییها را انجام میدهد. برای آشنایی بیشتر با این شبکه، مقالهٔ XRP چیست را بخوانید.
جزئیات تبدیل CPOOL به CLEAR
- تبدیل به نسبت ۱ به ۱ است و سهم دارندگان فعلی هنگام مهاجرت کاملاً آزاد است.
- عرضهٔ کل هنگام مهاجرت از ۱ میلیارد به ۱٫۱۲۵ میلیارد توکن میرسد و طی سه سال به حدود ۱٫۴۲۸ میلیارد افزایش مییابد.
- تقسیم عرضهٔ جدید: ۷۰٪ دارندگان فعلی CPOOL، ۱۵٪ خزانه، ۱۰٪ اکوسیستم و ۵٪ مشارکتکنندگان.
- طبق پیشنهاد، ۵۰٪ کارمزدهای پروتکل صرف بازخرید و سوزاندن CLEAR از بازار آزاد میشود.
- در برنامهٔ رسمی، ابزار مهاجرت در فاصلهٔ هفتههای ۴ تا ۱۰ پس از تصویب راه میافتد.
چه چیزی هنوز قطعی نیست؟
تا زمان نگارش این متن، نتیجهٔ رسمی رأیگیری را در منابع معتبر پیدا نکردیم. علاوه بر این، اجرای کامل طرح به تصویب دو استاندارد جدید XRPL، یعنی XLS-65 (والت تکدارایی) و XLS-66 (پروتکل وامدهی)، با رأی دستکم ۸۰٪ ولیدیتورها بستگی دارد. اگر مهاجرت انجام شود، کسانی که توکن خود را تبدیل نکنند همچنان نسخهٔ قدیمی را خواهند داشت. افزایش عرضه هم برای دارندگان فعلی به معنای رقیقشدن سهم است. پشتیبانی ارزینجا از CLEAR یا روند تبدیل هم هنوز اعلام نشده است. آخرین اطلاعیهها را در صفحهٔ حاکمیت کلرپل و اطلاعیههای ارزینجا دنبال کنید.
مقایسهٔ کلرپل با پروژههای مشابه
کلرپل در حوزهٔ اعتبار روی زنجیره رقبای شناختهشدهای دارد. جدول زیر تفاوت کلی آنها را نشان میدهد:
| پروژه | تمرکز اصلی | نوع وام |
|---|---|---|
| کلرپل (CPOOL) | وام بدون وثیقه به نهادها و فینتکها، استخر خزانه | بدون وثیقه، استخر جداگانه برای هر وامگیرنده |
| میپل فایننس (SYRUP) | اعتبار نهادی | وام نهادی با مدیریت ریسک توسط مدیر استخر |
| تروفای (TRU) | وام اعتباری غیرمتمرکز | بدون وثیقه بر پایهٔ ارزیابی اعتباری |
| گلد فینچ (GFI) | وام به کسبوکارهای دنیای واقعی | اعتبار خصوصی برای وامدهندگان محلی |
| سنتریفیوج (CFG) | توکنیزهکردن داراییهای دنیای واقعی | تأمین مالی با پشتوانهٔ دارایی |
اگر به حوزهٔ RWA علاقه دارید، پروژههایی مثل اوندو را هم ببینید که روی توکنیزهکردن اوراق خزانه تمرکز دارند.
مزایا و ریسکهای سرمایهگذاری در کلرپل
مزایا:
- یکی از قدیمیترین پروتکلهای اعتبار بدون وثیقه با سابقهٔ اعطای نزدیک به یک میلیارد دلار وام
- شفافیت روی زنجیره در نرخ بهره، نرخ استفاده و بازپرداخت
- همکاری اعلامشده با ریپل و ورود احتمالی به اکوسیستم XRPL
ریسکها:
- ریسک اعتباری: اگر وامگیرنده نکول کند، وامدهندگان ممکن است بخشی از سرمایه را از دست بدهند.
- عدم قطعیت مهاجرت به CLEAR، افزایش عرضه و احتمال رقیقشدن سهم دارندگان
- افت بیش از ۹۸٪ قیمت از سقف تاریخی و ارزش بازار کوچک که نوسان شدید به همراه دارد
- تمرکز ارزش قفلشده در یک یا چند محصول محدود
این متن توصیهٔ سرمایهگذاری نیست. پیش از خرید، تحقیق شخصی کنید و فقط به اندازهای سرمایهگذاری کنید که از دست دادنش را تحمل میکنید.
خرید کلرپل (CPOOL) از ارزینجا
در ارزینجا میتوانید CPOOL را با خرید آنی و با تومان بخرید. مراحل کلی اینهاست:
- در ارزینجا ثبتنام کنید و احراز هویت را کامل کنید.
- حساب خود را با تومان شارژ کنید.
- در همین صفحه مقدار CPOOL یا مبلغ تومانی را وارد کنید و با دیدن قیمت نهایی، خرید را تأیید کنید.
- توکنها به کیف پول داخلی ارزینجا اضافه میشوند.
توجه: تا مهر ۱۴۰۵ برداشت CPOOL از ارزینجا بسته است و واریز آن باز است. اگر قصد دارید توکن را به کیف پول شخصی منتقل کنید یا در مهاجرت به CLEAR شرکت کنید، پیش از خرید وضعیت برداشت را در ارزینجا بررسی کنید. بازار حرفهای (معامله با سفارشگذاری) هم فعلاً برای این ارز فعال نیست.
نگهداری توکن CPOOL
CPOOL یک توکن ERC-20 است، پس در کیف پولهای سازگار با اتریوم مثل متامسک نگهداری میشود. اگر توکن در کیف پول نمایش داده نشد، آدرس قرارداد رسمی را بهصورت دستی اضافه کنید. برای یادگیری کار با این کیف پول، راهنمای کامل متامسک را ببینید و پیش از هر چیز مقالهٔ کیف پول ارز دیجیتال چیست را بخوانید. عبارت بازیابی (Seed Phrase) را هرگز در اختیار کسی قرار ندهید. اگر مهاجرت انجام شود، فقط از ابزار رسمی معرفیشده در سایت رسمی کلرپل استفاده کنید و مراقب سایتهای جعلی «تبدیل توکن» باشید.
جمعبندی
کلرپل یکی از پروتکلهای پیشگام در وامدهی بدون وثیقه به نهادها روی بلاکچین است و توکن CPOOL ابزار حاکمیت، استیکینگ و پاداش آن به شمار میرود. سال ۲۰۲۶ برای این پروژه نقطهٔ عطف است: پیشنهاد مهاجرت به XRP Ledger و تبدیل ۱ به ۱ به توکن CLEAR، اگر اجرا شود، هم فرصت تازهای در اکوسیستم ریپل ایجاد میکند و هم عرضه را افزایش میدهد. برای جزئیات فنی، مستندات رسمی کلرپل و صفحهٔ پروژه در کوینگکو را ببینید. برای آشنایی بیشتر با مفاهیم پایه هم مقالهٔ استیبلکوین چیست مفید است.