فصل اول / قسمت ۱۳

مشکلات صرافی‌های غیرمتمرکز: چالش‌های DEX

صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX)، با وعده آزادی و حریم خصوصی، انقلابی در معاملات رمزارز ایجاد کرده‌اند. اما این پلتفرم‌ها، علی‌رغم مزایا، چالش‌های جدی دارند که کاربران باید پیش از استفاده از آن‌ها آگاه باشند. در این نوشتار، به بررسی اصلی‌ترین مشکلات DEXها، مانند لغزش قیمت، کلاهبرداری و غیرقابل پیگیری بودن می‌پردازیم و بهترین گزینه‌ها را معرفی می‌کنیم.

DEXها، بدون واسطه و بر پایه قراردادهای هوشمند کار می‌کنند، اما این آزادی، هزینه‌هایی دارد.

لغزش قیمت (Slippage): نوسان ناخواسته

لغزش قیمت، یکی از رایج‌ترین مشکلات DEX است. در استخرهای نقدینگی، قیمت بر اساس نسبت توکن‌ها تعیین می‌شود. معاملات بزرگ یا نقدینگی پایین، قیمت را به طور ناگهانی تغییر می‌دهد و معامله با قیمتی متفاوت از انتظار انجام می‌شود.

در CEXها، این مشکل کمتر است، زیرا سفارش‌ها با کتاب سفارش مدیریت می‌شوند. در DEX، می‌توانید Slippage را دستی تنظیم کنید، اما در بازارهای پرنوسان، همچنان ریسک بالایی دارد.

خطر کلاهبرداری و شت کوین‌ها

هر کسی می‌تواند توکنی ایجاد و در DEX لیست کند. این آزادی، زمینه‌ساز کلاهبرداری‌های متعدد است. پروژه‌های Rug Pull (خروج ناگهانی تیم با سرمایه) یا Honeypot (توکن غیرقابل فروش) رایج هستند.

در CEXها، فرآیند لیست شدن سختگیرانه‌تر است و ریسک کمتری دارد.

غیرقابل پیگیری بودن معاملات

در DEX، هیچ پشتیبانی مرکزی وجود ندارد. اشتباه در آدرس یا تنظیمات، منجر به از دست دادن دارایی می‌شود و هیچ راهی برای بازیابی نیست. در CEX، پشتیبانی می‌تواند برخی مشکلات را حل کند.

همچنین، در صورت هک قرارداد هوشمند، سرمایه تأمین‌کنندگان نقدینگی در خطر است.

سایر چالش‌ها

کارمزد گس بالا در شبکه‌های شلوغ مانند اتریوم.

عدم پشتیبانی از چندین شبکه در برخی DEXها.

رابط کاربری پیچیده‌تر برای تازه‌کاران.

بهترین صرافی‌های غیرمتمرکز

یونی سواپ: بزرگ‌ترین DEX روی اتریوم و لایه‌های دوم، با نقدینگی بالا.

پنکیک سواپ: بهترین برای بایننس اسمارت چین، کارمزد پایین.

برای انتخاب، TVL (مجموع ارزش قفل‌شده) را در کوین مارکت کپ بررسی کنید – هرچه بالاتر، اعتبار بیشتر.

کاربران ایرانی، به دلیل تحریم‌ها، اغلب از VPN استفاده می‌کنند، اما ریسک مسدود شدن وجود دارد.

نتیجه‌گیری: DEX یا CEX؟

DEXها برای حریم خصوصی و کنترل کامل دارایی ایده‌آل‌اند، اما ریسک بالاتری دارند. CEXها آسان‌تر و امن‌تر برای تازه‌کاران هستند. بسیاری از کاربران حرفه‌ای، ترکیبی از هر دو را استفاده می‌کنند.

سوالات متداول

لغزش قیمت در DEX چیست؟

تغییر قیمت در حین معامله به دلیل نقدینگی پایین یا معاملات بزرگ.

چرا DEXها کلاهبرداری بیشتری دارند؟

لیست شدن آسان توکن‌ها بدون بررسی مرکزی.

TVL چیست؟

مجموع ارزش دارایی‌های قفل‌شده در صرافی، نشان‌دهنده اعتبار.

بهترین DEX کدام است؟

یونی سواپ برای اتریوم، پنکیک سواپ برای BSC.

آیا DEX امن‌تر از CEX است؟

برای کنترل دارایی بله، اما ریسک قرارداد هوشمند دارد.