«ارز دیجیتال پنگولین» با نماد PNG توکن حاکمیتی و پاداشی صرافی غیرمتمرکز Pangolin است. این صرافی یکی از نخستین صرافیهای غیرمتمرکز (DEX) شبکهٔ آوالانچ است و در فوریهٔ ۲۰۲۱ بهعنوان پروژهای جامعهمحور راهاندازی شد. پنگولین با مدل بازارساز خودکار (AMM) کار میکند و کاربران در آن بدون واسطه و با کیف پول شخصی خود توکن مبادله میکنند، نقدینگی تأمین میکنند و پاداش میگیرند. در این صفحه میخوانید پنگولین چیست، چطور کار میکند، توکن PNG چه کاربردی دارد، توکنومیک آن بعد از تغییرات ۲۰۲۱ چطور شد و پروژه در ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ چه تحولاتی داشت.
وضعیت در ارزینجا (تا مهر ۱۴۰۵): خرید آنی، بازار حرفهای، واریز و برداشت توکن PNG در ارزینجا فعلاً فعال نیست. هر وقت وضعیت این ارز تغییر کند، این صفحه بهروز میشود. تا آن زمان این صفحه فقط برای آشنایی با پروژه است.
پنگولین (Pangolin) چیست؟
پنگولین یک صرافی غیرمتمرکز چندزنجیرهای است که ابتدا روی آوالانچ ساخته شد. ایدهٔ اولیهٔ آن شبیه یونی سواپ روی اتریوم بود: معامله بدون دفتر سفارش، با استخرهای نقدینگی و قراردادهای هوشمند. وقتی کارمزد شبکهٔ اتریوم در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ بسیار بالا بود، شبکهٔ آوالانچ با تأیید سریع و کارمزد کم جای مناسبی برای این مدل بود و پنگولین از نخستین بازیگران دیفای این شبکه شد.
طبق مستندات رسمی، پنگولین امروز علاوه بر آوالانچ روی شبکههای هدرا، فلر و سانگ برد هم حضور دارد. نسخهٔ V3 آن در دسامبر ۲۰۲۵ روی شبکهٔ Monad هم مستقر شد، هرچند سهم اصلی نقدینگی هنوز روی آوالانچ است. کاربران با کیف پولهایی مثل Core یا MetaMask به اپلیکیشن وصل میشوند و کنترل دارایی همیشه دست خودشان است.
تاریخچهٔ کوتاه پروژه
پنگولین در فوریهٔ ۲۰۲۱ با حمایت Ava Labs، توسعهدهندهٔ آوالانچ، راهاندازی شد. تیم پروژه از همان ابتدا اعلام کرد که فروش خصوصی، فروش عمومی، ICO، IDO یا IEO ندارد و سهمی از توکن به تیم یا سرمایهگذاران نمیدهد. توکنها بین تأمینکنندگان نقدینگی توزیع شدند و یک ایردراپ هم برای دارندگان UNI و SUSHI انجام شد. در نوامبر ۲۰۲۱ پیشنهاد تغییر توکنومیک تصویب شد و نسخهٔ V2 آمد. در ژوئیهٔ ۲۰۲۵ هم نسخهٔ V3 با نقدینگی متمرکز منتشر شد.
پنگولین چطور کار میکند؟
هستهٔ پنگولین مدل بازارساز خودکار (AMM) است. در این مدل خریدار و فروشنده مستقیم به هم وصل نمیشوند. معامله با یک استخر نقدینگی انجام میشود که دو توکن در آن قفل شدهاند، مثلاً AVAX و USDC. قیمت با فرمول ریاضی و نسبت موجودی دو توکن تعیین میشود. هر معامله این نسبت و در نتیجه قیمت را کمی تغییر میدهد.
کسانی که دو توکن را به نسبت برابر ارزشی به استخر میسپارند «تأمینکنندهٔ نقدینگی» (LP) هستند. آنها توکن LP میگیرند و سهمی از کارمزد معاملات استخر به آنها میرسد. طبق مستندات پنگولین، در استخرهای کلاسیک کارمزد هر سواپ ۰٫۳ درصد است. ۰٫۲۵ درصد به تأمینکنندگان نقدینگی، ۰٫۰۴۲۵ درصد به استخر استیکینگ PNG و ۰٫۰۰۷۵ درصد به خزانهٔ DAO میرسد.
استخرهای نقدینگی و فارمینگ
پنگولین برای جذب نقدینگی «فارم» دارد. کاربری که توکن LP خود را در فارم قرار دهد، علاوه بر کارمزد معاملات پاداش PNG یا توکنهای دیگر هم میگیرد. از استخرهای اصلی میتوان AVAX/USDC، PNG/AVAX، USDC.e/USDT و WETH/USDC را نام برد. این ساختار شبیه سوشی سواپ و صرافیهای AMM دیگر است. اگر با مفهوم کلی دیفای آشنا نیستید، مقالهٔ دیفای به زبان ساده را بخوانید.
نسخهٔ V3 پنگولین؛ نقدینگی متمرکز و کارمزد پویا
پنگولین در ژوئیهٔ ۲۰۲۵ نسخهٔ V3 را منتشر کرد. مهمترین تغییرهای آن اینها هستند:
- نقدینگی متمرکز: تأمینکننده سرمایهاش را در بازهٔ قیمتی دلخواه میگذارد، نه در کل بازهٔ قیمت. این کار بازده سرمایه را بالا میبرد.
- کارمزد پویا: کارمزد بسته به نوسان بازار و وضعیت نقدینگی تغییر میکند. سطحهای مختلف کارمزد برای جفتهای استیبل، داراییهای بزرگ و توکنهای پرنوسان در نظر گرفته شده است.
- فارمینگ درونبازه: پاداش فقط به نقدینگیای میرسد که در بازهٔ قیمت فعلی فعال باشد.
- سوپرپولها (Super Pools): استخرهایی با پاداش دوگانه یا تقویتشده برای جذب نقدینگی بیشتر.
V3 در کنار مزیتها پیچیدگی هم دارد. اگر قیمت از بازهٔ انتخابی بیرون برود، نقدینگی دیگر کارمزد و پاداش نمیگیرد و باید دستی بازه را جابهجا کرد. برای کاربر تازهکار، استخرهای کلاسیک V2 سادهترند.
معاملات پرپچوال و تجمیعکنندهٔ سواپ
پنگولین در دسامبر ۲۰۲۵ بخش معاملات قراردادهای دائمی (Perps) را با نام PangoPerps راه انداخت. کاربران در این بخش با اهرم روی داراییهایی مثل بیتکوین، اتر و سولانا موقعیت خرید یا فروش باز میکنند. طبق گزارش Messari، این بخش روی زیرساخت دفتر سفارش Orderly ساخته شده است. پنگولین همزمان سواپ خود را به یک «تجمیعکنندهٔ تجمیعکنندهها» تبدیل کرد که بین DEXهای مختلف آوالانچ بهترین مسیر معامله را پیدا میکند. سفارشهای TWAP، حد ضرر و حد سود هم به اپلیکیشن اضافه شدهاند.
معاملهٔ اهرمی ریسک لیکویید شدن دارد و برای تازهکارها مناسب نیست. برای شناخت تفاوت بازار اسپات و قراردادهای آتی، مقالهٔ اسپات ترید در مقابل فیوچرز را ببینید. در حوزهٔ پرپچوال غیرمتمرکز رقبای بزرگی مثل جی ام ایکس و دی وای دی ایکس فعالاند.
کاربردهای توکن PNG
PNG یک توکن ERC-20 روی C-Chain آوالانچ است و در اکوسیستم پنگولین چند نقش دارد:
- حاکمیت (Governance): دارندگان PNG دربارهٔ پیشنهادهای پروتکل رأی میدهند. تغییر توکنومیک ۲۰۲۱ و تخصیص بودجه از خزانه با همین رأیگیریها تصویب شدند.
- استیکینگ: با استیک PNG بخشی از کارمزد سواپها بهصورت پاداش به استیککننده میرسد. پنگولین در ۲۰۲۵ سازوکار توزیع کارمزد و پاداش استیکینگ را تغییر داد.
- پاداش نقدینگی: PNG برای تشویق تأمینکنندگان نقدینگی در فارمها استفاده میشود.
- جفت معاملاتی: استخر PNG/AVAX یکی از استخرهای اصلی خود پنگولین است.
طرح vePNG
تیم پنگولین در شبکههای اجتماعی از برنامهٔ حرکت به مدل ve(3,3) خبر داده است. در این مدل کاربر PNG را قفل میکند و vePNG میگیرد که قدرت رأی و سهم بیشتری از پاداش دارد. تا زمان نوشتن این متن، تیم این بخش را «بهزودی» اعلام کرده و جزئیات و زمان اجرای قطعی آن رسماً منتشر نشده است.
توکنومیک PNG
توکنومیک پنگولین یکی از معدود نمونههایی است که در آن عرضهٔ کل با رأی جامعه بهشدت کاهش یافت. جزئیات آن طبق مستندات رسمی این است:
| مورد | نسخهٔ V1 (فوریهٔ ۲۰۲۱) | نسخهٔ V2 (از نوامبر ۲۰۲۱) |
|---|---|---|
| حداکثر عرضه | ۵۳۸ میلیون PNG | ۲۳۰ میلیون PNG |
| دورهٔ انتشار | ۳۳۶ ماه (۲۸ سال) | ۴۸ ماه، از فوریهٔ ۲۰۲۱ تا ژانویهٔ ۲۰۲۵ |
| توزیع | ۹۵٪ تأمینکنندگان نقدینگی، ۵٪ ایردراپ | ۸۳٫۷٪ فارمها (V1 و V2)، ۱۳٪ خزانه، ۳٫۳٪ ایردراپ مطالبهشده |
در نوامبر ۲۰۲۱ پیشنهادی تصویب شد که انتشار ۵۷ درصد از کل توکنها را متوقف کرد و برنامهٔ ۲۸ساله را به ۴ سال کوتاه کرد. طبق مستندات رسمی، انتشار در ژانویهٔ ۲۰۲۵ تمام شد و دیگر توکن تازهای ساخته نمیشود. یعنی تورم PNG صفر است. در سپتامبر ۲۰۲۵ هم پیشنهادی تصویب شد که ۴ میلیون PNG از خزانهٔ جامعه را برای هزینههای عملیاتی، بازاریابی و نقدینگی در شش ماه تخصیص داد.
توجه کنید که سایتهای داده مثل CoinGecko هنوز عدد ۵۳۸ میلیون را بهعنوان عرضهٔ کل و حداکثر نشان میدهند و عرضهٔ در گردش را حدود ۲۳۹ میلیون PNG گزارش میکنند. این عدد با رقم ۲۳۰ میلیون مستندات کاملاً یکی نیست. پیش از هر تصمیم، عدد بهروز را از اکسپلورر Snowtrace و منابع رسمی بسنجید.
ایردراپ اولیهٔ PNG
۵ درصد عرضهٔ اولیه، حدود ۲۶ میلیون PNG، برای دارندگان یونی سواپ (UNI) و سوشی سواپ (SUSHI) کنار گذاشته شد. ۷۰ درصد این سهم به دارندگان UNI رسید و ۳۰ درصد به دارندگان SUSHI. فرمول تبدیل غیرخطی بود تا توکنها در دست نهنگها متمرکز نشوند. طبق جدول V2 مستندات، در نهایت ۳٫۳ درصد عرضه از راه ایردراپ مطالبه شد. برای آشنایی با این روش توزیع، مقالهٔ ارزهای محبوب دیفای هم مفید است.
اطلاعات فنی و قرارداد توکن
- شبکهٔ اصلی: Avalanche C-Chain
- آدرس قرارداد PNG: 0x60781C2586D68229fde47564546784ab3fACA982
- سایت رسمی: pangolin.exchange
- مستندات: صفحهٔ توکنومیک در docs.pangolin.exchange
- دادههای بازار: صفحهٔ Pangolin در CoinGecko
توکنهای تقلبی زیادی با نام و نماد مشابه ساخته میشوند. همیشه آدرس قرارداد را با منبع رسمی تطبیق دهید. نماد PNG ممکن است در شبکههای دیگر برای توکنهای بیارتباط هم استفاده شده باشد.
پنگولین در کنار رقبا
پنگولین در آوالانچ رقیب سرسختی دارد: صرافی LFJ که قبلاً تریدر جو نام داشت و توکنش ارز دیجیتال جو است، سالهاست سهم بزرگتری از حجم معاملات این شبکه دارد. در سطح کلی بازار هم صرافیهایی مثل یونی سواپ، پنکیک سواپ و کرو و تجمیعکنندههایی مثل وان اینچ نقدینگی و کاربران خیلی بیشتری دارند.
نقطهٔ قوت پنگولین سابقهٔ طولانی در آوالانچ، توزیع منصفانهٔ اولیه بدون سهم تیم و سرمایهگذار، و تلاش برای تبدیل شدن به پلتفرمی چندمحصولی است: سواپ، V3، تجمیعکننده و پرپچوال. طبق گزارش Avalanche Team1 در دسامبر ۲۰۲۵، سهم پنگولین از بازار DEX آوالانچ بعد از عرضهٔ V3 رشد کرد. با این حال ارزش کل قفلشدهٔ آن در مقایسه با اوج ۲۰۲۱ بسیار کمتر است.
مزایا و ریسکهای پنگولین
مزایا
- یکی از قدیمیترین DEXهای آوالانچ با سابقهٔ چندساله
- توزیع اولیه بدون فروش توکن و بدون سهم تیم و سرمایهگذاران
- پایان انتشار توکن و تورم صفر طبق مستندات رسمی
- محصولات متنوع: سواپ V2 و V3، تجمیعکننده، سفارشهای پیشرفته و پرپچوال
- حاکمیت جامعهمحور با رأی دارندگان PNG
ریسکها
- ریسک قرارداد هوشمند: با وجود ممیزیها، باگ یا هک همیشه ممکن است. مقالهٔ بیمه در دیفای را دربارهٔ راههای کاهش این ریسک بخوانید.
- ضرر ناپایدار (Impermanent Loss): تأمینکنندگان نقدینگی ممکن است در نوسان شدید قیمت، نسبت به نگهداری ساده ضرر کنند.
- نقدینگی کم توکن: ارزش بازار PNG در حد چند میلیون دلار است و حجم معاملاتش کم است. این باعث نوسان شدید قیمت میشود.
- رقابت: رقبای بزرگتر در آوالانچ و شبکههای دیگر بیشتر نقدینگی را جذب میکنند.
- ریسک اهرم: معاملهٔ پرپچوال میتواند کل سرمایه را از بین ببرد.
عوامل مؤثر بر قیمت پنگولین
این متن پیشبینی قیمت نیست و توصیهٔ سرمایهگذاری هم نیست. عواملی که معمولاً روی ارزش PNG اثر میگذارند اینها هستند:
- حجم معاملات و کارمزدی که به استیککنندگان PNG میرسد
- موفقیت یا ناکامی محصولات تازه مثل V3، پرپچوال و vePNG
- وضعیت کلی اکوسیستم آوالانچ و قیمت AVAX
- تصمیمهای حاکمیتی دربارهٔ خزانه و پاداشها
- روند کلی بازار دیفای و رمزارزها
برای آشنایی بیشتر با خود شبکهٔ آوالانچ، مقالهٔ آوالانچ، متمایز از همه را در بلاگ ارزینجا بخوانید.
نگهداری توکن PNG
PNG روی C-Chain آوالانچ است. هر کیف پول سازگار با EVM که از آوالانچ پشتیبانی کند، مثل Core، MetaMask یا کیف پولهای سختافزاری، میتواند آن را نگه دارد. برای اتصال به اپلیکیشن پنگولین به مقداری AVAX برای کارمزد گس نیاز دارید. عبارت بازیابی کیف پول را هرگز به کسی ندهید و فقط از آدرس رسمی سایت استفاده کنید. سایتهای فیشینگ با دامنههای مشابه زیادند.
روش کلی کار با اپلیکیشن پنگولین
استفاده از یک صرافی غیرمتمرکز با صرافی متمرکز فرق دارد. در DEX حساب کاربری و احراز هویت وجود ندارد و همهچیز با کیف پول شما انجام میشود. مراحل کلی اینهاست:
- کیف پولی سازگار با آوالانچ نصب کنید و شبکهٔ Avalanche C-Chain را در آن فعال کنید.
- مقداری AVAX برای پرداخت کارمزد شبکه در کیف پول داشته باشید.
- از آدرس رسمی وارد اپلیکیشن شوید و کیف پول را وصل کنید.
- در بخش Swap توکن مبدأ و مقصد را انتخاب کنید و پیش از تأیید، میزان لغزش قیمت (Slippage) و حداقل مقدار دریافتی را بررسی کنید.
- برای تأمین نقدینگی یا استیکینگ، پیش از سپردن دارایی شرایط استخر، کارمزد و ریسک ضرر ناپایدار را بخوانید.
هر تأیید در کیف پول یعنی امضای یک تراکنش. مجوزهای نامحدود خرج توکن (Approve) را فقط به قراردادهای رسمی بدهید و هر چند وقت یک بار آنها را بازبینی کنید.
پنگولین در ارزینجا
توکن PNG در فهرست ارزهای ارزینجا هست، اما تا مهر ۱۴۰۵ خرید آنی، بازار حرفهای، واریز و برداشت آن فعال نیست. در این مدت میتوانید ارزهای پرکاربرد اکوسیستم مثل آوالانچ و تتر را در ارزینجا بررسی کنید. وضعیت PNG در همین صفحه بهروز میشود.
جمعبندی
پنگولین (PNG) یکی از نخستین صرافیهای غیرمتمرکز آوالانچ است. در ۲۰۲۱ با توزیع منصفانه و ایردراپ برای دارندگان UNI و SUSHI شروع شد و در همان سال حداکثر عرضهاش را با رأی جامعه از ۵۳۸ میلیون به ۲۳۰ میلیون رساند. طبق مستندات رسمی، انتشار توکن در ژانویهٔ ۲۰۲۵ به پایان رسید. پروژه در ۲۰۲۵ با نسخهٔ V3، تجمیعکنندهٔ سواپ، پرپچوال و استقرار روی Monad سعی کرد دوباره جان بگیرد. ارزش بازار کوچک، رقابت سنگین و ریسکهای دیفای یعنی پیش از هر تصمیمی باید تحقیق شخصی انجام دهید و فقط به اندازهای سرمایه بگذارید که توان از دست دادنش را دارید.