صرافی جعلی سایت یا اپلیکیشنی است که ظاهر یک صرافی واقعی را دارد، اما واریز شما را مستقیم به کیف پول کلاهبردار می‌فرستد و موجودی و سودی که می‌بینید فقط عدد روی صفحه است. برای تشخیصش پیش از واریز، دامنه، سن سایت، مجوز ادعایی، راه تماس، روش واریز و شرط برداشت را بسنجید؛ ۹ نشانهٔ زیر همین بررسی را قدم‌به‌قدم انجام می‌دهد.
صرافی جعلی دقیقاً چیست و چطور کار می‌کند؟
بیشتر این پلتفرم‌ها هیچ بازار واقعی‌ای پشتشان نیست. شما ثبت‌نام می‌کنید، حتی کد دومرحله‌ای می‌گیرید، نمودار زنده می‌بینید و موجودی‌تان هر روز بالا می‌رود. مرکز شکایات جرائم اینترنتی FBI (IC3) همین ظاهر را توصیف کرده است: نام سایتی که از روی یک سایت معتبر ساخته شده، طراحی حرفه‌ای که پورتفو را جذاب نشان می‌دهد و یک پورتال «پشتیبانی» برای پیگیری برداشت.
تفاوتش با سایت فیشینگ معمولی مهم است. سایت فیشینگ می‌خواهد رمز یا عبارت بازیابی شما را بدزدد و معمولاً یک صفحهٔ ورود جعلی است؛ روش شناختنش را در مطلب تشخیص سایت فیشینگ در ۳۰ ثانیه گفته‌ایم. اما پلتفرم تقلبی کاری به رمز شما ندارد؛ می‌خواهد خودتان با رضایت کامل پول واریز کنید و تا مدتی هم خوشحال باشید.
چرخهٔ کار تقریباً همیشه یکی است. اول یک آشنای اینترنتی، کانال سیگنال یا تبلیغ، لینک پلتفرم را می‌دهد. بعد واریز اول با سود چشمگیر روی صفحه همراه می‌شود. گاهی یک برداشت کوچک هم واقعاً انجام می‌شود تا اعتماد ساخته شود. و وقتی مبلغ بزرگ را می‌خواهید بیرون بکشید، حساب قفل می‌شود و «مالیات» یا «کارمزد آزادسازی» می‌خواهند.
این کلاهبرداری در عمل چقدر خسارت زده است؟
عددها نشان می‌دهد این یک تهدید حاشیه‌ای نیست. طبق گزارش جرائم اینترنتی ۲۰۲۵ FBI، کلاهبرداری سرمایه‌گذاری کریپتویی با $7.2 میلیارد زیان گزارش‌شده، بزرگ‌ترین منبع خسارت مالی آمریکایی‌ها در سال 2025 بود. همین گزارش می‌گوید قربانیان «به پلتفرم‌ها یا اپ‌های جعلی سرمایه‌گذاری» هدایت می‌شوند، سود ساختگی می‌بینند و هنگام برداشت با مطالبهٔ مالیات و کارمزد روبه‌رو می‌شوند.
چند عدد دیگر از همان گزارش، اندازهٔ ماجرا را روشن‌تر می‌کند:
- در 2025 تعداد 181,565 شکایت با برچسب رمزارز ثبت شد و زیان گزارش‌شدهٔ آن‌ها حدود $11.37 میلیارد بود.
- زیان کل دستهٔ «سرمایه‌گذاری» حدود $8.65 میلیارد بود و 72٪ پرداخت‌های این دسته با رمزارز انجام شده بود.
- کل زیان گزارش‌شده به IC3 در این سال $20.877 میلیارد بود که 26٪ بیشتر از 2024 است.
این آمار فقط شکایت‌های ثبت‌شده در آمریکاست. آمار رسمی متناظر برای کاربران ایرانی اعلام نشده است؛ اما الگوی کار، یعنی پلتفرم جعلی و قفل‌شدن برداشت، به زبان و کشور وابسته نیست.
۹ نشانهٔ صرافی جعلی کدام‌اند؟
این فهرست بر پایهٔ برگهٔ ده نشانهٔ کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا (CFTC)، هشدارهای IC3 و راهنمای IOSCO جمع شده و برای کسی تنظیم شده که هنوز پولی واریز نکرده است. هیچ نشانهای به‌تنهایی حکم قطعی نیست، ولی دو یا سه مورد با هم یعنی دست نگه دارید.
نشانه‌های دامنه و ظاهر سایت
- دامنه شبیه است، نه یکسان. IC3 هشدار داده که نشانی‌های غلط‌املایی با «انحراف کوچک» از سایت اصلی ممکن است جعلی باشند. یک حرف جابه‌جا، خط تیره، پسوند متفاوت یا یک کلمهٔ اضافه مثل «pro» و «app» کافی است. اگر لینک را از پیام یا تبلیغ گرفته‌اید، مقایسه را حرف‌به‌حرف انجام دهید.
- سن دامنه با ادعاهای سایت جور درنمی‌آید. CFTC می‌گوید اگر شرکت ادعای چند سال سابقه دارد ولی ثبت دامنه‌اش چند هفته‌ای است، با کلاهبرداری طرفید. ادعای «میلیون‌ها کاربر» و «میلیاردها دلار معامله» هم با سایتی چندماهه نمی‌خواند.
- ظاهر شتاب‌زده و اعتبار قلابی. لینک‌های خراب، صفحه‌های «در حال ساخت»، غلط املایی و جمله‌بندی ترجمهٔ ماشینی در کنار نشانهای «بهترین صرافی سال» از جایزه‌هایی که هیچ‌کس نمی‌شناسد. CFTC توضیح می‌دهد این سایت‌ها عمر کوتاهی دارند و بعد از لو رفتن با نام و دامنهٔ تازه برمی‌گردند؛ برای همین با عجله ساخته می‌شوند.
نشانه‌های مجوز و هویت
- مجوز ادعایی در سایت خود ناظر پیدا نمی‌شود. لوگوی یک نهاد ناظر در پایین صفحه چیزی را ثابت نمی‌کند. نام شرکت را در سایت همان ناظر جست‌وجو کنید؛ مثلاً اگر مدعی مجوز بریتانیاست، در رجیستر رسمی FCA (Financial Services Register). اگر نتیجه‌ای نبود یا نام و نشانی وب‌سایت با ثبت رسمی فرق داشت، ادعا را رد کنید.
- نشانی فیزیکی و راه تماس واقعی ندارد. طبق CFTC، نبود نشانی شرکت یعنی صاحبان سایت نمی‌خواهند بدانید کجا هستند. اگر نشانی دارد، آن را روی نقشه با نمای خیابان ببینید. پشتیبانی فقط از راه چت‌بات، فرم «تماس با ما» یا یک شمارهٔ پیام‌رسان هم نشانهٔ بدی است؛ این شماره‌ها به‌راحتی عوض می‌شوند و با بسته شدن سایت همه‌چیز ناپدید می‌شود.
نشانه‌های پول، سود و برداشت
- سود تضمینی و پلن‌های پلکانی. CFTC از سایت‌هایی می‌گوید که «پلن سرمایه‌گذاری» با سود 50، 75، 100 یا 200 درصد بسته به مبلغ واریز پیشنهاد می‌کنند. در هشدار مشترک SEC و CFTC هم وعدهٔ 20 تا 50 درصد سود، «بدون ریسک» و «برداشت فوری» نمونهٔ پرچم قرمز است. صرافی واقعی محل خرید و فروش است، نه صندوق سود تضمینی؛ این الگو بیشتر شبیه طرح‌های پانزی و اسکم است.
- واریز فقط با کریپتو و به آدرسی که در چت می‌دهند. CFTC می‌گوید پلتفرم‌های تقلبی به بانک و درگاه قانونی وصل نمی‌شوند؛ به جایش راهنمایی‌تان می‌کنند که اول در یک صرافی واقعی رمزارز بخرید و بعد آن را برایشان بفرستید. تراکنش بلاک‌چین برگشت‌ناپذیر است؛ اگر «پشتیبان» آدرس واریز را در پیام شخصی می‌فرستد، اوضاع بدتر است و الگوی آن را در مطلب پشتیبانی جعلی صرافی در تلگرام باز کرده‌ایم.
- حجم معاملات و دفتر سفارش باورپذیر نیست. صرافی تازه‌کاری که حجم روزانهٔ میلیاردی نشان می‌دهد اما در هیچ ردیاب مستقل داده‌ای دیده نمی‌شود، یا دفتر سفارشش با هر بار رفرش عوض می‌شود و هیچ‌وقت سفارش شما را واقعاً پر نمی‌کند، احتمالاً عدد ساختگی نمایش می‌دهد. روش‌های تشخیص حجم معاملات ساختگی یا وش تریدینگ را جداگانه توضیح داده‌ایم.
- برای برداشت، اول باید پول بدهید. این قطعی‌ترین نشانه است. IC3 در صفحهٔ کلاهبرداری سرمایه‌گذاری عیناً این جمله را پرچم قرمز می‌داند: «برای دریافت یا آزادسازی سرمایه‌تان باید مالیات یا کارمزد بپردازید». FBI تأکید کرده که حتی با پرداخت این مبالغ، پول برنمی‌گردد. صرافی واقعی کارمزد شبکه را از خود مبلغ برداشت کم می‌کند و پیش‌پرداخت جداگانه نمی‌خواهد.
یک تلهٔ ذهنی را همین‌جا ببندیم: «من یک بار برداشت کردم، پس واقعی است.» IC3 صریحاً می‌گوید کلاهبرداران در ابتدای کار اجازهٔ برداشت‌های کوچک را می‌دهند تا اعتماد بسازند. برداشت موفق $50 هیچ چیزی دربارهٔ برداشت $5,000 ثابت نمی‌کند.
هر ادعای سایت را با چه ابزاری بسنجیم؟
ارزش نشانه‌ها وقتی است که بتوان آن‌ها را سنجید. جدول زیر هر ادعای رایج را کنار روش راستی‌آزمایی و ابزار رسمی رایگانش گذاشته است؛ بیشترشان کمتر از دو دقیقه وقت می‌گیرند.
دو نکته دربارهٔ این ابزارها. اول، پورتال هشدار I-SCAN سازمان بین‌المللی کمیسیون‌های اوراق بهادار (IOSCO) در مارس 2025 راه افتاد و به گفتهٔ دبیرکل این سازمان، هشدارهای بیش از 150 نهاد ناظر را یکجا جمع می‌کند. با این حال خود IOSCO تأکید دارد که نبودن هشدار برای یک شرکت به معنای مجاز یا مشروع بودنش نیست. دوم، فهرست RED کمیسیون CFTC نام نهادهای خارجی بدون ثبت را می‌آورد، ولی آمدن نام در آن فهرست به‌معنای حکم تخلف نیست.
قبل از اولین واریز چه گام‌هایی را طی کنیم؟
این پروتکل حدود ربع ساعت وقت می‌گیرد و ترتیبش عمدی است: از ارزان‌ترین بررسی شروع می‌شود و به تصمیم دربارهٔ پول ختم می‌شود. اگر در هر گام به پاسخ هشداردهنده رسیدید، لازم نیست بقیه را ادامه دهید.
- لینک را کنار بگذارید و آدرس را خودتان تایپ کنید. نام برند را جست‌وجو نکنید که روی تبلیغ کلیک کنید؛ دامنهٔ رسمی را از منبعی که خودتان پیدا کرده‌اید بردارید و با لینک دریافتی مقایسه کنید.
- سن دامنه را بسنجید. در ابزار جست‌وجوی ثبت دامنهٔ ICANN نام دامنه را وارد کنید و تاریخ ایجاد را با ادعای «سابقه» در صفحهٔ «درباره ما» مقایسه کنید.
- وضعیت امنیتی نشانی را ببینید. نشانی را در صفحهٔ بررسی وضعیت سایت Google Safe Browsing (در Google Transparency Report) وارد کنید. برچسب ناامن یعنی توقف؛ نبود برچسب فقط یعنی هنوز گزارشی ثبت نشده است.
- ادعای مجوز را از خود ناظر بپرسید. نام شرکت و دامنه را در I-SCAN، فهرست RED و رجیستر نهادی که سایت ادعا می‌کند بگردید. نشانی وب‌سایت ثبت‌شده باید دقیقاً همان دامنه‌ای باشد که باز کرده‌اید.
- تجربهٔ دیگران را بیرون از سایت بخوانید. دامنه را همراه «scam»، «fraud» یا «کلاهبرداری» جست‌وجو کنید. نظرات داخل خود سایت را حساب نکنید؛ CFTC آن‌ها را از ابزارهای رایج اعتمادسازی جعلی می‌داند.
- مسیر پول را پیش از واریز روشن کنید. آدرس واریز باید داخل حساب کاربری شما ساخته شود، نه در چت. شبکهٔ انتقال، کارمزد برداشت و حداقل‌ها را در صفحهٔ قوانین بخوانید و از آن تصویر بگیرید.
- قانون طلایی را از قبل بنویسید. با خودتان قرار بگذارید که اگر برای برداشت پول خواستند، هیچ مبلغی نمی‌پردازید و ماجرا را تمام‌شده می‌دانید. این تصمیم را وقتی آرام هستید بگیرید، نه وقتی موجودی‌تان روی صفحه قفل شده است.
این پروتکل جای بررسی کیفیت یک صرافی واقعی را نمی‌گیرد؛ فقط جعلی‌ها را فیلتر می‌کند. برای مقایسهٔ صرافی‌های معتبر با هم، از کارمزد تا نقدشوندگی و امنیت، معیارهای انتخاب صرافی معتبر را ببینید.
کاربر ایرانی به چه نکته‌های بیشتری توجه کند؟
بیشتر ابزارهای بالا را نهادهای خارجی ساخته‌اند و یک محدودیت جدی دارند: پلتفرم فارسی‌زبانی که فقط در کانال‌های تلگرام و صفحه‌های اینستاگرام تبلیغ می‌شود، معمولاً هیچ‌وقت سر از فهرست هشدار CFTC یا IOSCO درنمی‌آورد. پس برای کاربر ایرانی «پیدا نشدن در فهرست سیاه» تقریباً هیچ اطلاعاتی نمی‌دهد و وزن سه نشانهٔ دیگر بیشتر می‌شود: سن دامنه، روش واریز و شرط برداشت.
دسترسی محدود ایرانیان به صرافی‌های بین‌المللی هم زمینهٔ خوبی برای کلاهبردار است. پیامی مثل «صرافی خارجی بدون احراز هویت، مخصوص ایرانی‌ها» یا «پلتفرم بین‌المللی با سود روزانهٔ ثابت» درست روی همین نیاز دست می‌گذارد. هر جا وعدهٔ دور زدن محدودیت با وعدهٔ سود ثابت یکجا آمد، دو پرچم قرمز را هم‌زمان دیده‌اید.
نکتهٔ سوم دربارهٔ واریز ریالی است. پلتفرمی که برای شارژ حساب، شمارهٔ کارت یک شخص را می‌دهد و از شما می‌خواهد کارت‌به‌کارت کنید، عملاً پول را به حساب یک فرد ناشناس می‌فرستد و هیچ ردی از تعهد شرکت باقی نمی‌گذارد. از هر پلتفرمی، ایرانی یا خارجی، انتظار داشته باشید قوانین، کارمزدها و مسیر واریز را پیش از ثبت‌نام شفاف در سایت خودش منتشر کرده باشد.
اگر کسی در گروه یا دایرکت، یک «پروژه» یا توکن تازه را همراه پلتفرم معرفی می‌کند، احتمالاً با دو کلاهبرداری لایه‌لایه طرفید. برای ارزیابی خود پروژه، ده نشانهٔ پروژهٔ اسکم پیش از سرمایه‌گذاری را هم مرور کنید.
اگر به یک پلتفرم تقلبی پول واریز کردید چه کنید؟
اول هیچ پول دیگری نفرستید، حتی اگر قول دهند این آخرین کارمزد است. طبق هشدار FBI، پرداخت مالیات و کارمزد درخواستی پول را برنمی‌گرداند و فقط زیان را بیشتر می‌کند. بعد همه‌چیز را ثبت کنید: نشانی سایت، تصویر صفحهٔ موجودی، آیدی کسانی که با آن‌ها حرف زده‌اید، آدرس کیف پولی که به آن واریز کردید و هش تراکنش‌ها.
اگر رمزارز را از یک صرافی واقعی خریده و به آدرس کلاهبردار فرستاده‌اید، از مسیر تیکت رسمی به همان صرافی اطلاع دهید. در داخل کشور شکایت را از مسیر پلیس فتا پیگیری کنید و اگر قربانی خارج از کشور هستید، IC3 و نهاد ناظر محل زندگی‌تان مرجع ثبت گزارش‌اند. فهرست مراجع گزارش در انتهای برگهٔ CFTC هم آمده است.
و یک هشدار مهم: گزارش FBI می‌گوید قربانیان این پلتفرم‌ها بعد از ضرر اول، هدف «کلاهبرداری بازیابی» هم قرار می‌گیرند؛ کسانی که قول می‌دهند در ازای کارمزد، پول از دست رفته را برگردانند. هر پیامی با این مضمون، موج دوم همان کلاهبرداری است.
جمع‌بندی: صرافی جعلی را پیش از واریز بشناسید
صرافی جعلی را تقریباً هیچ‌وقت نمی‌شود از روی ظاهر شناخت؛ طراحی حرفه‌ای، نمودار زنده و حتی یک برداشت کوچک موفق، همه بخشی از نقشه‌اند. چیزی که فریب نمی‌خورد، بررسی بیرون از خود سایت است: سن دامنه در ICANN، وضعیت نشانی در Safe Browsing، ادعای مجوز در سایت خود ناظر، و جست‌وجوی تجربهٔ دیگران.
از ۹ نشانهٔ صرافی جعلی، سه مورد وزن بیشتری دارند: دامنهٔ شبیه به برند معروف، وعدهٔ سود ثابت یا پلکانی، و درخواست پول برای آزادسازی برداشت. اگر به هرکدام برخوردید، بقیهٔ بررسی لازم نیست. وقتی بررسی‌ها را انجام دادید و خواستید معامله کنید، در ارزینجا می‌توانید قیمت‌ها را ببینید و خرید و فروش تتر و دیگر رمزارزها را از صفحهٔ بازار شروع کنید؛ همان قاعده اینجا هم برقرار است: نشانی را خودتان تایپ کنید و به لینک ناشناس اعتماد نکنید.
سوالات متداول
آیا قفل HTTPS کنار آدرس یعنی سایت صرافی واقعی است؟
نه. قفل HTTPS فقط نشان می‌دهد ارتباط بین مرورگر شما و سرور رمزنگاری شده است؛ چیزی دربارهٔ اینکه صاحب سایت کیست یا پول شما کجا می‌رود نمی‌گوید. ساختن یک سایت جعلی با گواهی HTTPS ساده و ارزان است. برای سنجش اعتبار، دامنه، سن ثبت دامنه، مجوز ادعایی در سایت خود ناظر و شرط برداشت را بررسی کنید.
اپلیکیشنی که در فروشگاه اپ هست، حتماً معتبر است؟
حضور در فروشگاه اپ به‌تنهایی دلیل مشروعیت نیست. FBI در هشدارهای خود توصیه کرده اپ سرمایه‌گذاری را فقط وقتی نصب و استفاده کنید که مشروعیتش را جداگانه راستی‌آزمایی کرده‌اید. نام ناشر اپ را با نام شرکت در سایت رسمی و رجیستر ناظر مقایسه کنید و اپ را فقط از لینکی که داخل سایت رسمی آمده دانلود کنید، نه از لینکی که در چت فرستاده‌اند.
اگر صرافی برای برداشت مدارک احراز هویت بخواهد، یعنی جعلی است؟
لزوماً نه. صرافی‌های قانونی معمولاً احراز هویت را در فرم رسمی داخل حساب کاربری انجام می‌دهند و ممکن است پیش از برداشت مدارک بخواهند. مرز قرمز جای دیگری است: وقتی برای آزادسازی موجودی پول می‌خواهند، مثلاً «مالیات سود»، «کارمزد تأیید» یا «واریز برای رسیدن به حداقل موجودی». IC3 این درخواست پیش‌پرداخت را نشانهٔ کلاهبرداری می‌داند.
صرافی جعلی با صرافی ورشکسته یا هک‌شده چه فرقی دارد؟
صرافی ورشکسته یا هک‌شده یک کسب‌وکار واقعی بوده که بازار، شرکت ثبت‌شده و سابقهٔ معامله داشته و بعد به مشکل خورده است؛ پیگیری حقوقی و فرایند تسویه معمولاً ممکن است. صرافی جعلی از ابتدا بازار واقعی نداشته و موجودی شما فقط عدد روی صفحه بوده است. برای همین در صرافی جعلی، دارایی از لحظهٔ واریز در اختیار کلاهبردار است.
