فورک BIP-110 بیت کوین در آستانهٔ مهلت؛ حمایت ماینرها نزدیک صفر

یکی از جنجالی‌ترین پیشنهادهای سال‌های اخیر بیت کوین در آستانهٔ یک مهلت سخت قرار گرفته است. فورک BIP-110، که هدفش محدودکردن موقتِ داده‌های غیرمالی روی بلاکچین بیت کوین است، تا اوایل آگوست مهلت دارد؛ اما حمایتی که تاکنون از ماینرها جمع کرده کمتر از ۱ درصد و در دورهٔ فعلی عملاً صفر است. این یعنی با وجود سروصدای زیاد پیرامون آن، مخالفت گسترده‌ای در شبکه وجود دارد.

BIP-110 اصلاً چه می‌خواهد؟

عنوان رسمی این پیشنهاد «سافت‌فورک موقت کاهش داده» است و در اصل یک دعوا بر سر این است که فضای بلاک بیت کوین «برای چیست». تراکنش‌های بیت کوین می‌توانند هم پول و هم داده‌های اضافی حمل کنند. بخش OP_RETURN همان «فیلد یادداشت» برای داده‌های کوچک است و روش دیگر، جاسازی تکه‌های بزرگ‌تر داده در اسکریپت یا داده‌های شاهد (Witness) است. پروژه‌هایی مثل اوردینالز (Ordinals)، اینسکریپشن‌ها و برخی توکن‌ها از همین مسیرها برای قراردادن تصویر، متن یا متادیتا روی زنجیره استفاده می‌کنند.

BIP-110 این مسیرها را برای یک سال محدود می‌کند: سقف OP_RETURN را به اندازهٔ کوچک قدیمی بازمی‌گرداند، بیشتر تکه‌داده‌های دلخواه بالای ۲۵۶ بایت را مسدود می‌کند و برخی قالب‌های اسکریپت که عمدتاً برای ذخیرهٔ داده به کار می‌روند را محدود می‌سازد. حامیان می‌گویند این کار بیت کوین را روی «پول بودن» متمرکز نگه می‌دارد و بار نودها را کم می‌کند؛ اما منتقدان معتقدند این یک دعوای سیاستی را به یک «قانون اجماع» تبدیل می‌کند و به کاربران دیکته می‌کند کدام تراکنش «قابل‌قبول» است.

مخالفت دو چهرهٔ سنگین‌وزن

دو تن از تأثیرگذارترین چهره‌های بیت کوین علیه این طرح موضع گرفتند. مایکل سیلر، بنیان‌گذار استراتژی، نوشت: «۱۱۰ چیز خطرناک‌تر از اسپم برای بیت کوین وجود دارد» و استدلال کرد که این پیشنهاد «یک اختلاف بر سر اسپم را به یک تغییر اجماع تبدیل می‌کند که برخی تراکنش‌های معتبر و کارمزدپرداخته را باطل می‌کند» و همین ایجاد یک سابقهٔ خطرناک، تهدید اصلی است. آدام بک، هم‌بنیان‌گذار بلاک‌استریم که طراحی هش‌کش او در وایت‌پیپر بیت کوین ذکر شده، نیز به‌شکلی مشابه گفت: «بیت کوین محترمانه به خواستهٔ شما نه می‌گوید.»

چرا حمایت ماینرها نزدیک صفر است؟

داده‌های حمایت، نظر واقعی بازار را نشان می‌دهد. BIP-110 به‌جای مسیر معمولِ تأیید اکثریت ماینرها، از یک «سافت‌فورک فعال‌شده با کاربر» (UASF) استفاده می‌کند؛ مکانیزمی که در آن نودها یک قانون را چه ماینرها موافق باشند چه نباشند اعمال می‌کنند و آستانهٔ سیگنال‌دهی ماینرها را به‌جای ۹۵ درصد سنتی روی ۵۵ درصد گذاشته است. اما حتی در همین حد پایین هم حمایت وجود ندارد: سیگنال‌دهی ماینرها هیچ‌گاه از حدود ۱ درصد بالاتر نرفته و در دورهٔ فعلی صفر است. در میان نودها هم پذیرش در حد چند درصد و تقریباً به‌طور کامل بر عهدهٔ نرم‌افزار Bitcoin Knots است، نه Bitcoin Core که نرم‌افزار غالب شبکه است.

پس چه اتفاقی می‌افتد؟

مهلت به‌هرحال می‌رسد. دورهٔ سیگنال‌دهی فعلی از بلاک ۹۵۷٬۶۰۰ تا ۹۵۹٬۶۱۵ است و مهلت قفل‌شدن داوطلبانه در بلاک ۹۶۱٬۵۴۲ (اوایل آگوست) قرار دارد. پس از آن، نودهای اجراکنندهٔ BIP-110 هر بلاکی را که از این قانون پشتیبانی نکند رد می‌کنند و فعال‌سازی حدود سپتامبر پیش‌بینی می‌شود. اما در عمل، قانونی که تنها چند درصد از نودها و تقریباً هیچ ماینری آن را اجرا کند، بیت کوین را برای همه تغییر نمی‌دهد؛ بلکه صرفاً یک زنجیرهٔ اقلیت جدا می‌سازد.

درس این ماجرا این است که مقاومت بیت کوین در برابر تغییر، جایی نوشته نشده؛ بلکه محصول تصمیم هزاران اپراتور مستقل است که هرکدام باید داوطلبانه یک تغییر را بپذیرند. نگرانی از اسپم واقعی است، اما بیت کوین تنها زمانی تغییر می‌کند که شبکه به اجرای آن رضایت دهد. موضع سیلر در این ماجرا را در کنار معمای خرید و فروش او در گزارش نقطهٔ نارنجی سیلر بخوانید.

جمع‌بندی

فورک BIP-110 با وجود جنجال زیاد، به‌احتمال زیاد به یک تغییر شبکه‌ای تبدیل نمی‌شود؛ چون حمایت ماینرها نزدیک صفر و پذیرش نودها اندک است و چهره‌هایی مثل سیلر و آدام بک مخالف‌اند. سرنوشت محتمل، جدا شدن یک زنجیرهٔ اقلیت کوچک است، نه دوشاخه‌شدن کل بیت کوین. اخبار فنی بیشتر را در بخش اخبار بیت کوین ارزینجا دنبال کنید.

سوالات متداول