لایه دوم بیت کوین یعنی شبکه یا پروتکلی که روی بیت کوین سوار میشود تا پرداخت را سریع‌تر و ارزان‌تر کند یا قابلیت تازه‌ای مثل قرارداد هوشمند بیاورد. لایتنینگ با کانال پرداخت، استکس با sBTC و روت‌استاک با سایدچین مرج‌ماین‌شده سه راهکار اصلی‌اند و فرق اصلی‌شان این است که کلید بیت کوین شما دست چه کسی است.
بیشتر مطالبی که دربارهٔ این موضوع می‌خوانید، فهرستی از «بهترین پروژه‌ها» است. این راهنما سؤال مهم‌تری را جواب میدهد: وقتی بیت کوین را به یکی از این شبکه‌ها می‌برید، امنیتش دقیقاً به چه چیزی تکیه دارد؟ به یک قرارداد بین دو نفر، به گروهی از امضاکنندگان، یا به ماینرهای بیت کوین؟
همهٔ عددهای این مطلب از منبع اصلی خوانده شده‌اند و تاریخ دارند، چون در این حوزه نام پروژه‌ها، تعداد امضاکنندگان و ارزش قفل‌شده زود عوض میشود. در این راهنما می‌خوانید:
- لایه دوم چه مشکلی از بیت کوین را حل می‌کند
- لایتنینگ، استکس و روت‌استاک چطور کار میکنند و ریسک هر کدام چیست
- Liquid و رول‌آپ‌های تازهٔ بیت کوین مثل Citrea و BOB کجای این نقشه‌اند
- جدول مقایسهٔ سرعت، کارمزد، مدل امنیت و توکن
- کاربر ایرانی با چه محدودیت‌هایی روبه‌روست
لایه دوم بیت کوین چیست و چه مشکلی را حل می‌کند؟
لایه دوم بیت کوین هر سیستمی است که بخشی از کار را از زنجیرهٔ اصلی بیرون می‌برد و فقط نتیجه یا پشتوانه را روی بیت کوین نگه می‌دارد؛ هدفش کم کردن فشار روی فضای محدود بلاک‌ها، پایین آوردن هزینهٔ پرداختهای کوچک و اضافه کردن قابلیت‌هایی است که اسکریپت ساده و محتاط بیت کوین ندارد.
یک قیاس ساده کمک می‌کند. لایهٔ اول بیت کوین مثل خزانهٔ مرکزی است: کند، گاهی گران و بسیار امن. لایه دوم مثل حساب جاری یا صندوق کوچک کنار آن است که کارهای روزمره را سریع انجام میدهد و هر از گاهی با خزانه تسویه می‌کند. سؤال کلیدی همیشه این است که اگر صندوق کوچک خراب شد یا متصدی‌اش بد عمل کرد، پول شما چطور به خزانه برمی‌گردد.
همین سؤال، شبکه‌ها را در سه گروه می‌نشاند. در کانال پرداخت مثل لایتنینگ، کلید را خودتان دارید. در پل‌های چندامضایی مثل sBTC، روت‌استاک و Liquid، گروهی از امضاکنندگان بیت کوین قفل‌شده را نگه می‌دارند. در رول‌آپ‌های تازه، تلاش میشود اعتماد به آن گروه با اثبات‌های رمزنگاری کم شود. اگر با خود مفهوم لایه‌بندی بلاکچین آشنا نیستید، تفاوت لایه ۱، لایه ۲ و لایه ۳ بلاکچین را اول بخوانید.
چرا لایهٔ اول بیت کوین برای پرداختهای روزمره کافی نیست؟
لایهٔ اول بیت کوین عمداً ظرفیت محدودی دارد: طبق BIP-141 وزن هر بلاک نباید از 4,000,000 واحد بیشتر شود و طبق راهنمای توسعه‌دهندگان بیت کوین، سختی شبکه هر 2016 بلاک طوری تنظیم میشود که این تعداد بلاک حدود دو هفته طول بکشد؛ یعنی به‌طور میانگین هر ۱۰ دقیقه یک بلاک.
نتیجهٔ این طراحی، یک بازار کارمزد است. فضای هر بلاک محدود است و هر کس کارمزد بیشتری به ازای هر بایت بدهد، زودتر جا می‌گیرد. وقتی شبکه خلوت است، کارمزد ناچیز میشود. مثلاً در لحظهٔ نگارش این مطلب (۶ آبان ۱۴۰۵)، API کارمزد mempool.space نرخ پیشنهادی سریع، نیم‌ساعته و یک‌ساعته را همه 1 ساتوشی به ازای هر بایت مجازی نشان می‌داد. اما در روزهای شلوغ همین عدد چند برابر میشود و تراکنش کم‌کارمزد ساعت‌ها در صف می‌ماند. اگر تا حالا تراکنشی داشته‌اید که تأیید نمی‌شد، دلیل تراکنش در انتظار تأیید و راه‌حلش را ببینید.
پس مشکل فقط «گرانی» نیست. سه محدودیت با هم هست:
- زمان: برای پرداخت یک قهوه، صبر برای چند بلاک ۱۰ دقیقه‌ای منطقی نیست.
- کارمزد غیرقابل‌پیش‌بینی: هزینهٔ تراکنش به شلوغی شبکه بستگی دارد، نه به مبلغ؛ برای مبلغ کوچک، کارمزد روز شلوغ میتواند نسبت بزرگی از خود پرداخت باشد.
- برنامه‌پذیری کم: اسکریپت بیت کوین برای امنیت ساده نگه داشته شده و ساخت وام‌دهی، صرافی غیرمتمرکز یا استیبل‌کوین مستقیم روی آن عملی نیست.
لایتنینگ بیشتر به دو مورد اول جواب میدهد و استکس و روت‌استاک بیشتر به مورد سوم. اگر هنوز با سازوکار پایهٔ بیت کوین راحت نیستید، توضیح ساده و با مثال بیت کوین پیش‌زمینهٔ خوبی است.
شبکهٔ لایتنینگ چطور کار می‌کند و امنیتش به چیست؟
لایتنینگ شبکه‌ای از کانال‌های پرداخت است: طبق سایت رسمی lightning.network، دو طرف یک ورودی روی بلاکچین بیت کوین می‌سازند، بعد تعداد زیادی پرداخت را بیرون از زنجیره بین خودشان جابه‌جا میکنند و هر کدام هر وقت بخواهد، بدون نیاز به اعتماد یا امانت‌دار، میتواند کانال را ببندد و سهمش را روی لایهٔ اول بگیرد.
تصور کنید با دوستتان یک قلک مشترک دو قفله دارید و روی کاغذی امضاشده می‌نویسید سهم هر کدام چقدر است. هر بار که به هم پول می‌دهید، کاغذ تازه‌ای امضا می‌کنید و قلک را باز نمی‌کنید. فقط وقتی کار تمام شد، آخرین کاغذ را به بانک (بلاکچین) نشان می‌دهید. پرداخت به کسی که با او کانال ندارید هم از مسیر کانال‌های دیگران عبور می‌کند و هر گرهٔ میانی کارمزد کوچکی می‌گیرد.
اندازهٔ این شبکه را میشود از آمار عمومی دید. طبق آخرین ثبت داشبورد لایتنینگ mempool.space (۳۰ اوت ۲۰۲۶، برابر ۸ شهریور ۱۴۰۵؛ این آمار تا امروز به‌روز نشده است)، لایتنینگ 16,235 گره و 32,665 کانال داشت و ظرفیت کل کانال‌ها حدود 3,793.8 بیت کوین بود. میانهٔ ظرفیت هر کانال 2,040,000 ساتوشی (حدود 0.02 بیت کوین) بود.
همین آمار، میانهٔ کارمزد مسیریابی را 100 ppm (یعنی یک‌صدم درصد) به‌علاوهٔ کارمزد پایهٔ 500 میلی‌ساتوشی نشان میدهد. یک مثال عددی: اگر 100,000 ساتوشی بفرستید و هر گرهٔ مسیر کارمزد میانه بگیرد، هر گره حدود 10.5 ساتوشی برمی‌دارد. با دو یا سه گره در مسیر، کل کارمزد چند ده ساتوشی میشود. کارمزد واقعی به گره‌هایی که کیف پول انتخاب می‌کند بستگی دارد.
امنیت لایتنینگ با قرارداد هوشمند خود بیت کوین تأمین میشود و هیچ فدراسیون یا پلی در کار نیست. هزینه‌اش پیچیدگی عملیاتی است: کیف پول باید کانال و نقدینگی ورودی را مدیریت کند و برای دریافت پول باید جا در کانال باشد. خیلی از کیف پولهای ساده این کارها را با واگذاری کلید به یک شرکت انجام می‌دهند که دیگر خودامانی نیست. آموزش قدم‌به‌قدم ارسال و دریافت در راهنمای کامل لایتنینگ نتورک آمده است.
استکس و sBTC چیست و کلید بیت کوین‌ها دست کیست؟
استکس (Stacks) شبکه‌ای جدا با توکن STX است که قرارداد هوشمند را به اکوسیستم بیت کوین می‌آورد و sBTC نسخهٔ قابل‌برنامه‌ریزی بیت کوین روی آن است؛ طبق مستندات رسمی استکس، بیت کوین پشتوانهٔ sBTC در یک آدرس چندامضایی Taproot نگهداری میشود که کنترلش با «امضاکنندگان sBTC» است.
استکس در فصل چهارم ۲۰۲۴ هاردفورک «ناکاموتو» را اجرا کرد. طبق مستندات استکس، از آن به بعد تأیید تراکنش در حد چند ثانیه است، نه ده‌ها دقیقه، و برگرداندن تراکنش تأییدشده دست‌کم به سختی برگرداندن تراکنش بیت کوین است. یعنی تاریخچهٔ استکس به بیت کوین گره خورده، ولی اجرای قراردادها و تولید بلاک‌ها روی خود استکس انجام میشود.
نکتهٔ اصلی برای کاربر، مدل امنیت sBTC است:
- پشتوانه: سایت رسمی استکس sBTC را دارایی با پشتوانهٔ یک‌به‌یک بیت کوین می‌داند و می‌گوید واریز و برداشت آن فعال است.
- چه کسی امضا می‌کند: مستندات می‌گوید طرح در ابتدا با ۱۵ امضاکنندهٔ منتخب جامعه شروع شد. هر واریز و برداشت به تأیید ۷۰ درصد امضاکنندگان نیاز دارد و تمرکززدایی کامل این مجموعه به فاز بعد موکول شده است.
- تغییر اعضا: بلاگ رسمی استکس در ۶ اوت ۲۰۲۶ (۱۵ مرداد ۱۴۰۵) نوشت گروهی از امضاکنندگان، از جمله DeSpread، Chorus One، Kiln، Xlab و Alum Labs، کنار می‌روند و امضاکنندگان تازه جایشان را می‌گیرند. تعداد دقیق امضاکنندگان فعلی اعلام نشده است.
- زمان: طبق مستندات، واریز میتواند فقط یک بلاک بیت کوین طول بکشد، ولی برداشت به بیت کوین اصلی ۶ بلاک بیت کوین زمان می‌برد.
ریسک را صریح بگوییم: با آستانهٔ ۷۰ درصد، اگر بیش از ۳۰ درصد امضاکنندگان از دسترس خارج شوند، واریز و برداشت متوقف میشود و اگر ۷۰ درصدشان تبانی کنند، پشتوانه در خطر است. جزئیات این طراحی در مستندات رسمی sBTC آمده است. این مدل از کانال لایتنینگ اعتماد بیشتری می‌خواهد. طبق DefiLlama، ارزش کل قفل‌شده (TVL) در دیفای استکس در ۶ آبان ۱۴۰۵ حدود 60.25 میلیون دلار بود. خبر لیستینگ فیوچرز STX و جزئیات بازار این توکن را در گزارش خرید استکس و لیست شدن فیوچرز آن بخوانید.
روت‌استاک چطور با ماینرهای بیت کوین امن میشود؟
روت‌استاک (Rootstock یا RSK) یک سایدچین متن‌باز و سازگار با ماشین مجازی اتریوم است که طبق پورتال توسعه‌دهندگانش هر ۳۰ ثانیه یک بلاک می‌سازد و با «ماینینگ ادغامی» امن میشود؛ یعنی ماینرهای بیت کوین با همان سخت‌افزار و همان انرژی، هم‌زمان بلاک روت‌استاک را هم استخراج میکنند.
سهم ماینرها را خود روت‌استاک در دو صفحه کمی متفاوت گفته است: پورتال توسعه‌دهندگان «بیش از ۸۵ درصد» و صفحهٔ PowPeg «بیش از ۸۰ درصد» هش‌ریت بیت کوین. ارز گس این شبکه rBTC است. بیت کوین از راه پلی به نام PowPeg به rBTC تبدیل میشود و برعکس. همهٔ ۲۱ میلیون rBTC از ابتدا ساخته شده‌اند و پل فقط آن‌ها را قفل یا آزاد می‌کند.
مدل امنیت پل دقیقاً این است:
- چندامضایی ۵ از ۹: طبق صفحهٔ رسمی PowPeg، فعلاً ۹ عضو هر کدام یک دستگاه امن سخت‌افزاری (PowHSM) دارند و برای خروج بیت کوین ۵ امضا لازم است. اعضا: Luxor، Earn، Constata، pNetwork، Sovryn، Xapo Bank، BlockVenture، RootstockLabs و RootstockCollective.
- کلید دست انسان نیست: طبق مستندات، کلید داخل PowHSM ساخته و نگهداری میشود و آن دستگاه فقط پگ‌اوت معتبر را بعد از دیدن تأییدهای کافی اثبات کار بیت کوین امضا می‌کند.
- کلید اضطراری: یک چندامضایی ۳ از ۴ با قفل زمانی وجود دارد که فقط بعد از یک سال بی‌تحرکی کامل پل فعال میشود.
- زمان و حداقل: پگ‌این ۱۰۰ بلاک بیت کوین و پگ‌اوت ۴۰۰۰ بلاک روت‌استاک زمان می‌برد. حداقل پگ‌این 0.005 بیت کوین و حداقل پگ‌اوت 0.004 rBTC است.
- برنامهٔ آینده: گسترش به ۲۰ عضو بعد از ارتقای Reed و در نهایت تا ۶۰ عضو اعلام شده است.
ریسک روت‌استاک هم در همین پل است: اگر ۵ عضو از ۹ عضو تبانی کنند یا دستگاه‌هایشان آسیب‌پذیر باشد، پشتوانه در خطر است. طبق DefiLlama، TVL روت‌استاک در ۶ آبان ۱۴۰۵ حدود 76.45 میلیون دلار بود. توکن RIF هم توکن کاربردی و حاکمیتی همین اکوسیستم است. خطرهای عمومی پل‌ها را در راهنمای پل بین زنجیره‌ای و انتقال امن دارایی مرور کنید.
Liquid و رول‌آپ‌هایی مثل Citrea و BOB چه جایگاهی دارند؟
Liquid سایدچین فدرال بلاک‌استریم است که طبق سند فنی رسمی‌اش هر دقیقه یک بلاک می‌سازد و تراکنش بعد از دو تأیید نهایی حساب میشود؛ بیت کوین روی آن L-BTC نام دارد و پشتوانه‌اش را اعضای فدراسیون نگه می‌دارند.
همان سند می‌گوید فدراسیون در زمان نگارش بیش از ۸۰ عضو داشته، ولی همه بلاک امضا نمی‌کنند و هر بلاک به امضای دست‌کم دوسوم امضاکنندگان نیاز دارد. ورود بیت کوین ۱۰۲ تأیید شبکهٔ بیت کوین می‌خواهد و خروج معمولاً ۱۱ تا ۳۵ دقیقه طول می‌کشد. کیف فدراسیون قفل زمانی و سه کلید اضطراری دارد. مبلغ و نوع دارایی هم به‌طور پیش‌فرض محرمانه است. کاربرد اصلی Liquid جابه‌جایی سریع بین معامله‌گران و صدور دارایی است، نه دیفای عمومی.
رول‌آپ‌ها نسل تازه‌ترند و می‌خواهند اعتماد به گروه امضاکننده را کم کنند. Citrea طبق بلاگ رسمی‌اش در ۲۷ ژانویهٔ ۲۰۲۶ (۷ بهمن ۱۴۰۴) شبکهٔ اصلی را راه انداخت. بیت کوین از پلی به نام Clementine، که بر پایهٔ BitVM ساخته شده، به cBTC تبدیل میشود و ایمنی پل با این فرض است که دست‌کم یکی از امضاکنندگان صادق باشد.
BOB طبق مستندات خودش از OP Stack استفاده می‌کند. با ارتقای Kailua به رول‌آپ zk ترکیبی تبدیل شده و نهایی‌سازی را با کمک استیکینگ بیت کوین در Babylon انجام میدهد. وضعیت تولیدی پل BitVM در BOB در صفحه‌های رسمی خوانده‌شده اعلام نشده است.
اندازهٔ این دو هنوز کوچک است. طبق DefiLlama، TVL شبکهٔ BOB در ۶ آبان ۱۴۰۵ حدود 10.07 میلیون دلار و TVL شبکهٔ Citrea حدود 9.15 میلیون دلار بود. ساختار رول‌آپ در اتریوم بالغ‌تر است و مقایسه‌اش را در مقایسهٔ آربیتروم، آپتیمیزم و بیس می‌بینید.
لایتنینگ، استکس، روت‌استاک و Liquid چه فرقی با هم دارند؟
فرق اصلی این چهار شبکه در مدل نگهداری بیت کوین است: لایتنینگ کانال دوطرفه با کلید خود کاربر است، و استکس، روت‌استاک و Liquid هر کدام به گروهی از امضاکنندگان تکیه دارند. جدول زیر بر اساس مستندات رسمی هر پروژه است:
از این جدول یک قاعدهٔ عملی بیرون می‌آید. اگر فقط می‌خواهید پرداخت کوچک و سریع انجام دهید، لایتنینگ کمترین واسطه را دارد. اگر قرارداد هوشمند و دیفای می‌خواهید، استکس یا روت‌استاک لازم است، ولی باید بپذیرید بیت کوین قفل‌شده دست گروهی از امضاکنندگان است. هیچ‌کدام «امن‌ترین» مطلق نیست؛ هر کدام اعتماد را جای متفاوتی گذاشته است.
مهم‌ترین ریسک‌های لایه دوم بیت کوین کدام‌اند؟
بزرگ‌ترین ریسک لایه دوم بیت کوین برای کاربر عادی، اعتماد پنهان است: هر جا بیت کوین شما از کانال خودتان بیرون برود و در پل یا فدراسیون قفل شود، امنیتش دیگر فقط به شبکهٔ بیت کوین بستگی ندارد و به صداقت و سلامت گروهی از امضاکنندگان هم وابسته است. فهرست ریسک‌ها به ترتیب اهمیت:
- ریسک پل و امضاکننده: در sBTC تأیید ۷۰ درصد، در PowPeg پنج امضا از نه و در Liquid دوسوم امضاکنندگان بلاک لازم است. تبانی یا از کار افتادن این گروه، پشتوانه یا برداشت را تهدید می‌کند.
- ریسک کیف پول امانی: بسیاری از کیف پولهای لایتنینگ ساده، کلید را خودشان نگه می‌دارند. فرق این دو مدل را در تفاوت کیف پول کاستودیال و غیرکاستودیال ببینید.
- ریسک قرارداد هوشمند: روی استکس، روت‌استاک و رول‌آپ‌ها، باگ در کد یک اپلیکیشن دیفای میتواند دارایی را از بین ببرد، حتی اگر پل سالم باشد.
- ریسک نوپا بودن: پل Citrea از بهمن ۱۴۰۴ فعال است و وضعیت پل BitVM در BOB اعلام نشده. فناوری‌های تازه هنوز آزمون زمان را نگذرانده‌اند.
- ریسک تأخیر در خروج: برداشت از استکس ۶ بلاک بیت کوین و پگ‌اوت روت‌استاک ۴۰۰۰ بلاک روت‌استاک طول می‌کشد. در نوسان شدید بازار، این تأخیر مهم است.
⚠️ مهم: هر سایت یا ربات تلگرامی که برای «استیکینگ» یا «سود ثابت» بیت کوین روی لایه دوم عدد درصدی تضمین‌شده میدهد، با احتیاط ببینید. هیچ‌کدام از مستندات رسمی خوانده‌شده نرخ سود ثابتی اعلام نکرده‌اند و نشانی جعلی پل‌ها یکی از رایج‌ترین راه‌های سرقت است.
کاربر ایرانی چطور میتواند از لایه دوم بیت کوین استفاده کند؟
کاربر ایرانی پیش از نصب هر کیف پول لایتنینگ یا اتصال به هر پل، باید شرایط استفادهٔ همان سرویس را بخواند، چون بیشتر آن‌ها استفاده از کشورهای تحریم‌شده را ممنوع کرده‌اند و ایران زیر تحریم آمریکاست.
دو نمونهٔ واقعی. شرایط استفادهٔ کیف پول Phoenix (شرکت ACINQ، به‌روزرسانی ۸ آوریل ۲۰۲۵) این کیف پول را غیرامانی معرفی می‌کند، ولی استفاده را برای ساکنان و اتباع کشورهای تحت تحریم سازمان ملل، آمریکا، اتحادیهٔ اروپا یا بریتانیا ممنوع می‌داند. سند افشای Wallet of Satoshi (نسخهٔ 1.23، ۲۵ اوت ۲۰۲۶) می‌گوید حالت خودامانی در همهٔ جهان و حالت امانی فقط در برخی مناطق در دسترس است و دسترسی ساکنان «حوزه‌های محدودشده» ممنوع است. فهرست آن کشورها در سند نیامده است.
این یعنی دو ریسک جدا دارید. در کیف پول امانی، شرکت ارائه‌دهنده میتواند حساب را مسدود کند. در کیف پول غیرامانی، کلید دست خودتان است، ولی نقض شرایط استفاده ممکن است دسترسی به خدمات جانبی مثل خرید نقدینگی ورودی را قطع کند. پیش از واریز مبلغ جدی، این دو را از هم جدا کنید.
دربارهٔ ارزینجا هم دقیق بگوییم. صفحهٔ بیت کوین ارزینجا شبکهٔ لایتنینگ را فقط به‌عنوان لایهٔ مقیاس‌پذیری توضیح داده و پشتیبانی از واریز یا برداشت لایتنینگ اعلام نشده است. پس بیت کوین را با شبکه‌ای که پنل برداشت نشان میدهد به کیف پول شخصی بفرستید و بعد داخل همان کیف آن را به لایتنینگ ببرید. هیچ‌وقت آدرس یا فاکتور لایتنینگ را در فرم برداشت شبکهٔ دیگری وارد نکنید.
توکن‌های این اکوسیستم هم در ارزینجا وضعیت مشخصی دارند. طبق صفحهٔ رسمی قیمت و خرید استکس (STX)، خرید و فروش آنی استکس با تومان فعال است، ولی واریز و برداشت STX به کیف پول بیرونی فعلاً بسته است. RIF، توکن کاربردی روت‌استاک، هم طبق صفحهٔ قیمت و خرید ریف (RIF) فقط خرید آنی با تومان دارد و واریز، برداشت و بازار اسپات آن فعال نیست. یعنی این توکن‌ها را در ارزینجا می‌توانید بخرید و نگه دارید، ولی نمی‌توانید آن‌ها را برای کار با اپلیکیشن‌های استکس یا روت‌استاک به کیف پول شخصی بفرستید.
جمع‌بندی: لایه دوم بیت کوین به درد چه کسی می‌خورد؟
لایه دوم بیت کوین برای دو گروه معنا دارد: کسی که پرداخت کوچک و سریع می‌خواهد (لایتنینگ) و کسی که می‌خواهد با بیت کوین در قرارداد هوشمند و دیفای کار کند (استکس، روت‌استاک و رول‌آپ‌ها). برای کسی که فقط بیت کوین می‌خرد و نگه می‌دارد، لایهٔ اول همچنان ساده‌ترین و کم‌واسطه‌ترین انتخاب است. هر قدم بیرون از لایهٔ اول یعنی پذیرفتن یک فرض اعتماد تازه.
قبل از انتخاب، سه سؤال از خودتان بپرسید: کلید بیت کوین من دست کیست؟ اگر امضاکنندگان یا سرویس از کار افتادند، پولم چطور برمی‌گردد؟ و آیا شرایط استفادهٔ این سرویس اجازهٔ استفاده از ایران را میدهد؟ اگر هنوز بیت کوینی ندارید و می‌خواهید از همین لایهٔ اول شروع کنید، صفحهٔ قیمت و خرید بیت کوین در ارزینجا قیمت لحظه‌ای و روش‌های خرید را نشان میدهد.
این مطلب صرفاً آموزشی است و توصیهٔ مالی نیست. اعداد این مقاله در تاریخ ذکرشده خوانده شده‌اند و ممکن است تغییر کنند. استفاده از هر پروتکل لایه دوم ریسک از دست رفتن دارایی دارد و تصمیم با خود شماست.
سوالات متداول
آیا برای استفاده از لایتنینگ باید خودم کانال باز کنم؟
نه لزوماً. کیف پولهای غیرامانی مثل Phoenix کانال و نقدینگی را خودکار مدیریت میکنند. طبق شرایط استفادهٔ Phoenix، کیف پول برای هر پرداخت خروجی کارمزد ثابتی به گرهٔ همتا میدهد. اگر برای دریافت پول کانال یا نقدینگی کافی نباشد، یک تراکنش روی زنجیرهٔ اصلی انجام میشود. کاربر هم میتواند در برابر کارمزد، نقدینگی ورودی بخرد. پس کارمزد اولین دریافت ممکن است از پرداختهای بعدی بیشتر باشد.
سایدچین با لایه دوم بیت کوین چه فرقی دارد؟
سایدچین بلاکچین جداست که اجماع و تولید بلاک خودش را دارد و فقط از راه پل به بیت کوین وصل میشود. Liquid با فدراسیون بلاک می‌سازد و روت‌استاک با ماینینگ ادغامی ماینرهای بیت کوین. در کانال لایتنینگ، شبکهٔ جدایی بلاک نمی‌سازد و اختلاف مستقیم روی خود بیت کوین حل میشود. در عمل، بیشتر رسانه‌ها هر دو را زیر عنوان کلی لایه دوم بیت کوین می‌آورند.
آیا می‌توانم بیت کوین را از صرافی مستقیم به کیف پول لایتنینگ بفرستم؟
فقط اگر صرافی برداشت روی شبکهٔ لایتنینگ را پشتیبانی کند و این گزینه را در فرم برداشت ببینید. در غیر این صورت، بیت کوین را با شبکهٔ اصلی بیت کوین به آدرس درون‌زنجیره‌ای کیف پول بفرستید و کیف پول آن را به کانال لایتنینگ منتقل می‌کند. فاکتور لایتنینگ را هرگز در فرم برداشت شبکهٔ دیگر وارد نکنید، چون ممکن است تراکنش رد شود یا دارایی از دست برود.
کدام لایه دوم بیت کوین از نظر امنیت قابل‌اعتمادتر است؟
جواب مطلقی وجود ندارد، چون هر شبکه اعتماد را جای دیگری گذاشته است. در لایتنینگ خودامانی، کلید دست خود شماست ولی کیف پول باید درست کار کند. پل Citrea طبق اعلام رسمی با فرض وجود حتی یک امضاکنندهٔ صادق امن می‌ماند. پل روت‌استاک پنج امضا از نه عضو می‌خواهد و sBTC تأیید ۷۰ درصد امضاکنندگان را. هرچه تعداد افرادی که باید تبانی کنند بیشتر و هویتشان شفاف‌تر باشد، ریسک کمتر است.
