کمیسیون اروپا در ۲۰ می ۲۰۲۶ یک فرآیند مشاوره رسمی برای بازبینی قانون MiCA (Markets in Crypto-Assets) آغاز کرد. این بازبینی تا ۳۱ اوت ۲۰۲۶ باز است و هدفش ارزیابی این است که آیا MiCA هنوز برای بازار کریپتوی در حال تحول «مناسب» است یا نیاز به اصلاح دارد.
MiCA چیست و چرا اهمیت دارد؟
MiCA که در ۲۰۲۴ کاملاً اجرایی شد، اولین چارچوب جامع نظارتی کریپتو در اتحادیه اروپا است. این قانون ارزهای دیجیتال (بهجز بیت کوین که کالا محسوب میشود)، استیبلکوینها، ناشران توکنها و ارائهدهندگان خدمات کریپتو (CASP) را تحت نظارت میگیرد. MiCA در زمان تدوین خود پیشروترین چارچوب قانونی کریپتو در جهان بود، اما از آن زمان بازارها تغییرات اساسی کردهاند.
چرا اکنون نیاز به بازبینی است؟
کمیسیون اروپا دو دلیل اصلی برای بازبینی ذکر میکند: اول، بازارهای داراییهای دیجیتال از زمان تدوین MiCA تکامل یافتهاند — DeFi، توکنیزاسیون داراییهای واقعی، و اتریوم ETFها وجود داشتند اما آنقدر بزرگ نبودند. دوم، چشمانداز جهانی قانونگذاری تغییر کرده — آمریکا با GENIUS Act و احتمالاً CLARITY Act رقیب جدی MiCA شده است. مقاله تحولات قوانین کریپتو در آمریکا این رقابت جهانی را بررسی میکند.
انتقادات اصلی از MiCA
قوانین سخت استیبلکوین
قوانین MiCA برای استیبلکوینها اینقدر محدودکننده است که بازار اروپا تحت سلطه استیبلکوینهای دلاری آمریکا مانده — اروپاییها موفق به ایجاد یک استیبلکوین یورویی رقابتی نشدهاند. خرید تتر (USDT) یکی از استیبلکوینهای مسلط بازار جهانی است.
هزینه انطباق زیاد برای شرکتهای کوچک
شرکتهای کریپتوی کوچکتر استدلال میکنند که هزینههای انطباق با MiCA آنها را مجبور میکند به حوزههای قضایی با قوانین منعطفتر نقل مکان کنند. آلمان و هلند به عنوان سختگیرترین مجریان MiCA شناخته میشوند.
عدم شناسایی رژیمهای معادل
MiCA در حال حاضر رژیمهای قانونی معادل کشورهایی مثل بریتانیا یا سوئیس را به رسمیت نمیشناسد، که میتواند برای شرکتهای بینالمللی که در چند حوزه فعال هستند دردسرساز باشد.
چه اتفاقی ممکن است بیفتد؟
بر اساس مواد ۱۴۰ و ۱۴۲ MiCA، کمیسیون باید یک گزارش ارزیابی منتشر کند که اگر به اصلاحات نیاز نشان دهد، میتواند با یک پیشنهاد قانونی همراه شود. اما مهلت اوت باریک است و احتمالاً نتایج قبل از ۲۰۲۷ اجرایی نمیشوند. دو سناریو وجود دارد: اصلاحات فنی محدود (MiCA 1.5)، یا یک چرخه قانونگذاری کامل جدید (MiCA 2.0).
سوالات متداول
MiCA چه تأثیری بر ایرانیان دارد؟
MiCA مستقیماً بر ایرانیان تأثیر نمیگذارد اما غیرمستقیم مهم است: صرافیهای اروپایی که ممکن است با ایرانیان کار کنند، باید با MiCA تطبیق داشته باشند. همچنین MiCA استانداردهایی برای صنعت تعریف میکند که ممکن است به مرور در کشورهای دیگر هم پذیرفته شوند.
آیا MiCA به DeFi هم اعمال میشود؟
این یکی از مبهمترین جنبههای MiCA است. فعلاً پروتکلهای کاملاً غیرمتمرکز از دامنه شمول MiCA خارج هستند، اما تعریف «کاملاً غیرمتمرکز» واضح نیست و احتمالاً در بازبینی بعدی روشنتر خواهد شد.
کدام کشورهای اروپایی برای استارتاپهای کریپتو مناسبتر هستند؟
در حال حاضر لوکزامبورگ، مالت، و استونی به عنوان حوزههای قضایی نسبتاً دوستانهتر برای کریپتو در اروپا شناخته میشوند. فرانسه دوره انتقالی کامل ۱۸ ماهه را پذیرفته که به شرکتها زمان بیشتری برای انطباق میدهد.
