بازده بیت کوین و طلا و دلار به تومان از ۸ آبان ۱۴۰۰ تا ۸ آبان ۱۴۰۵ این بود: سکهٔ امامی حدود 22.5 برابر، بیت کوین حدود 12.4 برابر و دلار آزاد حدود 9.9 برابر شد. هر متر آپارتمان تهران هم تا مرداد ۱۴۰۵ حدود شش برابر شد، ولی آمار رسمی‌اش بعد از مرداد ۱۴۰۳ منتشر نشده است.
ما در ارزینجا این عددها را خودمان از آرشیوهای روزانه و تاریخ‌دار کنار هم گذاشته‌ایم، نه از جمع‌بندی‌های کلی. هر قیمت مال یک روز مشخص است و منبعش را در بخش روش محاسبه آورده‌ایم تا بتوانید همین حساب را با دادهٔ تازه خودتان تکرار کنید.
جدول بازده فقط نیمی از ماجراست. در ادامه می‌بینید هر دارایی در کدام سال زمین خورد، چرا تغییر روز شروع برنده را عوض می‌کند و ریسک و نقدشوندگی هر کدام چه فرقی دارد. اگر اول می‌خواهید بدانید تورم با پس‌انداز تومانی چه می‌کند، قدرت خرید تومان در برابر تتر را بخوانید.
بازده بیت کوین و طلا و دلار در ۵ سال اخیر به تومان چقدر بود؟
طبق آرشیو روزانهٔ نرخ بازار آزاد و کندل روزانهٔ بایننس، از ۸ آبان ۱۴۰۰ تا ۸ آبان ۱۴۰۵ سکهٔ امامی بیشترین بازده تومانی را داشت، بیت کوین دوم شد و دلار سوم. مسکن تهران با دادهٔ ناقص، پایین‌تر از هر سه ایستاد:
قیمت بیت کوین به تومان در این جدول، بستهٔ روزانهٔ دلاری آن ضرب در نرخ فروش دلار آزاد همان روز است. برای مقایسه، قیمت لحظه‌ای بیت کوین در ارزینجا صبح ۱۰ آبان ۱۴۰۵ (ساعت ۸:۰۲ تهران) حدود 20.95 میلیارد تومان بود که با عدد جدول فاصلهٔ کمی دارد.
یک نکته را نباید از دست داد: بخش بزرگی از این بازده‌ها اثر افت ارزش تومان است. اگر همین دارایی‌ها را به دلار بسنجیم، تصویر خیلی فروتنانه‌تر میشود. بیت کوین به دلار در این پنج سال فقط حدود 25 درصد بالا رفت (از 61,859 به 77,369 دلار). سکهٔ امامی به دلار از حدود 428 به حدود 973 دلار رسید، یعنی حدود 127 درصد. مقایسهٔ دلاری طلا و بیت کوین را جداگانه در طلا یا بیت کوین برای حفظ ارزش پول در ایران آورده‌ایم.
هر سال چه اتفاقی افتاد و برندهٔ هر سال که بود؟
طبق همان داده‌ها، هیچ دارایی‌ای در هر پنج سال اول نبود: از میان بیت کوین، سکه و دلار، بیت کوین در سه سال برنده شد و سکه و دلار هر کدام در یک سال، و بیت کوین تنها دارایی‌ای بود که یک سال کامل با زیان تومانی بسته شد. جدول زیر بازده هر دورهٔ آبان تا آبان را نشان می‌دهد:
سال اول درس سختی بود. بیت کوین از حدود 61,859 دلار در ۸ آبان ۱۴۰۰ به حدود 20,627 دلار در ۸ آبان ۱۴۰۱ رسید، یعنی حدود 67 درصد افت دلاری. رشد 20 درصدی دلار هم نتوانست این افت را جبران کند و ارزش تومانی بیت کوین حدود 60 درصد کم شد. کسی که آن سال مجبور به فروش بود، با زیان بیرون آمد.
سال آخر برعکس سال اول، چهرهٔ دیگری از ماجرا را نشان می‌دهد. بیت کوین در این دوره به دلار حدود 29 درصد افت کرد (از 108,323 به 77,369 دلار)، اما چون دلار آزاد 2.5 برابر شد، به تومان باز هم 81 درصد بالا رفت. با این حال دلار و سکه در همین سال از بیت کوین جلو زدند. مقایسهٔ مشابهی را برای یک دارایی ملموس دیگر در مقایسهٔ پژو ۲۰۷ و بیت کوین انجام داده‌ایم.
مسکن تهران در این مقایسه کجا می‌ایستد؟
طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط قیمت هر متر آپارتمان معامله‌شده در تهران در آبان ۱۴۰۰ حدود 32 میلیون و 9 هزار تومان بود. اما آمار رسمی ماهانه بعد از مرداد ۱۴۰۳ منتشر نشده و برای آبان ۱۴۰۵ هیچ عدد رسمی وجود ندارد. پس ستون مسکن را با احتیاط بخوانید.
برای اینکه مقایسه بی‌پشتوانه نشود، همان روشی را به کار بردیم که در محاسبهٔ قیمت مسکن به بیت کوین شرح داده‌ایم و دادهٔ رسمی و غیررسمی را صریح از هم جدا کردیم:
- آبان ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ (رسمی): بانک مرکزی متوسط هر متر را به‌ترتیب حدود 32.0، 46.7 و 75.77 میلیون تومان اعلام کرد. رشد سالانهٔ آبان ۱۴۰۱ در خود گزارش 45.9 درصد آمده است.
- آخرین عدد رسمی: مرداد ۱۴۰۳ با 88.5 میلیون تومان برای هر متر.
- مرداد ۱۴۰۵ (غیررسمی): 192 میلیون تومان «قیمت قطعی» در گزارش دنیای اقتصاد. ستون پنج‌ساله با همین عدد حساب شده و سه ماه کوتاه‌تر از بقیه است.
- مهر ۱۴۰۵ (پیشنهادی): خبرآنلاین متری 220 میلیون تومان را بر پایهٔ قیمت آگهی‌ها آورده است. با این عدد، مسکن حدود 6.9 برابر میشود که باز هم از دلار عقب‌تر است.
نتیجهٔ جالب، ستون دلاری است. هر متر آپارتمان در آبان ۱۴۰۰ حدود 1,157 دلار می‌ارزید و در مرداد ۱۴۰۵، با دلار 187,000 تومانی همان روزها، حدود 1,027 دلار. یعنی مسکن تهران در این بازه به دلار حدود 11 درصد ارزان‌تر شد. البته این مقایسه درآمد اجاره را حساب نکرده و خانه برخلاف سه دارایی دیگر می‌تواند اجاره بدهد.
اگر ۱۰۰ میلیون تومان در آبان ۱۴۰۰ کنار گذاشته بودید چه میشد؟
با همان ضریب‌های جدول اول، ۱۰۰ میلیون تومانی که ۸ آبان ۱۴۰۰ در هر دارایی گذاشته میشد، ۸ آبان ۱۴۰۵ تقریباً به این عددها می‌رسید (بدون کارمزد، اجرت و اختلاف خرید و فروش):
- سکهٔ امامی: حدود 2.25 میلیارد تومان، به شرط اینکه بشود کسری از سکه خرید. در عمل با ۱۰۰ میلیون فقط ۸ سکهٔ کامل میشد خرید و بقیه نقد می‌ماند.
- بیت کوین: حدود 1.24 میلیارد تومان. خرید کسری از بیت کوین مشکلی نداشت و کل مبلغ وارد میشد.
- دلار آزاد: حدود 990 میلیون تومان؛ ۱۰۰ میلیون تومان آن روز حدود 3,614 دلار می‌خرید.
- مسکن تهران: حدود 600 میلیون تومان تا مرداد ۱۴۰۵، برای حدود سه متر آپارتمان که در عمل جدا خریدنی نیست.
همین مثال ساده یک ویژگی مهم را رو می‌کند: تقسیم‌پذیری. با مبلغ کم نمی‌شود خانه یا حتی یک سکهٔ کامل خرید، ولی بیت کوین تا یک صدمیلیونیم (ساتوشی) خرد میشود. یعنی هر مبلغی که کنار بگذارید، کامل سر کار میرود.
چرا روز شروع، برنده را عوض می‌کند؟
چون بیت کوین در ۸ آبان ۱۴۰۰ حدود 61,859 دلار و یک سال بعد فقط حدود 20,627 دلار بود؛ نقطهٔ شروع گران یا ارزان، کل نتیجه را جابه‌جا می‌کند. طبق همان داده‌ها، اگر شروع را یک سال جلوتر، یعنی ۸ آبان ۱۴۰۱ بگیریم، بیت کوین در چهار سال حدود 31 برابر، سکه حدود 17.7 برابر و دلار حدود 8.3 برابر میشود. رتبهٔ اول و دوم کاملاً جابه‌جا میشود.
این یعنی جملهٔ «فلان دارایی در پنج سال بیشترین سود را داد» بدون تاریخ شروع و پایان تقریباً بی‌معناست. هر مقایسه‌ای که روز دقیق ندارد، ممکن است ناخواسته بهترین یا بدترین لحظه را انتخاب کرده باشد. در اگر ده سال پیش بیت کوین خریده بودید نشان داده‌ایم نگاه به گذشته چقدر از تصمیم در لحظه ساده‌تر است.
پیشنهاد ما
به‌جای حدس زدن روز درست، زمان ورود را پخش کنید
بیت کوین در پنج سال حدود 12 برابر و در چهار سال حدود 31 برابر شد؛ تنها فرق این دو عدد، یک سال دیرتر شروع کردن است. ما در ارزینجا به کاربرانمان پیشنهاد می‌کنیم سهم هر دارایی را از قبل تعیین کنند و خرید را در چند نوبت انجام دهند، تا نتیجه به یک روز خوب یا بد گره نخورد.
ریسک، نوسان و نقدشوندگی این چهار دارایی چه فرقی دارند؟
در این پنج سال، بیت کوین پرنوسان‌ترین دارایی جدول بود: تنها دارایی‌ای که یک سال 60 درصد ارزش تومانی از دست داد و در سال‌های دیگر تا 182 درصد بالا رفت. سکه و دلار در هیچ دورهٔ آبان تا آبان این جدول زیان تومانی ندادند. تفاوت‌ها فقط در نوسان نیست:
یک عدد کمتر دیده‌شده، فاصلهٔ قیمت خرید و فروش است. در همان آرشیو، روز ۸ آبان ۱۴۰۵ سکهٔ امامی 266.5 میلیون تومان فروش و 264 میلیون تومان خرید داشت، یعنی حدود 0.9 درصد اختلاف. این فاصله برای دلار 274,000 در برابر 273,800 تومان، کمتر از 0.1 درصد بود. هزینهٔ واقعی خرید و فروش سکه در بازار، با اجرت و حباب، می‌تواند از این هم بیشتر باشد.
نوسان بیت کوین را هم دست‌کم نگیرید. اگر دیدن یک افت 60 درصدی شما را به فروش وادار می‌کند، بازده بلندمدت جدول هیچ‌وقت به دستتان نمی‌رسد. واکنش درست به افت کوتاه‌مدت را در ضرر درست بعد از خرید ارز دیجیتال توضیح داده‌ایم و چیدن سهم هر دارایی را در راهنمای ساخت سبد متنوع.
اگر به طلا علاقه دارید ولی نگهداری سکهٔ فیزیکی برایتان دردسر است، طلای توکنی هم گزینه‌ای است که در پنل ما معامله میشود. تفاوت آن با فلز فیزیکی را در مقایسهٔ نقره و تتر گلد بخوانید و قیمتش را در صفحهٔ خرید تتر گلد در ارزینجا ببینید.
این عددها از کجا آمده‌اند و چطور حساب شده‌اند؟
نرخ دلار و سکهٔ امامی، نرخ فروش بازار آزاد در ۸ آبان هر سال از آرشیو روزانهٔ بنبست است. قیمت بیت کوین، بستهٔ کندل روزانهٔ جفت BTCUSDT در API عمومی بایننس در همان روز به وقت UTC است. ۸ آبان در سال‌های ۱۴۰۰، ۱۴۰۱، ۱۴۰۲، ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ برابر 30 اکتبر و در ۱۴۰۳ (سال کبیسه) برابر 29 اکتبر بود.
اعداد مسکن آبان ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ از گزارش‌های ماهانهٔ بانک مرکزی است که رسانه‌ها نقل کرده‌اند، و آخرین گزارش رسمی، گزارش مرداد ۱۴۰۳ بانک مرکزی است. چند انتخاب را آگاهانه انجام دادیم و باید بدانید:
- طلا = سکهٔ امامی: قیمت تاریخ‌دار گرم طلای ۱۸ عیار در آرشیوی که استفاده کردیم نبود. سکه علاوه بر طلا، حباب هم دارد و رشدش دقیقاً رشد طلای خام نیست.
- تبدیل با دلار، نه تتر: بیت کوین را با نرخ دلار آزاد به تومان برده‌ایم، چون برای همهٔ این روزها نرخ تاریخ‌دار یکدست داشتیم.
- تورم حساب نشده: اعداد اسمی‌اند. بازده واقعی، یعنی بازده پس از کسر تورم، در این مقاله محاسبه نشده است.
- هزینه‌ها حساب نشده: کارمزد، اجرت سکه، اختلاف خرید و فروش و درآمد اجاره در محاسبه نیامده است.
رشد سالانهٔ مرکب هم یعنی اگر دارایی هر سال با نرخ ثابتی رشد می‌کرد، این نرخ چند درصد بود تا به همان عدد پایانی برسد. این میانگین، سال منفی 60 درصدی بیت کوین را پنهان می‌کند و برای همین جدول سال‌به‌سال را کنارش گذاشتیم.
جمع‌بندی: از بازده بیت کوین و طلا و دلار چه درسی بگیریم؟
بازده بیت کوین و طلا و دلار از آبان ۱۴۰۰ تا آبان ۱۴۰۵ به تومان هر سه چند برابر بود: سکه حدود 22.5، بیت کوین حدود 12.4 و دلار حدود 9.9 برابر. اما با شروع از آبان ۱۴۰۱، بیت کوین با حدود 31 برابر اول میشود. مسکن تهران با آمار ناقص حدود شش برابر شد و به دلار حتی کمی عقب رفت.
درس اصلی این جدول، انتخاب «برندهٔ همیشگی» نیست. هر دارایی سالی را داشته که از بقیه جلو یا عقب بوده و بیت کوین بیشترین بازده را در کنار بیشترین نوسان آورده است. اگر تصمیم گرفته‌اید بخشی از سرمایه را به بیت کوین بدهید، در پنل ما میتوانید حتی با مبلغ کم و با خرید کسری از یک بیت کوین شروع کنید. اگر با قیمت دلخواه خرید می‌کنید، خیالتان راحت باشد که کارمزد معاملات پیشرفته در ارزینجا حذف شده است.
برای دیدن قیمت امروز، نمودار تغییرات و شروع خرید، به صفحهٔ قیمت لحظه‌ای و خرید بیت کوین در ارزینجا سر بزنید. ما کنار شما هستیم تا تصمیمتان را با عدد بگیرید، نه با هیجان.
سلب مسئولیت: این مطلب صرفاً آموزشی و تحلیلی است و توصیهٔ مالی یا پیشنهاد خرید و فروش نیست. بازده بیت کوین و طلا و دلار در گذشته تضمینی برای آینده نیست. قیمت بیت کوین، طلا، دلار و مسکن نوسان دارد و تصمیم سرمایه‌گذاری با خود شماست.
سوالات متداول
برای پس‌انداز، بیت کوین بهتر است یا طلا؟
پاسخ ثابتی ندارد و به افق زمانی و تحمل نوسان شما بستگی دارد. در دادهٔ آبان ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵، سکهٔ امامی به تومان بیشتر از بیت کوین رشد کرد، اما با شروع از آبان ۱۴۰۱ بیت کوین جلو می‌افتد. بیت کوین در این بازه یک سال حدود 60 درصد ارزش تومانی از دست داد. پولی را که به‌زودی لازم دارید در دارایی پرنوسان نگه ندارید.
بازده واقعی با بازده اسمی چه فرقی دارد؟
بازده اسمی همان رشد قیمت به تومان است، ولی بازده واقعی میگوید پس از کسر تورم، قدرت خریدتان چقدر بیشتر شده است. فرمول دقیق آن چنین است: (۱ + بازده اسمی) تقسیم بر (۱ + تورم)، منهای یک. مثلاً اگر دارایی 50 درصد رشد کند و تورم همان دوره 40 درصد باشد، بازده واقعی فقط حدود 7 درصد است.
چرا قیمت بیت کوین به تومان بالا میرود ولی به دلار پایین میآید؟
چون قیمت تومانی بیت کوین تقریباً حاصلضرب قیمت دلاری آن در نرخ دلار است. از ۸ آبان ۱۴۰۴ تا ۸ آبان ۱۴۰۵، بیت کوین در بایننس از حدود 108,323 به 77,369 دلار رسید، اما دلار آزاد از 108,150 به 274,000 تومان رفت. نتیجه این شد که با وجود افت دلاری، قیمت تومانی حدود 81 درصد بالا رفت.
آیا با سرمایهٔ کم میشود طلا یا بیت کوین خرید؟
بله، ولی کف ورود فرق دارد. طبق آرشیو بنبست، ۸ آبان ۱۴۰۵ ربع سکه حدود 76.5 میلیون و سکهٔ گرمی حدود 38 میلیون تومان فروخته میشد. بیت کوین تا ساتوشی، یعنی یک صدمیلیونیم، خرد میشود و در ارزینجا میتوانید حتی با مبلغ کم کسری از آن را بخرید. طلای توکنی تتر گلد هم در پنل ما معامله میشود.
