ماینرهای بورسی بیت کوین بیش از ۷۰ میلیارد دلار قرارداد در حوزهٔ هوش مصنوعی و پردازش پرسرعت امضا کرده‌اند و همین خروج ماینرها به هوش مصنوعی به یکی از دلایل اصلی افت قدرت پردازش شبکه تبدیل شده است. سازوکارش ساده است: وقتی یک مزرعه برای میزبانی پردازندهٔ گرافیکی بازسازی می‌شود، دستگاه‌های استخراج خاموش می‌شوند حتی اگر ظرفیت برق همان مقدار باقی بماند.
چرا خروج ماینرها به هوش مصنوعی اتفاق افتاد؟
به دلیل اقتصادی روشن. هزینهٔ نقدی تولید هر بیت کوین برای ماینرهای بورسی به حدود ۹۰ هزار دلار رسیده بود، در حالی که قیمت بازار پایین‌تر از آن معامله می‌شد. در چنین وضعیتی میزبانی سرورهای هوش مصنوعی نه یک فرصت، بلکه راه خروج از زیان است. قراردادهای هوش مصنوعی درآمد باثبات و از پیش تعیین‌شده می‌دهند؛ چیزی که استخراج هرگز نداشته است.
- درآمد هوش مصنوعی قراردادی و قابل پیش‌بینی است، برخلاف درآمد استخراج
- بازار سهام برای شرکت‌های دارای قرارداد هوش مصنوعی ارزش‌گذاری بالاتری قائل است
- سهم کارمزد تراکنش از درآمد ماینر تنها ۰.۴۳ درصد در یک بازهٔ ۲۴ ساعته بود
- یعنی درآمد ماینر تقریباً به‌طور کامل به قیمت بیت کوین وابسته است
- تبدیل سایت، دستگاه‌های استخراج را از مدار خارج می‌کند
وابستگی تقریباً کامل درآمد به قیمت، همان نقطه‌ضعفی است که این صنعت را در هر دورهٔ نزولی آسیب‌پذیر می‌کند. فشار مالی گاهی به واگذاری دارایی هم می‌رسد؛ نمونه‌اش در واگذاری ۲۷ هزار دستگاه ماینر کور ساینتیفیک دیده شد.
ترکیب درآمد ماینرهای بزرگ چه شکلی شده؟
پیش‌بینی‌ها می‌گویند سهم درآمد هوش مصنوعی این شرکت‌ها تا پایان ۲۰۲۶ ممکن است تا ۷۰ درصد برسد؛ رقمی که در ابتدای سال حدود ۳۰ درصد بود. عملاً این شرکت‌ها دیگر شرکت استخراج نیستند، بلکه ارائه‌دهندهٔ زیرساخت‌اند که بخشی از ظرفیتش را به بیت کوین اختصاص می‌دهد. رونق سمت هوش مصنوعی بازار رمزارز را هم متأثر کرده؛ مقاومت توکن‌های هوش مصنوعی در ریزش نمونهٔ آن است.
وضعیت فعلی سختی و قدرت شبکه
آخرین تنظیم سختی شبکه در بلاک ۹۶۵۶۶۴ با ۱.۳۱ درصد افزایش به ۱۲۷.۴۵ تریلیون رسید که هشتمین افزایش امسال بود. با این حال تصویر کلی سال نزولی است: سختی از ۱۴۶.۴۷ تریلیون در ابتدای سال حدود ۱۳ درصد پایین آمده و یکی از تنظیم‌ها کاهش ۱۰.۰۹ درصدی را ثبت کرد. باید تأکید کرد که هیچ رکورد تازه‌ای ثبت نشده است؛ اوج تاریخی قدرت پردازش مربوط به سپتامبر ۲۰۲۵ است و مقدار فعلی حدود ۳۰ درصد پایین‌تر از آن قرار دارد. سابقهٔ رکورد قبلی در گزارش رکورد سختی استخراج آمده است.
در سمت مقابل، سودآوری نسبی بهبود یافته است: شاخص هش‌پرایس با رشد ۲۲.۲۴ درصدی از ۳۲.۴۲ به ۳۹.۶۳ دلار رسید. کاهش رقابت یعنی سهم بیشتر برای کسی که در شبکه مانده است. عامل فصلی هم هست؛ در شبکهٔ برق تگزاس، مصرف‌کنندگان بزرگ در پیک‌های تابستان مصرف را کم می‌کنند تا هزینهٔ انتقال سال بعدشان پایین بماند. اثر جانبی مثبت این روند، کاهش شدت انتشار کربن است که در گزارش کمینهٔ انتشار استخراج بررسی شده.
جمع‌بندی
خروج ماینرها به هوش مصنوعی یک چرخش موقت نیست؛ تغییر مدل کسب‌وکار است. برای شبکهٔ بیت کوین این یعنی قدرت پردازش دیگر فقط تابع قیمت نیست و به تصمیم‌های تخصیص ظرفیت هم وابسته شده است. نکتهٔ مهم اینکه امنیت شبکه با سختی فعلی همچنان بالاست و افت هش ریت به‌معنای ضعف امنیتی نیست. مسیر سخت‌افزارهای کم‌مصرف‌تر هم ادامه دارد؛ تراشهٔ نانو ماینینگ جک دورسی نمونهٔ آن است. برای کسی که به‌جای استخراج قصد خرید مستقیم دارد، راهنمای خرید بدون کارمزد گزینه‌های عملی را توضیح می‌دهد. نمودار زندهٔ قدرت شبکه در بلاکچین اکسپلورر در دسترس است.
سوالات متداول
افت هش ریت یعنی امنیت بیت کوین کم شده؟
خیر. سختی شبکه در سطح ۱۲۷ تریلیون همچنان بسیار بالاست و حمله به شبکه نیازمند هزینه‌ای غیرعملی است. افت هش ریت بیشتر بازتاب اقتصاد ماینرهاست تا ضعف امنیتی.
چرا ماینرها به هوش مصنوعی روی آوردند؟
چون هزینهٔ تولید هر بیت کوین برای بسیاری از آن‌ها بالاتر از قیمت بازار رفته بود، در حالی که قرارداد میزبانی هوش مصنوعی درآمد ثابت و قابل پیش‌بینی می‌دهد.
آیا این روند برگشت‌پذیر است؟
به‌سختی. تبدیل سایت به دیتاسنتر هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری سنگین و قرارداد بلندمدت می‌خواهد، بنابراین بازگرداندن آن ظرفیت به استخراج به‌سادگی ممکن نیست.
