آلت کوین های هفته ۲۳ تا ۲۹ آبان ۱۴۰۵ هر کدام یک رویداد تاریخ‌دار دارند. رأیگیری اینجکتیو (INJ) برای ارتقای Veyra دوشنبه ۲۵ آبان بسته میشود. انجین کوین (ENJ) همان روز ارتقای Fort Canning را روی ماتریکسچین اجرا می‌کند. لیرزیرو (ZRO) هم پنجشنبه ۲۸ آبان آنلاک ماهانهٔ حدود ۲۳٫۶ میلیون توکن دارد.
این سه ارز را بر اساس رویداد واقعی انتخاب کرده‌ایم، نه هیجان بازار. برای هر کدام سه چیز را کنار هم گذاشته‌ایم: دقیقاً چه اتفاقی می‌افتد، کدام عدد از کدام منبع آمده و ریسک اصلی کجاست. قیمت دلاری و ارزش بازار از CoinGecko است (ساعت ۰۹:۳۳ صبح ۲۳ آبان به وقت تهران) و قیمت تومانی از ارزینجا (ساعت ۰۹:۳۲ همان روز).
خلاصهٔ اجرایی: این هفته در آلت‌کوین‌ها چه خبر است؟
این سه رویداد از سه جنس متفاوت‌اند و برای همین اثرشان هم یکسان نیست:
- اینجکتیو: یک رأی حاکمیتی برای ارتقای شبکه. رأیگیری این هفته تمام میشود، ولی خود ارتقا برای ۳ آذر هدف‌گذاری شده است. پس این هفته فقط تکلیف «تصویب یا رد» روشن میشود.
- انجین کوین: ارتقای فنی واقعی روی شبکهٔ اصلی. ساختار حاکمیت، مارکت‌پلیس و کارمزدهای ماتریکسچین عوض میشود.
- لیرزیرو: رویداد عرضه است، نه فنی. سؤال اصلی این است که سهم تیم و شرکای راهبردی بعد از آزادشدن چه سرنوشتی پیدا می‌کند.
در لحظهٔ نگارش، INJ در ۲۴ ساعت گذشته حدود ۱۳٫۸ درصد رشد کرده بود، ZRO حدود ۴٫۳ درصد بالا رفته بود و ENJ حدود ۱٫۲ درصد افت داشت. CoinGecko دلیلی برای این حرکت‌ها اعلام نمی‌کند و ما هم دلیلی حدس نمی‌زنیم.
آلت کوین های هفته کداماند و چطور انتخاب شدند؟
معیار ما ساده بود. رویداد باید در همین هفتهٔ ایرانی (شنبه ۲۳ تا جمعه ۲۹ آبان) بیفتد، منبع رسمی یا داده‌محور داشته باشد و ارز در ارزینجا قابل خرید باشد. بیت کوین، اتریوم و تتر عمداً بیرون ماندند. آنلاک‌های کوچک‌تر این هفته مثل آربیتروم و زی‌کی‌سینک را هم کنار گذاشتیم، چون نسبتشان به عرضهٔ در گردش کمتر از دو درصد است.
اگر تازه با منطق این رویدادها آشنا می‌شوید، راهنمای فصل آلت‌کوین و نشانه‌های آن را هم ببینید. آنجا توضیح داده‌ایم چرا یک رویداد خوب همیشه به رشد قیمت ختم نمی‌شود.
اینجکتیو (INJ): رأی ارتقای Veyra چه چیزی را تعیین می‌کند؟
پیشنهاد حاکمیتی IIP 717 در پورتال حاکمیت اینجکتیو با عنوان «Injective Veyra Mainnet Upgrade (v1.21.0)» روز ۲۱ آبان (۱۲ نوامبر) ثبت شد. رأیگیری آن دوشنبه ۲۵ آبان ساعت ۲۰:۲۳ به وقت تهران (۱۶:۵۳ UTC) بسته میشود.
چه خبر است؟
طبق متن پیشنهاد، Veyra روی سه محور کار می‌کند:
- زیرساخت دارایی‌های واقعی (RWA): قابلیت تازهٔ IBC تا دارایی‌ها بتوانند بین بخش EVM اینجکتیو و بقیهٔ اکوسیستم اینترچین (شبکه‌های کازماس) جابه‌جا شوند.
- معاملات نهادی: زیرساخت «درخواست قیمت» (RFQ) و گسترش سوآپ اتمی.
- حریم خصوصی: آماده‌سازی زمینه برای CypherOS، پلتفرم حریم خصوصی بومی که اینجکتیو در راه دارد. این بخش روی پایهٔ ارتقای قبلی، Meridian، ساخته میشود.
نمونهٔ عملی استفادهٔ نهادی از این شبکه را قبلاً در خبر توکن‌سازی مطالبات تجاری پوسکو روی اینجکتیو پوشش داده‌ایم.
داده با منبع
در زمان خواندن صفحهٔ پیشنهاد (صبح ۲۳ آبان)، حدود ۲۰ میلیون INJ رأی داده بودند: ۷۲٫۳۹ درصد موافق، ۲۷٫۱۹ درصد ممتنع و ۰٫۴۱ درصد مخالف. کوروم ۳۳٫۴ درصدی رسیده و آستانهٔ تصویب ۵۰ درصد است. اگر پیشنهاد تصویب شود، شبکه در بلوک ۱۹۳٬۱۴۵٬۰۰۰ متوقف میشود و با نسخهٔ v1.21.0 ادامه میدهد. زمان هدف این توقف ۲۴ نوامبر (۳ آذر) است.
نسخهٔ آزمایشی v1.21.0-beta روز ۱۵ آبان روی تست‌نت منتشر شد، ولی نسخهٔ نهایی شبکهٔ اصلی هنوز در صفحهٔ انتشار گیت‌هاب پروژه نیامده است.
INJ در لحظهٔ نگارش حدود ۸٫۱۸ دلار با ارزش بازار حدود ۸۱۸ میلیون دلار معامله می‌شد. قیمت آن در ارزینجا ۲٬۲۰۶٬۷۶۰ تومان بود.
ریسک کجاست؟
آرا تا پایان رأیگیری ممکن است تغییر کند، هرچند فاصلهٔ موافق و مخالف فعلاً زیاد است. ریسک مهم‌تر زمان‌بندی است. این هفته فقط رأی بسته میشود و خود ارتقا هفتهٔ بعد است. اگر بازار تصویب را با اجرا اشتباه بگیرد، ممکن است دو بار به یک خبر واکنش نشان دهد. توقف شبکه در زمان ارتقا هم معمولاً به توقف موقت واریز و برداشت در صرافی‌ها منجر میشود. برای اینکه بدانید رأیگیری زنجیره‌ای دقیقاً چطور کار می‌کند، راهنمای عملی رأیگیری در حاکمیت غیرمتمرکز را بخوانید.
انجین کوین (ENJ): ارتقای Fort Canning روی ماتریکسچین چه چیزی را عوض می‌کند؟
طبق changelog رسمی انجین، ارتقای Fort Canning دو مرحله دارد. مرحلهٔ اول روی ریلی‌چین (زنجیرهٔ اصلی انجین) بود. رفراندوم شمارهٔ ۱۶ آن ۶ آبان تأیید شد و ارتقا ۱۸ آبان در بلوک ۱۸٬۰۵۹٬۱۰۱ اجرا شد. مرحلهٔ دوم روی ماتریکسچین، زنجیرهٔ مخصوص NFT و بازی انجین، برای دوشنبه ۲۵ آبان حدود ساعت ۱۹:۳۰ به وقت تهران (۱۶:۰۰ UTC) در بلوک هدف ۱۲٬۳۱۹٬۶۰۰ برنامهریزی شده است. نسخهٔ runtime از 1.3.1 به 1.4.3 می‌رسد.
چه خبر است؟
- حاکمیت تازه: سازوکار OpenGov با ۹ مسیر رأیگیری جای Democracy و Council قدیمی را می‌گیرد. سپردهٔ ثبت پیشنهاد هزار ENJ میشود و قفل رأی هفت روز است.
- مارکت‌پلیس: فروشنده می‌تواند آگهی را در یک تراکنش ثبت و نهایی کند. پیشنهادها را میشود بخشی پذیرفت و آگهی‌های منقضی در هر بلوک روی زنجیره تسویه می‌شوند.
- قرض دادن NFT: صاحب NFT می‌تواند آن را برای مدت مشخص قرض بدهد. changelog صریحاً می‌گوید این قابلیت «بدون وثیقه و بدون بهره» است و برای اجاره، آزمایش و استفاده داخل بازی ساخته شده، نه محصول مالی.
- توکن موقت: امکان ساخت توکنی که حداکثر تا یک سال بعد منقضی و نابود میشود.
- کارمزدها: بیشتر کارمزدها کمتر از ۱۰ درصد تغییر می‌کنند، ولی به گفتهٔ changelog بیشتر فراخوانی‌های fuel tank دو تا ده برابر گران‌تر می‌شوند. کارمزد پیام‌های بین‌زنجیره‌ای (XCM) هم فقط با ENJ پرداخت میشود.
داده با منبع
changelog از صرافی‌ها خواسته واریز و برداشت روی ماتریکسچین را از ساعت ۱۵:۳۰ UTC (۱۹:۰۰ تهران) متوقف کنند. مارکت‌پلیس هم تا ۳۰ دقیقه بعد از اجرا در دسترس نیست. گره‌هایی که نسخه‌ای قدیمی‌تر از v1.4.1 دارند، در لحظهٔ ارتقا از زنجیره جدا می‌شوند. به گزارش NullTX، رأیگیری ماتریکسچین از ۱۹ تا ۲۲ آبان باز بود. با این حال، نتیجهٔ نهایی آن تا زمان نگارش در هیچ‌کدام از منابعی که خواندیم اعلام نشده است.
ENJ در لحظهٔ نگارش حدود ۰٫۰۲۰۷ دلار با ارزش بازار حدود ۴۱٫۷ میلیون دلار بود و در ارزینجا ۵٬۵۸۴ تومان قیمت خورد. اگر با تفاوت ارتقای اجباری و اختیاری شبکه آشنا نیستید، مطلب هارد فورک چیست و چه فرقی با سافت فورک دارد را ببینید.
ریسک کجاست؟
ریسک اول این است که اجرای ارتقا به تأیید رأیگیری بستگی دارد و نتیجه هنوز اعلام نشده است. ریسک دوم فنی است: changelog رسمی هم یک ناهماهنگی کوچک دارد، چون نام فایل پیشنهاد به نسخهٔ 1.4.1 اشاره می‌کند و جدول ارتقا به 1.4.3. ریسک سوم به اندازهٔ بازار برمی‌گردد. ارزش بازار ENJ زیر ۵۰ میلیون دلار است و چنین ارزی در برابر هر خبر، چه خوب و چه بد، نوسان شدیدتری نشان میدهد.
لیرزیرو (ZRO): آنلاک ۲۸ آبان چقدر جدی است؟
طبق داده‌های برنامهٔ آنلاک لیرزیرو در DefiLlama، آنلاک بعدی ZRO پنجشنبه ۲۸ آبان ساعت ۱۹:۳۲ به وقت تهران (۱۶:۰۲ UTC) است. این آنلاک از نوع کلیف است، یعنی کل مقدار یک‌جا آزاد میشود.
چه خبر است؟
DefiLlama مقدار این تکه را ۲۳٫۶۳ میلیون ZRO نشان میدهد. ۱۰٫۶۳ میلیون آن سهم «مشارکت‌کنندگان اصلی» (تیم) و ۱۳ میلیون سهم «شرکای راهبردی» (سرمایه‌گذاران) است. ارزش کل آن با قیمت ۲۳ آبان حدود ۳۷ میلیون دلار است. این آنلاک ماهانه است و همین ساختار ۲۸ مهر هم تکرار شده بود. آنلاک شهریور را هم در خبر آنلاک توکن لیرزیرو در ۲۸ شهریور با جزئیات بررسی کرده بودیم.
داده با منبع
طبق DefiLlama، این مقدار حدود ۵٫۹ درصد عرضهٔ در گردش (حدود ۴۰۰ میلیون ZRO) و ۲٫۴ درصد عرضهٔ حداکثری یک میلیاردی است. ردیاب دیگر، DropsTab، عدد کمی بزرگ‌تر یعنی ۲۴٫۶۸ میلیون ZRO (حدود ۳۸٫۶ میلیون دلار) را نشان میدهد. علت تفاوت این است که DropsTab حدود ۱٫۶ میلیون توکن بازخریدشده را دستهٔ جدا می‌شمارد. ZRO در لحظهٔ نگارش حدود ۱٫۵۸ دلار با ارزش بازار حدود ۶۳۰ میلیون دلار بود و در ارزینجا ۴۲۵٬۱۰۸ تومان قیمت خورد. اینکه کلیف و وستینگ چه فرقی دارند را در مطلب وستینگ و کلیف توکن چیست توضیح داده‌ایم.
ریسک کجاست؟
نزدیک ۶ درصد عرضهٔ در گردش، عدد کوچکی نیست و کل آن به تیم و سرمایه‌گذاران می‌رسد. این دو گروه معمولاً قیمت تمام‌شدهٔ بسیار پایین‌تری دارند. البته آزاد شدن توکن به معنی فروش قطعی آن نیست و هیچ‌کدام از دو گروه برنامهٔ فروشی اعلام نکرده‌اند. چون این الگو هر ماه تکرار میشود، بازار معمولاً بخشی از آن را از قبل قیمت‌گذاری می‌کند. منطق این واکنش پیش از تاریخ آنلاک را در مطلب آنلاک توکن چیست و چرا قبل از آن قیمت می‌ریزد باز کرده‌ایم.
خود لیرزیرو یک پروتکل پیام‌رسان بین‌زنجیره‌ای است. ریسک‌های این دسته از زیرساخت‌ها را در راهنمای پل بین زنجیره‌ای چیست آورده‌ایم.
سه رویداد این هفته کنار هم چه تفاوتی دارند؟
جدول زیر سه رویداد را با تاریخ تهران، جنس رویداد، دادهٔ کلیدی و وضعیت ارز در ارزینجا کنار هم گذاشته است.
سناریوهای این هفته برای سه آلت‌کوین چیست؟
این سناریوها پیش‌بینی قیمت نیستند. فقط نشان می‌دهند هر نتیجهٔ ممکن از این رویدادها چه معنایی می‌تواند داشته باشد.
- سناریوی مثبت: Veyra با همین فاصلهٔ آرا تصویب میشود، ارتقای ماتریکسچین بی‌دردسر اجرا میشود و دریافت‌کنندگان آنلاک ZRO بخش بزرگی از توکن‌ها را نگه می‌دارند.
- سناریوی منفی: ارتقای انجین به‌خاطر رأی یا مشکل فنی عقب می‌افتد و بخش قابل‌توجهی از ZRO آزادشده به صرافی‌ها منتقل میشود.
- سناریوی خنثی: هر سه رویداد طبق برنامه پیش می‌روند. چون از قبل اعلام شده بودند، اثر محسوسی روی قیمت نمی‌گذارند و جهت بازار را بیت کوین و دادهٔ کلان تعیین می‌کند.
در ارزینجا این سه ارز را چطور دنبال کنیم؟
پیشنهاد ما این است که این هفته به‌جای واکنش به تیترها، یک برنامهٔ ساده داشته باشید:
- تاریخ‌ها را یادداشت کنید: دوشنبه ۲۵ آبان عصر برای اینجکتیو و انجین، و پنجشنبه ۲۸ آبان برای لیرزیرو.
- برای INJ شبکهٔ درست را چک کنید. صفحهٔ اینجکتیو ارزینجا تأکید می‌کند نسخهٔ بومی (آدرس با inj1) و نسخهٔ ERC-20 با هم فرق دارند.
- برای ENJ بدانید که در ارزینجا خرید آنی و واریز فعال است، ولی برداشت فعلاً فعال نیست.
- برای ZRO هم برداشت در ارزینجا موقتاً بسته است. خرید آنی، بازار حرفه‌ای و واریز فعال‌اند.
- اندازهٔ موقعیت را از قبل تعیین کنید و فقط با بخشی از سرمایه وارد شوید که نوسان شدیدش را تحمل می‌کنید.
در ارزینجا می‌توانید قیمت لحظه‌ای اینجکتیو، صفحهٔ انجین کوین و صفحهٔ خرید لیرزیرو را ببینید و با تومان معامله کنید.
جمع‌بندی: آلت کوین های هفته را با چه نگاهی دنبال کنیم؟
آلت کوین های هفته ۲۳ تا ۲۹ آبان سه داستان متفاوت دارند. اینجکتیو این هفته فقط رأی ارتقای Veyra را می‌بندد و اجرای آن به ۳ آذر می‌رسد. انجین کوین ساختار حاکمیت و مارکت‌پلیس ماتریکسچین را عوض می‌کند، ولی نتیجهٔ رأی آن هنوز اعلام نشده است. لیرزیرو هم با آنلاکی حدود ۵٫۹ درصد عرضهٔ در گردش روبه‌روست که کل آن به تیم و سرمایه‌گذاران می‌رسد. هیچ‌کدام از این رویدادها به‌تنهایی جهت قیمت را تضمین نمی‌کنند. ارزش این فهرست در این است که بدانید چه چیزی، چه زمانی و با چه ریسکی اتفاق می‌افتد.
سلب مسئولیت: این گزارش از آلت کوین های هفته فقط برای آگاهی است و توصیهٔ خرید، فروش یا نگهداری هیچ دارایی نیست. اعداد از منابع ذکرشده و با ساعت مشخص نقل شده‌اند و ممکن است تغییر کنند. بازار رمزارز پرنوسان است و ممکن است بخشی یا همهٔ سرمایه از دست برود. پیش از هر تصمیم، تحقیق شخصی کنید.
سوالات متداول
آلت کوین های هفته ۲۳ تا ۲۹ آبان ۱۴۰۵ کداماند؟
اینجکتیو (INJ)، انجین کوین (ENJ) و لیرزیرو (ZRO). رأیگیری ارتقای Veyra اینجکتیو دوشنبه ۲۵ آبان بسته میشود، ارتقای Fort Canning انجین همان روز روی ماتریکسچین برنامهریزی شده و لیرزیرو پنجشنبه ۲۸ آبان آنلاک ماهانهٔ حدود ۲۳٫۶ میلیون توکن دارد. هر سه در ارزینجا خرید آنی دارند.
ارتقای Veyra اینجکتیو چه زمانی اجرا میشود؟
طبق پیشنهاد IIP 717، رأیگیری ۲۵ آبان ساعت ۲۰:۲۳ به وقت تهران بسته میشود. اگر تصویب شود، شبکه در بلوک ۱۹۳٬۱۴۵٬۰۰۰ متوقف میشود و با نسخهٔ v1.21.0 ادامه میدهد. زمان هدف این ارتقا ۲۴ نوامبر برابر با ۳ آذر است، یعنی هفتهٔ بعد از پایان رأیگیری.
آنلاک لیرزیرو در ۲۸ آبان چه مقدار ZRO آزاد می‌کند؟
طبق DefiLlama، ۲۳٫۶۳ میلیون ZRO ساعت ۱۹:۳۲ به وقت تهران آزاد میشود. ۱۰٫۶۳ میلیون آن سهم تیم و ۱۳ میلیون سهم شرکای راهبردی است. این مقدار حدود ۵٫۹ درصد عرضهٔ در گردش است و با قیمت ۲۳ آبان حدود ۳۷ میلیون دلار ارزش دارد. ردیاب DropsTab عدد کمی بزرگ‌تر نشان میدهد.
آیا ارتقای ماتریکسچین انجین روی دارندگان ENJ اثر مستقیم دارد؟
طبق changelog رسمی انجین، دارندگان عادی و نامزدکنندگان کار خاصی لازم نیست انجام دهند. صرافی‌ها باید از ساعت ۱۹:۰۰ تهران واریز و برداشت روی ماتریکسچین را متوقف کنند و مارکت‌پلیس تا ۳۰ دقیقه در دسترس نیست. نتیجهٔ نهایی رأی ماتریکسچین تا زمان نگارش اعلام نشده است.
