شبکه کاردانو هارد فورک «ون روسم» (Van Rossem) را در ۱۸ ژوئیه فعال کرد و میننت را به نسخه پروتکل ۱۱ رساند. این ارتقا هزینه اجرای قراردادهای هوشمند را کاهش میدهد و زیرساخت یک ارتقای مقیاسپذیری آینده را آماده میکند. اما مهمترین تغییر، «چه کسی» این ارتقا را هدایت کرد بود: برای نخستینبار در تاریخ کاردانو، این شرکت Input Output (سازنده اصلی شبکه) نبود.
نخستین ارتقای شبکه با رأی جامعه
هر هارد فورک پیشین کاردانو بهصورت بالابهپایین و توسط نهادهای بنیانگذار (بهویژه Input Output) هماهنگ میشد. اما ون روسم بهطور کامل از طریق سیستم حاکمیت آنچین کاردانو — چارچوبی که در دوران «ولتر» (Voltaire) معرفی شد و به ذینفعان اجازه رأی مستقیم به تغییرات پروتکل میدهد — آغاز، بحث و تصویب شد. این نخستین ارتقای کاردانو است که سرتاسر توسط خودِ مشارکتکنندگان شبکه و نه سازندگانش تأیید شده است. زاویه قیمتی و بازار این رویداد را در گزارش هارد فورک ون روسم و ریسک شورت اسکوئیز ADA بررسی کردیم.
آرای سه نهاد حاکمیتی
تصویب این ارتقا نیازمند تأیید سه نهاد جداگانه بود و هر کدام واکنش متفاوتی داشتند: نمایندگان تفویضشده (DReps) با ۷۸.۹۷ درصد موافق (در برابر آستانه ۶۰ درصد)، کمیته قانون اساسی با تأیید هر ۷ عضو (که ۵ رأی لازم بود)، و اپراتورهای استخر با باریکترین حاشیه یعنی ۵۳.۰۲ درصد موافق. همین حاشیه باریک اپراتورها یادآوری میکند که در حاکمیت غیرمتمرکز، نتیجه دلخواه بنیانگذاران دیگر تضمینشده نیست. برای درک مکانیزم اجماع و حاکمیت، راهنمای الگوریتمهای اجماع در بلاکچین را بخوانید.
نسخه ۱۱ چه چیزی برای کاربران دارد؟
در سطح فنی، ارتقا شبکه را از نسخه ۱۰ در دوره ۶۴۳ به نسخه ۱۱ در دوره ۶۴۴ منتقل کرد. تراکنشهای روزمره ADA فعلاً بدون تغییر میمانند، اما این فورک قراردادهای هوشمند ارزانتر و توانمندتر را ممکن میکند و زمینه فنی و رویهای ارتقای مقیاسپذیری «اوروبوروس لیوس» (Ouroboros Leios) را که برای ۲۰۲۶ برنامهریزی شده، فراهم میسازد. اطلاعات رسمی در وبسایت کاردانو منتشر میشود.
جمعبندی
هارد فورک ون روسم بیش از یک ارتقای فنی، یک نقطه عطف حاکمیتی برای کاردانو است: نخستینباری که جامعه بدون کنترل مستقیم سازندگان، سرنوشت پروتکل را رقم زد. این رویداد، بلوغ مدل حاکمیت غیرمتمرکز کاردانو را نشان میدهد و میتواند الگویی برای آینده تصمیمگیری در بلاکچینها باشد.
سوالات متداول
چرا هارد فورک ون روسم کاردانو مهم است؟
چون نخستین ارتقای کاردانو است که بهطور کامل از طریق حاکمیت آنچین جامعه (نه شرکت سازنده Input Output) آغاز، بحث و تصویب شد؛ یک نقطه عطف در تصمیمگیری غیرمتمرکز.
ون روسم چه تغییری در شبکه ایجاد کرد؟
شبکه را به نسخه پروتکل ۱۱ رساند، هزینه اجرای قراردادهای هوشمند را کاهش داد و زمینه ارتقای مقیاسپذیری «اوروبوروس لیوس» را آماده کرد. تراکنشهای روزمره ADA فعلاً بدون تغییر میمانند.
آرای نهادهای حاکمیتی چه بود؟
نمایندگان تفویضشده ۷۸.۹۷ درصد موافق، کمیته قانون اساسی هر ۷ عضو موافق، و اپراتورهای استخر با باریکترین حاشیه ۵۳.۰۲ درصد موافق رأی دادند.
دوران ولتر (Voltaire) کاردانو چیست؟
مرحلهای از نقشه راه کاردانو که چارچوب حاکمیت آنچین را معرفی کرد و به ذینفعان اجازه میدهد مستقیماً به تغییرات پروتکل رأی دهند؛ همین چارچوب، تصویب هارد فورک ون روسم را ممکن کرد.
